O "JOSEP" ΚΑΙ Η ΤΥΧΗ ΚΑΠΟΙΩΝ ΙΣΠΑΝΩΝ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΩΝ

 

Ο Josep Bartoli ήταν ένας ισπανός έντονα πολιτικοποιημένος σχεδιαστής και συνδικαλιστής. Μετά τη νίκη των φασιστών κατέφυγε στη Γαλλία, όπου κλείστηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Αυτή κυρίως την περίοδο της ζωής του αφηγείται το καλό γαλλικό φιλμ κινουμένων σχεδίων "Josep" (2020), πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Aurel.

Ηττημένοι αριστεροί ισπανοί αντιφασίστες καταφεύγουν στη νότια Γαλλία μετά τον ισπανικό εμφύλιο. Εκεί όμως, αντι να βρουν βοήθεια και συμπαράσταση, κλείνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, συχνά κάτω από απάνθρωπες συνθήκες. Ιδιαίτερα αν οι γάλλοι δεσμοφύλακες είναι δεξιοί ή φασίστες... Στη σύγχρονη εποχή ένας ετοιμοθάνατος γέρος αφηγείται στον έφηβο εγγονό του την ιστορία του. Βλέπετε, πίσω στα 1939, υπήρξε χωροφύλακας αποσπασμένος σε ένα τέτοιο στρατόπεδο, όπου γνώρισε τον Josep, έναν καλλιτέχνη που σχεδίαζε ασταμάτητα παρά τις άγριες συνθήκες και τη διαρκή βία από τιους άλλους χωροφύλακες. Ο νέος τότε αφηγητής, μην αντέχοντας τη φρίκη, τον βοηθά να δραπετεύσει και αργότερα τον συναντά στο Μεξικό, όπου ο Josep είναι καταξιωένος καλλιτέχνης και εραστής της Φρίντα Κάλο!

Η αληθινή αυτή ιστορία δίνεται εδώ με ωραίο, εκφραστικό, καθόλου ντισνεϊκό ή κομπιουτερέ σχέδιο και μας γνωρίζει μια σχετικά άγνωστη πτυχή της ιστορίας: Την απάνθρωπη συμπεριφορά των γάλλων (όχι όλων προφανώς) απέναντι στους ηττημένους ισπανούς αντιφασίστες, η οποία, νομίζω, παραμένει ένα από τα μελανά σημεία της γαλλικής ιστορίας. Συγκινητικό, ενίοτε δυνατό, με πολιτική άποψη, εκτός από το ιστορικό και εικαστικό ενδιαφέρον, μας δείχνει τη σταδιακή αφύπνιση ενός αγαθού, συνηθισμένου και παντελώς απολίτικου αρχικά ανθρώπου (του ανύποπτου χωροφύλακα - αφηγητή) απέναντι σε καταστάσεις που θα προκαλούσαν την αντίδραση κάθε τίμιου ανθρώπου.

Από τις καλές ταινίες του 2020, μιας λειψής και σημαδεμένης από τον ιό χρονιάς.

O BUCK ROGERS ΣΤΟ "PLANET OF THE OUTLAWS" ΚΑΙ Η ΑΦΕΛΕΙΑ ΜΕΧΡΙ ΒΛΑΚΕΙΑΣ

 

Κάποτε, στη δεκαετία του 30, υπήρχαν τα κινηματοιγραφικά σίριαλς. Ταινίες της μισής ώρας σε συνέχειες, που, αν πήγαινες κάθε εβδομάδα σινεμά, έβλεπες ένα επεισόδιο πριν την κανονική ταινία. Ταρζάν, Φλας Γκόρντον, Μπακ Ρότζερς, ήταν μερικοί από τους ήρωες των σειρών αυτών, που αποτέλεσαν βέβαια τους προγόνους των σημερινών τηλεοπτικών σίριαλ.

Ο Μπακ Ρότζερς ήταν ένας δημοφιλέστατος ήρωας του ομώνυμου κομικς επιστημονικής φαντασίας. Κινηματογραφικό σίριαλ έγινε το 1939. Είχε διάρκεια 237 λεπτών, είχε προβληθεί σε 12 επεισόδια και είχε γυριστεί από τους Ford Beebe και Saul Goodkind. Καλά μέχρι εδώ. Το 1953 όμως η σειρά αυτή πετσοκόφτηκε, υπέστη διαφορετικό μοντάζ και περιορίστηκε σε 71 λεπτά με σκοπό να (ξανα)βγεί στα σινεμά, ως μία ῾῾κανονική῾῾ ταινία αυτή τη φορά με τίτλο "Planet Outlaws". Σιγά μην ήταν κανονική...

Ο Μπακ Ρότζερς είναι πιλότος του 20ού αιώνα. Πιλοτάροντας με τη φίλη του πέφτουν, καταψύχονται και ξυπνάνε 500 χρόνια μετά για να βρουν τον κόσμο να κυβερνάται από τη συμμορία παρανόμων του Killer Kane. Φυσικά θα αναλάβουν δράση, μαζί με κάποιους επαναστάτες που κρύβονται σε μια μυστική πόλη, για να ανατρέψουν τον ῾῾κακό῾῾, ο οποίος, σημειωτέον, μετατρέπει τους αιχμαλώτους του σε άβουλους σκλάβους με μια συσκευή που τους φορά στο κεφάλι.

Δεν έχω δει το ορίτζιναλ τετράωρο σίριαλ, σας διαβεβαιώνω όμως η ταινία πραγματικά δεν βλέπεται. Δεν ξέρω αν φταίει το κακό μοντάζ και το άγριο πετσόκομμα (σίγουρα φταίνε κι αυτά, γι᾽αυτό και διαπιστώνει κανείς χάσματα στην αφήγηση), σίγουρα πάντως δεν είναι μόνο αυτό. Η πρωτόγονη αφέλεια σήμερα μάλλον θα χαρακτηριζόταν ως βλακεία. Ο Μπακ τα βάζει μόνος του με μια ολόκληρη αυτοκρατορία, μπαινοβγαίνει πανεύκολα στο παλάτι του αρχηγού του σύμπαντος, ρίχνει μπουνιές... Άσε που με ένα διθέσιο σκάφος πηγαινοέρχονται κάθε λίγο από γη σε Κρόνο (νομίζω) και αντιστρόφως λες και είναι Κολιάτσου - Παγκράτι.

Διαβάζω ότι ολόκληρο το σίριαλ είναι απείρως καλύτερο. Λογικό. Οι 4 ώρες έγινα μία και κάτι. Τουλάχιστον η αφήγηση σίγουρα θα είναι στρωτή και κατανοητή. Το σίριαλ (ας μην το ξεχνάμε) είχε κάνει μεγάλη επιτυχία στην εποχή του. Άλλωστε οι ταινίες ασυτές τότε γυρίζονταν για καθαρή ψυχαγωγία, δίχως να διαθέτουν ούτε γραμμάριο από κάτι (οτιδήποτε) άλλο. ΟΚ. Πάντως το 71λεπτο απομεινάρι μη διανοηθείτε να το δείτε.

"NEVER WEAKEN" Ή ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

 

Ο Χάρολντ Λόιντ υπήρξε ένας από τους γνωστότερους κωμικους του βωβού κινηματογράφου. Σε κάποιες ταινίες του ῾῾ειδικεύεται῾῾ σε επικίνδυνους ρόλους που δεν ενδείκνυνται σε όσους πάσχουν από υψοφοβία. Το "Never Weaken" γυρίζεται το 1921 από Fred Newmeyer (1888-1967), έναν σκηνοθέτη που είχε ειδικευτεί στις μικρού μήκους κωμωδίες της εποχής, έχει μάλιστα γυρίσει και άλλες γνωστές ταινίες  του Λόιντ, και χάθηκε με την έλευση του ομιλούντος. Το φιλμ είναι 30λεπτο, όπως μικρές σε διάρκεια είναι οι περισσότερες κωμωδίες της εποχής.

Ἐνας νεαρός υπάλληλος είναι ερωτευμένος με την κοπέλα του διπλανού γραφείου. Όταν αντιλαμβάνεται (από παρεξήση) ότι εκείνη πρόκειται να παντρευτεί άλλον, αποφασίζει να αυτοκτονήσει, πράγμα που αποδεικνύεται πολύ δύσκολο. Αντίθετα εμπλέκεται άθελά του σε μια σειρά από ῾῾υψοφοβικές῾῾ περιπέτειες σε έναν υπό ανέγερση ουρανοξύστη.

Νομίζω ότι το φιλμ παραμένει απολαυστικό έναν αιώνα μετά (το συνειδητοποιείτε;). Περιέχει μια σειρά από έξυπνα γκαγκς (σ᾽αυτά στηρίζοινταν άλλωστε οι περισσότερες από αυτές τις κωμωδίες), τα οποία μάλιστα, επειδή εδώ κινδυνεύει διαρκώς η ίδια η ζωή του ήρωα, δημιουργούν μονίμως σασπένς, μετατρέπονας έτσι την ταινία σε ένα είδος πρωτόγονου κωμικού θρίλερ. Σύντομο και διασκεδαστικό!

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ

Θα προσέξατε ίσως ότι τον αρκετό τελευταίο καιρό οι περισσότερες ταινίες για τις οποίες γράφω μου αρέσουν και παίρνουν καλά σχόλια. Δεν είναι τυχαίο. Στην εποχή του πρωτοφανούς πολύμηνου εγκλεισμού που βιώνουμε, επιλέγω από μια πραγματικά ατελείωτη γκάμα επιλογών είτε φιλμ με πολύ καλές κριτικές είτε επαναλήψεις ταινιών που παλιά (μερικές πολύ-πολύ παλιά) έχω δει, δεν θυμάμαι μεν, αλλά ξέρω καλά ότι μου είχαν αρέσει τότε. Γι' αυτό και οι συνεχεις καλές κριτικές. Όπως καταλαβαίνετε όσο παραμένουμε μέσα το σερί άνω του μετρίου ταινιών θα συνεχιστεί.

Θα είδατε επίσης ότι δεν έχω επιλέξει τα παραδοσιακά "Καλύτερα του 2020". Πώς να επιλέξω όμως με τους κινηματογράφους κλειστούς και όλα τα άλλα, με ελάχιστες ταινίες του 20 να έχουν προβληθεί, δίχως έναν στοιχειώδη οδηγό κριτικών συτην παραγωγή της χρονιάς (ποιά παραγωγή;)... Ό,τι πάρει τυχαία το αυτί μου ως αξιόλογο και το βρω κάπου... Ίσως κάποια στιγμή να αναρτήσω έναν κατάλογο των καλύτερων φιλμ του 20 (υποκειμενικότατο βεβαίως, όπως πάντα), αλλά θα είναι εξ ορισμού λειψός. Είπαμε: Ό,τι θα εχει τύχει να δώ...

"NORTH COUNTRY": ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΦΑΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

 Το "North Country" (Άνιση Μάχη στην Ελλάδα) είναι μια ταινία της νεοζηλανδής Niki Caro του 2005, με καλή ερμηνεία από την Σαρλίζ Θερόν, αλλά και την Φράνσις ΜακΝτόρμαντ στο δεύτερο γυναικείο ρόλο και τον Γούντι Χάρελσον και τον Σον Μπιν...

Πρόκειται για ελεύθερη μεταφορά μιας αληθινής ιστορίας (επίκαιρης δυστυχώς στις μέρες μας) που συνέβει το 1984: Είναι η ιστορία της πρώτης γυναίκας στις ΗΠΑ που κέρδισε δίκη για σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο δουλειάς της. Συγκεκριμένα σε ένα ορυχείο, όπου λίγες γυναίκες δούλευαν απέναντι σε μια συντριπτική (και προσβλητικότατη) πλειοψηφία ανδρών εργαζόμενων.

Ρεαλιστικό φιλμ, καλά γυρισμένο, που αφηγείται με φλας μπακ την ιστορία και καταλήγει σε δικαστικό δράμα, καθώς σε αρκετό μέρος του (όχι όμως στο μεγαλύτερο) παρακολουθούμε την πολύκροτη δίκη, η οποία σημειωτέον δεν γίνεται εναντίον συγκεκριμένου άνδρα (ή ανδρών), αλλά εναντίον της ιδιοκτήτριας εταιρίας του ορυχείου, η οποία κάνει σαφώς τα στραβά μάτια σε μια ολόκληρη σειρά από παρενοχλήσεις και προσβλητική και μεροληπτική συμπεριφορά απέναντι στις λίγες γυναίκες εργαζόμενές της. Έτσι η ταινία γίνεται καθαρά φεμινιστική με την ευρύτερη έννοια του όρου και όχι μόνο στο συγκεκριμένο θέμα της σεξουαλικής παρενόχλησης. Και φυσικά είναι μια ακόμα ματιά στην γενική καφρίλα μεγάλου μέρους αμερικανών (στην επαρχία ιδιαίτερα). Να διευκρινήσω εδώ ότι η καφρίλα αυτή δεν λείπει από οποιοδήποτε σχεδόν μέρος του πλανήτη, αλλά έχω την εντύπωση ότι στις ΗΠΑ το ποσοστό είναι μάλλον αυξημένο σε σχέση με την υπόλοιπη δύση τουλάχιστον.

Καλή ταινία, με καλές προθέσεις, που κρατά τον θεατή, δίχως όμως να αποφεύγει τις αμερικανιές σε αρκετά σημεία (ξαφνικές ανατροπές, περισσή γενναιότητα, ίσως κάποιοι σχηματικοί χαρακτήρες κλπ.). Αυτά, αν και μάλλον μυθοπλαστικά και φανταστικά, θεωρούνται προφανώς απαραίτητα στο Χόλιγουντ για να κρατήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή. Πάντως, αν σας αρέσει το ρεαλιστικό σινεμά, είναι καλή ταινία πάνω σε ένα καυτό θέμα. Και συνοδεύεται από σημαντική μουσική και τραγούδια του Μπομπ Ντίλαν!

'HEREDITARY" : ΠΕΡΙ ΜΑΓΕΙΑ ΚΑΙ... ΔΙΑΔΟΧΗΣ

 

Γνώρισα τον Ari Arcer με τη δεύτερη ταινία του, το πολύ ενδιαφέρον "Midsommer". Είχε όμως ξεχωρίσει ήδη από το 2018 με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, το επίσης τρόμου "Hereditary" (Η Διαδοχή), αποδεικνύοντας έτσι από την αρχή ότι δεν είναι καθόλου τυχαίος δημιουργός.

