"MONDAY" : ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΡΕΑΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΟΥΡΕΑΛΙΣΜΟ

 Ο Αργύρης Παπαδημητρόπουλος είναι από τους καλούς νέους έλληνες σκηνοθέτες και συνήθως φαίνεται να έχει κέφι (γενικότερα). Το 2020 γυρίζει το "Monday", την πρώτη αγγλόφωνη ταινία του και με αφήνει με εντυπώσεις που είναι διχασμένες.

Δύο αμερικάνοι, που βρίσκονται στην Αθήνα για διαφορετικούς λόγους και με διαφορετικές προθέσεις (ο ένας θέλει να ζήσει εκεί μόνιμα, η άλλη ετοιμάζεται να γυρίσει στις ΗΠΑ μετά από παραμονή λίγων χρόνων) γνωρίζονται και ερωτεύονται παράφορα. Η ταινία παρακολουθεί τα έργα και τις ημέρες τους, τις εντάσεις και τις αρμονικές τους φάσεις.

Το φιλμ και καλογυρισμένο είναι και ένα είδος γνήσιας τρέλας διαθέτει. Αυτό που κυρίως θέλει ο δημιουργός του είναι να καταγράψει μια Αθήνα που, μέσα ή/και παρά (σ)την κρίση σφύζει από ζωή, από παρέες, από πάρτι, από αλληλεγγύη μεταξύ φίλων... Επιδιώκοντας αυτό περνά σε κάποιες συνειδητά σουρεαλιστικές φάσεις (από αυτά που "δεν γίνονται"), όπως το αυτοσχέδιο, στα καλά καθούμενα, πάρτι με dj στην Κυψέλη, το γυμνό δικάβαλο χριστουγεννιάτικα κλπ.) Παράλληλα, με την Αθήνα ως βασικό πρωταγωνιστή πάντα, παρακολουθεί τις φάσεις της σχέσης των δύο ηρώων. Το φιλμ διαθέτει πολλές cameo εμφανίσεις γνωστών από διάφορους χώρους τύπων και καλές ηθοποιίες. Κυρίως οι δεύτεροι (έως και ελάχιστοι) ρόλοι παραμένουν εξαιρετικά πειστικοί. Προσωπικά μου άρεσε το έξυπνο τέλος, που φέρνει απότομα τους ήρωες μπροστά στη σκληρή καθημερινότητα και τους προσγειώνει από μια παρατεταμένη περίοδο πλάκας (και πηδήματος). 

Υπάρχουν αρκετά θετικά στοιχεία, η πολύ καλή αίσθηση ότι τεχνικά τουλάχιστον το ελληνικό σινεμά δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τα ξένα (ναι, όσοι έβλεπαν (και) ελληνικά στα 80ς και 90ς δικαίως αισθάνονται ανακουφισμένοι από τη θετική αυτή εξέλιξη), αρκετός χαβαλές, αλλά και μια γενικότερη αίσθηση μιας απλής, feel good στο μεγαλύτερο μέρος της φούσκας. Γι' αυτό λέω ότι οι εντυπώσεις μου είναι διχασμένες. Προσωπικά πάντως θεωρώ το "Suntan" του 2016 την καλύτερη ταινία του σκηνοθέτη.

ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΑ ΣΙΡΙΑΛ ΚΙΛΕΡ ΣΤΟ "THE LITTLE THINGS"

 

Το 2021 ο John Lee Hancock γυρίζει το θρίλερ "Προσοχή στις Λεπτομέρειες" (The Little Things) με τους Ντέντζελ Ουάσινγκτον, Ράμι Μάλεκ και Τζάρεντ Λέτο. 

Ένας "τελειωμένος" σερίφης, πρώην καλός μπάτσος, καλείται στο Λος Άντζελες για μια υπόθεση ρουτίνας. Εκεί όμως θα πέσει στα ίχνη ενός σίριαλ κίλερ που του θυμίζει μια παλιά, σκοτεινή υπόθεση. Ένας ντετέκτιβ, παρά τις συμβουλές των συναδέλφων του, θα δεχτεί να συνεργαστεί μαζί του, αλλά αμφότεροι θα εμπλακούν σε έναν εφιαλτικό φαύλο κύκλο.

Δεν είναι κάτι που δεν έχουμε ξαναδεί σε δεκάδες παραλλαγές, αλλά παρ' όλα αυτά είδα ευχάριστα το σχετικά αργό αυτό θρίλερ. Φυσικά δείχνει τις προσωπικές ζωές αυτών που ασχολούνται με το έγκλημα, δείχνει την ύπουλη διάβρωση της προσωπικής ζωής όσων είναι υποχρεωμένοι να ασχολούνται με τις πλέον άρρωστες πτυχές της ανθρώπινης φύσης, δείχνει τις μεταξύ των δύο ηρώων σχέσεις, αποκαλύπτει παλιά, σκοτεινά μυστικά κλπ. κλπ. Ξαναλέω ότι έχω δει πολλά παρόμοια φιλμ. Χαρακτηριστικό εδώ ότι ο (πιθανός) δολοφόνος αποκαλύπτεται περίπου στα μισά της ταινίας και από εκεί και πέρα αρχίζει ένα άλλο είδος παιχνιδιού γάτας και ποντικού. 

Παρά το ότι είναι σχετικά αργό όπως είπα (δεν επικεντρώνεται στη δράση, κάθε άλλο, και αυτό προσωπικά το εκτιμώ) μπορώ να πω ότι μου άρεσε. Δίχως βέβαια, νομίζω, να χρειάζονται οι 2 ώρες και 8 λεπτά της διάρκειάς του.

"Ο ΠΑΤΕΡΑΣ" ΚΑΙ Η ΤΡΟΜΑΧΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΙΑΣ

 "Ο Πατέρας" (2020), αν και βρετανική, είναι η πρώτη ταινία του γάλλου Florian Zeller. Φυσικά την κρατά κυρίως η δυνατή ερμηνεία του Άντονι Χόπκινς, αλλά και της Ολίβια Κολμαν.

Ένας ηλικιωμένος που ζει μόνοςβυθίζεται όλο και περισσότερο στην άνοια. Ο κόσμος του γκρεμίζεται σιγά - σιγά, οι παραισθήσεις μπαίνουν όλο και συχνότερα στη ζωή του, η μνήμη του τον εγκαταλείπει βαθμιαία.  Η κόρη του προσπαθεί να τον βοηθήσει, να του βρει μια μόνιμη κοπέλα για να τον φροντίζει στο σπίτι παρά την τυπική οργισμένη αντίδρασή του ("Γιατί; Μια χαρά είμαι!"), αλλά τα όρια ανάμεσα στη φαντασία του και την πραγματικότητα γίνονται όλο και πιο θολά.

Το έξυπνο στο φιλμ είναι ότι, παρακολουθώντας τις εμπειρίες του άρρωστου, κάνει για μεγάλο διάστημα και τον θεατή να μπερδευτεί και να μην αντιλαμβάνεται τι ακριβώς συμβαίνει. Έτσι, δομείται σχεδόν ως ένα είδος θρίλερ καθώς το μυστήριο μεγαλώνει. Φυσικά το θέμα της άνοιας είναι κυρίαρχο - και είναι εφιαλτικό. Όντως ο κόσμος των ανθρώπων που πάσχουν από τη φοβερή - και όλο με περισσότερα θύματα παγκοσμίως - είναι τρομακτικός, καθώς συνδυάζεται και με την αίσθησή τους ότι "κάτι δεν πάει καλά", αλλά είναι αδύνατο να εντοπίσουν τι είναι αυτό. Δυστυχώς πολλές φορές τα πράγματα στην ασθένεια είναι ακριβώς έτσι (όχι πάντοτε όμως, υπάρχουν διάφορες παραλλαγές των συμπτωμάτων).

Δυνατό δράμα, ανατριχιαστικό αν σκεφτούμε ότι όλα αυτά είναι αληθινά και συμβαίνουν σε χιλιάδες ανθρώπους που ζουν ανάμεσά μας, και καλοφτιαγμένο, στηρίζεται όπως είπαμε στην καταλυτική παρουσία του Χόπκινς. Αν δεν θέλετε πάντως να "τρομάξετε", αποφύγετέ το. Αν και είναι καλή ταινία.   

"DIG": ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

 Η βρετανική "Ανασκαφή" (Dig) είναι ένα φιλμ εποχής που γύρισε το 2021 ο Simon Stone (είναι η 2η ταινία του). Το δυνατό της σημείο είναι οι πολύ καλές ερμηνείες της Κάρι Μάλιγκαν και του Ρέιφ Φάινς, βασίζεται δε σε αληθινή ιστορία.

Λίγο πριν ξεσπάσει ο Β' παγκόσμιος, κάπου στη βρετανική επαρχία μια πλούσια, καλλιεργημένη, νέα χήρα χρηματοδοτεί ανασκαφές σε αρχαίους τύμβους που βρίσκονται στα απέραντα κτήματά της. Ως επικεφαλής των ανασκαφών προσλαμβάνεται ένας ντόπιος, ο οποίος δίχως να έχει επίσημες σπουδές, είναι αφ' ενός βαθύς γνώστης της αρχαιότητας της περιοχής και αφ' ετέρου πολύ έμπειρος, αφού έχει πάρει μέρος σε πολλές άλλες ανασκαφές. Ωστόσο αυτό που θα ανακαλυφτεί σε έναν τύμβο ξεπερνά τη δικαιοδοσία των άμεσα εμπλεκόμενων...

Καλογυρισμένο, πειστικό, με καλές ερμηνείες, όπως είπαμε, είναι ένα κλασικό, άψογο σε αναπαράσταση της εποχής, βρετανικό φιλμ. Εκτίμησα το ότι είναι χαμηλότονο, αποφεύγοντας και το μελό και τον πειρασμό να εισάγει κάποια ερωτική σχέση ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές, αλλά και την κριτική ματιά που ρίχνει στις κάθε λογής "αυθεντίες". Οπότε αν είσαστε λάτρης των άρτιων, κλασικών βρετανικών δραμάτων εποχής, αυτό εδώ αποτελεί ένα καλό δείγμα. Σημειωτέον ότι αυτό που θα δείτε αποτελεί όντως μια από τις μεγαλύτερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις της Βρετανίας και σήμερα φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο.

"NEWS OF THE WORLD" Ή Η ΣΚΟΤΕΙΝΙΑ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ

Ο Paul Greengrass είναι καλός σκηνοθέτης. Το 2020 γυρίζει ένα "περίπου" γουέστερν με τον Τομ Χανκς στο βασικό ρόλο, το "News of the World" (Του Κόσμου τα Νέα). Πικρό γουέστερν, που κάθε άλλο παρά ηρωοποιεί ή εξωραϊζει την εικόνα της Αμερικής του 19ου αιώνα.

Ένας βετεράνος του αμερικάνικου εμφύλιου έχει επινοήσει έναν πρωτότυπο τρόπο να βγάζει το ψωμί του: Ταξιδεύει από πόλη σε πόλη στο Φαρ Ουέστ με ένα πάκο εφημερίδες και... διαβάζει επί αμοιβή στο απομονωμένο και πιθανόν αναλφάβητο κοινό τα νέα από τη χώρα και τον κόσμο. Όταν τα πράγματα δυσκολεύουν θα δεχτεί να παραδώσει στους θείους του ένα ορφανό λευκό κοριτσάκι που είχε μεγαλώσει σε ινδιάνικη φυλή. Για να γίνει αυτό όμως πρέπει να διανύσουν εκατοντάδες μίλα επικίνδυνης και αφιλόξενης (για νόμο ούτε λόγος) χώρας... Και επί πλέον το κοριτσάκι δεν επιθυμεί καθόλου κάτι τέτοιο. Το μόνο που θέλει είναι να γυρίσει στη φυλή, που θεωρεί φυλή της και σπίτι της.

Αργοί ρυθμοί, κακουχίες και περιπέτειες και κάτι σαν ταξίδι στην κόλαση σε μια ύπαιθρο που κατοικείται από κακοποιούς, παράνομους, αγροίκους, ρατσιστές ή εξαθλιωμένους ανθρώπους που δουλεύουν σε αδίστακτους γαιοκτήμονες, γεμάτη με άθλιες, πνιγμένες στη λάσπη μικρές πόλεις που μόνο απέχθεια προκαλεί ακόμα και η όψη τους μόνο. Και ινδιάνικες φυλές που λιμοκτονούν και αναγκάζονται να μεταναστεύουν. Καθόλου κολακευτική εικόνα για τη μετέπειτα υπερδύναμη, που για μια ακόμα φορά παρουσιάζεται ως μια χώρα θεμελιωμένη στον άκρατο ατομικισμό, τη βία, τη λεηλασία του πλούτου των αυτοχθόνων...

Φυσικά υπάρχει και το συναισθηματικό στοιχείο, με τη σχέση που σταδιακά αναπτύσσεται ανάμεσα στον μεσήλικα σκληροτράχηλο πρώην αξιωματικό και το φοβισμένο κορίτσι. Ωστόσο η συνολική μουντάδα - σκοτεινιά θα έλεγα μάλλον - παραμένει ως κυρίαρχη εικόνα.
Δεν θα το έλεγα αριστούργημα, ωστόσο μου άρεσε αρκετά. 

ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΣΑΣ ΜΕ... "F"

 

Υπάρχουν ταινίες που αναρωτιέσαι γιατί έγιναν ή μάλλον γιατί έγιναν όπως έγιναν. Χαρακτηριστική τέτοια περίπτωση είναι το άγνωστο βρετανικό "F" (λέγεται και "The Expelled") που γύρισε το 2010 ο Johannes Roberts. Πρόκειται για θρίλερ, αλλά...

Ένα σχολείο, μετά το τέλος των μαθημάτων, καθώς βραδιάζει, δέχεται αιματηρή επίθεση από μασκοφόρους αγνώστους. Οι λίγοι μαθητές και καθηγητές που έχουν ξεμείνει πασχίζουν όπως όπως να αμυνθούν. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ένας σχεδόν αλκοολικός μεσήλικας καθηγητής, αλλά και η μαθήτρια κόρη του. Οι σχέσεις τους δεν ήταν και πολύ καλές πριν συμβούν όλα...

