"BLACK DOG": ΑΔΕΣΠΟΤΑ ΣΚΥΛΙΑ, ΒΕΝΤΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΗΜΟΣ

Να μια εξαιρετική ταινία από την Κίνα. Το "Black Dog" (Guzhen) γυρίστηκε από τον Guan Hu, σκηνοθέτη με πολλές ταινίες στο ενεργητικό του ήδη από τα 90ς, το 2024. Είναι ένα φιλμ που διαθέτει πολλές υποπλοκές.

Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς της Κινας του 2008 ένας άντρας επιστρέφει στη γενέθλια πόλη του, κοντά στην έρημο Γκόμπι, μετά την αποφυλάκιση του. Θα τη βρει μισοεγκαταλειμμένη, καθώς πολλοί από τους κατοίκους έχουν φύγει όταν έκλεισαν τα κοντινά ορυχεία. Τα αδέσποτα σκυλιά έχουν πολλαπλασιαστεί ανεξέλεγκτα και βρίσκονται παντού στην πόλη, αλλά και στις παρυφές της κοντινής ερήμου. Εκεί ζουν επίσης ο μισότρελος πατέρας του, παλιοί φίλοι, αλλά και παλιοί εχθροί που περιμένουν...

Η ταινία μου άρεσε πολύ. Βρήκα εξαιρετικές τις εικόνες με τα πάμπολλα σκυλιά, είτε όταν βρίσκονται στην έρημο είτε μέσα και γύρω από τα πολλά εγκαταλειμμένα κτίρια της πόλης, αλλά και γενικότερα τις σκηνές ερήμωσης. Χαρακτηριστικό του φιλμ οι πολλές υποπλοκές, που πάντοτε βέβαια περιστρέφονται γύρω από τον μοναχικό και αμίλητο ήρωα: Η σχέση του με τον πατέρα του, η σχέση του με ένα από τα αδέσποτα σκυλιά που θεωρείται λυσσασμένο, ένας έρωτα που πάει να ανθίσει, αλλά..., οι παλιοί εχθροί που τον περιμένουν στη γωνία, το παρελθόν που τον κυνηγά... Το ατού της ταινίας για μένα είναι ότι όλες αυτές οι υποπλοκές δεν μπερδεύουν, όπως συχνά συμβαίνει, αλλά δένουν άψογα κατά τη γνώμη μου δίχως να "διασπούν" τον θεατή.

Η ταινία μιλά για τη σύγχρονη Κίνα που διαρκώς μεταλλάσσεται δίχως να "κοιτά κανενός τη μελαγχολία", καταδεικνύει τη μοναξιά δύο παρείσακτων, ενός ανθρώπου και ενός ζώου, ενώ τα μίντια διαρκώς και με πομπώδη τρόπο διαλαλούν "το μεγαλείο της",  ιδιαίτερα σε σχέση με τους φαντασμαγορικούς Ολυμπιακούς που πλησιάζουν σε ένα μήνα. Ταυτόχρονα η πλοκή μπαίνει και στον χώρο του νουάρ.  

Για μένα έχει κερδίσει ήδη μια θέση στις δέκα καλύτερες ταινίες της χρονιάς.

Ο ΚΛΕΙΣΤΟΦΟΒΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ "Mr. K"

 

Η Talluhlah Hazekamp Schwab είναι Νορβηγίδα και το "Mr. K." του 2024 είναι η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία της. Πρόκειται για ένα απόλυτα σουρεαλιστικό φιλμ με πρωταγωνιστή τον Crispin Glover. Kαι, φυσικά, ο τίτλος είναι άμεση αναφορά στον Κάφκα.  

Σε μια ακαθόριστη πόλη και εποχή ένας μάγος - ταχυδακτυλουργός που μόλις έχει φτάσει εκεί πάει να μείνει για μια βραδιά σε ένα ξενοδοχείο. Το πρωί έχει ένα επείγον επαγγελματικό ραντεβού. Όλα είναι παράξενα σ' αυτό και θα γίνουν πολύ πιο παράξενα όταν ξυπνήσει και θα αντιληφθεί ότι είναι αδύνατο να βρει το δρόμο προς τη ρεσεψιόν και την έξοδο. Στο μεταξύ ένα μεγάλο, αλλοπρόσαλλο πλήθος ανθρώπων, ενοίκων ή εργαζόμενων, αρχίζει να εμφανίζεται από και σε όλα τα πιθανά μέρη...