Μια οικογένεια με δύο παιδιά (έφηβος γιος και δεκα-και-κάτι κόρη) πενθούν για το θάνατο της ῾῾περίεργης῾῾ γιαγιάς. Συγχρόνως εξ ίσου περίεργα γεγονότα συμβαίνουν στους κόλπους της οικογένειας, που κορυφώνονται με κάτι φριχτό που θα συμβεί στην (καθόλου συνηθισμένη  ούτως ή άλλως) κόρη...

Ο Arcer αναμετράται με ένα παρακμασμένο στην εποχή μας είδος (παρά την πληθώρα ταινιών), τον τρόμο, και βγαίνει νικητής καταφέρνοντας να του δώσει μια προσωπική ματιά. Το φιλμ διαθέτει έναν σχετικά αργό ρυθμό, ο οποίος όμως καθόλου δεν με ενόχλησε. Αντίθετα τον θεωρώ απαραίτητο για να χτιστεί αργά αλλά σταθερά μια όλο και πιο πνιγηρή ατμόσφαιρα. Το ίδιο το σπίτι είναι πνιγηρό και παράξενο, δίχως να έχει κάτι από το κλασικό γοτθικό στοιχείο (πύργος, παλαιότητα, πόρτες που τρίζουν κλπ.). Η ίδια η οικογένεια είναι παράξενη και, γενικά, ακόμα κι αν δεν συμβαίνει κάτι πραγματικά αλλόκοτο, όλα αποπνέουν έναν αέρα αποστροφής. Να σημειώσω επίσης (για το προσωπικό στοιχείο του σκηνοθέτη που λέγαμε) ότι ήδη από εδώ μοιάζει να ενδιαφέρεται  ιδιαίτερα για τη μαγεία και το μοτίβο της τελετουργίας γενικότερα. Και ίσως θέτει το ερώτημα: Πόσα από τα τυχόν ῾῾κακά῾῾ που φέρουμε μέσα μας μπορεί να είναι κληρονομικά;

Προσθέτοντας ότι η Τόνι Κολέτ είναι πολύ καλή στο ρόλο της, θα συστήσω το φιλμ στους φίλους του τρόμου ως ένα πραγματικά ευπρόσδεκτο καλό δείγμα ενός είδους που πνίγεται στη σαβούρα και την κυριαρχία ανούσιων εφέ. 

ΑΠΕΙΛΗ ΚΑΙ ΚΛΕΙΣΤΟΦΟΒΙΑ ΣΤΟ "10 CLOVERFIELD LANE"

 

Το "10 Cloverfield Lane" (2016) είναι η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του Dan Trachtenberg και μου άρεσε πολύ στο είδος της. Δεν βλέπουμε συχνά πλέον καλή επιστημονική φαντασία.

Μια κοπέλα τραυματίζεται σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Όταν συνέρχεται βρίσκεται σε ένα υπόγειο καταφύγιο, φτιαγμένο και πλήρως εξοπλισμένο ώστε να επιβιώσουν λίγοι άνθρωποι σε περίπτωση παγκοσμιας καταστροφής. Μαζί της βρίσκεται ένας νέος άντρας και ο μεσήλικας δημιουργός του καταφυγίου, ο οποίος της εξηγεί ότι εξωγήινοι εισβολείς έχουν καταστρέψει το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού και έχουν μολύνει τον αέρα ώστε να είναι αδύνατο να επιβιώσει κάποιος στην ύπαιθρο. Τέλος, ότι ο ίδιος την έσωσε από το δυστύχημα και τη μετέφερε εκεί, όπως, λίγο πριν, είχε δεχτεί και το νεαρό. Οι τρεις τους θα ξεκινήσουν μια αβέβαιη και συχνά δύσκολη συμβίωση, δίχως καμιά επαφή με τον έξω κόσμο...

Εξ ορισμού κλειστοφοβική ταινία, αφού σχεδόν ολόκληρη διαδραματίζεται στο υπόγειο καταφύγιο, διαθέτει τρεις μόνο ηθοποιούς, με πολύ καλό τον Τζον Γκούντμαν στο ρόλο του ντε φάκτο ῾´αρχηγού῾῾ του τρίο. Το φιλμ κινείται εξ ίσου στο χώρο της επιστημονικής φατασίας και του ασφυκτικού ψυχολογικού θρίλερ. Όσο η ταινία προχωρά, οι αμφιβολίες εντείνονται: Για το τι ακριβώς συμβαίνει ῾῾εκεί έξω῾῾, για την ψυχική κατάσταση του βασικού ήρωα, για την επιβίωση όλων, ενώ συγχρόνως η αγωνία κορυφώνεται για το παιχνίδι γάτας - ποντικού ανάμεσα στην κοπέλα που, με διαρκώς αυξανόμενες υποψίες, προσπαθεί να οργανώσει μια απόδραση, και του Γκούντμαν. 

Τη βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα ταινία, η οποία, μάλιστα, μπορεί να εγείρει το ερώτημα: Επιβίωση, αλλά με ποιες συνθήκες; Μήπως ακόμα κι αυτή χάνει την αξία της κάτω από καταπιεστικές συνθήκες; Ταυτόχρονα τίθενται ερωτήματα για το θέμα της εξουσίας και των ορίων της. Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, η θρίλερ πλευρά του φιλμ γίνεται όλο και πιο αγωνιώδης... Ενδιαφέρον!

ΤΑ ΔΥΟ "KILL BILL" ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

 

Ο Quentin Tarantino επιθυμεί διακαώς να φτιάξει φιλμ που ανήκουν σε διαφορετικά, διακριτά είδη, δείγματα των οποίων κυκλοφορούσαν άφθονα παλιότερα (και σε) b-movie εκδόσεις. Αυτά καταβρόχθιζε με το τσουβάλι κι αυτά τον επηρέασαν πάνω απ᾽όλα. Να μερικά που έχει κάνει: Γουέστερν, αστυνομικό, πολεμικό, περιπέτεια με κυνηγητά αυτοκινήτων... Το 2003-2004 πάντως είχε έλθει η σειρά των ταινιών πολεμικών τεχνών (καράτε τα λέγανε παλιά στην Ελλάδα): Τα δύο "Kill Bill" (ένα φιλμ δηλαδή, που λόγω 4ωρης περίπου διάρκειας παίχτηκε στα σινεμά σε δύο δόσεις).

Κατά τη διάρκεια ενός γάμου όλοι οι παρευρισκόμενοι εξοντώνονται από μία συμμορία δολοφόνων. Η νύφη, έγκυος ήδη, πυροβολείται στο κεφάλι με μένει 4 χρόνια σε κώμα. Όταν συνέρχεται ξαφνικά... ποιος είδε το θεό και δεν τον φοβήθηκε... Τι ακριβώς έχει συμβεί και γιατί έγιναν ολα αυτά;

Εδώ ο Ταραντίνο διασκεδάζει με έναν αληθινό παροξυσμό βίας. Το αίμα ρέει ποτάμι, τα κομμένα μέλη συσσωρεύονται, τα σπαθιά (οι ιαπωνικές κατάνες για την ακρίβεια) έχουν τον πρώτο ρόλο, και η Ούμα Θέρμαν έχει την τιμητική της. Ουσιαστικά είναι αληθινά απέθαντη αφού τίποτα και κανένας δεν μπορεί να την νικήσει, με αποκορύφωμα τη σκηνή όπου μόνη της νικά έναν ολόκληρο στρατό! Τέτοια θα δείτε λοιπόν μέχρι να χορτάσετε και, βέβαια, εξαιρετικά σκηνοθετημένα, με το νεύρο και το στυλιζάρισμα που διαθέτει ο Ταραντίνο. Κατά τα άλλα είναι ουσιαστικά μια ταινία - ιστορία εκδίκησης και τίποτα παραπάνω. Ή μάλλον έχει το κάτι παραπάνω: Εκεί που σε άλλα φιλμ με αντίστοιχο θέμα κάτι πολύ κακό συμβαίνει στην αρχή και ο/η ήρωας σε όλο το υπόλοιπο μέρος εκδικείται σταδιακά μέχρι να μη μείνει ρουθούνι, εδώ η σεναριακή εξυπνάδα του Τ. προσφέρει κάτι παραπάνω: Τη μη γραμμική αφήγηση με τα συνεχή φλας μπακ και την έκπληξη προς το τέλος. Όσο για κάτι βαθύτερο... δεν νομίζω. Πρόκειται για τέλεια γυρισμένο φιλμ διασκέδασης και τίποτα παραπάνω (όπως συνήθως συμβαίνει με τον δημιουργό αυτόν). Ευχαριστηθείτε το λοιπόν. Και μη ξεχνάτε: Η βασική αναφορά είναι οι πάμπολλες ταινίες του είδους του Χονγκ Κονγκ, που ο σκηνοθέτης έχει ῾῾φάει με το κουτάλι῾῾και η (συνειδητή) επιρροή τους είναι πανταχού παρούσα στην ταινία. Καλή διασκέδαση!

"Η ΑΜΑΞΑ - ΦΑΝΤΑΣΜΑ῾῾ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΑΙΩΝΑ

 

Ο Victor Sjostrom (1879-1960, προφέρεται Σγιέστρομ) θεωρείται ο πατέρας του σουηδικού κινηματογράφου. Εκτός από σκηνοθέτης ήταν και ηθοποιός. Είναι μάλιστα ο ηλικιωμένος καθηγητής που πρωταγωνιστεί στις καταπληκτικές ῾Ἀγριες Φράουλες῾῾ του Μπέργκμαν το 1957. Πίσω στο 1921 όμως, γυρίζει μια από τις κλασικές ταινές του βωβού σινεμά, την ῾῞Άμαξα  Φάντασμα¨, με τον ίδιο ως πρωταγωνιστή.

Την τελευταία μέρα του χρόνου, μια ετοιμοθάνατη κοπέλα ζητά από τη μητέρα της να της φέρει έναν συγκεκριμένο άντρα, ο οποίος θα είναι ο τελευταίος που θα δει πριν πεθάνει. Εμείς βλέπουμε σε διαρκή φλας μπακ τη ζωή του άντρα αυτού και ποιά είναι η σχέση του με ττην κοπέλα. Σύντομα θα διαπιστώσουμε ότι πρόειται για έναν άκαρδο εγκληματία, ένα αληθινό κάθαρμα. Συγχρόνως διάφορα μεταφυσικά συμβαίνουν: Η άμαξα - φάντασμα του τίτλου είναι ουσιαστικά ο θάνατος. Ως εικόνα, όπως ακριβως τον έχουμε συνηθίσει στη σχετική εικονογραφία: Με κουκούλα και δρεπάνι. Δεν είναι όμως ένας και μόνο. Κάθε αλαγή του έτους κάποιος άνθρωπος αναγκάζεται να γίνει ο θάνατος για ένα χρόνο...

Η ιστορία είναι καθαρά χριστιανική. Αμαρτία, μετάνοια, χάρη και σωτηρία, αγγελικές, αγνές ψυχές και σατανικές ψυχές... Και αντιαλκοολικό κήρυγμα βεβαίως. Επίσης ο μελοδραματισμός είναι εντονότατος. Η έννοια του Κακού πάντως, ενσαρκωμένη σε έναν άνθρωπο, είναι ενδιαφέρουσα και γίνεται περισσότερο, αφού η ταινία μας δείχνει πώς και γιατί ο άνθρωπος αυτός έγινε έτσι. Κυρίως όμως υπάρχει η υποβλητική σκηνοθεσία και οι τεχνολογικές καινοτομίες για την εποχή. Η άμαξα με τον μοιραίο οδηγό της εμφανίζεται πάντοτε σε διπλοτυπία, περνά μέσα από τις εικόνες, μέσα από την ύλη, υποβάλλοντας έτσι την έννοια του μεταφυσικού, του φαντάσματος. Τα φλας μπακ δίνονται έξυπνα και η ιστορία παρακολουθείται άνετα παρά το μπρος- πίσω στο χρόνο. Οι εικόνες της κουρελιασμένης άμαξας με το ταλαιπωρημένο άλογο να διασχίζει γυμνά, μουντά τοπία είναι αξέχαστες και υποβλητικές. 

Μην ψάξετε για ῾῾μηνύματα῾῾, εκτός βεβαίως αν είστε πιστοί χριστιανοί. Για τους σινεφίλ όμως, για οσους θέλουν να μαθουν για τις ρίζες του κινηματογράφου και τις ταινίες (όλων των εποχών) που τον σημάδεψαν, η θέασή της κρίνεται απαραίτητη.

ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΚΑΤΕΦΘΑΝΕ Ο ΠΡΩΤΟΣ ῾ἹΝΤΙΑΝΑ ΤΖΟΟΥΝΣ῾῾

Βρισκόμαστε στο 1981. Ο Steven Spielberg, ῾῾ζεστός῾῾ ακόμη από τις σούπερ επιτυχίες των ῾῾Σαγονιών του Καρχαρία῾῾ και ῾῾Στενών Επαφών Τρίτου Τύπου῾῾, ξαναχτυπά με το "Raiders of Lost Arc", συστήνοντας έτσι στην ανθρωπότητα έναν νέο θρυλικό ήρωα (θα ακολουθήσουν άλλα 3 φιλμ): Τον αρχαιολόγο - τυχοδιώκτη Ιντιάνα Τζόουνς.

Ελάχιστα μόνο για την ιστορία: Δεκαετία του 30. Ο αρχαιολόγος Ιντιάνα Τζόουνς αναζητεί στη Μέση Ανατολή την περίφημη Κιβωτό, στην οποία οι εβραίοι είχαν τοποθετήσει τις 10 εντολές. Μια όμως που όλοι υποθέτουν ότι το αντικείμενο αυτό διαθέτει τεράστια δύναμη, το ψάχνουν και απεχθείς ναζί, για τους δικούς τους σκοπούς φυσικά. Ακολουθεί χαμός.