Το περίεργο είναι ότι το φιλμ δεν είναι κακό ως φιλμ. Ενδιαφέροντες χαρακτήρες, περιγραφή πιο περίπλοκων σχέσεων των ηρώων απ' όσο έχουμε συνηθίσει σε πληθώρα από μακελάρικα θρίλερ, κάποιο σασπένς κλπ. ΟΚ. Και ξαφνικά, δίχως τίποτα απολύτως να εξηγηθεί, δίχως να καταλάβουμε πώς και γιατί συμβαίνουν όλα, η ταινία... τελειώνει, αφήνοντάς με μέ την πιο ξεκάθαρη εκπλήρωση της έκφρασης "μείναμε στα κρύα του λουτρού" που έχω ζήσει ποτέ... Μη με ρωτήσετε γιατί συνέβη αυτό. Αγνοώ. Πάντως σπάνια έχω δει πιο ανολοκλήρωτο πράγμα στο σινεμά. Κρίμα, γιατί είχε αρχίσει καλά...

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΟΤΙ "ΤΑ ΣΚΥΛΙΑ ΔΕΝ ΦΟΡΑΝΕ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ"

 "Τα Σκυλιά δεν Φοράνε Παντελόνια" (2019) είναι μια φινλανδική ταινία, η τρίτη μεγάλου μήκους του J.-P. Valkeapaa. Βασικό της θέμα τα φετίχ και ο σαδομαζιχισμός.

Ένας γιατρός, που έχει χάσει σε ατύχημα τη γυναίκα του, είναι, μετά χρόνια, ακόμη τσακισμένος από την απώλεια. Τότε, τυχαία, θα ανακαλύψει στα χέρια μιας dominatrix την αγάπη του του για το μαζοχισμό, την ταπείνωση και την ηδονή του πόνου. 

Δεν είναι ακριβώς μια ερωτική ταινία, με την έννοια ότι, παρά τις σαδομαζοχιστικές σκηνές, δεν υπάρχει καθόλου γυμνό ή άμεσος ερωτισμός. Το ενδιαφέρον είναι ότι ο ήρωας κάνει ό,τι κάνει για να επουλώσει το τραύμα μιας τραγικής απώλειας, ενώ με την ηθελημένη πρόκληση ασφυξίας - μέρος των ερωτικών παιχνιδιών - βιώνει σχεδόν μεταφυσικές εμπειρίες. Τελικά, στο τέλος, νομίζω ότι το φιλμ λέει ότι πρέπει να αποδεχτούμε αυτό που είμαστε, δίχως αντιστάσεις, αναστολές ή αρνήσεις, έστω κι αν αυτό είναι αντίθεστο με το "καθώς πρέπει". Τότε μόνο θα μπορέσουμε να ισορροπήσουμε εντός μας.

Καλογυρισμένο, με μερικές ατμοσφαιρικές εικόνες, ήταν μεν ενδιαφέρον (και λόγω του ιδιαίτερου θέματός του), αλλά δεν μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα κιόλας...

"ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΟΥ ΡΙΦΚΙΝ" ΚΑΙ Ο ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΕΝ ΩΣ ΣΙΝΕΦΙΛ

 Το 2020 ο Woody Allen είναι πλέον 85 ετών και, παρ' όλα αυτά, γυρίζει το "Φεστιβάλ του Ρίφκιν". Είναι η 48η μεγάλου μήκους ταινία του (έχω συνειδητά παραλείψει κάποιες τηλεταινίες και συμμετοχές σε σπονδυλωτά φιλμ), με τον Γουάλας Σον, τη Τζίνα Γκέρσον κ.ά. Ενώ όλη η ιστορία παραμένει τυπικά γουντιαλενική, εδώ προστίθεται και μια ισχυρότατη δόση κινηματογραφοφιλίας.

Όλα συμβαίνουν στο κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, όπου είναι γυρισμένο το φιλμ. Εκεί πηγαίνει για το φεστιβάλ ένα παντρεμένο ζευγάρι. Εκείνος καθηγητής και αθεράπευτος λάτρης του παλιού κινηματογράφου τέχνης (παλιότερα μάλιστα δίδασκε κινηματογράφο σε πανεπιστήμιο), εκείνη εργαζόμενη στις δημόσιες σχέσεις της κινηματογραφικής βιομηχανίας (πάει στο φεστιβάλ επαγγελματικά). Μεγάλη διαφορά ηλικίας, αταίριαστη εικόνα ζευγαριού, ε, εκείνη θα ερωτευτεί νέο ανερχόμενο σκηνοθέτη κι εκείνος θα βιώσει ένα χωρισμό, αλλά και θα ενδιαφερθεί για μια άλλη γυναίκα...

Όλα αυτά με χιούμορ, με έξυπνες ατάκες που μόνο εκείνος ξέρει να γράφει, με διαρκή σινεφίλ ατμόσφαιρα (αλίμονο, σε διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου βρισκόμαστε)... και κάτι παραπάνω: Η ιστορία διακόπτεται κάθε λίγο από ασπρόμαυρες σκηνές όπου παίζουν μεν οι ηθοποιοί της ταινίας, αλλά παραπέμπουν άμεσα (κάποιες φορές παρωδώντας τις) σε συγκεκριμένες σκηνές παλιών ασπρόμαυρων κλασικών ταινιών. Ο Φελίνι, ο Μπέργκμαν, ο Μπουνιουέλ, ο Γκοντάρ κ.ά. βρίσκονται εδώ. Στο μεταξύ ο σινεφίλ θεατής μπαίνει στο παιχνίδι και προσπαθεί να μαντέψει ή να θυμηθεί σε ποια ταινία παραπέμπει η ασπρόμαυρη σκηνή που βλέπει. Κατά τα άλλα, ερωτικά και άλλα προβλήματα διανοουμένων και καλλιτεχνών, κάθε είδους άνθρωποι του σινεμά, όμορφες εικόνες από το Σαν Σεμπαστιάν, κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα...

Ο Γούντι Άλλεν δεν θα γυρίσει πλέον, εκτός απροόπτου, κάποιο αριστούργημα. Ο καιρός έχει παρέλθει. Ωστόσο - να το πω για πολλοστή φορά - εξακολουθεί σ' αυτή την ηλικία να γυρίζει ευχάριστες, απολαυστικές, "μικρές" ταινίες. Για πόσο ακόμα θα τα καταφέρνει άραγε αυτό το ακούραστο κινηματογραφικό φαινόμενο;

Ο ΠΑΛΙΑΣ ΚΟΠΗΣ ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο "ΑΓΓΛΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ"

 Σας αρέσουν τα ρομαντικά φιλμ, κυρίως αυτά που θυμίζουν παλιό (καλό;) Χόλιγουντ, αυτά με τα μεγάλα, καταστροφικά πάθη, τους κεραυνοβόλους έρωτες, το απαραιτήτως εξωτικό περιβάλλον, τη μεγάλη παραγωγή (και να' ναι και ταινία εποχής); Ε, τότε μια από τις γνωστότερες τέτοιες ταινίες των σχετικά τελευταίων χρόνων (εννοώ όχι των 40ς ή 50ς) είναι αναμφισβήτητα "Ο Άγγλος Ασθενής" του Anthony Minghella (1954-2008) του 1996, σίγουρα η γνωστότερη ταινία του σκηνοθέτη. Με δυνατό καστ από τους Ρέιφ Φάινς. Ζιλιέτ Μπινός, Κριστίν Σκοτ Τόμας, Ουίλιαμ Νταφόε και Κόλιν Φερθ.

 Κατά το 2ο παγκόσμιο πόλεμο κάπου στην αφρικάνικη έρημο ένα αεροπλάνο καταρρίπτεται από τους γερμανούς. Ο βρετανοθρέμμένος, αλλά όχι βρετανός πιλότος διασώζεται με καθολικά εγκαύματα, πάσχοντας από αμνησία και οδεύοντας ολοταχώς προς το θάνατο. Μια καλόκαρδη νοσοκόμα του συμπαραστέκεται στις τελευταίες του μέρες, ενώ ένας παράξενος τύπος πιστεύει ότι ο πιλότος κάθε άλλο παρά αθώος είναι για μια παλιότερη πολεμική καταστροφή. Με διαρκή flash back μαθαίνουμε τι είχε συμβεί στο παρελθόν, λίγο πριν την έναρξη του πολέμου.

Μπορεί το ερωτικό πάθος να οδηγήσει στην προδοσία και να βρεθεί πάνω από πατρίδες, πολιτικές ιδεολογίες, προσωπικές προδοσίες; Και αν ναι δεν είναι μαθηματικά βέβαιο ότι ένα τέτοιο πάθος θα είναι (αυτο)καταστροφικό και καταδικασμένο; Τέτοια θέματα πραγματεύεται η ταινία, που υπήρξε βέβαια μεγάλη επιτυχία στην εποχή της και οσκαρούχος. Ο αποικιοκρατικός εξωτισμός συνδυάζεται με τα πάθη που λέγαμε, την αρχαιολογία, τον πόλεμο, τους δυνατούς, ιδιαίτερους χαρακτήρες, τη βαθιά συγκίνηση (από κάποιους θα ξεφύγει ένα δάκρυ προς το τέλος) και, βεβαίως, την άψογη παραγωγή. Πώς να μη γίνει σίγουρο χιτ; Αν είστε φαν τέτοιων επικών / αισθηματικών παραγωγών συστήνεται ανεπιφύλακτα ως μία των καλύτερων του είδους.

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

 

Το blog, ως συνήθως, αποχωρεί για τις καθιερωμένες διακοπές. Να περνάτε καλά είτε βρίσκεστε σε διακοπές είτε όχι και... ραντεβού στα τέλη Αυγούστου.

ΚΛΕΙΣΤΟΦΟΒΙΚΟ "ΟΞΥΓΟΝΟ"

 Το "Oxygen" (2021) είναι ένα γαλλικό φιλμ επιστημονικής φαντασίας του "εξασκημένου" στο φανταστικό Alexandre Aja, με πολύ καλή στο βασικό (στο μοναδικό για να είμαστε ακριβείς) ρόλο τη Melanie Laurent. Και, μπορώ να σας πω, ότι είναι μια από τις καλές ταινίες ΕΦ (λίγες είναι αυτές δυστυχώς) των τελευταίων χρόνων.

Μια γυναίκα ξυπνά ξαφνικά και βρίσκεται κλεισμένη σε ένα είδος φέρετρου. Λέω "ένα είδος" διότι πρόκειται για ένα "φέρετρο" υψηλής τεχνολογίας. Φωτάκια, κουμπιά, μηχανήματα και κυρίως ένας υπολογιστής (η φωνή ενός υπολογιστή για την ακρίβεια), με τον οποίο μπορεί να μιλήσει, να ρωτήσει, να του δώσει εντολές κι εκείνος να υπακούσει (εκτός από την εντολή "βγάλε με από εδώ"). Η ίδια δεν θυμάται καθόλου ποια είναι και γιατί βρίσκεται εκεί.Το ακόμα χειρότερο είναι ότι το οξυγόνο μειώνεται σταθερά και ένα χρονόμετρο της δείχνει διαρκώς πόσος χρόνος της μένει...

Όπως καταλάβατε, πρώτα - πρώτα έχουμε το άκρο άωτο του κλειστοφοβικού φιλμ (θυμίζει το "Buried", αλλά αυτό δεν ήταν ΕΦ). Ωστόσο εδώ έχουμε αρκετές ενδιαφέρουσες σεναριακές ιδέες, οι οποίες δεν αφήνουν το θεατή να πλήξει καθόλου: Πρώτα πρώτα σχετικά με την ταυτότητα της γυναίκας και τις διαρκείς ανατροπές στο θέμα αυτό που συνοδεύουν τις ανακαλύψεις της αμνησιακής ηρωίδας. Έπειτα σχετικά με το πού και το γιατί βρίσκεται κλεισμένη. Και τέλος για την κατάληξη όλης αυτής της ιστορίας και το άγχος που δημιουργεί ο χρόνος που τρέχει... 

Θα ξαναπώ ότι  πρόκειται για πολύ ενδιαφέρουσα ταινία του είδους, θα υποσχεθώ ότι παρά το ότι σχεδόν διαρκώς βλέπουμε μια κλεισμένη γυναίκα ουδείς πρόκειται να πλήξει και, βεβαίως, θα τονίσω ότι οι κλειστοφοβικοί δεν πρέπει να περάσουν ούτε απ' έξω. Θα τους κάνει κακό...

"ΑΣΠΡΟ ΠΑΤΟ" ΚΙ Ο,ΤΙ ΓΙΝΕΙ!

 

Ο σουηδός Thomas Vinderberg είναι ένας αναμφισβήτητα ενδιαφέρων δημιουργός και ο Μαντς Μίκελσεν ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς σήμερα. Οι δυο τους ξαναβρίσκονται στο "Άσπρο Πάτο" (Druk) του 2020, ένα μεθυσμένο δράμα με άξονα, βεβαίως το αλκοόλ.

Τέσσερις μεσήλικοι καθηγητές λυκείου συνειδητοποιούν ότι οι ζωές τους έχουν καταντήσει τελματωμένες και άδειες, βασιζόμενες σε μια επαναλαμβανόμενη, βαρετή ρουτίνα. Παίρνοντας έμπνευση από τη θεωρία ενός φιλοσόφου που ισχυρίζεται ότι ο ανθρώπινος οργανισμός περιέχει 0.05% αλκοόλ απ' όσο θα έπρεπε, αποφασίζουν να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση (και τη ζωή τους εν γένει) δοκιμάζοντας καθημερινά αυτό το παραπάνω. Στην αρχή όλα λειτουργούν άψογα και όντως τα πάντα βελτιώνονται. Αλλά τα πράγματα δεν μπορούν πλέον να σταματήσουν σ' αυτό το ελάχιστο ποσοστό και σύντομα θα τεθούν εκτός ελέγχου...