Κλειστοφοβικό, πέρα για πέρα σουρεαλιστικό, με αποκλειστικά γήινα χρώματα και με διαρκώς αυξανόμενες τάσεις εντροπίας και κατάρρευσης των πάντων, η ταινία αποτελεί ουσιαστικά μια αλληγορία : Όλοι οι ένοικοι, εργαζόμενοι και μη, είναι απόλυτα βολεμένοι στον εγκλεισμό τους. Ο ήρωας είναι ο μόνος που θα προσπαθήσει να αντιδράσει, να τους πείσει να κινηθούν για να βρουν την πολυπόθητη έξοδο, αλλά η εξέγερση που θα προκαλέσει θα επιφέρει την κατάρρευση του όλου κλειστού συστήματος. Ναι, όλοι κατά βάθος προτιμούν τη βολή τους, την προσωπική τους ρουτίνα και, βέβαια, τον εφ' όρου ζωής εγκλεισμό τους, παρά το να διακινδυνέψουν την ανατροπή της πνιγηρής και απόλυτα ιεραρχημένης καθημερινότητας και να αντιμετωπίσουν τους "κινδύνους" μιας πιθανής ελευθερίας...

Ενδιαφέρουσα ταινία, με ανοιχτό τέλος (που μπαίνει στα χωράφια της επιστημονικής φαντασίας), δημιουργεί ασφυκτικό περιβάλλον, σε κάποιες στιγμές διαθέτει χιούμορ και γενικά προτείνεται. Όχι σε όλους, μόνο σ' αυτούς που ψάχνουν κάτι μάλλον ασυνήθιστο.

Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ "JOKER" ΣΤΟΝ ΑΝΤΙΠΟΔΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ

Ο "Joker: Τρέλα για Δύο" του 2024 είναι και πάλι γυρισμένος από τον Todd Phillips, είναι σίκουελ του πρώτου σούπερ επιτυχημένου φιλμ και, εκτός του κλασικού Χοακίν Φίνιξ, διαθέτει και τη Lady Gaga, η οποία έχει αποδειχτεί καλή ηθοποιός.

Ο Joker βρίσκεται σε ψυχιατρικό ίδρυμα με άλλους διαφόρων ειδών παρανοϊκούς και σκληρούς φύλακες και περιμένει τη δεύτερη δίκη του. Αν αποδειχτεί ότι είναι ψυχοπαθής, με διπλή προσωπικότητα, άρα δεν ευθύνεται για τις πράξεις του, θα τη γλυτώσει. Αν όμως δεν υπάρχει δεύτερος εαυτός και έχει κάνει τα εγκλήματα ως Άρθουρ Φλεκ, όπως ισχυρίζονται οι κατήγοροι, θα εκτελεστεί. Κάπου εκεί εμφανίζεται και μια επίσης έγκλειστη κοπέλα, η οποία είναι τρελά ερωτευμένη με τον Joker (και όχι με τον Άρθουρ)...

Ψυχολογικά μπερδέματα, εμβόλιμες σκηνές μιούζικαλ (οι ήρωες τραγουδούν γνωστά τραγούδια και όχι πρωτότυπα, που γράφτηκαν δηλαδή για το φιλμ), δικαστικό δράμα - μεγάλο μέρος της ταινίας, ταινία φυλακής και πολύ λίγη δράση συνυπάρχουν εδώ. Ίσως όλο αυτό το ψυχολογικό μυστήριο να είναι ενδιαφέρον, ίσως πάλι να γίνεται αναφορά στη σύγχρονη κοινωνία, όπου όλοι σχεδόν διαθέτουμε δύο προσωπικότητες, μια μιντιακή και μια πραγματική (και η μιντιακή συνήθως είναι πιο ενδιαφέρουσα από την αυθεντική), ίσως... πολλά ακόμα. Ωστόσο, ακόμα και με ενδιαφέροντα προβληματισμό, η ταινία με κούρασε πολύ και επιθυμούσα να τελειώσει γρήγορα. Μεγάλη διάρκεια (γνωστή μάστιγα της εποχής), ατελείωτες περί προσωπικότητας αναλύσεις, σχετική έλλειψη νεύρου, με έκαναν πριν από οτιδήποτε άλλο να βαρεθώ.

