"FOXY BROWN" : ΑΦΕΛΕΙΑ ΚΑΙ... ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΜΟΣ

Στις αρχές των 70ς, σε μια εποχή έντονων πολιτικοκοινωνικών αναταραχών, κάνει την εμφάνισή του στο αμερικάνικο σινεμά ένα νέο υποείδος : το blaxploitation. Πρόκειται για b-movies δράσης (αστυνομικές συνήθως), στις οποίες οι ήρωες και οι περισσότεροι ηθοποιοί είναι μαύροι.  Μαύροι ντετέκτιβ, μαύροι "εκδικητές", πράκτορες κλπ. Η όλη εικόνα αντικατοπτρίζει τη γιγάντωση της Black Power, του κινήματος υπέρ της ισότητας μαύρων και λευκών και υπέρ της εξάλειψης του ρατσισμού. 

Ανάμεσα στους μαύρους σταρ του είδους εξέχουσα θέση κατέχει η εντυπωσιακή Pam Grier, η οποία παίζει πάντα τον ρόλο της νέμεσης κάθε κακού. Από τα πιο γνωστά blaxploitation είναι η "Foxy Brown" (ο ελληνικός τίτλος ήταν... "Φόξυ Μπράουν, η μαύρη τίγρης") του 1974. Σκηνοθέτης ο (λευκός) Jack Hill, κατασκευαστής b-movies ήδη από το 1963. Οι περισσότεροι άλλοι ηθοποιοί είναι μαύροι, ενώ οι περισσότεροι "κακοί" (καθόλου τυχαίο φυσικά) είναι λευκοί. 

Η σέξι ομώνυμη ηρωίδα - τιμωρός του κακού υποκρίνεται ότι είναι πόρνη πολυτελείας προκειμένου να εισχωρήσει στα υψηλά κυκλώματα που σχετίζονται με πώληση ναρκωτικών και τα οποία είναι υπεύθυνα για τον θάνατο του αδελφού της, ο οποίος, να τονίσουμε, δεν ήταν κανένα λουλούδι, αλλά μικροαπατεώνας και μικροέμπορος. 

Δράση, αρκετό ξύλο και πιστολίδι, περισσή αφέλεια (η Foxy θα αποτοξινωθεί μόνη της και ταχύτατα, ενώ οι "κακοί" την έχουν εθίσει με το ζόρι στην ηρωίνη) και άλλα τέτοια... Και βέβαια όταν εκείνη ετοιμάζεται να αναμετρηθεί με πολυπληθέστερους αντιπάλους είμαστε σίγουροι ποιος θα κερδίσει...

Δείτε το (και τα άλλα σχετικά φιλμ) μόνο για χαβαλέ και χαλαρή διασκέδαση. Εδώ όμως θα επισημάνουμε το παράδοξο των ταινιών αυτών : Ενώ ως ταινίες  είναι μέτριες και δεν προσφέρονται για "βαθιές" αναλύσεις, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εποχή τους. Το μαύρο (κυρίως) κοινό συνέρρεε σ' αυτές και κατά κάποιο τρόπο ένοιωθε περήφανο που είχε τις δικές του ταινίες, όπως οι λευκοί. Συνέβαλλαν έτσι στην ενδυνάμωση του αγώνα για ισότητα και στη συνειδητοποίηση ενός ευρέως, απλού, μη πολιτικοποιημένου κοινού του γεγονότος ότι "μπορούμε να το κάνουμε όπως οι λευκοί". Οπότε η κοινωνική τους σημασία μάλλον είναι σπουδαιότερη από την καλλιτεχνική.

ΥΓ : Ναι, η Pam Grier είναι η σταρ της ταινίας του 1997 "Jackie Brown" του Tarantino, ο οποίος, φανατικός στα νιάτα του των blaxploitation (και κάθε άλλου είδους b-movie άλλωστε), απέτισε φόρο τιμής σ' αυτά τόσο με την επιλογή της ηθοποιού όσο και με τον τίτλο του φιλμ, ακόμα και με την απλή δομή της ταινίας.