Δράμα που μιλά για την επίδραση του αλκοόλ στη ζωή μας αλλά, γενικότερα, διαπραγματεύεται το μόνιμο θέμα του Vinderberg: Το τι συμβαίνει κάτω από την τακτοποιημένη, καθαρή επιφάνεια των σκανδιναβών, που, ως γνωστόν έχουν πετύχει ένα υψηλό στάνταρ ποιότητας ζωής στην καθημερινότητά τους. Στο βάθος όμως υποφέρουν όπως όλοι. Οι ζωές τους γίνονται από ένα σημείο και πέρα το ίδιο βαρετές όπως και εκατομμυρίων άλλων "δυτικού τύπου" ανθρώπων απανταχού του πλανήτη, ενώ τα βαθύτερα, κρυμμένα προβλήματα παραμένουν ίδια. Όσο για το αλκοόλ... ίσως αυτοί εκεί πάνω να το χρειάζονται πολύ περισσότερο λόγω κρύου - με τις ανάλογες συνέπειες φυσικά...

Η ταινία είναι καλογυρισμένη και κρατά το θεατή καθώς το δράμα κορυφώνεται και η κατρακύλα γίνεται πλέον ανεξέλεγκτη. Και, ευτυχώς, για να αποφευχθεί το παντελώς ζοφερό κλίμα, το φιλμ σπάει με κάποιες δόσεις χιούμορ, κυλώντας έτσι ευκολότερα. Έχω μόνο κάποιες σεναριακές απορίες: Όπως βλέπουμε τα πράγματα, πώς είναι δυνατόν οι συγκεκριμένοι άνθρωποι να λειτουργούν κανονικά στη δουλειά τους (έστω από ένα ορισμένο σημείο και μετά); Πώς κρατάνε μυστικό το πείραμά τους; Και πώς αφήνονται τόσο εύκολα;

Γενικά πάντως είναι αρκετά καλό και ενδιαφέρον φιλμ, δίχως όμως και να το θεωρώ σε καμία περίπτωση αριστούργημα.

"ΑΝΑΚΡΙΣΗ" ΜΕ ΠΟΛΛΕΣ ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ

 

Ο Claude Miller (1942-2012) είναι ένας γάλλος σκηνοθέτης με κάποιες ενδιαφέρουσες ταινίες στο ενεργητικό του. Όπως την "Ανάκριση" (Garde a vue) του 1981, με εξαιρετικούς Λίνο Βεντούρα, Μισέλ Σερό και Ρόμι Σνάιντερ.

Ένας επιθεωρητής της αστυνομία ανακρίνει τον μοναδικό και βασικό ύποπτο για δύο βιασμούς και δολοφονίες μικρών κοριτσιών. Ο ύποπτος είναι ένας ευκατάστατος, πλούσιος και γνωστός συμβολαιογράφος. Τα πάντα οδηγούν στην ενοχή του και περιπλέκονται όταν εμφανίζεται αυτόκλητη  στην αστυνομία η σύζυγός του. Αλλά υπάρχουν κι άλλα...

Πολύ καλή ταινία "δωματίου" (μόνο λίγα φλας μπακ είναι γυρισμένα εκτός του χώρου της ανάκρισης), που, αναπόφευκτα, παραπέμπει σε θεατρικό έργο, πλην όμως προσωπικά μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον από την πρώτη ως την τελευταία σκηνή. Σ' αυτό συντελούν οι εξαιρετικοί ηθοποιοί που υποδύονται τους "ιδιαίτερους" χαρακτήρες του φιλμ: Τον κουρασμένο, ρεαλιστή αστυνομικό, τον αντιπαθή, είρωνα και αυθάδη (και πανέξυπνο) ύποπτο, τη μυστηριώδη σύζυγο... Συγχρόνως ξεσκεπάζει το αθέατο παρασκήνιο πίσω από την καλογυαλισμένη επιφάνεια της καλής κοινωνίας, αλλά σε κάποια σημεία δείχνει και την αστυνομική αυθαιρεσία. 

Οι αντιρρήσεις μου εστιάζονται στο καθαρά σεναριακό πεδίο: Αφ' ενός ομολογώ ότι δεν κατάλαβα από ψυχολογική άποψη τις απρόσμενες αντιδράσεις των βασικών ηρώων στο τέλος (που, για λόγους σπόιλερ, δεν μπορώ βέβαια να μιλήσω παραπάνω γι' αυτές). Αφ' ετέρου με ενόχλησε κάπως το ότι η λύση βασίζεται σε καθαρή σύμπτωση, πράγμα που ποτέ δεν είναι καλό από σεναριακή πάντοτε άποψη.
Ωστόσο τη βρήκα πολύ καλή ταινία. Να μη σας φοβίσει καθόλου το ότι είναι φιλμ δωματίου. Κρατά συνεχώς τον θεατή.

Ο "ΜΠΟΜΠ Ο ΧΑΡΤΟΠΑΙΧΤΗΣ", Ο ΤΖΟΓΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΖΩΗ

 Το 1956 ο μεγάλος στυλίστας Jean -Pierre Melville (1917-1973) γυρίζει τον "Μπομπ τον Χαρτοπαίκτη" (Bob le Flambeur), ένα νουάρ / αστυνομικό στο κλίμα του δημιουργού.

Ένας μεσήλικας πλέον παλιός γκάγκστερ, που διαθέτει και το μεγάλο πάθος της χαρτοπαιξίας, χάνει όλα του τα λεφτά μένοντας στο απόλυτο μηδέν. Μόνη λύση να οργανώσει μια ληστεία, όπως είχε κάνει και παλιά, στο μακρινό παρελθόν (και το είχε πληρώσει τότε με φυλακή).

Κλασικό νουάρ, όμορφες, ασπρόμαυρες εικόνες, 50ς ευρωπαϊκή ατμόσφαιρα και η χαρακτηριστική λιτότητα του Μελβίλ (αν και όχι τόσο έντονη όσο σε μεταγενέστερα φιλμ του), συνθέτουν ένα γοητευτικό σκηνικό. Ιδιαίτερα cool ο βασικός ήρωας, που έχει κερδίσει τον σεβασμό όλων (ακόμα και των μπάτσων, ένας αξιωματικός των οποίων είναι ένας από τους καλύτερους φίλους του), παράδειγμα προς μίμηση για νεαρούς του χώρου και με τις γυναίκες να τον θέλουν... Είναι κομψός, ευγενής, ψύχραιμος, με αριστοκρατική φινέτσα και καθόλου δε μοιάζει με τύπο του υποκόσμου.

Κάποιοι θεωρούν την ταινία ως "την πρώτη ουσιαστικά της νουβέλ βαγκ" (άτυπα, αφού ο Μελβίλ ανήκε σε προηγούμενη γενιά από τους νεαρούς τότε δημιουργούς της), που θα κατέκλυζε το ευρωπαϊκό σινεμά σε πολύ λίγο χρόνο από το συγκεκριμένο φιλμ. Ωστόσο, πέρα από τις αρετές αυτές - και άλλες που πιθανόν θα ανακαλύψετε - προσωπικά προτιμώ άλλες ταινίες του Μελβίλ.

Ο "BIGGLES" ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ

 

Ο Biggles ήταν ένας ήρωας pulp εφηβικών βιβλίων, δημοφιλής στη Βρετανία από τα 30ς έως το 1970 (με μια σύντομη αναβίωση στα 90ς). Είναι ένας ηρωικός πιλότος του Α' Παγκοσμίου πολέμου και οι περιπέτειές του γνώρισαν επιτυχία επί δεκαετίες. Το 1986 ο βρετανός φυσικά John Hough μεταφέρει τον ήρωα στην οθόνη γυρίζοντας την ομώνυμη ταινία και στοχεύοντας σε ένα συνδυασμό κωμωδίας, πολεμικής περιπέτειας και επιστημονικής φαντασίας με ταξίδι στο χρόνο.

Ένας νεαρός ιδιοκτήτης κέτερινγκ, χτυπημένος από μια παράξενη ακτίνα, εξαφανίζεται από τη μια στιγμή στην άλλη και μεταφέρεται στον Α' Παγκόσμιο, στο πεδίο της μάχης. Εκεί θα γνωρίσει τον ηρωικό αεροπόρο Biggles και μαζί θα ζήσουν διάφορες περιπέτειες. Το θέμα είναι ότι οι περιπέτειες, τόσο δράσης όσο και κωμικές, συμβαίνουν και στους δύο χρόνους, καθώς ο ήρωάς μας μεταφέρεται εντελώς τυχαία και σε τυχαίες στιγμές πότε στο παρόν (τα 80ς δηλαδή) και πότε στον πόλεμο...

Αστείο, χαβαλετζίδικο, δίχως ίχνος σοβαρότητας (ηθελημένα), αθεράπευτα 80ς (με τα κοστούμια και όλα τα σχετικά), είχε αποτύχει παντελώς στην εποχή του. Εντάξει, δεν άξιζε τόση αποτυχία. Αν θέλετε κάτι ευχάριστο, απλώς για να περάσετε την ώρα σας, μια χαρά είναι. Και ίσως οι μεγαλύτεροι να νοσταλγήσουν και το παρελθόν (τα 80ς εννοώ, όχι τον πόλεμο). Και κάτι σημαντικό: Στο φιλμ κάνει την τελευταία του εμφάνιση στην οθόνη ο μεγάλος Πίτερ Κάσινγκ.

"ΜΙΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΛΗΣΤΕΙΑ" Ή ΟΙ ΛΗΣΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

 

Το "American Animals" (Μια Αμερικάνικη Ληστεία) του 2018 είναι ένα φιλμ του Bart Layton, ο οποίος μέχρι τότε έκανε ντοκιμαντέρ. Κι εδώ άλλωστε κάτι υπάρχει από ντοκιμαντέρ... Πραγματεύεται μια αληθινή ιστορία, μια ασυνήθιστη ληστεία που έκαναν 4 υπεράνω κάθε υποψίας φοιτητές. Έκλεψαν μερικά πολύ σπάνια βιβλία που φυλάσσονταν σε ειδικό τμήμα της βιβλιοθήκης του πανεπιστημίου τους. Το σημαντικότερο ήταν το περίφημο πρωτότυπο του Audubon, έναν πελώριο, βάρους πολλών- πολλών κιλών τόμο, όπου ο ζωγράφος έχει ζωγραφίσει πουλιά της Αμερικής και είχε κυκλοφόρησε μεταξύ 1827-1838. Η αξία του υπολογίζεται σε κάποια εκατομμύρια δολάρια.

Ο τρόπος παρουσίασης της ιστορίας έχει πολλές πρωτοτυπίες. Κάθε λίγο η ιστορία διακόπτεται για να παρακολουθήσουμε μέρη από σύγχρονες (του 2018 δηλαδή) συνεντεύξεις των αληθινών ληστών, πάνω από 10 χρόνια μετά τα γεγονότα, που σχολιάζουν διάφορα και συχνά δεν θυμούνται ακριβώς πώς έγιναν τα πράγματα, αλλά και άλλων που είδαν τη ληστεία (βιβλιοθηκάριοι κλπ.). Και μετά συνεχίζουμε την ιστορία... Πρόκειται για μια "χύμα", ατσούμπαλα προετοιμασμένη ληστεία, τα σχέδια της οποίας στηρίχτηκαν σε... σχετικές ταινίες που είχαν δει οι επίδοξοι ληστές. Οι οποίοι, αυτό είναι το θέμα, ούτε ανάγκη από λεφτά είχαν ούτε περίεργοι τύποι ήταν. Μια ομάδα κανονικών φοιτητών, που το μόνο που ήθελαν ήταν να "ξεχωρίσουν από τη μάζα", να κάνουν κάτι διαφορετικό που θα το θυμούνται σ' όλη τους τη ζωή. Και βέβαια με τέτοια (μη) προσόντα, τα κάνουν θάλασσα... 

Η ταινία, συχνά με χιούμορ, ασκεί βαθιά κριτική στο αμερικάνικο όνειρο, στην ανάγκη του σύγχρονου δυτικού ανθρώπου να ξεχωρίσει, δίχως όμως να αμφισβητεί ουσιαστικά το όλο πλαίσιο της καθημερινότητας, στον ατομικισμό του κυρίως, στο ότι δεν ενδιαφέρεται για τίποτα που έχει σχέση με το κοινό συμφέρον και το δημόσιο χώρο εν γένει, αλλά μόνο για τον εαυτό του. Και συγχρόνως κάνει και μια υπόγεια πλάκα στον ίδιο τον mainstream κινηματογράφο και την απατηλή εικόνα της πραγματικότητας που μας δίνει (αν κάνεις ληστεία ακολουθώντας κινηματογραφικές συμβουλές από τα άπειρα σχετικά φιλμ που έχουν γυριστεί... την έχεις πατήσει σίγουρα).

Φρέσκο, πρωτότυπο και με άποψη φιλμ, που αποτέλεσε ευχάριστη έκπληξη.

"DIGGER": Η "ΒΑΘΕΙΑ" ΕΠΑΡΧΙΑ, Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΔΙΕΞΟΔΑ

 Ένας μεσήλικας ζει μετά το χωρισμό του (εδώ και 20 χρόνια) ολομόναχος σε ένα απομονωμένο από το κοντινό χωριό αγροτικό σπίτι, μόνος με τα ζώα, τη φύση και το δάσος που τον περιβάλλει (έχει και φίλους στο χωριό, πηγαίνει πού και πού, αλλά μέχρις εκεί). Οι κάτοικοι του χωριού είναι διχασμένοι, καθώς μια μεγάλη εταιρία εκμετάλλευσης ορυκτού πλούτου επεκτείνει τις δραστηριότητές της καταστρέφοντας την υπέροχη φύση γύρω της, αλλά και, ταυτόχρονα, δίνοντας δουλειά στο χωριό. Από την απομόνωσή του θα τον βγάλει ένας απρόσκλητος νεαρός επισκέπτης και η μέχρι τότε ζωή του θα ανατραπεί.