Η ταινία απέτυχε διεθνώς οικονομικά. Δεν με ξαφνιάζει καθόλου το γεγονός αυτό...

"IT HAPPENED HERE": Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ

Το βρετανικό ασπρόμαυρο φιλμ "It Happened Here" ολοκληρώθηκε το 1964 και διαθέτει πολλά αξιοπερίεργα: Γυρίστηκε από δύο πιτσιρικάδες, τους Kevin Brownlow και Andrew Mollo. Όταν ολοκληρώθηκε ήταν 26 και 24 ετών αντίστοιχα και δεν έκαναν άλλη ταινία στη ζωή τους. Ωστόσο τα γυρίσματα είχαν ξεκινήσει χρόνια πριν, όταν ακόμα ήταν μαθητές! Πολλοί από τους κομπάρσους είναι μέλη βρετανικών λεσχών επιστημονικής φαντασίας. Μερικοί από τους βρετανούς φασίστες ήταν όντως μέλη βρετανικής φασιστικής οργάνωσης. Χρησιμοποιεί αρκετές σκηνές ντοκιμαντέρ από αληθινές ναζιστικές εκδηλώσεις, υπάρχει η φήμη ότι οι δημιουργοί ζήτησαν βοήθεια από τον Κιούμπρικ και διάφορα άλλα.

 Η ιστορία είναι τυπική του είδους της εναλλακτικής ιστορίας. Η απόβαση στη Νορμανδία έχει αποτύχει και οι ναζί έχουν καταλάβει την Βρετανία. Οι κάτοικοι ζουν δύσκολα και η αγγλική αντίσταση ενδυναμώνεται συνεχώς και πετυχαίνει αρκετές νίκες. Ανάμεσα σε όλα αυτά μια απολίτικη νοσοκόμα προσπαθεί να βρει τη θέση της ή μάλλον να βολευτεί στη ζωή της.

 Δεν μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα. Τη βρήκα αρκετά κουραστική, ιδιαίτερα σε κάποια σημεία όπου οι ναζί ομιλητές εξηγούν την πολιτική και το όραμά τους και νομίζω ότι γενικότερα το φιλμ στερείται ρυθμού. Κατά τα άλλα το ντοκιμαντερίστικο στοιχείο που διαθέτει το κάνει πειστικό και γι' αυτό ανατριχιαστικό - ναι, θα μπορούσαν άνετα να συμβούν όλα αυτά! Ένα από τα ιδιαίτερα στοιχεία της είναι ότι παρουσιάζει την αντίσταση το ίδιο βάρβαρη και αδίστακτη με τους ναζί (οι πρώτοι βέβαια είναι απόλυτα δικαιολογημένοι για τον αγώνα τους, αλλά και πάλι...) Ίσως καθοριστικό για την άποψη αυτή είναι το σημείο όπου κάποιος διανοούμενος αντιστασιακός λέει: "Το εφιαλτικό με τον φασισμό είναι ότι για να απαλλαγείς απ' αυτόν πρέπει να χρησιμοποιήσεις φασιστικές μεθόδους". Μεγάλη ρήση και πιθανότατα απόλυτα αληθινή δυστυχώς...

Αν τη δει κανείς νομίζω ότι πρέπει να την αντιμετωπίσει ως ένα είδος κινηματογραφικού αξιοπερίεργου.