Λίγα ακόμη λόγια για το πολυειδωμένο από όλους, φαντάζομαι, φιλμ: Κατ᾽αρχήν, βλέποντάς το μετά από πολλά χρόνια, διαπίστωσα ότι παραμένει διασκεδαστικό και απολαυστικό. Πέραν αυτού, οι απιθανότητες διαδέχονται η μία την άλλη. Ούτε το 1/10 από όσα βλέπουμε δεν θα μπορούσε να συμβεί στην πραγματικότητα. Εδώ όμως έχουμε μια σαφή δήλωση του στα πολύ πάνω του τότε δημιουργού: Θέλει απόλυτα συνειδητά να επιστρέψει στα παλιά αφελή φιλμ προηγούμενων δεκαετιών, ακόμη και στα γελοία για τα σημερινά δεδομένα κινηματογραφικά σίριαλ των 30ς, τα πλημμυρισμένα από απιθανότητες. Από το 81 έχουμε ξαναδεί αυτή την προσπάθεια πάμπολλες φορές από λιγότερο ταλαντούχους σκηνοθέτες και έχουμε φάει στη μάπα πάμπολλες πατάτες με αυτό το πρόσχημα: ῾Ἁφιέρωμα στην παλιά αθωότητα῾῾. Νομίζω ότι ο Σπίλμπεργκ ήταν ο πρώτος (ή ένας από τους πρώτους τέλος πάντων) που το δηλώνει απερίφραστα, βάζει στο φιλμ του ό,τι πιο αδύνατο να συμβεί μπορείς να φανταστείς... και πετυχαίνει απόλυτα να κάνει κάτι όντως απολαυστικό, αφελές και ορισμό της φράσης ῾῾η διασκέδαση για την διασκέδαση῾῾ και τίποτα παραπάνω. Κανένας προβληματισμός (εκτός βέβαια του απόλυτα κοινότοπου ῾῾οι ναζί είναι κακοί῾῾). Και το κάνει πολύ καλύτερα από τους περισσότερους μεταγενέστερους. Γι᾽αυτό αφείστε κάθε κριτική και, με ποπ κορν και ό,τι άλλο σας αρέσει, απλώς ευχαριστηθείτε το. 

ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΟ "TO KILL A MOCKINGBIRD"

 

Θεωρώ το "To Kill a Mockingbird" (στην Ελλάδα για άγνωστο λόγο είχε παιχτεί ως ῾῾Σκιές και Σιωπή῾῾), γυρισμένο το 1962 από τον Robert Mulligan (1925-2008) ως μία από τις καλύτερες στιγμές του παλιού, συχνά καλού Χόλιγουντ. Και τη θεωρώ ως μια πραγματικά πολυεπίπεδη ταινία. Ο Γκρέγκορι Πεκ είναι βέβαια ο πρωταγωνιστής, νομίζω όμως ότι την παράσταση κλέβει η μικρἠ Μέρι Μπάνταμ, 10 χρονών τότε, που σχετικά σύντομα αποφάσισε να εγκαταλείψει την ηθοποία.

Σε μια πόλη του Νότου το 1932 (οικονομική κρίση κλπ.), ο ήρωας είναι ένας χήρος δικηγόρος, εξέχουσα μορφή της πόλης, μορφωμένος και προοδευτικός, αντίθετα βέβαια με την πλειοψηφία των κατοίκων. Ζει με τα δύο μικρά παιδιά του, 12-13  και 10 χρονών. Κάποια στιγμή σχεδόν αναγκάζεται να αναλάβει την υπεράσπιση ενός μαύρου που κατηγορείται για βιασμό και είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγηθεί στην κρεμάλα (πριν από τη δίκη βέβαια, ο δικηγόρος πρέπει να πασχίσει με νύχια και δόντια γιοα να αποφύγει ο πελάτης του το λιντσάρισμα...). Η ιστορία δείχνεται από την πλευρά και τη ματιά των παιδιών (αφηγήτρια είναι η μικρή κόρη).

Εξαιρετικό φιλμ, που αυτό που κυρίως θαυμάζω είναι τα πολλά και διαφορετικά θέματα που θίγει. Ενώ όμως είναι πολλά και διαφορετικά, είναι με άψογο τρόπο ῾῾χωνεμένα῾῾ στην ιστορία, η οποία κυλά γλαφυρά και με διαρκές ενδιαφέρον δίχως καθόλου να ενοχλεί το ότι θέλει να πει τόσο πολλά και σημαντικά. Κατ᾽αρχή βεβαίως είναι μια βαθιά αντιρατσιστική ταινία. Το πρόβλημα του ρατσισμού και των όσων έχουν υποστεί οι μαύροι της Αμερικής είναι αυτό που φαίνεται περισσότερο. Κι όμως, αν προσέξετε, θα συνειδητοποιήσετε ότι το θέμα αυτό αρχίζει να γίνεται το βασικό του φιλμ μόνο μετά τα μισά! Ουσιαστικά, κυρίαρχο είναι το θέμα της ενηλικίωσης. Της δύσκολης ενηλικίωσης και του περάσματος από τον κόσμο της ξενοιασιάς και του παιχνιδιού στον σκληρό και πάνω απ᾽όλα άδικο πραγματικό κόσμο, τον κόσμο των μεγάλων. Ωστόσο και η ῾῾εποχή της ξενοιασιάς῾῾ που λέγαμε δεν είναι πάντοτε ανέμελη. Παράλληλα υπάρχουν οι παιδικοί φόβοι, οι πρώιμες ανησυχίες, οι πρώτοι προβληματισμοί... Η καταγραφή της παιδικής ηλικίας, με την αφέλεια της άγνοιας αλλά και τους φόβους, είναι, νιομίζω εξαιρετική. Η είσοδος στον πραγματικό κόσμο θα γίνει όχι γλυκά και όμορφα, αλλά μάλλον με ένα σοκ. Τρίτο θέμα που θίγεται είναι αυτό της διαφορετικότητας και, τελικά, της αποδοχής της. Ίσως είναι από τις πρώτες ταινίες που θίγουν καθαρά το θέμα αυτό, που σήγμερα είναι τόσο της μόδας...

Όχι, δεν θα κουραστείτε. Ενω μιλά για πολύ σκληρά ενίοτε πράγματα και βρίσκεται μακριά από συχνά τραβηγμένα απ᾽τα μαλιά χάπι εντ, διαθέτει αυτή την παιδικότητα, το χιούμορ σε κάποια σημεία, τη γλυκύτητα, αλλά ακόμα και κανονικό σασπένς, με ένα μικρό άγγιγμα τρόμου προς το τέλος... Πολύ δύσκολος συνδυασμός σκληρών θεμάτων και, παρ´όλα αυτά, γλυκειάς ατμόσφαιρα, που εδώ είναι μια από τις σπάνιες φορές που πετυχαίνει. 

ΤΟ ΣΑΣΠΕΝΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΑΠΑΝΤΕΧΟ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ "PREDATOR"

Υπάρχουν ταινίες δίχως "βάθος" και οποιοδήποτε "μήνυμα", ταινίες καθαρής δράσης (αλλά και κάτι άλλο) που, παρ΄όλα αυτά, τις απολαμβάνω απόλυτα. Τέτοια ταινία παρμένει για μένα το πρώτο "Predator" (Ο Κυνηγός) του John McTiernan (ήταν η δέυτερη ταινία του, γυρισμένη το 1987), ενός σκηνοθέτη ειδικευμένου στα φιλμ δράσης (θυμηθείται τα πρώτα "Die Hard"), ο οποίος εξαφανίστηκε ξαφνικά μετά το 2003. Με τον Σβαρτσενέγκερ φυσικά σε ένα ρόλο που του ταιριάζει γάντι.

Μια ομάδα αμερικανών κομάντος αποβιβάζεται σε ζούγκλα της Κεντρικής ή Νότιας Αμερικής για να απελευθερώσει κάποιους σημαντικούς, που κρατούν αιχμάλωτους οι αντάρτες της περιοχής. Σύντομα, όταν θα εντοπίσουν τα πρώτα ίχνη (και την πρώτη φρίκη) θα αντιληφτούν ότι κάτι δεν πάει καθόλου καλά. Και ότι ο εχθρός δεν είναι αυτός για τον οποίο είχαν προετοιμαστεί.

Κατ' αρχήν το φιλμ διαθέτει μια μεγάλη (για την εποχή τουλάχιστον) πρωτοτυπία: Ξεκινά ως ρουτινιέρικο (αλλά πολύ καλογυρισμένο) φιλμ δράσης με καλούς κομάντος και κακούς αντάρτες και απροειδοποίητα, μετά από κάμποση ώρα, μετατρέπεται αιφνιδίως σε φιλμ επιστημονικής φαντασίας, στο οποίο μάλιστα πρωταγωνιστεί ένα πλάσμα τόσο πρωτότυπα σχεδιασμένο, με τόσο αξέχαστη μορφή, που παραμένει στην "επικαιρότητα" μέχρι σήμερα. Τα διάφορα (ανούσια βεβαίως) σίκουελ που ακολούθησαν το αποδεικνύουν. Ο συνδυασμός συνεχούς δράσης, τρόμου και επιστημονικής φαντασίας λειτουργεί άψογα. Ο θεατής νομίζω ότι πάντοτε θα καθηλώνεται παρακολουθώντας το. 

Τι να πεις για το ανύπαρκτο στόρι; Μια ομάδα κομάντος πολεμά κάτι αόρατο στη ζούγκλα. Αυτό είναι όλο. Κι όμως, καταφέρνει να κόβει την ανάσα. Η σφιχτή σκηνοθεσία; Το άψογο τάιμινγκ; Όλα συμβάλλουν σ' αυτό. Θα το ξαναπώ: Είναι μία από τις λίγες φορές που μου αρέσι μια ταινία καθαρής δράσης και τίποτα άλλο.

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ, Η ΠΑΡΑΝΟΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΟ "PROOF"

 

Ο πατέρας υπήρξε στα νιάτα του ιδιοφυής μαθηματικός, τόσο που σχεδόν άλλαξε τα σύγχρονα μαθηματικά. Από μια ηλικία όμως και μετά κατέρρευσε πνευματικά και τελικά τρελάθηκε. Η μία από τις δύο κόρες του (ίσως από κληρονομικότητα) γίνεται, νεαρή ακόμα, επίσης λαμπρή μαθηματικός. Πάνω στην ακμή της όμως αναγκάζεται να αφήσει βαθμιαία σπουδές και (μαθηματικά) όνειρα για να φροντίσει τον παρανοϊκό της πατέρα. Σιγά σιγά βυθίζεται στην κτάθλιψη και την αυτοεγκατάλειψη και νοιώθει ότι, εκτός από το μαθηματικό ταλέντο, έχει ίσως κληρονομήσει και την τρέλα του πατέρα. Ο έρωτας ενός συμφοιτητή της, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι μπορεί να βελτιώσει τα πράγματα.

Αυτά συμβαίνουν στο "Proof" του 2005, που σκηνοθέτησε ο John Madden με μια εξαιρετική Γκουίνεθ Πάλτροου, αλλά και τον Άντονι Χόπκινς και τον Τζέικ Γκίλενχαλ στους κύριους ρόλους. Βρήκα το φιλμ πολύ δυνατό ως ψυχολογικό δράμα και, για κάποιο λόγο, με συγκίνησε ιδιάιτερα. Η σχέση τρέλας και μαθηματικών έχει κι άλλες φορές εξεταστεί (όντως κάποια μεγάλα μαθηματικά μυαλά οδηγήθηκαν στην παράνοια), ενώ εδώ θίγεται και το θέμα της κληρονομικότητας: Μπορεί να καθορίσει (και ενίοτε να καταστρέψει) τη ζωή κάποιου ή όλα είναι ζήτημα θέλησης, αγώνα και, κυρίως, συνθηκών; Ποια είναι δηλαδή η σχέση κληρονομικότητας - περιβάλλοντος; Στη συγκεκριμένη περίπτωση, έχει η κόρη κληρονομική προδιάθεση προς την τρέλα ή οδηγείται σ᾽αυτή λόγω του τοξικού περιβάλλοντος στο οποίο ζει (στη συμβίωση δηλαδή με έναν  πνευματικά ασταθή πατέρα); 

Πέραν των πολλών ερωτημάτων που θετει, το φιλμ διαθέτει ένα είδος (ψυχολογικού) σασπένς, καθώς υπάρχουν οι ανατροπές για την πατρότητα ένός χειρογράφου ή στην τελική έκβαση του δράματος. Εμένα μου άρεσε αρκετά και θαύμασα την ηθοποιία της Πάλτροου. Δεν ξέρω πάντως αν θα αρέσει σε όλους.

ΤΟ "LOFT" ΤΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΕΞ

 Το "Loft" του 2008 είναι μια βελγική ταινία (στα φλαμανδικά) του Erik van Looy με έξυπνο σενάριο, στο στιλ ταινιών όπως οι ῾῾Συνήθεις Ύποπτοι῾, το ῾῾Μεμέντο῾῾κλπ. 

Εδώ πέντε εύποροι παντρεμένοι κολλητοί φίλοι (μια παρἔα δηλαδή) μοιράζονται ένα νττιζαϊνάτο, μοντέρνο ρετιρέ (μόνο αυτοί έχουν τα κλειδιά του), χρησιμοποιώντας το ως ερωτική φωλιά για να απολαμβάνουν τις απιστίες τους. Ώσπου κάποια μέρα κάποιος απ᾽όλους θα ανοίξει την πόρτα και θα βρει στο σούπερ ντούπερ κρεβάτι ένα γυναικείο πτώμα. Οι ασκοί του Αιόλου θα ανοίξουν και ο καθένας θα υποψιάζεται ως ένοχο κάθε έναν από τους φίλους του, ενώ η αστυνομία θα τους υποψιάζεται όλους.

Το φιλμ ενώνει σιγά σιγά τα κομμάτια του παζλ για το τι ακριβώς έχει συμβεί με συνεχή φλας μπακ, όπου παρακολουθούμε τα γεγονότα, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ τους και μεταξύ των οικογενειών τους (διότι είναι βεβαίως φιλενάδες και οι σύζυγοι των πέντε παιδικών φίλων). Εκτός από το αστυνομικής φύσης μυστήριο, εδώ θίγεται και το θέμα της σαπίλας που κρύβεται -σε πολλά επίπεδα - κάτω από την μοντέρνα, ντιζαϊνάτη, απαστράπτουσα επιφάνεια των ζωών της μεγαλοαστικής τάξης. Παιχνίδια οικονομικά, παιχνίδια δύναμης και εξουσίας, λυκοφιλίες, υπόγεια μίση που καλύπτονται κάτω από επιφανειακές φιλίες και πολλά άλλα δημιουργούν μια κάθε άλλο παρά κολακευτική κοινωνική εικόνα. Να πω απλώς, δίχως να φανερώσω τίποτα, ότι όσο προχωρά το φιλμ όλοι (ή σχεδόν όλοι) οι ήρωες αποκαλύπτουν σκοτεινές ή βρώμικες πτυχές της ζωής ή του χαρακτήρα τους.