Αυτά συμβαίνουν στο πολύ καλό κατά τη γνώμη μου "Digger" (2020), πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του έμπειρου μικρομηκά Γιώργη Γρηγοράκη, με τον πάντα καλό Βαγγέλη Μουρίκη στον κύριο ρόλο. Το φιλμ, εκτός του ότι διαθέτει εξαιρετική κινηματογράφηση, ωραίες εικόνες, ρυθμό, χιούμορ που κατά διαστήματα σπάει τη "μουντή" γενική εικόνα, καλές ηθοποιίες κλπ., θίγει συγχρόνως και αρκετά καυτά θέματα και μάλιστα με πολυεπίπεδο τρόπο: Πολύ καλή, ρεαλιστική καταγραφή της μιζέριας της επαρχίας, με τα πολλαπλά αδιέξοδα των κατοίκων της, πολύ ενδιαφέρουσα ματιά πάνω στο ευρύτερο οικολογικό πρόβλημα και την καταστροφή της φύσης από τον άνθρωπο (οι Σκουριές έρχονται αμέσως στο νου) - αλλά και συγχρόνως αντικειμενική ματιά, αφού υπογραμμίζει δίχως προκαταλήψεις και τα ευεργετικά για τη μικρή κοινωνία οικονομικά αποτελέσματα της καταστροφής (βραχυπρόθεσμα βεβαίως μπροστά σ' αυτό που χάνεται), ενδιαφέρουσα ανάπτυξη της σχέσης πατέρα - γιου και άλλα θετικά.

Γενικά τη θεωρώ από τις καλές ελληνικές ταινίες των τελευταίων χρόνων και πιστεύω ότι δικαίως σάρωσε τα βραβεία του 2020 για το ελληνικό σινεμά.

"ΤΑ ΜΗΛΑ" ΚΑΙ Η ΜΝΗΜΗ

"Τα Μήλα" του 2020 είναι η πρώτη ταινία του Χρήστου Νίκου με τον Άρη Σερβετάλη στο βασικό ρόλο. Είναι από τα λίγα ελληνικά φιλμ που αγγίζουν τα όρια της επιστημονικής φαντασίας - του παράδοξου, τέλος πάντων, όπως θέλετε χαρακτηρίστε το.

Μια παράξενη επιδημία (διάγουμε εποχή επιδημιών βεβαίως) απλώνεται στον κόσμο: Οι άνθρωποι χάνουν μαζικά τη μνήμη τους. Ο ήρωας. ένας σαραντάρης, ξυπνά ένα πρωί δίχως να ξέρει ποιος είναι, τι δουλειά κάνει, ποιοι είναι οι φίλοι ή η οικογένειά του... Τίποτα απολύτως. Όταν τον μαζεύουν οι νοσοκόμοι μπαίνει στο ειδικό για τους συνεχώς αυξανόμενους αμνησιακούς πρόγραμμα "Νέα Ταυτότητα", όπου οι ασθενείς λαμβάνουν οδηγίες από γιατρούς για συγκεκριμένες καθημερινές "αποστολές", ώστε να ενταχθούν σιγά - σιγά και πάλι στην κοινωνία.

  Η ιστορία έχει σίγουρα το ενδιαφέρον της. Πρόκειται για μια διερεύνηση της λειτουργίας της μνήμης και καταλήγει τελικά ότι πολύ συχνά ξεχνάμε ό,τι είναι επώδυνο, ξεχνάμε δηλαδή αυτό που θέλουμε να ξεχάσουμε. Η ίδια αυτή τάση μπορεί βεβαίως να αντιμετωπιστεί και ως κατηγορία: Ξεχνάνε αυτοί που φοβούνται να πονέσουν. Αλλά αφού δεν υπάρχει ζωή δίχως πόνο, οι άνθρωποι που ξεχνούν είναι ουσιαστικά σαν να αρνούνται να ζήσουν.

Ενδιαφέροντα όλα αυτά τα φιλοσοφικά, καθώς και η παράξενη ατμόσφαιρα της ταινίας (ενώ το περιβάλλον παραπέμπει σε σύγχρονη εποχή ή σε πολύ κοντινό μέλλον, πολλές λεπτομέρειες είναι αναχρονιστικές - μαγνητόφωνα, τηλέφωνα με καντράν, πολαρόιντ κλπ.). Ωστόσο συνολικά κάπου με κούρασε και τη βρήκα κάπως στημένη. Ανήκει σαφώς στο ελληνικό weird σινεμά, έχει οπωσδήποτε ενδιαφέρον και είναι σημαντικό φιλμ για πρωτοεμφανιζόμενο, αλλά κάτι δεν με άφησε να πω ολόψυχα ότι μου άρεσε.

"ΠΑΓΙΔΕΥΜΕΝΟΙ" ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΓΚΕΤΟ

Οι "Παγιδευμένοι" του 2020 είναι μια δανέζικη ταινία των (πάρτε ανάσα) Frederik Louis Hviid και Anders Oholm και είναι η πρώτη μεγάλου μήκους τους. Ως ιστορία φέρνει στο νου το παλιότερο "Μίσος" και το νεότερο γαλλικό "Οι Άθλιοι" του 2019.

Δύο αστυνομικοί κάνοντας περιπολία παγιδεύονται στο αραβικό "γκέτο" της Κοπεγχάγης, όπου, σε εποχές ταραχών "δεν μπαίνει η αστυνομία". Ακριβώς τέτοιες βίαιες ταραχές ξεσπούν ανεξέλεγκτα όταν ένας νεαρός άραβας πεθαίνει από τραύματα που του προκάλεσαν μπάτσοι (όχι οι συγκεκριμένοι). Σε όλο το φιλμ παρακολουθούμε την αγωνιώδη προσπάθειά τους να ξεφύγουν από την περιοχή που φλέγεται.

Η ταινία διαθέτει εξαιρετικό σασπένς και την παρακολούθησα "με κομμένη την ανάσα". Πέραν από το στοιχείο του σφιχτοδεμένου θρίλερ όμως, κάνει και ένα σχόλιο πάνω στο πολύπλοκο ζήτημα των σύγχρονων γκέτο των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων, το οποίο στο μέλλον πιθανόν να μας απασχολήσει πολύ περισσότερο. Καθόλου μονοδιάστατο σχόλιο. Οι μπάτσοι φταίνε καθώς (άλλοτε άθελά τους και άλλοτε συνειδητά) ρίχνουν λάδι στη φωτιά, που συχνά οδηγεί σε έκρηξη. Είναι η αφορμή. Και βεβαίως και οι "έγκλειστοι" φέρουν τις ευθύνες τους. Εδώ ο ένας από τους δύο πρωταγωνιστές, σκληρός και ρατσιστής, είναι σαφώς υπεύθυνος για την κόλαση που θα ακολουθήσει (όχι την κόλαση των ταραχών εν γένει, αλλά για την προσωπική κόλαση των δύο αστυνομικών). 

Αν βεβαίως δούμε ευρύτερα τις όλο και συχνότερες τέτοιες καταστάσεις, δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε μόνο την αστυνομία, που απλώς είναι το άβουλο όργανο στα χέρια της εκάστοτε εξουσίας. Η κατάσταση έχει πολύ βαθύτερα αίτια: Από τη στιγμή που υπάρχουν φτωχοί, δίχως μέλλον, νεαροί έγκλειστοι σε μια μίζερη και δίχως προοπτικές ζωή, και μάλιστα ζώντας σε θύλακες αποκλεισμένους από τη σχετική ευμάρεια που επικρατεί στην ευρύτερη πόλη και η οποία ευημερία αφορά μόνο τους λευκούς κατοίκους, καταστάσεις σαν αυτές είναι αναπόφευκτες. Και, φυσικά, οι νεαροί είναι εύκολο να γίνουν έρμαια στα χέρια κάθε λογής φανατικών ή/και εγκληματιών...

Τη θεωρώ από τις αξιόλογες πρόσφατες ταινίες. 

"Η ΩΡΑΙΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ" ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΠΟΥ

 Προφανώς δεν έχω να προσθέσω κάτι στα πάμπολλα που έχουν γραφεί για την "Ωραία της Ημέρας" (Belle de Jour, 1967) του δαιμόνιου Luis Bunuel (1900-1983). Η ταινία με την Κατρίν Ντενέβ είχε ξεσηκώσει θύελλα αντικρουόμενων σχολίων στην εποχή της. Και πώς να μην το κάνει, όταν ο Μπουνουέλ πιάνει ένα τόσο "σκανδαλιστικό" θέμα;

Μια ευκατάστατη, παντρεμένη, ερωτευμένη με τον σύζυγο της, όμορφη, πλην όμως ψυχρή, γυναίκα "βασανίζεται" (;) από μαζοχιστικά όνειρα (ή φαντασιώσεις). Στη συνέχεια αποφασίζει να δουλέψει (κρυφά φυσικά) σε οίκο ανοχής κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν ο σύζυγος λείπει στη δουλειά. Προφανώς όχι επειδή χρειάζεται λεφτά, αλλά επειδή το θέλει.

Η "σατανική" ματιά του Μπουνουέλ είναι βεβαίως κάτι παραπάνω από παρούσα. Η τόλμη του θέματος, η ψυχαναλυτικές αναφορές, ο κυρίαρχος διχασμός ανάμεσα στην επιθυμία και την κοινωνική απαγόρευση. Η ψυχρότητα της γυναίκας όσον αφορά τις συζυγικές υποχρεώσεις σε πλήρη αντίθεση με την ηδονή που αντλεί από τη "δουλειά". Αλλά ταυτόχρονα και η θεραπεία, δηλαδή η μείωση της ψυχρότητας λόγω της ικανοποίησης, η απελευθέρωση. Η ερωτική απελευθέρωση ως θεραπευτικός μηχανισμός δηλαδή. Δεν είναι μια τολμηρή άποψη;

Εννοείται ότι ο περίφημος σουρεαλισμός του Μπουνουέλ δεν λείπει. Κάθε άλλο. Και εμφανίζεται αναπάντεχα κυρίως στο τέλος: Ενώ όσα συμβαίνουν (δεν θα σας πω τι) οδηγούν σε ένα αρχικά ηθικοπλαστικό δίδαγμα ("κοίτα τι έπαθε μ' αυτά τα αίσχη που έκανε"), ξαφνικά ανατρέπει τα πάντα με ένα παράλογο / σουρεαλιστικό φινάλε, που κλείνει το μάτι στο θεατή ή, αν θέλετε, τον αφήνει προβληματισμένο δίνοντάς του ένα εντελώς ανοιχτό τέλος. Με άλλα λόγια δεν υπάρχει μόνο η ηθικοπλαστική εκδοχή που λέγαμε...

Η ταινία παραμένει τολμηρή μετά τόσες δεκαετίες. Προσοχή όμως: Μη νομίζετε ότι θα δείτε τίποτα γαργαλιστικό. Οι "διαστροφές" (και υπάρχουν πολλές από δαύτες) υπονοούνται, δεν δείχνονται. Ούτε καν γυμνό υπάρχει. Οπότε να είστε προετοιμασμένοι για την έλλειψή τους. Το κλασικό αυτό φιλμ σε προκαλεί περισσότερο να σκεφτείς.

ΥΓ: Προσωπικά, παρά τη σκανδαλώδη φήμη, την τολμηρότητα και το αναμφισβήτητο ενδιαφέρον της, η "Ωραία την Ημέρας" δεν είναι από τα πολύ αγαπημένα μου μπουνουελικά φιλμ. Προτιμώ  άλλα αριστουργήματά του (Βιριδιάνα, Εξολοθρευτής Άγγελος κ.α.). Καθαρά προσωπική άποψη.

"Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ 41" ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΥΜΜΕΝΑ ΜΥΣΤΙΚΑ

 "Ο Χορός των 41" (Il Baile de los 41) του 2020 είναι μια μεξικάνικη ταινία, η δεύτερη μεγάλου μήκους του David Pablos και αναφέρεται σε ένα πραγματικό σκάνδαλο που είχε συγκλονίσει το Μεξικό στις αρχές του 20ού αιώνα. 

Ένας βουλευτής παντρεύεται την κόρη του προέδρου της χώρας. Σύντομα όμως φαίνεται ότι κάτι δεν πάει καλά με το νέο ζευγάρι. Στην πραγματικότητα ο σύζυγος ανήκει σε ένα κλειστό κλαμπ gay από υψηλές κυρίως τάξεις) ανδρών. Και όχι μόνο αυτό: Ερωτεύεται παράφορα έναν υπάλληλό του στο γραφείο. Το σκάνδαλο δεν θα αργήσει να ξεσπάσει και δεν θα αφορά μόνο τον συγκεκριμένο βουλευτή.

 Η ταινία είναι πολύ καλογυρισμένη, δίνοντας βάρος στην ατμόσφαιρα της εποχής (σκηνικά, κοστούμια κλπ.). Ενώ λειτουργεί κυρίως ως καταγγελία για τα όσα έχουν υποστεί οι gay σε παλιότερες εποχές (και σήμερα βεβαίως, αλλά οπωσδήποτε σε μικρότερο βαθμό), ταυτόχρονα λειτουργεί και σε άλλα επίπεδα. Ο βασικός ήρωας γίνεται σκληρός με τη σύζυγό του, η οποία αρχικά δεν είναι παρά η κλασική υποταγμένη γυναίκα της εποχής, της δείχνει ανοιχτά ένα είδος περιφρόνησης - αν και το δικό της ξέσπασμα (συνοδευόμενο με αντίστοιχη σκληρότητα) δεν θα αργήσει. Έτσι αποφεύγεται η εικόνα μαύρου - άσπρου (έχει και αυτός την ευθύνη του για όσα θα συμβούν). Επίσης δείχνει ξεκάθαρα την μεροληψία του νόμου. Κοινώς αν έχεις τα μέσα... Η κακή μοίρα παραμονεύει μόνο για τον "αδύναμο κρίκο" του ζεύγους των εραστών. Πάντως η εικόνα της απαγόρευσης και της καταστολής της όποιας επιθυμίας παραμένει νομίζω πολύ δυνατή.