"THE APPRENTICE" : ΤΟ "ΚΤΗΝΟΣ" ΠΡΙΝ ΓΙΝΕΙ "ΓΝΩΣΤΟ ΚΤΗΝΟΣ"

Ο Ali Abbasi δεν είναι τυχαίος σκηνοθέτης. Ιρανός που σπούδασε και ζει στη Σουηδία, έχει στο ενεργητικό του πολύ δυνατές ταινίες, όπως τα αναπάντεχα και "ενοχλητικά" "Σύνορα" και η "Ιερή Αράχνη". Και ξαφνικά αλλάζει εντελώς θεματολογία και από τα θρίλερ περνά σε εντελώς άλλο είδος. Το "Apprentice" του 2024 είναι μια βιογραφία του νεαρού Τραμπ πριν ακόμα ασχοληθεί με την πολιτική - μεγάλο κάθαρμα όμως ήταν από πάντα. 

Νεαρός και απόλυτα φιλόδοξος επιχειρηματίας (νοίκιαζε ετοιμόρροπο ξενοδοχείο σε "τελειωμένους" με διάφορους τρόπους τύπους), προσπαθεί να πείσει τον πλούσιο, αυταρχικό πατέρα του να τον βάλει με ίσους όρους στις μπίζνες του. Εκείνος όμως αρνείται. Τότε συναντά ένα άλλο διαβόητο κάθαρμα : τον δικηγόρο Ρόι Κον - δεξί χέρι του Μακάρθι και βασικό πρόσωπο στο να οδηγηθούν στην εκτέλεση οι Ρόζενμπεργκ - μπροστά στον οποίο οι δικοί μας Κούγιες μοιάζουν παιδάκια του κατηχητικού. Αυτός θα τον διδάξει κάθε δυνατή βρωμιά στις μπίζνες, θα του μάθει τρόπους να εγκληματεί και να τη γλυτώνει, θα του ανοίξει χρήσιμες πόρτες και θα τον κάνει ουσιαστικά εκατομμυριούχο. Το μόνο που μένει είναι η πολιτική...

Καλή ταινία και καθόλου κουραστική - και το λέει αυτό κάποιος που δεν τρελαίνεται ιδιαίτερα για κινηματογραφικές βιογραφίες. Περιγράφει με μελανά χρώματα όχι μόνο το πόσο κάθαρμα είναι ο πλανητάρχης, αλλά και μια ολόκληρη νοοτροπία, ένα ολόκληρο κοινωνικό περιβάλλον που γεννά παρόμοιους τύπους. Και, σε πολιτικό επίπεδο, δείχνει τις βαθιές ρίζες της αμερικάνικης ακροδεξιάς. Με λίγα λόγια αποδεικνύει ότι ακραίες περιπτώσεις σαν τον Τραμπ δεν είναι μεμονωμένες, δεν είναι ένας σίριαλ κίλερ ας πούμε, που αποτελεί μία περίπτωση στο εκατομμύριο. Αντίθετα είναι ριζωμένη σε συγκεκριμένες συμπεριφορές, ιδέες και πρακτικές που ζουν και βασιλεύουν από πολύ παλιά στη "βαθιά" Αμερική της οπλοκατοχής, της Κου-Κλουξ-Κλαν και των γκάνγκστερ.

Το βρήκα ενδιαφέρον και με πολύ καλές ηθοποιίες. Και, να σας πω και κάτι; Τα μισά μόνο απ' όσα δείχνει το φιλμ να έχει κάνει αυτός ο άνθρωπος, θα έπρεπε να είναι για χρόνια στη φυλακή. Αντ' αυτού είναι πλανητάρχης (και όπως προαναφέραμε δεν είναι καθόλου μοναδική περίπτωση). Αν αυτό δεν είναι πλήρης χρεοκοπία της ανθρωπότητας, τότε τι είναι;

ΣΤΗΝ ΛΑΣΠΗ ΤΗΣ "ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΦΡΟΝΕΜΕΝΩΝ"

 Το 1970 ο μεγάλος Akira Kurosawa (1910-1998) γυρίζει την πρώτη έγχρωμη ταινία του, την "Γειτονιά των Καταφρονεμένων" (Dodesukaden). 