Ταινία με σειρά αντιπαθών ηρώων, είχε εντυπωσιάσει και γι᾽αυτό ο σκηνοθέτης κλήθηκε στην Αμερική και γύρισε την αμερικάνικη βερσιόν της ταινίας του το 2014. Όπως όμως συμβαινει στις περισσότερες τέτοιες περιπτώσεις, το αμερικάνικο φιλμ ήταν κατώτερο του πρωτοτύπου και, απ᾽όσο ξέρω, μάλλον δεν έκανε και μεγάλη επιτυχία.

"ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ ΟΣΤΩΝ" : ΣΙΡΙΑΛ ΚΙΛΕΡΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙ

 

Μετά τη "Σιωπή των Αμνών" και την τεράστια επιτυχία της η μόδα των σίριαλ κίλερς ανέβηκε κατακόρυφα. Αν υπήρχαν τόσοι όσοι έχουν υπάρξει στην οθόνη δε νομίζω ότι θα επιβίωνε κανείς μας... Τέλος πάντων ο "Συλλέκτης Οστών" (The Bone Collector) γυρίστηκε το 1999 από τον Phillip Noyce, διαθέτει μια κάπως πρωτότυπη ιδέα, αλλά και την Αντζελίνα Τζολί και τον Ντέντζελ Ουάσινγκτον.

Ο τελευταίος είναι ένας σούπερ ντετέκτιβ, κάτι σαν σύγχρονος Σέπλοκ Χολμς που χρησιμοποιεί, βεβαίως, την πιο προηγμένη τεχνολογία, αλλά, μετά από μια οδυνηρή περιπέτεια είναι ανάπηρος. Διευθύνει λοιόν τις έρευνες από το σπίτι του καθηλωμένος στο κρεβάτι (μπορεί να κινήσει μόνο το κεφάλι και τα χέρια του). Οπότε είναι αποκλειστικά και μόνο ένας λαμπρός εγκέφαλος. Εκείνη είναι μια κοινή αστυνομικός, που, όταν ανακαλυπτεται τυχαία το πρώτο πτώμα, κάνει με τόση οξυδέρκεια και επιτυχία τη δουλειά της (συλλογή στοιχείων κλπ.), που ο ανάπηρος ντετέκτιβ εντυπωσιάζεται και την χρήζει, με το έτσι θέλω, μόνιμη (και μερικές φορές σχεδόν αποκλειστική) συνεργάτη του, δίνοτας εντολές ή ιδέες από μακριά. Μαζί λοιπόν θα κυνηγήσουν έναν ανατριχιαστικό δολοφόνο.

Είναι καλογυρισμένο, κρατά σε αγωνία τον θεατή, διαθέτει την πρωτότυπη ιδέα που ανέφερα, αλλά, είπαμε, όλα αυτά τα έχουμε ξαναδεί. Επίσης μια πιο ψύχραιμη ματιά θα αποδείκνυε ότι μάλλον ελάχιστα απ' αυτά θα ήταν δυνατόν να συμβούν στην πεζή πραγματικότητα... Αλλά αυτό δεν πειράζει και τόσο, με την έννοια ότι σε πολλά είδη ταινιών αποδεχόμαστε τις συμβάσεις του κάθε είδους και κάνουμε τα στραβά μάτια στην αναληθοφάνεια... Εδώ πάντως παράλληλα παρακολουθούμε και τη σχέση των δύο πρωταγωνιστών, η οποία θα περάσει από πολλά, διαφορετικά στάδια, για να καταλήξει σε ένα μάλλον γελοίο και απίθανο τέλος.

ΟΚ, θα περάσετε δύο ώρες με σασπένς και μυστήριο, αλλά δεν είναι και τίποτα σπουδαίο...

ΟΤΑΝ ΓΥΡΙΣΤΗΚΑΝ ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ "X-MEN"

 

Το είπαμε. Δεν συμπαθώ τις υπερηρωικές ταινίες. Ωστόσο τα διάφορα X-Men είναι από τα λίγα φιλμ του είδους προς τα οποία τρέφω μια κάποια συμπάθεια. Ο λόγος είναι αυτό το χαρακτηριστικό θέμα του φόβου της διαφορετικότητας που διαθέτει στη βάση του ο μύθος τους. Έτσι, όταν το 2000 ο Bryan Singer γύρισε τους πρώτους X-Men τους είδα με συμπάθεια και μετά, από κεκτημένη ταχύτητα, είδα και τους υπόλοιπους.

Σε έναν κόσμο που φοβάται και προσπαθεί να εξοντώσει τους μεταλλαγμένους (αυτούς με κάποιες ιδιαίτερες ικανότητες δηλαδή), ένας ανάπηρος επιστήμονας με εξαιρετική διάνοια (μεταλλαγμένος και ο ίδιος) συγκεντρώνει γύρω του, σε ένα είδος σχολής, παιδιά με αποκλίσεις από το κανονικό. Για να τα προστατέψει, αλλά και για να τα εκπαιδεύσει. Εκεί καταφεύγει για να γλυτώσει η έφηβη Ρογκ, αλλά και ο παλαίμαχος, βασανισμένος Γουλβερίν (αυτός άθελά του). Η πάλη ενάντια στους ῾῾κακούς῾῾ μεταλλαγμένους δεν θα αργήσει να αρχίσει.

Εντάξει. Σας είπα ότι μ᾽αρέσει ο βασικός μύθος. Εξ άλλου τότε, το 2000, δεν είχαμε ακόμα πήξει τόσο πολύ στους υερήρωες, με το Χόλιγουντ να μας πετά στα μούτρα έναν τέτοιο κάθε μήνα. Οπότε το θέαμα, οι προεκτάσεις της ιστορίας (φοβόμαστε και διώκουμε κάθε διαφορετικό από εμάς, χαρακτηριστικό της σκληρής εποχής μας με θύματα κάθε είδους) και μερικές συγκινητικές ιστορίες γύρω από κάποιες περιπτώσεις μεταλλαγμένων, το κάνουν να βλέπεται ευχάριστα. Βέβαια, για να πούμε και τα κακά, δεν παύει σε καμία περίπτωση να ακολουθεί το τυπικό, βαρετό ῾῾πατρόν῾῾κάθε φιλμ του είδους: Το όποιο ενδιαφέρον μένει στο πρώτο μισό κι έπειτα ακολουθεί μια βαρετή, συνηθως βαβουριάρικη και εφετζίδικη κλωτσοπατινάδα (ναι, ξέρω, όχι ακριβώς, υπάρχουν ακτίνες, διανοητικές δυνάμεις, τηλεκινήσεις και χίλια δυο άλλα, ΟΚ) ανάμεσα στους καλούς και τους πολύ κακούς, με διακύβευμα την ίδια τη σωτηρία του κόσμου (του πλανήτη, του σύμπαντος κλπ.). Από αυτό το πατρόν λοιπόν δεν μπορεί να ξεφύγει το συγκεκριμένο φιλμ. Αλλά είπαμε: Τότε δεν είχαμε φάει ακόμα στη μάπα όλους αυτούς τους πράσινους, κόκκινους, με μαγικά σφυριά, ασπίδες, λάσα, με κολάν ή σούπερ μίνι... οπότε ας του το συγχωρήσουμε. Για το είδος είναι συμπαθητικό.

"Ω ΑΔΕΛΦΕ, ΠΟΥ ΕΙΣΑΙ;῾῾ : Η ΚΑΤΑ ΚΟΕΝ... ΟΔΥΣΣΕΙΑ

 

Μόνο οι δαιμόνιοι αδελφοί Coen (Joel και Ethan) θα μπορούσαν το 2000 να μεταφέρουν στο νότο των ΗΠΑ της δεκαετίας του 30 την... ομηρική Οδύσσεια. Το Ὡ Αδελφέ, Πού Είσαι;῾῾ ("O Brother, Where Art Thou?") είναι ακριβώς αυτό. Και με τι καστ! Τζορτζ Κλούνεϊ, Τζον Τουρτούρο, Τζον Γκούντμαν, Χόλι Χάντερ κ.α.

Όπου τρεις κατάδικοι δραπετεύουν και περιπλανώνται στο Νότο με προορισμό μια πόλη όπου βρίσκεται κρυμμένος ένας θησαυρός. Αρχικά βέβαια είναι δεμένοι και οι τρεις με αλυσίδες, σέρνοντας ο ένας τον άλλον, οπότε πρώτα πρέπει να λυθούν. Από εκεί και πέρα οι περιπέτειες και τα όσα θα αντιμετωπίσουν δεν έχουν τελειωμό. Και... μη ξεχνάτε: Οι Σειρήνες, ο Κύκλωπας, η Πηνελόπη που περιμένει... βρίσκονται όλα στο δρόμο τους!

Απολαυστικό, εξαιρετικά αστείο σε πολλά σημεία, με τους διαφορετικούς χαρακτήρες και στιλ των τριών να αποτελούν πηγή διασκέδασης, το φιλμ παραμένει από τα χαρακτηριστικότερα των Κοέν. Υπέροχες εικόνες και φωτογραφία, νότος των ΗΠΑ στα 30ς με όλη την μυθολογία που τον περιβάλλει, απίστευτη μουσική με παλιά φολκ, μπλουζ  και γκόσπελ τραγούδια της εποχής (το σάουντρακ είχε κάνει τότε μεγάλη επιτυχία) και, φυσικά, μαζί μ᾽όλα αυτά η απαραίτητη σάτιρα των Κοέν που σπάει κόκαλα: Η ανθρώπινη βλακεία (αγαπημένο τους θέμα), οι πέρα για πέρα διεφθαρμέρνοι πολιτικοί, ο ρατσισμός και η Κου Κλουξ Κλαν, η θρησκεία, το απάνθρωπο σωφρονιστικό σύστημα, όλα έχουν τη θέση τους στο κοενικό σύμπαν. Και ο αρχαίος ελληνικός από μηχανής θεός ακόμα! Και ένα έξτρα μπράβο στον Τουρτούρο και τον Τιμ Μπλέικ Νέλσον, που είναι πραγματικά ξεκαρδιστικοί. 

Για μένα παραμένει απολαυστικὄ! Αν δεν το έχετε δει, ψάξτε το.

Ὁ ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΣΕΪΧΗ῾῾: ΕΝΑ... ΑΡΧΑΙΟ ΜΠΛΟΓΚΜΠΑΣΤΕΡ

 

Πώς ήταν οι μεγάλες χολιγουντιανές επιτυχίες των αρχών του σινεμά; Πρόσφατα είδα το ῾῾Γιο του Σεϊχη῾῾ του 1926, γυρισμένο από τον έμπειρο σκηνοθέτη της εποχής George Fitzmaurice (1885-1940), με τον μεγάλο γόη του βωβού Ροντόλφο Βαλεντίνο (είναι η πρώτη φορά που βλέπω φιλμ του Βαλεντίνο). 

Εξωτική ρομαντική περιπέτεια σε αραβική χώρα, με φόντο την  έρημο.  Ο γιος του σεϊχη της περιοχής ερωτεύεται χορεύτρια, η οποία όμως είναι κόρη αρχηγού συμμορίας κλεφτών και απαγωγέων, οι οποίοι, χρησιμοποιώντας την ως δόλωμα, ληστεύουν διαφόρους. Φυσικά και εκείνη τον ερωτεύεται παράφορα και θέλει να ξεφύγει από το παρελθον της. Θα ακολουθήσουν πολλές μεταξύ τους παρεξηγήσεις, χωρισμοί και επανενώσεις, ξιφομαχίες, μαχες, κυνηγητά στην έρημο και ό,τι άλλο τραβά η ψυχή σας.

Φυσικά σἠμερα η τόση αφέλεια στα πάντα δεν θα μπορούσε να σταθεί. Ωστόσο το θέαμα και η δράση (για την εποχή βεβαίως) είναι απόλυτα χορταστικά και πιθανόν να ῾῾κρατήσουν῾῾ κάποιους θεατές ακόμα και σήμερα. Εννοείται ότι ο Βαλεντίνο είναι τέλειος σε όλα, εννοείται ότι είναι ο καλύτερος ξιφομάχος, εννοείται ότι είναι φλογερός εραστής και ρομαντική ψυχή και γιος ενός πᾶτἐρα εφάμιλλού του σε όλα. Επίσης θα σημειώσουμε (για την ιστορία, διότι τότε δεν νομίζω ότι θα το έπαιρνε κανείς είδηση) τον ρατσισμό του φιλμ: Όλοι οι ῾καλοί῾ (ο σεϊχης και ο γιος του, η χορεύτρια κλπ.) έχουν... ευρωπαϊκές ρίζες ή είναι μιγάδες. Αντιθέτως οι ῾κακοί῾ είναι απλώς άραβες. Ψιλά γράμματα όμως για τότε, όταν οι χώρες αυτές δεν ήταν καν ανεξάρτητες, αλλά κτήσεις βρετανών, γάλλων κλπ.  

Αυτό που έχει κινηματογραφική σημασία είναι ότι εδώ βλέπουμε τις απαρχές ή το αρχετυπικό στιλ των μετέπειτα  μπλογκμπάστερ, που, περνώνντας από τους ῾Ἱντιάνα Τζόους῾῾, που συνειδητά αποτίουν φόρο τιμής σε φιλμ όπως αυτό, φτάνουν ως τη σύγχρονη υπερηρωική κυριαρχία: Περιπέτεια, δράση, έρωτας, διάσπαρτο χιούμορ σε κάποιες σκηνές, παρά τη σοβαρότητα των καταστάσεων, απόλυτος διαχωρισμός σε καλούς και κακούς κλπ.  Δίχως να αντέχει απόλυτα στο χρόνο, έχει πλάκα να βλέπει  κανείς τα αρχέτυπα σημερινών γνώριμων ειδών.

"LONELY HEARTS": ΜΠΟΝΙ ΚΙΑΙ ΚΛΑΪΝΤ ΣΤΟ ΠΙΟ ΑΠΕΧΘΕΣ

 

Στα τέλη της δεκαετίας του 40  ήταν διαβόητο στις ΗΠΑ ένα ζεύγος σίριαλ κίλερς γνωστό με το όνομα "Lonely Hearts Killers". Εκείνος συναντούσε (μετά από αρκετή τρυφερή αλληλογραφία) μοναχικές γυναίκες, παρίστανε τον ερωτευμένο, παρουσίαζε την ερωμένη του ως αδελφή του και, αφού έμεναν στο σπίτι τους, τις δολοφονούσαν και τις λήστευαν. Μερικές φορές τις είχε πείσει προηγουμένως να γράψουν και την περιουσία τους στο όνομά του. 