ΥΓ: Κάτι μου φάνηκε στραβό σεναριακά. Δεν καταλαβαίνω γιατί, παρά το ότι το κλαμπ είναι ερμητικά κλειστό και μυστικό, μετά το χορό όλοι βγαίνουν και περιφέρονται στους δρόμους μισομεθυσμένοι και τραγουδώντας νυχτιάτικα, δίνοντας στόχο στους πάντες. Επειδή τα γεγονότα είναι αληθινά (δεν ξέρω βέβαια για το συγκεκριμένο) θα ήμουν περίεργος για την μάλλον παράξενη αυτή στάση.

'Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΜΟΝΟΝΟΚΕ" ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

 Ένας φοβερός δαίμονας με τη μορφή γιγάντιου κάπρου επιτίθεται σκορπώντας τον τρόμο σε ένα γιαπωνέζικο χωριό. Ένας νεαρός φεύγει από το χωριό για να προσπαθήσει να βρει την πηγή της κατάρας και να το λυτρώσει. Θα βρεθεί σε μια βιομηχανική αποικία η ηγέτης της οποίας πολεμά τους θεούς του γειτονικού δάσους καταστρέφοντάς το σιγά σιγά, και θα γνωρίσει μια νεαρή, φανατική στους στόχους της, πριγκίπισσα του δάσους, τη Μονονόκε.

Όλα αυτά συμβαίνουν στο υπέροχο animation "Princess Mononoke" (Mononoke-hime, 1997) του μεγάλου ιάπωνα δημιουργού Hayao Miyazaki. Κι αφού είναι φιλμ του Μιγιαζάκι η ποιότητα είναι εγγυημένη. Το συγκεκριμένο φιλμ νομίζω ότι είναι από τα καλύτερά του, πριν ακόμα γίνει πολύ γνωστός στη Δύση με το "Spirited Away". 

Φυσικά είναι απολαυστικό στην παρακολούθηση, φυσικά κρατά το θεατή και φυσικά απευθύνεται και σε μεγάλους. Εκτός αυτών των στάνταρς όμως θα επισημάνω και συγκεκριμένα σημεία: Όπως ίσως θα καταλάβατε από την ιστορία πρόκειται για ένα είδος οικολογικής αλληγορίας, της καταστροφής δηλαδή της φύσης από την ανθρώπινη τεχνολογία. Ωστόσο ο Μ. δεν αντιμετωπίζει το θέμα καθόλου μονοδιάστατα. Αντίθετα αυτό που μου προξένησε θαυμασμό είναι τα πολλά επίπεδα των χαρακτήρων του φιλμ. Εδώ δεν υπάρχουν "καλοί και κακοί". Και οι δύο πλευρές (το δάσος και η αποικία) έχουν τις απόψεις και τα δίκια τους (ή μάλλον όχι ακριβώς τα δίκια τους, αλλά υπάρχουν θετικοί και συμπαθείς εκπρόσωποι εκατέρωθεν. Ακόμα και η "κακιά", η ηγέτης της αποικίας, έχει μια ανθρώπινη πλευρά. Ακόμα πιο σημαντικό για την οπτική του δημιουργού είναι ο ρόλος του κεντρικού ήρωα. Είμαι σίγουρος ότι αν ένα παρόμοιο θέμα γυριζόταν στις ΗΠΑ, ο ήρωας θα ήταν ο δεινός οικολόγος πολεμιστής που αγωνίζεται για τη σωτηρία του δάσους και την εξολόθρευση των (πολύ) κακών. Όχι εδώ. Αυτό που θέλει ο ήρωάς μας είναι η όχι η νίκη, η όποια νίκη, αλλά η ειρήνη και η ισορροπία ανάμεσα στις δύο πλευρές. Μπορεί να συμπαθεί τους κατοίκους του δάσους, αλλά η ισορροπία είναι ο στόχος του. Ο Μ. γνωρίζει καλά ότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχει "επιστροφή στη φύση" για την ανθρωπότητα. Υπάρχει μόνο αμοιβαία υποχώρηση, συνύπαρξη και προφανώς, προστασία της φύσης από ολοσχερή (και αυτοκτονική) καταστροφή. Κι αυτό ακριβώς μας δείχνει με τον πιο απολαυστικό τρόπο.

"ΤΑ ΣΑΓΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΧΑΡΙΑ" ΚΑΙ ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΠΩΝ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

 Ε, λοιπόν ναι! Μετά από πάμπολλα χρόνια ξαναείδα τα περίφημα "Σαγόνια του Καρχαρία" (Jaws, 1975) του σχεδόν άγνωστου τότε Steven Spielberg, με τον Ρόι Σάιντερ, τον Ρίτσαρντ Ντρέιφους και τον Ρόμπερτ Σο.

Την ιστορία τη ξέρετε. Σε αμερικάνικο θέρετρο, ντάλα καλοκαίρι και ενώ συρρέει πλήθος τουριστών, ένας γιγάντιος λευκός καρχαρίας κάνει την απροσδόκητη εμφάνισή του. Τα θύματα διαδέχονται το ένα το άλλο, ενώ ο σερίφης της περιοχής, ένας επιστήμονας του Ωκεανολογικού Ινστιτούτου και ένας έμπειρος θαλασσόλυκος, εξπέρ στους καρχαρίες, ξεκινούν να τον κυνηγήσουν. Ο τρόμος παραμονεύει.

Η ταινία δεν είναι μόνο η πρώτη τεράστια επιτυχία του Σπίλμπεργκ, το φιλμ που τον έκανε αμέσως σταρ, αλλά και το πρώτο ουσιαστικά αμερικάνικο μπλογκμπάστερ, όπως εννοούμε τον όρο σήμερα. Δεν θα πω πολλά για μια τόσο γνωστή ταινία. Απλώς ότι μέχρι σήμερα παραμένει ικανή να σκορπά ρίγη και να καθηλώνει τον θεατή (και να τον κάνει να φοβάται τη θάλασσα καλοκαιριάτικα), ενώ η δομή της ξεκινά το στιλ που καθιέρωσε στη συνέχεια ο Σπίλμπεργκ, με την αργή, αλλά γεμάτη ανησυχητικά σημάδια αρχή και την κορύφωση όσο προχωράμε (θυμηθείτε στις "Στενές Επαφές", το "Χουκ" κλπ) . Με την έννοια αυτή είναι ένα είδος κλασικής ταινία. Να σημειώσω ότι υπάρχει και έντονη κριτική στην θεώρηση ότι κέρδος και χρήμα είναι πάνω απ' όλα (εν πολλοίς υπεύθυνοι για τη φρίκη που ακολουθεί είναι οι αρχές και οι επαγγελματίες της περιοχής που αρνούνται να εκκενώσουν τις παραλίες και να απαγορεύσουν τα μπάνια για να μη φύγουν οι - πηγή κέρδους - τουρίστες).

Πάντως εσείς οι ελάχιστοι που δεν το έχετε δει, κάντε το.

"Η ΦΙΡΜΑ" ΚΑΙ ΟΙ ΣΚΟΤΕΙΝΕΣ ΠΛΕΚΤΑΝΕΣ ΤΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ

 "Η Φίρμα" (The Firm, 1993), που γυρίστηκε από τον "σταθερό" και "επαγγελματία" Sidney Pollack (1934-2008), είναι ένα... δικηγορικό θρίλερ και μεγάλη επιτυχία της εποχής και του Τομ Κρουζ, που πρωταγωνιστεί με τον Εντ Χάρις, τον Τζιν Χάκμαν και τη Τζιν Τρίπλχορν. Πρόκειται βέβαια για συμβατική περιπέτεια, αλλά νομίζω ότι εξακολουθεί να βλέπεται ευχάριστα.
Νεαρός σούπερ ταλαντούχος δικηγόρος αποφοιτά με άριστα και διακρίσεις και γίνεται περιζήτητος από μεγάλα δικηγορικά γραφεία. Εκείνος όμως επιλέγει ένα μεγάλο γραφείο του "μακρινού" Μέμφις λόγω του δελεαστικότατου μισθού που υπερβαίνει κάθε προσδοκία και μετακομίζει εκεί με τη γυναίκα του. Το περιβάλλον του γραφείου, που απασχολεί δεκάδες δικηγόρους, είναι κάτι παραπάνω από φιλικό, "οικογενειακό" θα λέγαμε. Σύντομα όμως αρχίζει να διαπιστώνει ότι κάτι δεν πάει καλά. Τότε θα συμβεί ο θάνατος δύο δικηγόρων του γραφείου σε ατύχημα στο εξωτικό Τρινιντάντ και ένας αληθινός εφιάλτης θα ξεκινήσει.

Προφανώς εδώ υπάρχουν όλες οι συνταγές ενός καλοστημένου... δικηγορικού θρίλερ - και όλες οι συνταγές για blogbaster θα λέγαμε. Ταυτόχρονα όμως υπάρχει και μια έντονη αμφισβήτηση του "γιάπικου" τρόπου ζωής και των κάθε λογής "golden boys", όροι που εδώ είναι αδιάρρηκτα συνδεδεμένοι με έναν αβάσταχτο συντηρητισμό... και κάποια άλλα πράγματα... Το τέλος είναι χαρακτηριστικό (αν και "εύκολο") της αμφισβήτησης αυτής. Και βέβαια το γνωστό θέμα σύνδεσης μεγαλοδικηγόρων και εγκλήματος παίζει σημαντικό ρόλο.

Είπαμε: Όχι κάτι πρωτότυπο, το οποίο όμως κρατά το ενδιαφέρον του θεατή. Ο Πόλακ εξ άλλου υπήρξε ένας άριστος και κλασικός τεχνίτης του mainstream αμερικάνικου σινεμά.

"CACTUS FLOWER" Ή ΤΑ ΑΓΚΑΘΙΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

 

Μπορεί σήμερα η κομεντί να είναι ένα παρεξηγημένο (ή ίσως και εξαντλημένο) είδος, δεν ήταν όμως πάντοτε έτσι. Απόδειξη το "Cactus Flower" (ελληνικά "Το Αγκάθι") γυρισμένο το 1969 από τον Gene Saks (1921-2015), ένα σκηνοθέτη με λίγες ταινίες στο ενεργητικό του (ήταν περισσότερο ηθοποιός). ϊσως σας πείσει το καστ: Ο πάντοτε εξαιρετικός Γουόλτερ Ματάου, η Ίνγκριντ Μπέργκμαν και η Γκόλντι Χον σε έναν από τους πρώτους ρόλους της.

Η οποία, στα 21 της, έχει δεσμό με έναν ώριμο, ευκατάστατο και αδιόρθωτο γυναικά οδοντογιατρό, η πολύτιμη γραμματέας του οποίου είναι μια αυστηρή γεροντοκόρη. Τα πράγματα στην αρχή είναι σαν παιχνίδι, όταν όμως σοβαρεύουν και η μικρή ζητά συχνότερη και βαθύτερη επαφή, εκείνος θα σκαρφιστεί έναν περίεργο τρόπο για να αποτρέψει τον... κίνδυνο να την παντρευτεί. Ακολουθούν κωμικές καταστάσεις, απρόβλεπτες παρεξηγήσεις και πολλές συναισθηματικές ανατροπές.

Ακούγεται σαν ελληνική ταινία με τον Κωσταντάρα ή κάτι τέτοιο. Ωστόσο πλήθος από έξυπνες ατάκες και απίθανες καταστάσεις και γενικά η φρεσκάδα που το διακρίνει κάνουν το φιλμ απολαυστικό. Υπάρχει κάποια θεατρικότητα στο όλο πράγμα (δεν εννοώ τις πολύ καλές ηθοποιίες) μια που όντως βασίζεται σε θεατρικό έργο, αλλά αυτό δεν με πείραξε, αφού διασκέδασα πολύ. Άλλωστε πόσες σύγχρονες νερόβραστες κομεντί ξέρετε που ξεκινούν με δεδομένο ότι ένας πενηντάρης και βάλε έχει 20χρονη ερωμένη, την οποία θα επιθυμούσε να την επισκέπτεται για πάντα αποκλειστικά για το σεξ... και από εκεί και πέρα αρχίζουν όλα; Ξαναλέω: Απολαυστικό!

ΑΔΙΑΦΟΡΟ "SCARY HOUSE"

 

Το 2020 ο αυστριακός Daniel Prochaska γυρίζει την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του "The Scary House" (Das schaurige Haus), ένα αυστριακό φιλμ τρόμου (περίπου) και μάλλον απογοητεύει.

Μία νέα ακόμα και συμπαθητική χήρα μετακομίζει από την πόλη σε χωριό της νότιας Αυστρίας με τους δύο γιους της (16 και 10 χρονών), προς μεγάλη απογοήτευση του μεγάλου. Και, σα να μην έφτανε αυτό, ο έφηβος αντιμετωπίζει την εχθρότητα των ντόπιων συνομίληκων και λίγο μεγαλύτερών του (εκτός ενός μικρού που μάλλον περίεργο θα τον χαρακτηρίζαμε), ενώ το παράξενο σπίτι που μένουν, σύμφωνα με τα λεγόμενα των ντόπιων, είναι στοιχειωμένο από μια παλιά όχι ευχάριστη ιστορία...

Μάλλον εφηβικό και... οικογενειακό φιλμ τρόμου θα το χαρακτήριζα, παρά καθαρό φιλμ τρόμου. Πάνω απ᾽όλα βρίσκεται η ιστορία της νεανικής παρέας, υπάρχουν φαντάσματα που πολύ λίγες φορές τρομάζουν τον θεατή, όλα (από την κλήση πνευμάτων ως την αντιμετώπιση των ῾῾κακών῾῾) γίνονται πολύ εύκολα κλπ. κλπ. Η ταινία περισότερο προσπαθεί να είναι διασκεδαστική παρά τρομακτική (ο εφηβικός έρωτας δεν λείπει άλλωστε). Τίποτα το σπουδαίο λοιπόν...