Δεν μπορεί κανείς να περιγράψει ακριβώς την ιστορία, γιατί δεν υπάρχει μία ιστορία, αλλά πολλές που διαπλέκονται. Οι πρωταγωνιστές είναι πολλοί, όσοι οι κάτοικοι. Σε μια πραγματικά εξαθλιωμένη γειτονιά γεμάτη σκουπίδια, χαλάσματα, μπάζα, δίχως ούτε ένα δέντρο, ζουν σε παράγκες, παρατημένα αυτοκίνητα, σκουριασμένα τολ κλπ. οι πάμπτωχοι κάτοικοι. Μερικοί εργαζόμενοι, άλλοι όχι, αλκοολικοί, τρελοί, άρρωστοι... Οι ιστορίες τους είναι σχεδόν πάντα τραγικές. Ίσως λίγες να είναι κάπως αστείες, αλλά λίγες. Μειοψηφία... 

Ως μέγας ουμανιστής που ήταν ο Κουροσάβα, σκύβει εδώ σε ό,τι πιο εξαθλιωμένο κρύβει η κοινωνία και το αντιμετωπίζει με αγάπη, κατανόηση, συμπάθεια... Οι ιστορίες μπορεί να είναι τραγικές, αλλά η αγάπη του δημιουργού είναι δεδομένη. Από τα χαρακτηριστικά πάντως του φιλμ είναι ότι όλοι αυτοί οι "καταφρονεμένοι" αντιμετωπίζουν με διάθεση ζεν τη ζωή τους. Δεν προσπαθούν να την αλλάξουν. Είναι αυτή που είναι, είναι δεδομένη. Ξέρουν ότι θα ζήσουν έτσι και θα πεθάνουν εκεί.

Αξιοπρόσεχτα είναι το χρώμα και το ντεκόρ του φιλμ. Τόσο το ένα όσο και το άλλο δεν είναι ρεαλιστικά, είναι κατασκευασμένα. Σαν να βρίσκεσαι σε θέατρο. Ο Κουροσάβα δεν προσπαθεί να το κρύψει, ίσα - ίσα, πρόκειται για εικαστική άποψη. Ίσως τα έντονα χρώματα να είναι κάτι σαν αντίποδας στη γκρίζα ατμόσφαιρα του φιλμ. Όσο για το ντεκόρ... περισσότερο από οτιδήποτε άλλο θυμίζει μετακαταστροφικές ταινίες.

Όπως και να το κάνουμε πάντως, πρόκειται για μία από τις πιο βαριές ταινίες του σκηνοθέτη. Τόση μιζέρια, τόσες καταθλιπτικές καταστάσεις σπάνια έχουν μαζευτεί σε μια ταινία, και μάλιστα διάρκειας 2.20'. Οπότε, παρά την συμπάθεια του και τη συγκίνηση που αποπνέουν πολλές ιστορίες, σας προειδοποιώ ότι βλέπεται δύσκολα.

"ACROSS THE UNIVERSE" Ή ΤΑ 60ς ΠΟΥ ΜΑΣ ΚΑΘΟΡΙΣΑΝ

Αγνοούσα την ύπαρξη του φιλμ του 2007 "Across the Universe" (Μέχρι την Άκρη του Κόσμου) της Julie Taymor, ένα πολύ ιδιαίτερο μιούζικαλ και μια από τις καλύτερες ταινίες για τα 60ς που έχω δει ποτέ.

Η ταινία απλώς περιγράφει την ερωτική σχέση μιας πλούσιας νεαρής αμερικάνας και ενός νέου, αλλά  ταλαντούχου, εγγλέζου της εργατικής τάξης - τα σκαμπανεβάσματά της, τις ευτυχισμένες και δύσκολες καταστάσεις και λοιπά και λοιπά.