Την αληθινή αυτή ιστορία (με τίτλο "Lonely Hearts") μεταφέρει στην οθόνη ο Todd Robinson (1η ταινία του μετά από διάφορα  τηλεοπτικά) το 2006 με καλό καστ: Τζάρεντ Λέτο, Σάλμα Χάγιεκ, Τζον Τραβόλτα, Λόρα Ντερν, Τζέιμς Γκαντολφίνι! Παρακολουθούμε με συχνά φλας μπακ το πώς γνωρίστηκε το αιματηρό ζεύγος, τη δράση του και τις εξαντλητικές προσπάθειες δύο ντετέκτιβ να βρουν την ταυτότητα και τα ίχνη των δολοφόνων και να συνδέσουν τα νήματα. Ουσιαστικά όλα επιτυγχάνονται χάρη σε έναν εμμονικό ντετέκτιβ (Τραβόλτα) που κουβαλά τα δικά του ψυχικά τραύματα, ενώ εμείς γνωρίζουμε από την πρώτη κιόλας σκηνή ότι το ζεύγος οδηγείται στην ηλεκτρικλή καρέκλα. 

Φυσικά η ιστορία φέρνει άμεσα στο νου τους Μπόνι και Κλάιντ. Μόνο που εδώ τα πράγματα είναι πιο άγρια, πιο αιματηρά. Το ζεύγος δεν διαθέτει τίποτα από το ρομαντισμό και την ιδιόρυθμη χάρη των τελευταίων. Είναι απλώς απεχθείς. Τα πορτρἐτα τους (εκεινος αδίστακτος, αυτή το ίδιο, αλλά και ζηλιάρα και μισότρελη), καθώς και των διωκτών τους, επιχειρεί να σκιαγραφήσει ο σκηνοθέτης. 

Έχει το ενδιαφέρον του, νομίζω, δίχως όμως να είναι και κάτι σπουδαίο

THE TEXAS CHAINSSAW MASSACRE: THE BEGINNING. ΔΕΝ ΒΑΡΕΘΗΚΕ ΑΚΟΜΑ Ο LEATHERFACE;

 

Το 1974 ο Τομπ Χούπερ άλλαζε τα δεδομένα στις ταινίες τρόμου με τον αυθεντικ2006), ό, ωμό ῾Σχιζοφρενή Δολοφόνο με το Πριόνι῾, που παραμένει νομίζω μέχρι σήμερα μια από τις εφιαλτικότερες ταινίες όλων των εποχών. Ο ίδιος έκανε ένα σίκουελ στη δεκαετία του 80, εμπλουτίζοντας το σπλάτερ με κατάμαυρό χιούμορ και κριτική διάθεση. Από εκεί και πέρα το χάος: Κάθε τρεις και λίγο εμφανίζεται μια ακόμα παραλλαγή της ταινίας: Νο 3, σίκουελ και ό,τι άλλο τραβά η ψυχή σας. Μέσα στο χαος αυτό των ῾῾σχιζοφρενών῾῾ να και το πρίκουελ: "The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning", που γυρίζει το 2006 ο μέτριος Jonathan Liebesman.

Υποτίθετασι ότι βλέπουμε το ξεκίνημα της ιστορίας: Εποχή Βιετνάμ: Δύο αδέλφια, που ετοιμάζονται να φύγουν στον πόλεμο, κάνουν ένα τελευταίο ταξίδι με αυτοκίνητο με τις κοπέλες τους. Στο μεταξύ, εκεί στο πουθενά, το σφαγείο της μικρής πόλης κλείνει. Ο γόνος της γνωστής βλαμμένης οικογένειας, ο ούτως ή άλλως καθυστερημένος μετέπειτα ῾῾Πετσινοπρόσωπος῾῾, μένει άνεργος. Ωστόσο η οικογένεια δεν έχει καμιά όρεξη να ξεμείνει από κρέας. Το ανύποπτο κουαρτἐτο νεαρών θα αποτελέσει την πρώτη λεία και ο εφιάλτης θα αρχίσει.

Στα λίγα συν η σχετική σκιαγράφηση της εποχής, με την διαφορετική άποψη για τον πόλεμο των δύο αδελφών, του ῾῾πατριώτη῾῾και του ειρηνιστή - αρνητή. Επίσης η ῾῾ξεθωριασμένη῾῾ φωτογραφία, που μιμείται μάλλον τη χρωματική ατμόσφαιρα του κλασικού φιλμ του 74. Κατά τα άλλα, όλα τα έχουμε ξαναδεί πολλάκις:  Άφθονο σπλάτερ και αίμα, κοπέλες που ουρλιάζουν, τσιγκέλια, η απεχθής οικογένει (με κάποιο μαύρο χιούμορ και εδώ) κλπ. κλπ. Τίποτα σπουδαίο. Όσους ῾῾Σχιζοφρενείς῾ και να γυρίσουν οι μιμητές δεν πρόκειται να ζήσουμε ποτέ ξανά το αξέχαστο σοκ του πρώτου διδάξαντος.

ΥΓ: Το είδα κατά λάθος, νομίζοντας ότι είναι το φιλμ του 74 και μετά είπα ῾Δε βαριέσαι... ας το δούμε κια αυτό῾῾

"THE HOUSE IN THE SQUARE" : ΡΟΜΑΝΤΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

 

Θα μπορούσαμε και να το θεωρήσουμε ταινία επιστημονικής φαντασίας. Ουσιαστικά όμως είναι ένα ρομαντικό. αισθηματικό φιλμ με σταρ τον Τάιρον Πάουερ. Μιλάμε για το "The House in the Square" (γνωστό και ως "I'll Never Forget You"), γυρισμένο το 1951 από τον καλό βρετανό Roy Ward Baker (1916-2010), ο οποίος αργότερα γύρισε μερικές ταινίες τρόμου.

Ένας επιστήμονας είναι παθιασμένος με τη ζωή του Λονδίνου του 18ου αιώνα και, αν και αμερικανός, ζει εκεί σε ένα μεγάλο διαμέρισμα της εποχής αυτής, που κληρονόμησε από τους βρετανούς προγόνους του. Καποια στιγμή η επιθυμία του θα πραγματοποιηθεί: Θα μεταφερθεί στην εποχή που αγαπά, θα ερωτευτεί μια όμορφη κοπέλα της εποχής... και διάφορα άλλα θα συμβούν φυσικά.

Όπως είπα πρόκειται κυρίως για αισθηματικό φιλμ, το οποίο χρησιμοποιεί, για ρομαντικούς περισσότερο λόγους, το εύρημα του ταξιδιού στο χρόνο δίχως (επιστώ την προσοχή στους λάτρεις του είδους) να ασχολείται καθόλου με τα κλασικά χρονικά παράδοξα που δημιουργεί το ταξίδι ῾῾πίσω῾῾. Πέραν της ερωτικής ατμόσφιαρας που δημιουργεί η παράξενα ελκυστική Ann Blyth, η ταινία έχει και ένα ενδιαφέρον στοιχείο: Την απομυθοποίηση του 18ου αιώνα από τον ήρωα, όταν ανακαλύπτει ότι το Λονδίνο της εποχής, βρώμικο και γεμάτο φτωχούς στα όρια της εξαθλίωσης, δεν είναι όσο ειδυλιακό το φανταζόταν. Αυτό βεβαίως δεν εμποδίζει σε τίποτα να πλεχτεί το δικό του αιώνιο ειδύλιο...

Πέραν αυτού  βρήκα την ταινία λίγο ξεπερασμένη και αφελή. Ιδίως λόγω του ήρωα που πέφτει από γκάφα σε γκάφα δίχως να μπορεί, στοιχειωδώς έστω, να συγκρατήσει τις συνεχείς αναφορές σε στοιχεία ή γεγονότα του μέλλοντος, με αποτέλεσμα όλοι να τον κοιτάνε περίεργα (για να μην πω να τον θεωρούν ῾῾του διαβόλου῾῾). Λίγη προσοχή σε όσα σου ξεφεύγουν,  Τάιρον! 

"DEPARTMENT Q: A CONSPIRACY OF FAITH": ΔΑΝΕΖΙΚΑ ΘΡΙΛΕΡ Νο 2

Και δεύτερο στη σειρά καλό δανέζικο θρίλερ που έτυχε να δω: "Department Q: A Cponspiracy of Faith" (2016) του Hans Petter Moland (είναι αυτός που το 2014 είχε γυρίσει το φευγάτο ῾Με σειρά εξαφάνισης῾). Πρόκειται για σειρά ταινιών με ήρωες  τους δύο ντετέκτιβ του ῾῾ντιπάρτμεντ῾῾, που αγωνίζονται να λύσουν δύσκολες καταστάσεις. 

Εδώ έχουμε κλασική περίπτωση σίριαλ κίλερ. Ο οποίος απαγάγει και εξαφανίζει παιδιά. Μόνο που εδώ υπάρχει μια ιδιαιτερότητα: Τα παιδιά προέρχονται απ῀ό οικογένειες που ανήκουν σε φανατικές χριστιανικές κοινότητες (στιλ ῾Μάρτυρες του Ιεχωβά῾). Οι δύο ντετέκτιβ ερευνούν την εξαφάνιση δύο παιδιών, μόνο που οι ίδιοι οι γονείς τους αρνούνται να την καταγγείλουν. Τι ακριβώς συμβαίνει και πότε θα αρχίσουν να κινδυνεύουν και οι ίδιοι;

Πρόκειται για το είδος των θρίλερ που πριν από τη μέση γνωρίζουμε ποιος είναι ο δολοφόνος. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότ μειώνεται το σασπένς. Κάθε άλλο. Πρόκειται για ιδιαίτερα σκοτεινή ταινία, καλογυρισμένη, που κατάφερε να με κρατήσει απόλυτα. Συγχρόνως ρίχνει μια ματιά (καθόλου κολακευτική) σε όλες αυτές τις πρερίκλειστες, οπισθοδρομικές, φανατικές χριστιανικές σέχτες, που κάθε άλλο παρά καλο κάνουν σε νέους ανθρώπους που έχουν την ατυχία να γεννηθούν στους κόλπους τους. Οι φίλοι των θρίλερ να το ψάξουν. Όντως οι βόρειοι έχουν δημιουργήσει σχολή στο είδος. Στο συγκεκριμένο φιλμ μάλιστα προσέξτε και τις εξαιρετικές εικόνες που διαθέτει.

"JUST ANOTHER LOVE STORY"; ΟΧΙ ΑΚΡΙΒΩΣ...

 Ο Ole Bornedal είναι δανός και έχει κάνει αρκετές ταινίες εκεί. Συνήθως είναι θρίλερ, άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο μαύρα. Το 2007 γυρίζει μια από τις καλές ταινίες του, το "Just Another Love Story", που, όπως αντιλαμβάνεστε, μόνο αυτό δεν είναι.

Ένας μεσήλικας άνδρας, που δίχως να το συνειδητοποιεί, νοιώθει εγκλωβισμένος στα πλαίσια της  οικογένειάς του (γυναίκα και δύο παιδιά), εμπλέκεται χωρίς να φταίει σε αυτοκινητιστικό ατύχημα. Η γοητευτική γυναίκα που το προκάλεσε διασωληνώνεται αναίσθητη. Εκείνος την επισκέπτεται, εκείνη συνέρχεται με αμνησία, κι αυτός παίρνει τη θέση του νεκρού κάπου στην Άπω Ανατολή φίλου της. Πόσο όμως μπορεί να κρατήσει αυτό το ψέμμα και τι γίνεται με το μυστηριώδες παρελθόν της κοπέλας που, σιγά - σιγά, επιστρέφει;

Καλό και ευφάνταστο φιλμ, με στοιχεία νεο-νουάρ και βέβαια, με έναν ήρωα που δρα απερίσκεπτα τινάζοντας τα πάντα στον αέρα, παγιδευμένος από τη γοητεία μιας γυναίκας. Η διαφορά από το κλασικό νουάρ μοτίβο είναι ότι η κοπέλα δεν είναι σατανική, το βλέπουμε από την αρχή αυτό, απλώς είναι απόλυτα μπερδεμένη από την αμνησία της. Θα λέγαμε ότι αυτή είναι το θύμα. Όλα προκαλούνται από εκείνον, την επιπολαιότητα ή/και τον εγωισμό του. Και, αν θέλετε και κάποιο "μήνυμα", θα έλεγα ότι το φιλμ μιλά για το ύπουλα αποπνικτικό κλίμα μιας συμβατικής και, εκ πρώτης όψεως, γαλήνιας και ανέφελης, οικογενειακής ζωής. 

Σφιχτό θρίλερ, με ανατροπές, που αποδεικνύει για πολλοστή φορά ότι οι "βόρειοι" έχουν ανπτύξει μια πολύ ενδιαφέρουσα σχολή σκοτεινών θρίλερ, είτε αυτά κινούνται στο χώρο του φανταστικού είτε όχι.

"AMMONITE" : ΔΥΣΚΟΛΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΣΕ ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΕΠΟΧΕΣ

Το "Ammonite" (2020). δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Francis Lee, μιλά για έναν απαγορευμένο έρωτα ανάμεσα σε γυναίκες στη δεκαετία του 1840. Με την Kate Winslet και την Saoirse Ronan.

Η ηρωίδα είναι μια φανατική παλαιοντολόγος που ζει σε μικρή αγγλική πόλη.. Κάθε μέρα κατεβαίνει στην παραλία για να μαζέψει δείγματα απολιθωμάτων, κυρίως αμμωνιτών, τα οποία πουλά από το σπίτι της ή τα στέλνει στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο (καποτε τους είχε στείλει έναν ολόκληρο ιχθυόσαυρο που είχε ανακαλύψει). Φυσικά ως γυναίκα δεν έχει καμιά επίσημη αναγνώριση. Ζει φτωχικά και μοναχικά με την άρρωστη μητέρα της. Όλα θα αλλάξουν όταν στην πόλη θα φτάσει για τουρισμό ένα πλούσιο νιόπαντρο ζεύγος. Ο σύζυγος ενδιαφέρεται για την παλαιοντολογία και όταν φύγει σε ταξίδι οι σχέσεις ης νεαρής συζύγου του και της Μάρι θα πάρουν άλλη τροπή.