"SIDE EFFECTS" : ΑΛΗΘΕΙΣ ΚΑΙ ΨΕΥΔΕΙΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

 

Το έχω ξαναπεί: Ο Steven Soderbergh έχει καθιερώσει ως στιλ το... μη στιλ. Όχι μόνο με την έννοια ότι είναι ικανός για το καλύτερο και το χειρότερο, αλλά και για το ότι έχει κάνει τρομερά διαφορετικές μεταξύ τους ταινίες (διαφορετικές σε όλα). Το "Side Effects" (Παρενέργειες) του 2013 είναι μιας αστυνομικής πλοκής ιστορία με ενδιαφέρον, αφού ασχολείται με το θέμα των ψυχοφαρμάκων και των αμφιβόλων συνταγογραφήσεών τους. Με τους Τζουντ Λο, Ρούνι Μάρα και Κάθριν Ζέτα Τζόουνς.

Όπου μια εύθραυστη ψυχολογικά κοπέλα δολοφονεί τον άρτι αποφυλακισθέντα σύζυγό της, φυλακίζεται φυσικά η ίδια, αλλά σύντομα αποδεικνύεται ότι ο φόνος έγινε υπό την επήρεια ενός νέου ψυχοφαρμάκου με αμφίβολα ακόμη αποτελέσματα. Οπότε οι κατηγορίες αρχίζουν να βαραίνουν τον ψυχίατρό της, ο οποίος της το χορήγησε χωρίς να το ψάξει σε βάθος...

Σχετικό σασπένς, σεναριακές ανατροπές, ενδιαφέρον θέμα (τα ψυχοφάρμακα, ελαφρά ή ισχυρά, αποτελούν σχεδόν καθημερινότητα στο σύγχρονο δυτικό κόσμο, δείχνοντας έτσι πολλά γι᾽αυτόν και την ποιότητά του), αλλά και κάπως too much τέλος (ντε και καλά να καταπλήξουε με την τελική ανατροπή). Δεν μπορώ να το εκφράσω ακριβώς, αλλά κάτι δεν μου πήγε καλά στο φιλμ. Πάρ᾽όλα αυτά δείτε το ως σχετικά ενδιαφέρον και ως αστυνομικό και θεματικά. Μέχρις εκεί όμως. 

ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΣΤΟ "NOTHING BUT THE TRUTH"

 

Το "Nothing But the Truth" (῾῾Μόνο την Αλήθεια῾῾ στα καθ᾽ ημάς) του Rob Lurie είναι ένα ενδιαφέρον φιλμ του 2008 που θίγει πολλά θέματα. Κυρίως, βεβαίως, αυτό του ρόλου του τύπου (των μίντια γενικότερα) και τα περί ελευθερίας του. Υπάρχουν όρια μπροστά στην αλήθεια; Με την Κέιτ Μπέκισέιλ και τον Ματ Ντίλον.

Μία δημοσιογράφος, παντρεμένη με παιδί, θεωρεί ότι ῾῾έπιασε λαυράκι῾῾. Και όντως το θέμα είναι συγκλονιστικό: Ο ίδιος ο πρόεδρος αγνόησε την αναφορά μιας μυστικής πράκτορα της ΣΙΑ, που είχε σταλεί στη χώρα ακριβώς για να κάνει την αναφορά της, ότι η ῾῾αριστερή῾᾽ Βενεζουέλα είναι ουσιαστικά ακίνδυνη και διέταξε τον βομβαρδισμό της. Ό,τι ακριβώς έγινε στο Ιράκ δηλαδή. Στα άρθρο της, αφού έχει διασταυρώσει τις πηγές της, αποκαλύπτει το όνομα της μυστικής πρακτόρισας, της οποίας η μικρή κόρη πηγαίνει στιο ίδιο σχολείο με το γιο της δημοσιογράφου. . Και τότε ξεσπά η καταιγίδα. Η κυβέρνηση, οργισμένη, απαιτεί από τη δημοσιογράφο να αποκαλύψει την πηγή της για λόγους εθνικής ασφάλειας (μήπως υπάρχει προδότης εντός της ΣΙΑ που διαρρέει τέτοια μυστικά που βγάζουν εγκληματική την κυβέρνηση και την ίδια τη χώρα;). Η δημοσιογραφος όμως, επικαλούμενη το δημοσιογραφικό απόρρητο, αρνείται να κατονομάσει την πηγή που της αποκάλυψε το όνομα της πρακτόρισσας. Ένας σκληρός εισαγγελέας θα αναλάβει και η δημοσιογράφος θα οδηγηθεί στη φυλακή για περοδοσία.

Φυσικά και τίθενται πολλά ζητήματα. Από τη μία είναι η ασφάλεια της χώρας. Πώς διέρρευσε ένα τέτοιο μυστικό; Από την άλλη βρίσκεται το νομικά κατοχυρωμένο δημοσιογραφικό απόρρητο και η ελευθερία του τύπου. Πώς είναι δυνατόν να μην αποκαλύψεις την αλήθεια, όσο οδυνηρή κι αν είναι αυτή και πώς μπορείς να κατονομάσεις τις πηγές σου, οι οποίες, με τη σειρά τους, αν αποκαλυφτούν, δεν ξέρουμε τι μπορεί να υποστούν. Από την άλλη πάλι η αλήθεια, που ῾῾υπονομεύει τη χώρα῾῾, ουσιαστικά αποκαλύπτει ένα έγκλημα της εξουσίας. Αλλά τα πράγματα δεν σταματούν εκεί, διότι, εκτός του γενικού, πολιτικού και ηθικού ζητήματος, τίθενται και πάμπολλα προσωπικά. Τόσο η ζωή της γυναίκας της οποίας  αποκαλύφτηκε η αληθινή ιδιότητα, όσο και αυτή της δημοσιογράφου, κυριολεκτικά τινάζονται στον αέρα, συμπαρασύροντας τις αθώες οικογένειές τους (και τα μικρά παιδιά) και μάλιστα με απρόβλεπτες συνέπειες που δεν μπορώ να σας αποκαλύψω. Ποιος έχει τελικά δίκιο;

Απόλαυσα το πολυεπίπεδο αυτό φιλμ, από τα καλύτερα πολιτικά μετά το 2000, και τα πολλά και δύσκολο να απαντηθούν θέματα που θίγει, καθώς και το διαρκές πήγαιν᾽ έλα από το ευρύτερο πολιτικό στο καθαρά προσωπικό. Αν ενδιαφέρεστε για τέτοια θέματα το συνιστώ.

῾῾IL GRANDE SILENZIO": ΠΙΟ ΜΑΥΡΟ, ΠΕΘΑΙΝΕΙΣ...

 

Όταν ακούτε για ῾῾κατάμαυρη῾῾ ταινία, σκληρή, μηδενιστική, απαισιόδοξη, πού πάει ο νους σας; Ίσως σε κανένα σκοτεινό, βαρύ και καταθλιπτικό ρεαλιστικο κοινωνικό δράμα, που δείχνει τα πράγματα ωμά ή κάτι τέτοιο. Κι όμως: Μια από τις σκοτεινότερες ταινίες που έχω δει είναι γουέστερν. Και μάλιστα σπαγγέτι. "Il Grande Silenzio" του Sergio Corbucci (῾῾ Ο Εκδικητής του Διαβόλου ῾῾ ο ηλίθιος ελληνικός τίτλος) του 1968. Με τον Ζαν Λουί Τρεντινιάν και τον Κλάους Κίνσκι στους βασικούς ρόλους.

Απλή ιστορία: Σε μια χαμένη στο πουθενά πόλη αδίσταχτοι κυνηγοί επικηρυγμένων σκοτώνουν κακόμοιρους, πεινασμένους και εξαθλιωμένους ῾῾παράνομους῾῾ που έχουν καταφύγει στα γύρω βουνά, και τους οποίους οι σκληρές συνθήκες ανάγκασαν να γίνουν παράνομοι. Ώσπου στην πόλη φτάνει ένας μουγγός εκδικητής, άσσος στο τράβηγμα του πιστολιού, και οι κυνηγοί αρχίζουν να τα βρίσκουν σκούρα...

Και λοιπόν; Συνηθισμένο γουέστερν μου ακούγεται, θα μου πείτε. Για δείτε το! Σπάνια έχει αποδοθεί τόσο πολύ η μαυρίλα της ανθρώπινης ψυχής, ο κυνισμός, η σκληρότητα... Φυσικά η ανθρώπινη ζωή δεν έχει καμιά αξία. Οι σφαγές δίνουν και παίρνουν. Ο απόλυτος μηδενισμός κυριαρχεί και θριαμβεύει. Όσο για το τέλος... θα σας αφήσει άναυδους. Και σα να μην έφταναν όλα αυτά, ο Κορμπούτσι δείχνει όσο περισσότερο μπορεί την αθλιότητα και την ασχήμια όχι μόνο των ανθρώπων, αλλά και της πόλης της ίδιας.

Είχαμε γράψει πρόσφατα για ένα σπαγγέτι όπου κυριαρχεί το τοπίο της ερήμου και για ένα άλλο, όπου κυριαρχεί η βροχή και η λάσπη. Εδώ, αντίθετα, κυριαρχεί το χιόνι. Από την πρώτη ως την τελευταία σκηνή τα πάντα είναι κάτασπρα και το κρύο περονἀζει τα πάντα. Και συχνά το λευκό τοπίο γίνεται υποβλητικο και κυρίαρχο. Βρισκόμαστε μίλια μακριά όχι μόνο από την καυτή έρημο, αλλά και από την κάθε είδους κάθαρση...

Φυσικά πρόκειται για έλλο ένα κλασικό σπαγγέτι.

"THE OTHHER" : ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΙΝ ΑΠ' ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΣΑΤΕ ΑΡΓΟΤΕΡΑ

 

Γνωρίζετε ασφαλώς τον Ἑξορκιστή῾, την ῾Προφητεία῾ και άλλες μεταγενέστερες ταινίες με εφιαλτικά παιδιά. Πριν απ᾽ αυτά όμως, στα 1972, ο καλός σκηνοθέτης Robert Mulligan (1925-2008) είχε γυρίσει το "The Other". μια ενδιαφέρουσα ταινία τρόμου με ῾῾ανησυχητικά῾῾ (για να το θέσω κομψά) παιδιά.

Στη δεκαετία του 30 διάφορα τρομαχτικά γεγονότα (όχι μεταφυσικά. Απρόσμενοι θάνατοι, δυστυχήματα κλπ.) συμβαίνουν σε μια μικρή αγροτική πόλη. Όλα μοιάζουν να αφοιρούν ανθρώπους που κινούνται στο στενότερο ή ευρύτερο περιβάλλον δύο πανομοιόττυπων 12χρονων διδύμων. Τι ακριβώς συμβαίνει;

Βρήκα την ταινία (την οποία αγνοούσα) πολύ δυνατή, υποβλητική και τρομακτική με τον ήπιο τρόπο της (εννοω δίχως συνεχή ῾῾μπου῾῾, εφέ και τα σχετικά). Εδώ όλα αφορούν το σενάριο, το σταδιακό ξεδίπλωμα της προσωπικότητας των παιδιών, τα μυστικά που αποκαλύπτονται όσο προχωρά το φιλμ. Διότι το τι έχει συμβεί στο παρελθόν εδώ λειτουργεί ως ανατροπή, ενώ την ανησυχητική ατμόσφαιρα επιτείνει και το μάλλον διφορούμενο τέλος. 

Αν είστε φίλοι του υποβλητικού, βσασισμένο σε σενάριο και όχι σε εφέ, θρίλερ τρόμου το συνιστώ. Και, σκεφτείτε, έχει γυριστεί πριν από τις ταινίες που ανέφερα στην αρχή! Τελικά η δεκαετία του 70 κάτι είχε με τα εφιαλτικά παιδιά...

ΕΦΗΒΙΚΟ, ΓΛΥΚΕΡΟ "HOMESTAY"

 

Το "Homestay" του 2018 είναι μια ταϊλανδέζικη ταινία του (μισό λεπτό να πάρω ανασα)  Parkpoom Wongpoom. Είδα ότι είναι ῾῾θρίλερ φαντασίας῾῾και είπα να το δω. Θα βαριόμουν ούτως ή άλλως, πολύ περισσότερο που η διάρκειά του είναι 2 ώρες και 12 λεπτά!

Ένας έφηβος μαθητής επιχειρεί να αυτοκτονήσει και βρίσκεται σε κώμα. Κάτι σαν ῾῾φύλακας άγγελος῾῾ όμως τον ξαναστέλνει στη γη με το ίδιο σώμα και... άλλα μυαλά για 100 μέρες. Μέσα σ᾽αυτές πρέπει να ανακαλύψει γιατί έφτασε στο σημείο αυτό ο ῾῾προηγούμενος εαυτός του῾῾. Βλέπετε, ο καινούριος έχει μεν το σώμα του προηγούμενου, αλλά το μυαλό του είναι κενό, με την έννοια ότι δεν γνωρίζει τίποτα για τον πριν. Πρέπει να τα βρει όλα από τη αρχή. 

Πάνω σ᾽αυτή την ιστορία χτίζεται ένα ανυπόφορο κατά τη γνώμη μου συνονθύλευμα που περιλαμβάνει φαντασία (προφανώς), ρομαντική εφηβική κομεντί, δακρύβρεκτο δράμα και τόννους μελό με μανούλες που κλαίνε και μετανοούν, με νεαρούς που κάνουν το ίδιο, κοριτσάκια που διχάζονται ανάμεσα στη μελλοντική καριέρα και τον έρωτα... και κάποιες ανατροπές, οι οποίες ωστόσο πολύ λίγο μου κίνησαν το ενδιαφέρον. Υποτίθεται ότι το deadline των 100 ημερών θα έπρεπε να μας αγχώσει, αλλά με τόσους ρομαντικούς έρωτες, αγνές φιλίες, οικογενειακές σκηνές, πάθος για... σχολικές διακρίσεις και άλλα πολλά, άντε να σε πιάσει η αγωνία...

Συνίσταται σε ρομαντικούς δεκαπεντάρηδες (αν υπάρχουν).