"ΟΙ ΔΟΚΙΜΑΣΤΡΙΕΣ" ΚΑΙ Η ΔΥΣΚΟΛΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ

Ευχάριστη έκπληξη για μένα αποτέλεσαν "Οι Δοκιμάστριες" (Le Assaggiatrici, 2025) του έμπειρου Ιταλού σκηνοθέτη Silvio Soldini. 

Το 1943 στη Γερμανία μια γυναίκα αναγκάζεται να καταφύγει στο χωριό του άντρα της και να ζήσει με τα πεθερικά της, καθώς αυτός βρίσκεται κάπου στο ρωσικό μέτωπο και είναι άγνωστο αν και πότε θα επιστρέψει. Αυτό που αγνοεί όμως είναι ότι στο κοντινό δάσος βρίσκεται το μυστικό καταφύγιο / αρχηγείο του Χίτλερ, ο οποίος κάθε λίγο φεύγει από το Βερολίνο και περνά αρκετές μέρες εκεί. Έτσι μια μέρα η γυναίκα θα συλληφθεί και, μαζί με άλλες από το χωριό, θα οδηγηθεί στο αρχηγείο. Η "δουλειά" τους θα είναι να δοκιμάζουν το φαγητό του Φύρερ πριν απ' αυτόν για να διαπιστωθεί αν τυχόν είναι δηλητηριασμένο...

Η ιστορία είναι αληθινή και η ύπαρξη των "δοκιμαστριών" έγινε γνωστή μολις στη δεκαετία του 2010! Η ταινία αποτυπώνει με εξαιρετικό κατά τη γνώμη μου τρόπο το βαρύ κλίμα φόβου και καταναγκασμού που επικρατούσε στη ναζιστική Γερμανία, και μαλιστα δίχως ακραίες σκηνές εκτελέσεων, βίας κλπ. Είναι η όλη ατμόσφαιρα που υποβάλλει τον θεατή. Αυτό προσωπικά το εκτιμώ πολύ. Ταυτόχρονα ο (αμερικάνικος κυρίως) αυστηρότατος διαχωρισμός σε "καλούς" και "κακούς" ανατρέπεται, λόγω της εμβάθυνσης στο χαρακτήρα του ναζί αξιωματικού που κρατά τον κύριο αντρικό ρόλο. Όχι, δεν παρουσιάζεται ως "καλός", μη φοβάστε, αλλά αυτό ακριβώς επισημαίνω. Δεν υπάρχουν άσπρα και μαύρα ή, τουλάχιστον, δεν υπάρχουν άσπρακαι μαύρα μόνο!

Γενικά τη βρήκα πολύ καλή ταινία και θα την κρατήσω στα καλύτερα της χρονιάς αυτής.

"ΘΑΝΑΣΙΜΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ"... ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ

Οι "Θανάσιμες Σκέψεις" (Mortal Thoughts) είναι ένα αρκετά ενδιαφέρον αστυνομικό θρίλερ του γνωστού (δίχως να έχει κάνει ποτέ κάτι πραγματικά μεγάλο) σκηνοθέτη Alan Rudolph. Γυρίστηκε το 1991 και έχει ένα ενδιαφέρον καστ με τους Ντέμι Μουρ, Μπρους Γουίλις και Χάρβεϊ Καϊτέλ.

Δύο ντετέκτιβ ανακρίνουν μια κομμώτρια προσπαθώντας να διερευνήσουν τον τυχόνο ρόλο της σε δολοφονία για την οποία είναι ήδη προφυλακισμένη η καλύτερή της φίλη. Η τελευταία έχει δολοφονήσει τον σύζυγό της, ένα αληθινό κάθαρμα, τον οποίο όλοι θα έλεγαν αυθόρμητα "καλά τον έκανε". Ωστόσο ο ένας ντετέκτιβ επιμένει στην ανάκρισή του, προσπαθώντας να ξεκαθαρίσει κάποιες λεπτομέρειες που δεν κολλάνε, ενώ εμείς παρακολουθούμε σε φλας - μπακ όσα συνέβησαν.