Χαμηλότονο φιλμ εποχής, με καλές ηθοποίες, το οποίο βέβαια μιλά για πολύ συγκεκριμένα θέματα: Κυρίως βέβαια για την καταπίεση και την απαγόρευση κάποιων συγκεκριμένων ερώτων. Αλλά και για τη γυναικεία καταπίεση γενικότερα. Δεν είναι μόνο η κοινωνική καταδίκη ενός λεσβιακού έρωτα. Είναι και οι παμπολλοι περιορισμοί που επιβάλλονταν στις γυναίκες της εποχής (και τώρα ακόμα, αλλά τοτε ήταν φυσικά πολύ χειρότερα). Κι αυτό δείχνεται με πολλούς τρόπους: Από τη μη αναγνώριση της σημαντικής δουλειάς της ηρωίδας μέχρι τον εγκλωβισμό (που οδηγεί σε κατάθλιψη) της άλλης, που έχει υποχρεωθεί σε έναν μάλλον μη επιθυμητό γάμο.

Είπαμε: Αρκετά ενδιαφερον, χαμηλότονο όμως και βραδυφλεγές. Σκιαγραφεί καλά τη μουντή και θλιμένη ατμόισφαιρα της εποχής και της κατάστασης, καθώς και τους χαρακτήρες των γυναικών, δίχως όμως εξάρσεις. 

ΥΓ: Η Μέρι Άνινγκ είναι υπαρκτό πρόσωπο, παλαιοντολόγος και έμπορος απολιθωμάτων, με σημαντικές ανακαλύψεις στο ενεργητικό της. Για την ερωτική της ιστορίοα αγνοώ. Ήταν πάντως μοναχικό άτομο.

ΕΝΑΣ "DREDD" ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ

 

Μερικές φορές συμβαίνει κι αυτό. Ο "Dredd" του Pete Travis, γυρισμένος το 2012, είναι σαφώς καλύτερη ταινία από την πρώτη κινηματογραφική εμφάνιση του διάσημου κόμικς ήρωα το 1995, στο "Judgw Dredd" με τον Σταλόνε. Στο νεότερο φιλμ, εκτός του ότι ο Ντρεντ είναι πιο ῾απάνθρωπος και κτηνώδης, βρήκα εντυπωσιακή και την ῾῾κακιά῾῾ Lena Heαdey

Σε ένα βίαιο, δυστοπικό μέλλον, όπου ένα μεγάλο μέρος των ΗΠΑ στην ανατολική ακτή αποτελεί μια μοναδική τερατώδη μεγαλούπολη, και όπου βεβαίως βασιλεύει η βία, οι ῾Δικαστές῾, σώμα μπάτσων και δικαστών ταυτόχρονα πασχίζουν να την πατάξουν... με ακόμα περισσότερη βία. Ο Δικαστής Dredd με μια νεοσύλλεκτη υποψήφια Δικαστίνα (που έχει αντιρρήσεις για τον τρόπο δράσης των Δικαστών) παγιδεύονται σε ένα γιγάντιο, εξαθλιωμένο  μεγακτίριο, όπου κατοικούν πολλές χιλιάδες άνθρωποι, από μια αδίστακτη παραγωγό και έμπορο ενός πανίσχυρου ναρκωτικού που θερίζει.

Πρόκειται για εξαιρετικά σφιχτή και καλογυρισμένηγ ταινία, καθαρής δράσης βεβαίως, αλλά που κρατά από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό τον θεατή. Γυρισμένο σχεδόν ολόκληρο στο αχανές συγκρότημα κατοικιών, σε ένα έντονα παρακμιακό περιβάλλον και απόλυτα κλειστοφοβική ατμόσφαιρα (και πολλή βία εννοείται), υπόσχεται ένα εκρηκτικό δίωρο. Βεβαίως όλη η σύλληψη του (κόμικς αρχικά της 2000AD) των σκληροτράχηλων Δικαστών-μπάτσων που αποδίδουν άμεσα διακιοσύνη με το όπλο τους, είναι αρκετά φασίζουσα και αυτό έχει συχνά επισημανθεί. Ευτυχώς εδώ κάπως μπαλώνονται τα πράγματα, καθώς εισάγεται το μοτίβο των διεφθαρμένων Δικαστών και υπάρχει, όπως είπαμε, και η όλη αμφισβήτηση του συστήματος από τη νεαρή κοπέλα. Πάλι καλά. 

"THE MACHINIST" Ή Η ΚΑΤΑΒΑΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΡΕΛΑ

 

Υπάρχουν αρκετές ταινίες που μιλάνε για τη σταδιακή κατάβαση του εκάστοτε ήρωα/ίδας προς την ψυχική διαταραχή. Μου έρχονται, ας πούμε, άμεσα στο νου δύο φιλμ του Πολάνσκι, η Ἁποστροφή῾ και ο ῾Ένοικος῾ και υπάρχουν και πολλά άλλα. Στη σειρά των ταινιών που πραγματικά ξεχωρίζουν με αυτό το ζοφερό θέμα έρχεται να προστεθεί και το "The Machinist" (Άγρυπνος, 2004) του Brad Anderson, ο οποίος έχει κάνει καποια συμπαθητικά φιλμ (τα περισσότερα στο χώρο του φανταστικού), ποτέ όμως δεν κατάφερε να φτάσει την ταινία στην οποία αναφερόμαστε.

Ο ήρωας είναι ένας βιομηχανικός εργάτης, που κάνει μια μονότονη δουλειά σε ένα μουντό και άσχημο περιβάλλον. Πάσχει από επίμονη αϋπνία, η μόνη του σχέση είναι οι τακτικές επισκέψεις σε μια πόρνη και η υπόλοιπη ζωή του είναι μοναχική. Η γνωριμία με μια σερβιτόρα θα του δώσει μια σύντομη διέξοδο, ωστόσο όλα όσα συμβαίνουν γύρω του θα τον κάνουν να αμφιβάλλει όλο και περισσότερο για την πνευματική του υγεία και για το τι ακριβώς συμβαίνει στη ζωή του.

Ο Κρίστοφερ Μπέιλ, απίστευτα αδυνατισμένος για τις ανάγκες του ρόλου (τι λέω, αληθινός σκελετός) είναι εξαιρετικός. Η ταινία είναι γυρισμένη σε αποχρώσεις του γκρίζου, με όλα τα άλλα χρώματα ῾῾κατεβασμένα῾῾ώστε να τονίζεται η καταπιεστική ατμόσφαιρα. Η ίδια η εικόνα λοιπόν, τα μυστικά του παρελθόντος που αναδύονται, το όλο μουντό κλίμα του φιλμ, κάνει την παρακολούθησή του μια ζοφερή εμπειρία, που επειτείνεται όσο αντιλαμβανόμαστε ότι κάτι δεν πάει καλά με τον ίδιο τον πρωταγωνιστή. Ωστόσο, έχοντας υπ᾽όψιν εξ αρχής ότι δεν πρόκειται για κάτι ευχάριστο, παρακολουθείστε (όσοι θέλετε) ένα δυνατό φιλμ, το οποίο μάλιστα μιλά για την ανθρώπιμη αλλοτρίωση από την απρόσωπη, μονότονη, άνευ κανενός ενδιαφέροντος και στερημενη από κάθε δημιουργικότητα εργασία. Ή ίσως για το απρόσωπο και γκρίζο των σχέσεων και της ζωής μας στο βιομηχανικό περιβάλλον; Ή και για άλλου είδους αλλοτριώσεις; Αλλά πρωτίστως σε ένα τέτοιο εργασιακό και όχι μόνο περιβάλλον πόλης δεν μπορεί παρά να προκύψουν μη υγιείς άνθρωποι... Ίσως πάλι όλα να προέρχονται από τη μοναξιά. Ή μήπως η μοναξιά είναι επακόλουθο αυτού του είδους ζωής;

"DOGMA" : ΔΕΝ ΣΥΝΙΣΤΑΤΑΙ ΣΕ ΠΙΣΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ

 

Μόνο κάποιος σαν τον Kevin Smith θα μπορούσε (ή θα τολμούσε) να κάνει μια τόσο ανατρεπτική θρησκευτικά ταινία όπως το "Dogma" του 1999. Είναι μάλιστα εντυπωσιακό το πόσοι γνωστοί ηθοποιοί παίζουν σε ένα τόσο ῾῾βλάσφημο῾῾ φιλμ: Λίντα Φιορεντίνο, Μπεν Άφλεκ, Ματ Ντέιμον, Άλαν Ρίκμαν, Σάλμα Χάγιεκ κ.ά.... και η Αλάνις Μόρισετ στο ρόλο... όχι δεν θα σας πω σε τι ρόλο, να το δείτε μόνοι σας.

Όπου δύο έκπτωτοι άγγελοι, καταδικασμένοι να ζουν  στη γη, θέλουν να επιστρέψουν στον παράδεισο μέσω ενός... κόλπου που σχετίζεται με κάποια απόφαση της καθολικής εκκλησίας. Μια πιστή καθολική και ανέραστη γυναίκα (η οποία εργάζεται σε... κλινική αμβλώσεων), ο... 13ος απόστολος, άγνωστος στο πλατύ κοινό και σκόπιμα αποσιωπημένος από τα Ευαγγέλια και οι μόνιμοι τύποι των ταινιών του Σμιθ Jay και Silent Bob (ο τελευταίος είναι ο ίδιος ο Σμιθ) καλούνται να τους σταματήσουν πάσει θυσία, διότι αν καταφέρουν να μπουν στον παράδεισο δίχως τη θέληση του θεού (ο οποίος, σημειωτέον, κάπου απουσιάζει και όλοι τον έχουν χάσει), θα καταστραφεί το σύμπαν όπως το γνωρίζουμε.

Καταλαβαίνεται τι γίνεται. Η ταινία ανατρέπει μεθοδικά θα λέγαμε κάθε δόγμα της χριστιανικής θρησκείας (παρθενικότητα της Παναγίας, αληθινή φύση του θεού, κακοί και μοχθηροί άγγελοι... για να αναφέρω λίγα μόνο που μου έρχονται πρόχειρα στο μυαλό). Κάθε ατάκα, κάθε φράση, κάνει ανελέητη πλάκα στη θρησκεία και ιδιαίτερα στον καθολικισμό, τον οποίο μοιάζει να έχει βάλει στο στόχαστρο. Και, δίχως να διστάζει, το τερματίζει με την απροσδόκητη εμφάνιση του ίδιου του θεού. Σημειωτέον ότι μέσα σε όλη αυτή την πλάκα δεν λείπει και λίγο σπλάτερ. Βεβαίως, συγχρόνως με όλο αυτό, ο Σμιθ, που είναι βέβαια και σεναριογράφος, καυτηριάζει ανελέητα το ρόλο της εκκλησίας ως επιχείρησης που κάνει μπίζνες, τα χαζά ταμπού των φανατικών πιστών, το ρατσισμό ακόμα και στη θρησκεία, τη λατρεία του χρήματος και την άνευ όρων παράδοση σ᾽αυτό και διάφορα άλλα που όντως συμβαίνουν στην κοινωνία και τη θρησκεία.

Απολαύστε το, όπως εγώ (κι ας είναι κάπως μεγάλη η διάρκειά του) με δική σας ευθύνη. Αν δεν σηκώνουν οι θρησκευτικές σας πεποιθήσεις τόση ῾῾βλασφημεία῾῾ και τόσο χαβαλέ με τα χριστιανικά δόγματα, αφείστε το καλύτερα.

"DISTURBIA", ΧΙΤΣΚΟΚ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΑ ΑΓΧΗ

 Ο D.J Caruso ίσως να μην είναι μεγάλος σκηνοθέτης (πιο πολύ τηλεόραση έχει κάνει), αλλά το "Disturbia" (Υποψίες στην Ελλάδα) του 2007 είναι ένα συμπαθητικό θριλεράκι, που μπορεί να διασκεδάσει τον θεατή.

Έφηβοι και πάλι, προάστια και πάλι, ο 16χρονος πρωταγωνιστής έχει χάσει τον πατέρα του σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα, έχει γίνει λίγο αγρίμι, και κάποια στιγμή ρίχνει μπουνιά στον καθηγητή ισπανικών στο σχολείο. Αστυνομία ανηλίκων κλπ. και τελικά καταδικάζεται σε εγκλεισμό στο σπίτι (όπου ζει με τη μητέρα του) για το καλοκαίρι. Με βραχιόλι στο πόδι που, μόλις φύγει περισσότερο από συγκεκριμένα μέτρα μακριά από το σπίτι, ειδοποιεί αυτόματα η αστυνομία. Τι να κάνει λοιπόν να περάσει την ώρα του, κατασκοπεύει με κιάλια τους γείτονες. Το πρώτο που ανακαλύπτει είναι μια όμορφη συνομίληκή του που μετακομίζει απέναντι. Θα την ερωτευτεί, θα έρθουν κοντά κλπ. Το δεύτερο όμως είναι ότι ένας μοναχικός γείτονάς του είναι πιθανόν σίριαλ κίλερ. Είναι όμως όντως ή όλα αυτά είναι εφηβικές υποψίες παιδιών που έχουν δει πολλά θρίλερ;

Φυσικά και η ιστορία παραπέμπει άμεσα στον "Σιωπηλό Μάρτυρα" του Χίτσκοκ. Κιάλια, καθηλωμένος στο σπίτι ήρωας, κοπελα, δολοφόνος απέναντι... Έτσι το φιλμ γίνεται ένα είδος χαριτωμένου, εφηβικού ριμέικ της εξαιρετικής χιτσκοκικής ταινίας. Χαριτωμένο όμως. Και το σασπένς του το έχει και το διαρκές παιχνίδι ανάμεσα στην αλήθεια και τη φαντασίωση και το εφηβικό άγχος, την επαναστατικότητα, τον ρομαντισμό, αλλά και την αμηχανία του πρώτου έρωτα και κάποιο χιούμορ... κι άλλα. Όλα αυτά δένουν έξυπνα και το αποτέλεσμα δεν ενοχλεί καθόλου. Είπαμε: Αντιμετωπίζοντάς το ως ένα είδος ιδιόρυθμου ριμέικ και δίχως να περιμένετε κάτι άλλο από δύο ευχάριστες ώρες (όντως ευχάριστες όμως), μια χαρά βλέπεται. Κι ας αντιπαθώ τον Shia LeBeouf που πρωταγωνιστεί (εδώ πάντως γίνεται ακόμα
κι αυτός συμπαθητικός).