ΜΙΑ ΑΠΟΛΥΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ῾ΣΦΑΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΟ῾

 

Το φιλμ ῾῾Μια Σφαίρα για τον Στρατηγό"  (Quien Sabe?)  είναι ένα γουέστερν σπαγγέτι του 1967 του Damiano Damiani (1922-2013), του οποίου η ειδικότητα δεν ήταν τα γουέστερν. Να όμως που γύρισε ένα κλασικό τέτοιο, με τον Ζαν Μαρία Βολοντέ και τον Κλάους Κίνσκι σε βασικούς ρόλους. Αυτή τη φορά πρόκειται για καθαρά πολιτικό φιλμ!

Μια συμμορία ληστών κυνηγά ένα τρένο που μεταφέρει στρατιώτες, με σκοπό να τους πάρουν τα όπλα. Ένας μυστηριώδης, ψυχρός νεαρός αμερικανός που επιβαίνει σ᾽αυτό σκοτώνει τον μηχανοδηγό, σταματά το τρένο και ουσιαστικά το παραδίδει στους ληστές. Στη συνέχεια ενώνεται με τη συμμορία. Καταλαβαίνουμε ότι αυτή δεν αποτελείται από κοινούς ληστές, αλλά είναι μια ομάδα μεξικανών επαναστατών με σκοπό να παραδώσει τα όπλα σε έναν επαναστάτη στρατηγό ενάντια στην κυβέρνηση (με το αζημείωτο βέβαια). Ωστόσο ο αρχηγός τους (ο Βολοντέ), ένας βίαιος, αλλά και ῾ἕξω καρδιά῾῾ τύπος, δεν είναι τόσο ιδεολόγος, αλλά νοιάζεται μόνο για τα λεφτά. Όσο για τον αμερικάνο... σιγά σιγά θα καταλάβουμε τι ακριβώς ρόλο παίζει.

Όπως όλα τα σπαγγέτι, η ταινία είναι εξαιρετικά βίαιη, με αληθινές σφαγές να συντελούνται δίχως να ιδρώνει τα αυτί κανενός. Συγχρόνως όμως διαφέρει από άλλα του είδους μια που δεν διαθέτει τον φοβερό και τρομερό, μοναχικό υπερήρωα που σκοτώνει 5-6 μόνος του για πλάκα. Αντίθετα έχει έναν εξαιρετικό, σύνθετο ως χαρακτήρα ήρωα (τον αρχηγό της συμμορίας), που ενώ είναι άπληστος, βίαιος, καλοπερασάκιας, διαθἐτει και αρκετά ψήγματα ηθικής μέσα του. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το φιλμ είναι απόλυτα πολιτικοποιημένο. Σύντομα αντιλαμβανόμαστε ότι μπορεί ολόκληρο να εκληφθεί και ως αλληγορία για το βρώμικο ρόλο των ΗΠΑ στον πλανήτη. Και μάλιστα αφού βρισκόμαστε στα 1967, τότε που η Αμερική δημιουργούσε / υποστήριζε χούντες σε δάφορα μέρη και στήριζε κάθε είδους συντηρητικά / δικτατορικά καθεστώτα. 

Το μοτίβο εδώ είναι το κλασικό των γουέστερν, αμερικανικών και ευρωπαϊκών: Το κίτρινο τοπίο της ερήμου με τη σκόνη και τον καυτό ήλιο. Και βλέπεται μέχρι τέλους με ενδιαφέρον. Οπότε, αλλο ένα κλασικό του είδους... και πολύ διαφορετικό από το προηγούμενο...

Ο "DJANGO" ΩΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΟ ΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΣΠΑΓΓΕΤΙ

 

Τα περίφημα ιταλικά γουέστερν σπαγγέτι των 60ς και 70ς είναι βεβαίως προ πολλού και για πολλους καλτ κατηγορία ταινιών. Φέρουν δε τα δικά τους χαρακτηριστικά: Άφθονη βία, εξωπραγματικά στοιχεία (ο ένας που επειδή είναι τόσο γρήγορος σκοτώνει 5-6 με τη μία κλπ. κλπ.), στιλιζάρισμα στη σκηνοθεσία και άλλα πολλά. Ωστόσο πέραν του γενικού κοινού στιλ, έχουν αρκετές ιδεολογικές διαφορές μεταξύ τους. Προσεχώς θα δούμε μερικά από τα κλασικά του είδους.

Το "Django" του 1966 γυρίζεται από τον γνωστότατο δημιουργό του είδους Sergio Corbucci (1924-1990) και έχει ως πρωταγωνιστή τον επίσης αρχετυπικό των σπαγγέτι Φράνκο Νέρο. Ο κλασικός μοναχικός ήρωας (όπως τον είχε ορίσει ο Λεόνε χρησιμοποιώντας τον Ίστγουντ) εμφανίζεται σε μια λασπωμένη πόλη του Ουέστ σέρνοντας με κόπο ένα φέρετρο. Το περιεχόμενό του θα αποκαλυφτεί αργότερα. Θα υπάρχει ένας έρωτας με μια πόρνη (περισσότερο από την δική της πλευρά) και δύο αντίπαλες ομάδες: Μια συμμορία ρατσιστών με επικεφαλής ένα κάθαρμα συνταγματάρχη και μια ομάδα μεξικάνων επαναστατών. Φυσικά ο ήρωας δεν είναι ουσιαστικά με κανέναν, παρά μόνο με το εαυτό του και ό,τι κάνει το κάνει για τα λεφτά. Ούτε και για έρωτες πολυνοιάζεται άλλωστε...

Η ιστορία φέρει όλα τα γνωστά στοιχεία: Ο κυνικός ήρωας που είναι σχεδόν υπεράνθρωπος (όχι μόνο ο γρηγορότερος στο πιστόλι και ας αντιμετωπίζει πολλούς μαζί, αλλά και ο γρηγορότερος στο πιστόλι κι ας αντιμετωπίζει πολλούς μαζί ενώ ο ίδιος είναι τραυματισμένος σοβαρά), το στιλιζάρισμα στη σκηνοθεσία που λέγαμε, την παντελή απαξίωση της ανθρώπινης ζωής, αφού τα πτώματα συσσωρεύονται διαρκώς και μάλιστα κάποιες φορές άνευ σοβαρού λόγου, αλλά και μια πολιτική χροιά. Εδώ μπορεί κανείς να μην είναι πραγματικά ῾καλός῾, αλλά δεν μπορούμε παρά να συμπαθήσουμε περισσότερο τους μεξικάνους απέναντι σε ένα τσούρμο ρατσιστικά, σαδιστικά καθίκια. Επίσης μερικές εικόνες, όπως αυτή της αρχής, με τον μοοναχικό ήρωα να σέρνει με κόπο το βαρύ φέρετρο μέσα σε τόνους λάσπης, μένουν αξέχαστες. Σημειωτέον, μια που όπως φαίνεται, κάθε σπαγγέτι διάλεγε ως περιβάλλον ένα ῾῾σήμα κατατεθέν῾῾, εδώ, αντίθετα με το κλασικό τοπίο της ερήμου των γουέστερν, κυριαρχεί από την αρχή ως το τέλος η λάσπη και η βραχή. Και βέβαια - όπως επίσης συχνά συμβαίνει με το είδος - ιδιιαιτερη μνεία απαιτείτε για τη χαρακτηριστική μουσική του Luis Bakalov.

Δεν παίρνουμε και πολύ στα σοβαρά τα όσα εξωπραγματικά συμβαίνουν (για τις ικανότητες του ήρωα μιλάω), αλλά η ταινία είναι βίαιη, μαύρη και από τις κλασικές του είδους.

"MINARI": ΕΝΑ ῾ἉΓΡΟΤΙΚΟ῾῾ ΔΡΑΜΑ

 Ο Lee Isaac Chung είναι δεύτερης γενιάς κορεάτης που γεννήθηκε στις; ΗΠΑ και έχει ήδη στο ενεργητικό του μερικές ανεξάρτητες ταινίες. Το 2020 κερδίζει την αναγνώριση με το "Minari", ένα από τα υποψήφια για Όσκαρ φιλμ της χρονιάς.

Στη δεκαετία του 80 μια οικογένεια κορεατών στην Αμερική εγκαταλείπει την Καλιφόρνια και τη μίζερη δουλειά της για να μετακομίσει στο Αρκάνσας, όπου ο σύζυγος έχει αγοράσει ένα κομμάτι γης και θέλει να γίνει ανεξάρτητος φάρμερ. Η σύζυγος δεν συμφωνεί, αλλά αναγκάζεται με απροθυμία να ακολουθήσει τον άντρα της. Τα δύο παιδιά είναι μικρά για να έχουν γνώμη... Οι συνθήκες είναι δύσκολες, η οικογένεια ζει σε τροχόσπιτο και αγωνίζεται κάτω από αντίξοες . Καταλύτης στην ιστορία θα είναι η κορεάτισα γιαγιά (μητέρα της συζύγου), που θα έρθει να μείνει μαζί τους για να βοηθήσει όπως μπορεί. Τα όνειρα του συζύγου όμως είναι δύσκολο να εκπληρωθούν...

Αροτικό δράμα καλογυρισμένο και με εξαιρετικές ερμηνείες (ξεχωρίζει η γιαγιά και ο μικρός εγγονός της, στη σχέση των οποίων άλλωστε βασίζεται μεγάλο μέρος της ιστορίας). Πέραν της δραματικής ιστορίας πάντως το φιλμ μιλά για τις τεράστιες δυσκολιες  (όχι μόνο για ῾ξένους῾῾ όπως είναι η οικογένεια, αλλά γενικότερα) όσων επιθυμούν ένα καλύτερο μέλλον, όσων θέλουν μια δική τους, ανεξάρτητη δουλειά. Το αμερικάνικο όνειρο για ῾῾ευκαιρίες για όλους῾῾ μοιάζει να έχει ξεθωριάσει - αν όχι να έχει εξαφανιστεί εντελώς. Ακόμα και ένα ατύχημα μπορεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα. Πριν από το όποιο ατύχημα όμως, έχουν φθαρεί, ίσως ανεπανόρθωτα, οι οικογενειακές σχέσεις - και ιδιαίτερα αυτές του ζευγαριού.

Αν σας αρέσουν τα ρεαλιστικά δράματα πρόκειται για καλό δείγμα.

"SOMETHING FOR A LONELY MAN": ΕΝΑ ΠΕΡΙΕΡΓΟ ΓΟΥΕΣΤΕΡΝ ΓΙΑ ΤΗΝ... ΕΠΙΜΟΝΗ

 

Ο Don Taylor (1920-1998) είναι ένας τηλεοπτικός σκηνοθέτης, ο οποίος, πού και πού, γύριζε και καμιά ῾῾κανονική῾῾ ταινία. Το "Something for a Lonely Man" του 1968 πάντως είναι τηλεοπτικό (το έμαθα αφού το είδα). Και είναι ένα περίεργο γουέστερν με πρωταγωνιστή τον Don Blocker, γνωστό από το αρχαίο σίριαλ Μπονάντζα.

Ένας εύσωμος, μάλλον αφελής εκ πρώτης όψεως, αλλά με ένα ιδιαίτερο είδος εξυπνάδας, πρωτόγονος και μονοκόμματος, κάτι σαν καλόκαρδος γίγαντας, συλλαμβάνει ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο: Να ανασύρει μια πολύτιμη για την εποχή ατμομηχανή που έχει βυθιστεί σε μια μικρή λιμνούλα, και να τη χρησιμοποιήσει για το καλό της μικρής του πόλης. Οι αντιξοότητες είναι πολλές.

Τι να πώ; Ο ήρωας (τηρουμένων των αναλογιών) είναι ένα είδος Φιτζγκαράλντο. Ενώ είναι ατσούμπαλος (έως και κτηνώδης θα έλεγαν κάποιοι), είναι τίμιος, καλόκαρδος, αφελής, φυσικά τρομερά δυνατός, και πάνω απ᾽όλα πεισματάρης (έως και εγωιστής κάποιες φορές). Θέλει να τα κάνει όλα μόνος του για να επανορθώσει ένα παλιό του λάθος. Ταυτόχρονα, σχεδόν αγράμματος, μαγεύεται από ένα απόσπασμα του Έμερσον που του διαβάζει μια δασκάλα και δείχνει ότι διαθέτει και ῾῾ψυχικό βάθος῾῾. Ως κερασάκι έρχεται το τέλος του φιλμ, που είναι ουσιαστικά... σοσιαλιστικό και αντικαπιταλιστικό (ναι, αλήθεια, στα πλαίσια πάντα μιας αφελούς θεώρησης των πραγμάτων).

Εντάξει, μόνο για το αξιοπερίεργο του πράγματος. Όσοι το δείτε πάντως θυμηθείτε ότι, αν και γουέστερν, δεν διαθέτει σχεδόν καθόλου βία (κάτι λίγες μπουνιές μόνο) και έχει και κάποιο χιούμορ (κυρίως λόγω της αφέλειας του ήρωα, που δεν καταλαβαίνει καν τι πρέπει να κάνει ένας άντρας με μια γυναίκα που τον έχει ερωτευτεί).

Ο ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΝΟΤΟΣ ΤΩΝ ΗΠΑ ΚΑΙ ΤΟ "LET HIM GO"

 

Το "Let him Go" του 2020 του άγνωστού μου Thomas Bezucha είναι ένα αρκετά καλό θρίλερ που φέρνει και πάλι επί της οθόνης δύο βετεράνους, δίχως πολύ λαμπρή καριέρα από ένα σημείο και πέρα: Τον Κέβιν Κόστνερ και την Νταϊάν Λέιν. 

Οι οποίοι είναι (πλέον) ένα ηλικιωμένο ζευγάρι που ζει στη φάρμα του (εκείνος είναι πρώην σερίφης), που πενθούν για τον απρόσμενο θάνατο του γιου τους σε ατύχημα. Μοναδική τους παρηγοριά είναι το μικρό εγγονάκι τους. Η σύζυγος του γιου κάποια στιγμή ξαναπαντρεύεται και ξαφνικά, απροειδοποίητα, ο νέος σύζυγος την παίρνει με το εγγόνι και φεύγουν σε ένα άγνωστο μέρος του νότου, απ᾽όπου κατάγεται, για να ζήσουν με την οικογένειά του. Όταν το ζευγάρι αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν πάει καλά, αφού δεν δίνουν κανένα σημείο ζωής, αλλά ούτε καν διεύθυνση δεν έχουν αφήσει, μετά από την επιμονη της γυναίκας ξεκινούν για να αναζητήσουν (κυρίως) το εγγονακι τους. Αλλά τους περιμένουν διόλου ευχάριστες εκπλήξεις...