Μα καλά, θα μου πείτε. Αυτό ακούγεται σαν μια κοινότοπη αισθηματική ταινία, από τις χιλιάδες τέτοιες που υπάρχουν. Ναι, έτσι φαίνεται. Καμία σχέση όμως. Κατ' αρχήν το φιλμ διαδραματίζεται στα μέσα των μυθικών 60ς, κυρίως στις ΗΠΑ, αλλά και στο σκοτεινό και βρώμικο Λίβερπουλ της εποχής. Μέσα από τη σχέση αυτή λοιπόν, μέσα από τα πήγαινε- έλα ανάμεσα στην επαναστατημένη Καλιφόρνια και το εργατικό Λίβερπουλ, περνά με εξαιρετικό κατά τη γνώμη μου τρόπο όλο το πνεύμα των 60ς και τις πολλαπλές του πτυχές : Τον χιπισμό, την ανεμελιά και την κατανάλωση ουσιών, την κυρίαρχη θέση της μουσικής στην όλη κουλτούρα της εποχής, την ψυχεδέλεια, αλλά και τον "άλλο πόλο" (ή μήπως επρόκειτο για ειρηνική συνύπαρξη;), την έντονη πολιτικοποίηση, τις εξεγέρσεις ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ, τη γιγάντωση του αντιπολεμικού κινήματος, το όνειρο της μεγάλης επανάστασης κλπ. κλπ. Και το κερασάκι στην τούρτα; Όλα τα τραγούδια που τραγουδούν οι ήρωες του φιλμ με τις δικές τους φωνές, αλλά και οι πέριξ αυτών, είναι αποκλειστικά τραγούδια των Beatles! Και δεν τραγουδιούνται ως ιδιαίτερα σόου, αλλά προκύπτουν αβίαστα εκεί που μιλάνε με ιδιαίτερα έξυπνο τρόπο. Έτσι έχουμε μια εκπληκτική παρέλαση από πολλά, παρά πολλά και γνωστά αριστουργήματα του "μεγαλύτερου συγκροτήματος" σύμφωνα με τη γνώμη πολλών. Θα μπορούσε να είναι μια εξαιρετική ανθολογία των Beatles και της μουσικής πορείας τους. 

Σε όλα αυτά προσθέστε και την εμφάνιση σε μικρούς ρόλους - και σε τραγούδια φυσικά - των Joe Cocker και Bono και θα έχετε μια μικρή εικόνα ενός φιλμ που μου άρεσε πολύ. Άλλωστε η Taymor δεν είναι τυχαία. Πριν από χρόνια μας είχε δώσει την γνωστή "Frida".

ΒΡΕΤΑΝΟΙ ΓΚΑΝΓΚΣΤΕΡΣ ΣΕ ΕΝΑ "ΒΡΩΜΙΚΟ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

 Όσοι δεν γνωρίζετε ή δεν έχετε δει το "Βρώμικο Σαββατοκύριακο" (The Long Good Friday), που γύρισε το 1980 ο John McKenzie (1928-2011), να το δείτε οπωσδήποτε. Είναι ένα από τα καλύτερα γκανγκστερικά φιλμ και μια από τις πλέον αξιόλογες και παραγνωρισμένες βρετανικές ταινίες των 80ς (και όχι μόνο). Με εξαιρετικό Μπομπ Χόσκινς, που παίρνει την ταινία πάνω του, και την Έλεν Μίρεν στα νιάτα της. Αλλά, αν προσέξετε, σε δύο σύντομες εμφανίσεις στην αρχή και στο τέλος, θα αναγνωρίσετε και τον νέο και άγνωστο τότε Πιρς Μπρόσναν.

Το φιλμ περιστρέφεται γύρω από έναν γκάνγκστερ που προσπαθεί να περάσει στη νομιμότητα συνεργαζόμενος με αμερικάνο μεγαλομαφιόζο, που έχει καταφτάσει στο Λονδίνο για σύναψη συμφωνιών. Υπάρχουν όμως τα προσωπικά του προβλήματα, αλλά κυρίως η εμπλοκή με τον πολύ δραστήριο τότε ΙΡΑ, που θα περιπλέξουν τα πράγματα.