"ANTHONY ZIMMER" : ΠΟΛΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ῾ΤΟΥΡΙΣΤΑ῾῾

 

Θυμάστε την ταινία ῾῾Ο Τουρίστας῾῾ του 2010, με τον Τζόνι Ντεπ και την Αντζελίνα Ζολί; Μια πολύ μέτρια ταινία κατά τη γνώμη μου. Ίσως να μη ξέρετε ότι αυτή βασιζόταν σε μια παλιότερη γαλλική ταινία, του 2005 συγκεκριμένα, με τίτλο "Anthony Zimmer" (στην Ελλάδα ῾῾Το Μεγάλο Κόλπο), του Jerome Salle με τη Σοφί Μαρσό και τον Ιβάν Ατάλ. Το γαλλικό πρωτὀτυπο ήταν κατά τη γνώμη μου καλύτερο, όπως συνήθως συμβαίνει με κάθε μεταφορά ξένης ταινίας στην Αμερική.

Αστυνομικό φιλμ, με έναν μοναχικό, συνηθισμένο τύπο σε ἐνα τρένο, που αρχίζει τις ταπεινές διακοπές του. Όταν ξαφνικά μια όμορφη γυναίκα κάθεται απέναντί του (ενώ το τρένο είναι άδειο) και, ούτε λίγο ούτε πολύ τον καλεί να μοιραστούν τις δικές της πολυτελείς διακοπές (πλουσία γαρ). Φυσικά εμείς οι θεατές, αλλά και το ῾῾θύμα῾῾ υποψιάζονται ότι κάποιο λάκκο έχει η φάβα. Φυσικά και έχει λάκκο, και το διαπιστώνουμε συντομότατα, αλλά οι ένταση και οι ανατροπές θα είναι συνεχείς.

Καλογυρισμένη, γρήγορη, με ανατροπές, όπως είπαμε, κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή. Φυσικά ανήκει στο είδος αυτό των αστυνομικών φιλμ που λές ῾῾ἁυτά δεν μπορούν να γίνουν στην πραγματικότητα῾῾ και όντως έτσι είναι. Ωστόσο το φιλμ βρίκεται στις οθόνες μόνο για να σας διασκεδάσει δίχως να πλήξετε και δίχως κανένα περαιτέρω βάθος (εκτός τη για μια ακόμα φορά ῾῾αποκάλυψη῾῾ ότι διάφορες αστυνομίες και μυστικές υπηρεσίες είναι διεφθαρμένες. Το ξέρουμε). Σ´αυτόν όμως τον απλό στόχο της διασκέδασης τα καταφέρνει μια χαρά. Καλύτερα επαναλαμβάνω από τον αμερικάνικο κλώνο του.

Ο "MANK", Ο ΟΡΣΟΝ ΚΑΙ Ο ῾῾ΠΟΛΙΤΗΣ ΚΕΪΝ῾'

 

Θεωρώ τον David Fincher έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς της εποχής μας (σε αντίθεση με έναν άλλο μεγαλεπήβολο οραματιστή, τον Νόλαν, που τον θεωρώ επιδεικτικό και βαρυφορτωμένο σε βαθμό μπουχτίσματος). Ο Φίντσερ λοιπόν το 2020 εισχωρεί στην ενδοκινηματογραφική ιστορία γυρίζοντας το "Mank", με έναν πραγματικά εντυπωσιακό Γκάρι Όλντμαν στον ομώνυμο ρόλο. 

Οι κινηματογραφόφιλοι γνωρίζουν τον σκηνοθέτη Τζόζεφ Μάνκιεβιτς, ένα από τα μεγάλα χολιγουντιανά ονόματα. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν (εγώ τουλάχιστον το αγνοούσα) είναι ότι είχε έναν εξ ίσου διάσημο στην εποχή του αδελφό, τον Χέρμαν Μάνκιεβιτς, γνωστό με το παρατσούκλι Μανκ. Αυτός υπήρξε πολυγραφότατος σεναριογράφος γνωστών ταινιών με κορωνίδα τον περίφημο ῾Πολίτη Κέιν῾῾, του οποίου έγραψε το αρχικό σενάριο, που στη συνέχεια ῾῾πείραξε¨ ο Όρσον Ουέλες. Εκτός από διασημος και ακριβοπληρωμένος σεναριογράφος, υπήρξε γνωστός κοσμικός που δεν μασούσε τα λόγια του, με μονίμως πανέξυπνες, καυστικές και κυνικές ατάκες και πασίγνωστος αλκοολικός (άλλωστε πέθανε από επιπτώσεις του αλκοόλ στα 55 του). Η ταινία καταγράφει την ταραγμένη περίοδο της ζωής του την εποχή που έγραφε το περίφημο σενάριο, τις σχέσεις αγάπης ῏μίσους με τον Όρσον Ουέλες και, με φλας μπακ, μας δείχνει κάποιες στιγμές από την προηγούμενη ζωή του και τις σχέσεις του με τον μεγιστάνα Χιρστ, στον οποίο βασίστηκε ο ῾῾Πολίτης Κέιν῾῾, τον οποίο γνώριζε καλά.

Η ταινία, παρά τη μεγάλη διάρκεια, εἴναι για μένα εξαιρετική. Ακτινογραφία μια ολόκληρης εποχής του Χόλιγουντ, όσα συνέβαιναν και συμβαίνουν πίσω από την οθόνη, θαυμάσια ασπρόμαυρη φωτογραφία που σε βάζει στο κλίμα της εποχής και πολύ καλές ηθοποιίες με κορυφαίο (το είπαμε) τον Γκάρι Όλντμαν. Ταυτόχρονα είναι μια διεισδυτική και καθόλου κολακευτική ματιά στο εξωτερικώς απαστράπτον και εσωτερικώς βρώμικο, αντιδημοκρατικό, συντηρητικότατο πολιτικά Χόλιγουντ των μεγάλων στούντιο και των μεγάλων (και διαπλεκόμενων) παραγωγών. Ο Μανκ κινείται με άνεση σ᾽αυτόν τον πολυτελή χώρο. Όλοι τον σέβονται για τις ικανότητές του, αλλά και τον φοβούνται ή τον αντιπαθούν για τον ανατρεπτικό καθημερινό λόγο του, για τις σταράτες, άφοβες (και αυτοκαταστροφικές) δηλώσεις του, αλλά και για τις σκηνές που μπορεί να προκαλέσει λόγω μέθης στο πιο σικ πάρτι ή δείπνο. Προσωπικά απόλαυσα το φιλμ.

Ωστόσο  η ταινία έχει μια μεγάλη ῾῾δυσκολία῾῾: Απευθύνεται μόνο (σχεδόν μόνο τέλος πάντων) σε όσους γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα του παλιού, κλασικού Χόλιγουντ. Οι υπόλοιποι θα χαθούν μεσα σε κυκεώνα αναφορών, ονομάτων παραγωγών, ηθοποιών, σκηνοθετών, ταινιών κλπ. και φοβάμαι ότι θα κουραστούν. Οπότε απευθύνεται κυρίως σε σινεφίλ, όχι επειδή είναι δύσκολη ως γραφή και ῾῾φεστιβαλική῾῾, αλλά λόγω του πλήθους των ενδοκινηματογραφικών αναφορών της. Οι υπόλοιποι ας απολαύσουν τουλάχιστοιν τον Όλντμαν και την όμορφη, ατμοσφαιρική φωτογραφία (και κάποια κουτσομπολιά για τις τότε διασημότητες).

"LYMELIFE" Ή ΟΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ Η ΕΦΗΒΕΙΑ

 

Υπάρχει μια σειρά αμερικάνικων ταινιών, ανεξάρτητων και μη, με θέμα τα προβλήματα δυσλειτουργικών οικογενειών - πράγμα που καθόλου δεν συμβάλλει στην εδραίωση της εικόνας της ¨ευτυχισμένης῾῾ μέσης αμερικάνικης οικογένειας - οι οποίες ταινιες είναι συμπαθητικές (και συχνά καλές θα έλεγα) και οι οποίες αντιμετωπίζουν τις δύσκολες καταστάσεις με χιούμορ (ή και με χιούμορ). Μια τέτοια ταινία είναι το "Lymelife" του 2008 του Derick Martini (ο οποίος έχει γράψει και το σενάριο με τον αδελφό του Στιβ), με τους Άλεκ Μπάλντουιν, Τίμοθι Χάτον και, στο βασικό ρόλο, τον Ρόρι Κάλκιν, ένα από τα πολυπληθή αδέλφια Κάλκιν και μάλλον συμπαθέστερου του Μακόλεϊ.

Έφηβος με προβλήματα, θύμα μπούλινγκ στο σχολείο, έχει μεγάλο αδελφό και ίνδαλμά του στο στρατό και είναι ερωτευμένος με συνομήλική του κόρη φιλικής οικογένειας, με την οποία κάνουν κολλητή παρέα, αλλά δεν τολμά να της εξομολογηθεί τον έρωτά του. Ο πατέρας του είναι κλασικός μαλάκας μπίζνεσμαν, ο οποίος μάλιστα απατά τη γυναίκα του με τη μητέρα της έφηβης που λέγαμε, ενώ ο πατέρας της κοπελίτσας πάσχει από σπάνια ασθένεια και, στην ουσία, είναι σαλταρισμένος. Μέσα σ᾽αυτή την ῾῾ωραία ατμόσφαιρα῾῾ είναι ζήτημα χρόνου να ξεσπάσει ό,τι καλύπτεται κάτω από την απατηλά στιλπνή επιφάνεια.

Κόψατε τις φλέβες σας; Λάθος. Όπως σας έλεγα στην αρχή είναι από τα φιλμ που διαθέτουν και χιούμορ. Γενικά το δράμα εναλλάσσεται με χαμόγελα, η όλη αντιμετώπιση είναι πιο ανάλαφρη από την ιστορία που περιέγραψα, υπάρχει ευαισθησία, κατανόηση στα εφηβικά προβλήματα που όλοι κάποτε βιώσαμε, υπάρχει δυνατό  και ανοιχτό τέλος και... τελικά δώστε του μια ευκαιρία. Δίχωςε να είναι κανένα αριστούργημα, είναι νομίζω συμπαθητικό.

Η ΑΤΕΛΕΙΩΤΗ ΒΛΑΚΕΙΑ ΤΗΣ "WONDER WOMAN 84"

 

Καλά κάνω εγώ και δεν αντέχω τα υπερηρωικά φιλμς... Αλλά, μια που έπεσε μπροστά μου, είπα να κάνω την καρδιά μου πέτρα και να δω την "Wonder Woman 84" (2020) της Patty Jenkins. Αφού έπιασε η πρώτη άλλωστε, κορόιδα είμαστε να μη γυρίσουμε και αναπόφευκτο νο 2;

Όπου η ομώνυμη αμαζόνα - ηρωίδα, που έχει ξεμείνει στον κόσμο μας, βρίσκεται στα 1984. Ένας περίεργος κρύσταλος εκπληρώνει κάθε ευχή αν τον αγγίξεις, ένας αντιπαθής φιλόδοξος μπίζνεσμαν το αντιλαμβάνεται και το εκμεταλλεύεται πραγματοποιώντας τις επιθυμίες όλων (και, φυσικά, αποκτώντας αμύθητα πλούτη και δύναμη δίχως σύνορα), μια σεμνή και αδέξια επηστήμονας μεταμορφώνεται σε πανίσχυρη μέγαιρα, ολόκληρος ο κόσμος γίνεται μπάχαλο (φαντάσου όλοι να μπορούν να πραγματοποιούν όποια ευχή τους καπνίσει)... και μόνο Εκείνη μπορεί να σώσει την ανθρωπότητα.

Βρήκα την ταινία κακή. Ούτε να με κρατήσει κατάφερε (έτσι, απλώς με τη δράση της) ούτε σενάριο διέθετε (ή μάλλον το σενάριο έμπαζε από παντού) ούτε να πει τίποτα κατάφερε. Αντίθετα υπήρχαν τόνοι αφέλειας (να πω μήπως βλακείας;), μια αχρείαστη πρώτη μακρά σκηνή από την παιδική ηλικία της ηρωίδας έτσι, για το διδακτικό μήνυμα, και ένα ηλίθιο τέλος όπου... όλη η ανθρωπότητα (μα όλη, μηδενός εξαιρουμένου) μετανοεί... Προτιμώ να μη σχολιάσω τίποτα (ή να μην το συζητήσω άλλο) αφού η βλακεία ήταν αφόρητη. Υποτίθεται ότι η αφέλεια υπάρχει επίτηδες ως αναφορά στα "αθώα" 80ς. Σας υπογράφω ότι δεν ένοιωσα την παραμικρή νοσταλγία. Και, στο κάτω κάτω, ποια αφέλεια; Τα 80ς του "Blade Runner", του "Εφιάλτη στο Δρόμο με τις Λεύκες", των "Aliens", του πρώτου "Εξολοθρευτή" κλπ. κλπ. Δεν νομίζω ότι το φανταστικό σινεμά των 80ς ήταν αφελές.

Και να φανταστεί κανείς ότι η Patty Jenkins είναι αυτή που το 2003 έκανε το πολύ καλό "Monster" με μια εκπληκτική (και αγνώριστη) Σαρλίζ Θερόν! Έκτοτε βέβαια, άγνωστο γιατί, έκανε μόνο τηλεόραση. Δεν έχω καμιά όρεξη να δω την τηλεοπτική δουλειά της...

O "FLASH GORDON" ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΤΟΥ ΚΙΤΣ

 

Ο "Flash Gordon" εἰναι βέβαια ο διαστημικός ήρωας των κόμικς των 30ς και των παλιών, ασπρόμαυρων κινηματογραφικών σίριαλς που ακολοιύθησαν. Το 1980 μεταφέρεται και στο σινεμά από τον Mike Hodges, που έχει κάνει λίγα, αλλά πιο ενδιαφέροντα φιλμ. Στους βασικούς ρόλους ένα παντελώς άσχετο και άγνωστο ζεύγος (που, εκτός από λίγες κακές ταινίες, στη συνέχεια έκαναν κυρίως τηλεόραση) και πολλούς σημαντικούς ηθοποιούς στους δεύτερους ρόλους (Μαξ φον Σίντοφ, Ορνέλα Μούτι, Μαριάντζελα Μελάτο, Τοπόλ...)

Η ιστορία είναι περίπου αυτή του πρωτότυπου κόμικς: Ο Φλας και η κοπέλα του μεταφέρονται παρά τη θέλησή τους από τον επιστήμονας Ζάρκοφ στον πλανήτη Μόνγκο. Εκεί θα συγκρουστούν με τον πανίσχυρο και πολύ κακό αυτοκράτορα Μινγκ που απειλεί τη γη και θα γνωρίσουν διάφορες φυλές του πλανήτη, αλλά και την όμορφη κόρη του αυτοκράτορα, που θα ερωτευτεί τον Φλας.