Αρκετά καλό θρίλερ, που μετά από κάποιο σημείο γίνεται όντως αγχωτικό, διαθέτει το μάλλον σπάνιο στοιχείο των σχετικά ηλικιωμένων πρωταγωνιστών, κυρίως όμως είναι μια ακόμα ταινία που αποκαλύπτει το συντηρητισμό, το σοβινισμό (ας το πούμε πιο ωμά: τον φασισμό) μέρους των κατοίκων των νότιων πολιτειών των ΗΠΑ. Εδώ, βεβαίως, σε ακραίο βαθμό, γιατί πώς αλλιώς θα γινόταν θρίλερ; Ωστόσο έχει ενδιαφέρον το ότι στη σκοτεινή ιστορία που θα δείτε εμπλέκεται ουσιαστικά όλη την πόλη όπου συμβαίνει αυτή και όχι μόνο οι συγκεκριμένοι ένοχοι. Δεν πρόκειται απλώς για ένοχη σιωπή. Βασικά μέλη της πόλης μοιάζουν να συμφωνούν με τη συμπεριφορά των ῾κακών῾ (δεν λέω άλλα. Σπόιλερ!), ενώ άλλο ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι οι αναφορές στη μοίρα των σύγχρονων ινδιάνων. Και, βέβαια, παράλληλα με το θρίλερ συνυπάρχει πάντοτε το δράμα.

Καλό. Όχι συγκλονιστικό, αλλά καλό.

"THE LAST WALTZ": ΙΣΩΣ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΠΟΤΕ

 

Οι Band υπήρξαν ένα μεγάλο γκρουπ των 60ς - μέσα 70ς. Εκτός από τους πολύ καλούς δίσκους τους, ήταν το συγκρότημα που συνόδευε μεταξύ 1965-1967 τον Bob Dylan (μερικοί κλασικοί του δίσκοι υπογράφονται ως Dylan and the Band). Το 1976 το συγκρότημα αποφασίζει να σταματήσει τις ζωντανές εμφανίσεις. Στις 25 Νοεμβρίου 1976 λοιπόν δίνουν στο κλαμπ Winterland του Σαν Φρανσίσκο την τελευταία τους ιστορική συναυλία, μετά από 16 χρόνια "στο δρόμο". Την κινηματογράφηση αναλαμβάνει ο Martin Scorsese, γνωστός φίλος του λεγόμενου "κλασικού ροκ". Το αποτέλεσμα είναι το δίωρο "The Last Waltz", που βγαίνει το 1978 και σίγουρα είναι μια από τις καλύτερες συναυλίες που κινηματογραφήθηκαν ποτέ.

Βλέπετε οι Band δεν ήταν μόνοι στη σκηνή. Παίζουν εναλλάξ ένα δικό τους κομμάτι μόνοι και μετά ανεβαίνει κάποιος από του καλεσμένους και παίζει / τραγουδά μαζί τους. Ποιοί είναι όμως αυτοί οι καλεσμένοι; Οι φίλοι του ροκ ας κρατήσουν την ανάσα τους. Πάμε: Eric Clapton, Neil Diamond, Bob Dylan, Joni Mitchell, Neil Young, Emmylou Harris, Van Morrison, Staples Singers, Dr. John, Muddy Waters, Paul Butterfield, Ronnie Hawkins, Ringo Starr, Ron Wood!!! Και μόνο για να δείτε επί σκηνής όλους αυτούς θα άξιζε να δείτε το φιλμ. Εκτός του ότι όλοι σχεδόν δίνουν εξαιρετικές περφόρμανς, εμφανίζονται άλλοτε μόνοι άλλοτε με διάφορους συνδυασμούς (με τους Band  βέβαια πάντοτε μαζί) και ανάμεσα στα τραγούδια μεταφερόμαστε στα παρασκήνια, όπου ο ίδιος ο Σκορσέζε συζητά με το συγκρότημα για πολλά, από την καριέρα τους μέχρι διάφορα περιστατικά. Σημειωτέον ότι έκτοτε ο μεγάλος δημιουργός έγινε φίλος με τον Robbie Robertson, την ψυχή του γκρουπ, ο οποίος επιμελείται / διαλέγει μαζί του τραγούδια που ακούγονται σε όλες σχεδόν τις ταινίες του μετά το 1978 (τα τραγούδια λέω, για να μην παρεξηγηθώ, όχι την original εκάστοτε μουσική. Αλλά ακούγονται τόσα καλά τραγούδια στις ταινίες του Σκορσέζε...)

Για να μην τα πολυλογώ, το φιλμ θεωρείται ένα από τα καλύτερα μουσικά ντοκιμαντέρ που γυρίστηκαν ποτέ και αποτελεί μνημείο μιας ολόκληρης αξεπέραστης μουσικά εποχής. Προσωπικά είναι το αγαπημένο μου μουσικό ντοκιμαντέρ. 

ΥΓ: Για την ιστορία, οι Band ήταν οι: Robbie Robertson, Rick Danko, Levon Helm, Garth Hudson, Richard Manuel. Οι Danko, Helm και Manuel δεν ζουν πια.

LA VERITE": ΟΤΑΝ Ο ΚΛΟΥΖΟ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΤΗ ΜΠΑΡΝΤΟ

 

Τελικά θεωρώ τον Henri-Georges Clouzot (1907-1977) έναν από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες παγκοσμίως. Το 1960 συναντά τη απόλυτα σέξι εδώ Μπριζίτ Μπαρντό (μάλλον απροσδόκητη συνάντηση) στο "La Verite", ένα ασπρόμαυρο δικαστικό δράμα, που ωστόσο νομίζω ότι ξεπερνά τα συνήθη δικαστικά δράματα.

Μια όμορφη και σέξι νέα κοπέλα δικάζεται για τον φόνο του εραστή της. Αμέως μετά εκείνη είχε αποπειραθεί να αυτοκτονήσει, πράγμα που ο κατήγορος προσπαθεί να αποδείξει ότι δεν αληθεύει, ότι πρόκειται για θέατρο. Σιγα - σιγά  μαθαίνουμε τα γεγονότα όπως ακριβώς έχουν συμβεί.

Το φιλμ κινείται με συνεχή φλας μπακ. Από τη δίκη πάμε στο παρελθόν για να μάθουμε ολόκληρη τη ζωή της κοπέλας, από τότε που φεύγει από το καταπιεστικό περιβάλλον του επαρχιακού σπιτιού της για να ζήσει με την αδελφη της στο πολύβουο και μαγευτικό τότε Παρίσι έως τον περίφημο φόνο. Μόνο που η αδελφή είναι μια καθ᾽όλα άξια και καλή κοπέλα που σπουδάζει μουσική, ενώ η ηρωίδα μας είναι το ῾μαύρο πρόβατο῾ της οικογένειας. Ατίθαση, ανεξάρτητη, δίχως ῾῾υψηλά ενδιαφέροντα῾῾, που αλλάζει εραστές κάθε λίγο και, εντέλει, το μόνο που θέλει είναι να ζήσει ανέμελα τη ζωή της. 

Ο Κλουζό όχι μόνο πιάνει απόλυτα πειστικά το χαρακτήρα της ηρωίδας του, μιας παθιασμένης κοπέλας που δρα περισσότερο συναισθηματικά παρά με την όποια έννοια λογικής, αλλά και συλλαμβάνει από πολύ νωρίς (υπενθυμίζω ότι το φιλμ είναι του 1960) την επανάσταση των νέων που θα ερχόταν λίγα χρόνια μετά, στα μέσα των 60ς. Τη μποέμικη ζωή, τον ελεύθερο έρωτα, το γλυκό και γοητευτικό ῾῾χύμα῾῾ των τότε καλλιτεχνών, την απαίτησή για αυθεντική ζωή κόντρα στους περιορισμούς, τις συμβάσεις και την καταπιεστική συντηρητικότητα της εποχής. Και, προσέξτε: Το θέμα δεν είναι αν δικαιώνει ή όχι την κοπέλα για τις πράξεις της. Η ουσία είναι ότι αντιλαμβάνεται θαυμάσια το γιατί και το πώς της συμπεριφοράς της, την αυθόρμητη εξέγερση πολλών νέων κατά των διαφόρων κατεστημένων, ανεξάρτητα αν η εξέγερση αυτή αποδεικνύεται τελικά αυτοκαταστροφική. Και φυσικά υπάρχει και το σασπένς για το πώς τα πράγματα οδηγήθηκαν τελικά σε τραγωδία.

Αγνοούσα το φιλμ αυτό και ομολογώ ότι με συνεπήρε. 

"TRUE FICTION" : ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΣΤΕΣ

 

Κάτι που θυμίζει τη λογική του ῾Midery", αν και κάπως αντίστροφα. Το "True Fiction" είναι μια καναδέζικη ταινία τρόμου του Braden Croft του 2019. 

Μοναχική βιβλιοθηκάριος προσλαμβάνεται μετά από απάντηση σε αγγελία του ως ῾῾βοηθός῾῾ του αγαπημένου της ινδάλματος, ενός πετυχημένου συγγραφέα τρόμου που ζει απομονωμένος. Φτάνει στο σπίτι του στο πουθενά και σύντομα αντιλαμβάνεται όχι έχει προσληφθεί για να πάρει μέρος σε ένα παράξενο πείραμα, που ως στόχο έχει να μελετήσει τις αντιδράσεις της στον τρόμο ώστε να εμπνευστεί ο συγγραφέας. Όπως αντιλαμβάνεστε πολύ γρήγορα τα πράγματα θα ξεφύγουν και το αίμα θα αρχίσει να ρέει...

Εντάξει, το θέμα το έχουμε ξαναδεί σε πολλές παραλλαγές, από το ῾Midery" που προαναφέραμε ως το ῾῾Στόμα της Τρἐλλας῾῾ του Κάρπεντερ. Οι σχέσεις εξουσίας (μάλλον) δημιουργού και παθιασμένου φαν και συχνά η αντιστροφή τους, ο μύθος του μοναχικού, αποτραβηγμένου καλλιτέχνη κλπ. Κι εδώ βεβαίως υπάρχουν αντιστροφές ρόλων, θύτης και θύμα αλλάζουν και όλα τα σχετικά. Και, εννοείται, όποιος παίζει με τη φωτιά καίγεται. 

Δεν είναι τίποτα σπουδαίο ούτε το βλέπουμε για πρώτη φορά, αλλά νομίζω ότι βλέπεται. Απλώς.

"THE VANISHING": ΙΣΩΣ ΣΑΣ ΑΦΗΣΕΙ ΑΦΩΝΟΥΣ...

 

Υπάρχουν κάποιες ταινίες που είναι τόσο μαύρες, τόσο... όχι ακριβώς τρομαχτικές, ανησυχητικές, ανατριχιαστικές περισσότερο, που μπορεί κυριολεκτικά να σου παγώσουν το αίμα δίχως να δείξουν ίχνος αίματος, σπλάτερ, ῾῾μπου῾῾ ή οτιδήποπτε σχετικό. Στην κορυφή τέτοιων φιλμ βρίσκεται νομίζω το ολλανδικό ῾The Vanishing" (Spoorlos) του 1988 του γάλλου George Sluizer (1932-2014), ο οποίος αρχικά υπήρξε ντοκιμαντερίστας.

Ένα νεαρό, ερωτευμένο ζευγάρι αμερικανών κάνει διακοπές στην Ευρώπη. Σταματάνε μέρα μεσημέερι σε ένα συνηθισμένο σταθμό γεμάτο κόσμο για να βάλουν βενζίνη, η κοπέλα πηγαίνει στην τουαλέτα... και εξαφανίζεται. Κάθε προσπάθεια να βρεθεί είναι μάταιη. Τρία χρόνια μετά και ενώ ο νέος συνεχίζει εμμονικα να την ψάχνει πηγαίνοντας κάθε καλοκαίρι στο ίδιο μέρος, παίρνει ξαφνικά ένα μήνυμα από τον υπέυθυνο για την εξαφάνιση που του ζητά να τον συναντήσει. Δεν θα πω κάτι άλλο.

Αν δεν πιστεύετε ότι μπορεί στο ψυχρό, δίχως τον παραμικρό συναισθηματισμό τέλος να μείνετε για κάμποση ώρα άφωνοι από αυτό που παρακολουθήσατε δίχως να έχετε δει επί 2 ώρες ούτε μία τρομαχτική σκηνή, δοκιμάστε αυτό το φιλμ. Είναι η επιτομή αυτού που λέμε ῾῾ψυχολογικός τρόμος῾῾. Θα το ξαναπώ: Διαδραματίζεται ως επί το πλείστον μέρα σε εντελώς συνηθισμένα μέρη, δἴχως τίποτα υποβλητικό στην εικόνα και σας εγγυώμαι ότι όταν πέσουν οι τίτλοι τέλους θα μείνεται παγωμένοι. Πώς γίνεται αυτό; Θα το μάθετε όταν δείτε το φιλμ, που εμπλέκει στα θέματά του την εμμονή και την περιέργεια., αλλά και τη φρίκη που μπορεί να κρύβεται πίσω από μια εντελώς καθημερινή εμφάνιση.

Η ταινία αποτελεί κάτι σχεδόν μοναδικό. Το 1993 ο γάλλος σκηνοθέτης κλήθηκε στις ΗΠΑ και έφτιαξε ένα πιστό (απ᾽όσο θυμάμαι) ριμέικ με τον Τζεφ Μπρίτζες και τον Κίφερ Σάντερλαντ με τα ίδια , απ᾽όσο θυμάμαι και πάλι, αποτελέσματα.  Αν δεν με πιστεύετε για όλα αυτά δείτε το πρώτο, αυθεντικό φιλμ (αν και το αμερικάνικο είναι από τις σπάνιες φορές που είναι εξ ίσου συγκλονιστικο).