Βρήκα την ταινία αρκετά ενδιαφέρουσα, καθώς διαθέτει αληθοφανείς ανατροπές - όχι τις παντελώς κουφές που επιδιώκουν παρόμοια ηλίθια θρίλερ που θέλουν να φαίνονται "έξυπνα" για να (υποτίθεται) ενυπωσιάσουν - και κάποιον προβληματισμό. Βρίσκεται κοντά στον σύγχρονο προβληματισμό περί γυναικείας κακοποίησης και του τρόπου που μπορεί / πρέπει να αντιδράσει το θύμα. Ίσως το βρήκα ενδιαφέρον γι' αυτόν τον ρεαλισμό που διαθέτει και βρίσκεται μακριά από σύγχρονες παντελώς κενές νοήματος σεναριακές ακροβασίες.

Φυσικά δεν πρόκειται για αριστούργημα. Το βρήκα όμως συμπαθητικό.

ΩΣ ΤΑ ΜΙΣΑ ΚΑΛΑ ΠΗΓΕ Η «ΑΠΟΣΤΟΛΗ “ΧΑΙΡΕ ΜΑΡΙΑ”»…

 

 Η «Αποστολή ‘’Χαίρε Μαρία’’» (Project Hail Mary) γυρίστηκε το 2026 από το ντουέτο των Phil Lord και Christopher Miller. Πρόκειται για καθαρόαιμο φιλμ επιστημονικής φαντασίας βασισμένο σε σχετικό βιβλίο. Ο Ράιαν Γκόσλινγκ είναι ο «απόλυτος» πρωταγωνιστής, από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό.

Ένας καθηγητής σε σχολείο ξυπνά ολομόναχος σε ένα διαστημόπλοιο (με δύο νεκρούς συνεπιβάτες) δίχως να ξέρει γιατί βρίσκεται εκεί. Καθώς η μνήμη του επανέρχεται αργά θυμάται τα πώς και τα γιατί της αποστολής του – που, λίγο πολύ, έχει να κάνει με την ίδια τη σωτηρία της γης (και άλλων πλανητών).

Πρόκειται για ταινία «σκληρή» επιστημονικής φαντασίας: Επιστημονικοί όροι, τεχνικές δυσκολίες στην πορεία, επιστημονικοφανείς εξηγήσεις για όσα συμβαίνουν κλπ. Προσωπικά δεν είμαι φανατικός του συγκεκριμένου είδους ΕΦ. Παρ’ όλα αυτά το πρώτο μέρος, που είναι πιο «σκληρό» (πώς θα προσδεθούν τα σκάφη, πώς θα μειωθεί η ταχύτητα όταν μπαίνουμε στην ατμόσφαιρα κλπ. κλπ.) μου άρεσε περισσότερο από το δεύτερο μέρος. Όπου – δίχως να σας αποκαλύψω πολλά – το πάνω μέρος παίρνει η «αμερικανιά»: «Αταίριαστες» φιλίες, συγκινητικοί αποχωρισμοί, δύσκολες αποφάσεις από τον κεντρικό ήρωα κλπ. Τα έχω λίγο βαρεθεί όλα αυτά – τουλάχιστον αυτά που γίνονται με τον κλασικό χολιγουντιανό τρόπο.

Κατά τα άλλα και καλογυρισμένο είναι και ακριβή, εντυπωσιακή παραγωγή και καλός είναι ο Γκόσλινγκ και μεγάλη επιτυχία έκανε… τι άλλο θέλετε. Και, επί πλέον, επιτέλους ανήκει στο μικρό ποσοστό των χολιγουντιαντών φιλμ που δεν είναι σίκουελ, πρίκουελ, ριμέικ, spin off και ό,τι άλλη βαρετή παπαριά σκαρφιστούν στην ανέμπνευστη περίοδο που περνά εδώ και πολλά χρόνια. Πάλι καλά.

Το συνιστώ στους φίλους του είδους της ΕΦ, στους φίλους της σύγχρονης μεγαλεπήβολης αμερικάνικης παραγωγής, αλλά συγνώμη, εγώ δεν θα πάρω. Όχι ολόκληρη την πίτα τουλάχιστον, διότι στα μισά μπούχτισα.