ΟΚ. Αλλά όλο αυτό είναι τόσο, μα τόσο κιτς, τόσο κακόγουστο, που νομίζω ότι μάλλον δεν βλέπεται. Ανύπαρκτοι χαρακτήρες, ηλίθιες καταστάσεις (και λύσεις σε δύσκολες καταστάσεις), γελοία σκηνικά και κοστούμια, περιρέουσα αφέλεια πολλών τόνων, σενάριο που σε αρκετά σημεία μοιάζει μ᾽αυτό του πρώτου "Star Wars" του 1977 και πολλά άλλα συνθέτουν ένα απίστευτα κακό θέαμα που με κούρασε σχεδόν από την αρχή. Ξέρω. Όλη αυτή η αφέλεια είναι συνειδητή αναφορά στον κόσμο των καθημερινών κόμικς σε εφημερίδες των 30ς και των κινηματογραφικών σίριαλς της ίδιας εποχής που αναφέραμε. Αντιλαμβάνομαι επίσης την επιθυμία των δημιουργών να κάνουν την ταινία καλτ (αυτό ίσως να το έχουν κάπως πετύχει, αφού κάποιοι την βλέπουν για πλάκα και σήμερα). Συγνώμη, αλλά προσωπικά όλα αυτά δεν με ἔπιασαν. Νομίζω με λίγα λόγια ότι δεν κατάφεραν τίποτα απὄσα επιθυμούσαν και έμεινε μόνο το καθαρό κιτς και οι Queen να τραγουδούν κάθε τρεις και λίγο "Flash"! Πραγματικά το θεωρώ από τις χειρότερες προσπάθειες για συνειδητή ῾῾επιστροφή στην αφέλεια῾῾. Ευτυχώς που υπήρχε και η υπέροχη την εποχή εκείνη Ορνέλα Μούτι και έβλεπα και κάτι ωραίο...

ΥΓ: Τον Φλας Γκόρντον ήθελε στα 70ς να κάνει ταινία, μεταξύ άλλων, και ο Φελίνι, αλλά δυστυχώς δεν τα κατάφερε.

Η ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΗΣ "UNDINE"

 

Εκτιμώ πολύ τον γερμανό Christian Petzold. Η "Undine" του 2020, ένα ῾῾στοιχειωμένο῾῾ σύγχρονο ερωτικό παραμύθι δεν με απαγοήτευσε καθόλου.

Η ομώνυμη ηρωίδα είναι μια κοπέλα που χωρίζει από τον εραστή της. Την ίδια μέρα θα γνωρίσει κάτω από παράξενες συνθήκες έναν επαγγελματία δύτη, που δουλεύει σε υποβρύχιες εργασίες και θα ερωτευτούν παράφορα. Αυτό όμως είναι μόνο η αρχή πολλών συμβάντων, μερικά από τα οποία ανηκουν στο χώρο του μεταφυσικού.

Το φιλμ, σχετικά αργό, ποιητικό, υπνωτικό και υποβλητικό, με γοήτευσε με έναν παράξενο τρόπο. Πρόκειται για μια ρομαντική ερωτική ιστορία ρευστή σαν το νερό, που αποτελεί βασικό στοιχείο της, σαν παραμύθι, όπως είπα στην αρχή. Ένα είδος ύμνου στον έρωτα και τη δύναμή του - ή στα πάθη που αυτός μπορεί να ξυπνήσει. Όχι, τίποτα ξενέρωτο και χολιγουντιανό. Βρισκόμαστε πολύ μακριά απ᾽αυτό. Συν τοις άλλοις η πόλη του Βερολίνου και η ιστορία της, για την οποία μιλά σε επισκέπτες μιας έκθεσης η Undine, παίζει κι αυτή το ρόλο της, ενὠ το μεταφυσικό, φανταστικό στοιχείο συμβάλλει στη δημιουργία του ονειρικού κλίματος και επιτείνει τη ῾῾μαγική῾῾ επίδραση του έρωτα. 

Ίσως το φιλμ να παραείναι ῾῾φεστιβαλικό῾῾ για μερικούς και να κουράσει κάποιους εθισμένους σε πολύ γρήγορους ρυθμούς. Προειδοποιώ γι᾽αυτό. Προσωπικά με συνεπήρε και μου άφησε μια ῾῾στοιχειωμένη῾῾, πλην όμως όμορφη γεύση.

"BRONSON" : ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ, ΑΛΛΑ ΑΝΕΥ ΟΥΣΙΑΣ

 

Δεν συγκαταλέγομαι στους θαυμαστές του δανού, συνήθως όμως αγγλόφωνου σκηνοθέτη Nicolas Winding Refn.Νομίζω πως ό,τι κάνει γίνεται προς εντυπωσιασμό του θεατή και μόνο. Την ίδια αίσθηση είχα ωλέποντας το "Bronson" του 2008 με τον Τομ Χάρντι, ο οποίος για μένα είναι το μόνο που αξίζει στο φιλμ.

Περιστρέφεται γύρω από έναν απίστευτα βίαιο χαρακτήρα, ήδη από τα χρόνια του σχολείου και παρά το ότι έχει νορμάλ παιδική ηλικία με γονείς που τον αγαπούν. Νεαρός θα επιχειρήσει ληστεία, θα συλληφθεί και θα φυλακιστεί για 7 χρόνια. Λόγω βίαιης συμπεριφοράς στη φυλακή θα μείνει συνολικά 34 χρόνια (!) από τα οποία τα 30 στην απομόνωση. Στο μεταξύ το αληθινό του όνομα αντικαθίσταται από το όνομα του (επίσης βίαιου στις ταινίες του) ινδάλματός του, του Τσαρλς Μπρόνσον.

Η ταινία βασίζεται σε αληθινή ιστορία και το πρόσωπο αυτό είναι υπαρκτό. Από εκεί και πέρα δεν θα μάθουμε ποτέ γιατί μισεί τόσο την κοινωνία, κάθε θεσμό της (δίχως φυσικά να έχει κάποια αναρχική ιδεολογία, κάθε άλλο). Γιατί είναι τόσο, μα τόσο βίαιος με τους πάντες γύρω του. Το μόνο που τον τρέφει είναι το διαρκές όνειρο για διασημότητα. Οτιδήποτε ακραίο γράφεται γι᾽αυτόν στις εφημερίδες, από τα βίαια ῾κατορθώματά῾ του έως το ρεκόρ εγκλεισμού στην απομόνωση που κατέχει,  τον ικανοποιέι απόλυτα. Υπάρχει μόνο αυτός και όλοι γύρω του είναι μαλάκες. Το ξύλο που τρώει τον αφήνει αδιάφορα, σα να μην αισθάνεται πόνο. Προφανώς βρισκόμαστε μπροστά σε ένα είδος πιθανόν εκ γενετής σπάνιας ψυχοπάθειας. Αυτά.

Ο Ρεφν, δεξιοτέχνης γαρ, διαθέτει εντυπωσιακή σκηνοθεσία, χρησιμοποιεί διάφορα κόλπα και εμπνεύσεις, αλλάζει στιλ κλπ. κλπ. Καταφέρνει έτσι, κατά τη γνώμη μου, να φτιάξει μια εντυπωσιακή φούσκα, δίχως νόημα, δείχνοντάς μας μια μεμονωμένη περίπτωση χωρίς ίχνος εμβάθυνσης. Ευτυχώς που ο Χάρντι είναι εντυπωσιακός στο βασικό ρόλο. Επαναλαμβάνω όμως: Βρίσκω τον δημιουργό αυτόν κενό και άνευ λόγου.

Ἡ ΖΩΝΤΑΝΗ ΝΕΚΡΗ῾ ΚΑΙ ΤΟ ΑΔΕΞΙΟ ΣΙΝΕΜΑ ΤΟΥ JEAN ROLLIN

 

Γνωρίζετε το γάλλο σκηνοθέτη Jean Rollin (1938-2010); Αν όχι δεν πειράζει και τόσο. Έχει κάνει γύρω στα 50 φιλμ. Πολλά απ᾽αυτά είναι τρόμου. Τα υπόλοιπα είναι πορνό, γυρισμένα κυρίως στα 70ς. Και βέβαια και τα τρόμου δεν στερούνται ποτέ μιας γερής δόσης ερωτισμού. Για πολλούς ο Ρολέν είναι απόλυτα καλτ δημιουργός. Προσωπικά αναγνωρίζω κάποιες (θετικές) ιδιορυθμίες, αλλά τις περισσότερες φορές μάλλον γελάω με τις ταινίες του. 

Το "La Morte Vivante" (Ἡ Ζωντανή νεκρή) του 1982 για παράδειγμα αφηγείται την ιστορία μιας νεκρής κοπέλας, που ζωντανεύει ως σαρκοφάγο βαμπίρ λόγω... ραδιενεργών αποβλήτων που αποθηκεύονται κρυφά στην κρύπτη του πύργου της. Μια φίλη της (υπονοείται ότι παλιότερα υπάρχει ερωτική σχέση μεταξύ τους) επιστρέφει από το εξωτερικό, συναντά τη νεκροζώντανη αγαπηημένη της (η οποία αρχικά δεν μπορεί να μιλήσει) και, όντας ακόμα ερωτευμένη κάνει τα πάντα (ακόμα και να την ῾῾ταϊζει῾῾) για να την κάνει όπως πριν και να βρεθούν και πάλι μαζί.

Ε, ναι, το στόρι είναι πρωτότυπο. Λεσβιακός έρωτας με βαμπίρ, ρομαντισμός μέχρι θανάτου (κυριολεκτικά) και σπλάτερ (μερικές φορές διαρκείας) εναλλάσσονται. Και, για να προειδοποίησω τους ρέκτες, υπάρχει γυμνό, αλλά ούτε μία γαργαλιστική ερωτική σκηνή, εντάξει; Ο Ρολέν κρατά τα πορνό για τις πορνό ταινίες του. Επίσης στα φιλμ του (και σ᾽αυτο) υπάρχουν μερικές όντως ποιητικές και μακάβριες συγχρόνως εικόνες (η κοπέλα που περιφέρεται στους ανθισμένους αγρούς ή στον πύργο κλπ.). Από εκεί και πέρα αρχίζει το αστείο: Οι ηθοποιίες είναι κυριολεκτικά άθλιες (λες και το κάνει επίτηδες) με αποκορύφωμα αυτές ενός ζευγαριού αμερικάνων που τυχαίνει να βρίσκεται στην περιοχή, το σενάριο είναι μάλλον προσχηματικό (γελοίο καλύτερα), οι ατάκες σκοτώνουν, ο άκρατος ρομαντισμός σπάει κόκαλα και, τελικά, βγάζει γέλιο κλπ. κλπ. 

Τι να σας πω. Δέστε το με δική σας ευθύνη (όπως και κάθε άλλο φιλμ του σκηνοθέτη). Δεν αντιλέγω για την κάποια ιδιαιτερότητά του, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μ᾽αρέσει κιόλας. Ούτε στο καλτ τριπ μπορώ να μπω στη συγκεκριμένη περίπτωση...

Η ΠΛΗΡΗΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΑΣΤΕΙΩΝ ΣΤΟ "AMERICAN BEAUTY"

 

Το 1999 ο Sam Mendes κάνει το εντυπωσιακό ντεμπούτο του στο σινεμά με το "American Beauty", μια από τις πιλέον απομυθοποιητικές και σαρκαστικές ματιές στην τυπική, ήσυχη, όμορφη, ειδυλιακή για κάποιους, ζωή των μεσαίων στρωμάτων στα αμερικάνικα προάστια. Με εξαιρετικούς Κέβιν Σπέισι και Ανέτε Μπένινγκ, αποτελεί μια από τις κορυφαίες ταινίες των 90ς.

Ο ήρωας, μεσήλικας, παντρεμένος με μια ῾῾κίλερ῾῾ μεσίτρια (πλην όμως μάλλον αποτυχημένη παρά το αδίστακτό του χαρακτήρα της) και με έφηβη κόρη, απολύεται από τη δουλειά του. Αποτυχημένος λοιπόν κι αυτός, καταπιεσμένος από τη σύζυγο, σεξουαλικά πεινασμένος, με μια ουσιαστικά διαλυμένη οικογένεια αφού μάλλον απεχθάνεται τη γυναίκα του και αδυνατει να επικοινωνήσει με την κόρη του, αποφασίζει να απελεθερωθεί έστω και τώρα από κάθε σύμβαση και επιτέλους να ζήσει όπως γουστάρει. Όπως όμως θα διαπιστώσετε από την πρώτη μόλις σκηνή είναι αργά γι᾽αυτόν...

Όμορφα σπίτια με περιποιημένους κήπους, αυτοκίνητα, γυμναστἠρια στα υπόγεια, καλές σχέσεις με τους γείτονες... Όλα μοιάζουν υπέροχα, ηλιόλουστα, ήρεμα. Κι όμως, μέσα σε σχεδόν κάθε όμορφο σπίτι σιγοβράζει μια μικρή κόλαση. Η οικογένεια του ήρωα, αλλά και η γειτονική του, κάθε άλλο παρά ειδυλιακές είναι. Ο Μέντες κατεδαφίζει κάθε ψευδαίσθηση αρμονίας και ομορφιάς. Δυσαρμονία, πλήξη, καταπιεμένες σεξουαλικές επιθυμίες και σεξουαλικό ανικανοποίητο και, γενικά, ανεκπλήρωτα όνειρα, οικονομικά προβλήματα, χάσμα γενεών, απόλυτη παράδοση στον κομφορμισμό και την ανούσια ρουτίνα, κενότητα... Να ποια είναι η αληθινή, η αθέατη κατάσταση. Κι όλο αυτό είναι αναμενόμενο κάποτε να ξεσπάσει σε τραγωδία.

Η ματιά του σκηνοθέτη είναι διεισδυτική, σαρκαστική, κάποτε υπερβολική, ενιοτε με μαύρο χιούμορ (που φαίνεται άλλωστε και από τον ειρωνικό τίτλο). Σίγουρα πάντως ανατρεπτική για τη μέση αμερικάνικη πραγματικότητα. Πώς να συνυπάρξει, για παράδειγμα, ο απόλυτος, στρατόκαυλος συντηρητισμός με ένα ζέυγος γκέι; Πώς να δει ο εσἤλικας, στερημένος ήρωας μια δεκαεξάρα αν όχι με πόθο; Πώς... Τα ῾πώς῾ θα μπορούσαν να συνεχιστούν για πολύ. 

Το εἰπα από την αρχή! Για μένα το "American Beauty" παραμένει μία από τις σημαντικότερες αμερικάνικες ταινίες των 90ς.