Καθαρόαιμο γκανγκστερικό φιλμ, με αστυνομικής φύσης μυστήριο (ποιος δολοφονεί κάποιους;), πορτρέτο - απολαυστικό ενίοτε - ενός ιδιαίτερου χαρακτήρα, αλλά και σχόλιο στην παρακμή της κραταιάς κάποτε βρετανικής αυτοκρατορίας, που ψάχνει απεγνωσμένα για δεκανίκια στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού μήπως ανακτήσει κάτι από την χαμένη της αίγλη. Ενδιαφέροντες χαρακτήρες, καλός ρυθμός, καταγραφή της εποχής, που ήταν από τις πλέον ταραγμένες στην ιστορία της Βρετανίας λόγω ΙΡΑ, Θάτσερ και άλλων, και, πάνω απ' όλα, μια μεστή ταινία. Κακώς παραμένει σχετικά άγνωστη. Όπως έμαθα μάλιστα, το BFI (British Film Institute), την έχει βάλει στις 30 καλύτερες αγγλικές ταινίες όλων των εποχών.

ΑΣΤΕΙΑ ΚΑΙ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΗ "ANORA"

Για μένα η "Anora" του 2024 είναι η τρίτη καλή ταινία του ανεξάρτητου αμερικανού Sean Baker που βλέπω. Είχαν προηγηθεί τα "Tangerine" και "Florida Project". Και οι τρεις έχουν περιθωριακούς ήρωες, που είναι αδύνατο να ταιριάσουν με το αμερικάνικο όνειρο. Και οι τρεις συνδυάζουν το δράμα με την κωμωδία και, παρά το "δύσκολο" περιβάλλον στο οποίο εκτυλίσσονται, είναι τελικά διασκεδαστικές.

Η Anora είναι μια συμπαθητική στριπτιζέζ και πόρνη. Όταν γνωρίζει έναν πιτσιρικά γόνο ζάπλουτου ρώσου ολιγάρχη, αρχικά δέχεται να περάσει μαζί του μια εβδομάδα με μεγάλη αμοιβή, αλλά τα πράγματα γίνονται σοβαρά - πέραν του αχαλίνωτου σεξ - και φτάνουν λίγες μέρες μετά να παντρευτούν στο Λας Βέγκας εν μέσω άφθονου αλκοόλ και ουσιών. Όταν όμως το μαθαίνουν οι γονείς, στέλνουν έξαλλοι τους μπράβους τους... και αντί για εξ ίσου αχαλίνωτη βία που θα περιμέναμε, το πράγμα γίνεται όλο και πιο αστείο...

Πλήρης ανατροπή μύθων όπως η Σταχτοπούτα ή η "Pretty Woman". Στο φιλμ συνυπάρχουν απόλυτος ρεαλισμός, κυνισμός και... γλυκά συναισθήματα. Ακόμα και σασπένς διαθέτει! Πώς γίνεται να "παντρεύονται" όλα αυτά, δεν έχετε παρά να το δείτε στην οθόνη. Είπαμε: Βρισκόμαστε πολύ μακριά από τις γλυκανάλατες συμβάσεις του (σύγχρονου κυρίως) Χόλιγουντ και πολύ μακριά από έναν κόσμο "ηθικό, αγγελικά πλασμένο". Μόνη μου μικρή αντίρρηση η μεγάλη διάρκεια, που τελευταία έχει γίνει μάστιγα στο σινεμά. Είπαμε όμως: Μικρό το κακό. Το σύνολο είναι πολύ καλό και το φινάλε συγκινητικό.

"ΤΟ ΘΗΡΙΟ" 'Η Ο ΑΙΩΝΙΟΣ ΕΡΩΤΑΣ

 

Το 2023 ο Bertrand Bonello, ιδιόρρυθμος Γάλλος σκηνοθέτης, γυρίζει "Το Θηρίο" (La Bete), με την Λέα Σεϊντού να κυριαρχεί σχεδόν σε κάθε πλάνο.

Ένας άντρας και μια γυναίκα συναντιούνται σε τρεις διαφορετικές εποχές : Στις αρχές του 20ού αιώνα, στη σύγχρονη εποχή και στο μέλλον. Πάντα νοιώθουν άμεση έλξη ο ένας για τον άλλο, αλλά πάντα κάτι εμποδίζει  την ολοκλήρωση του έρωτά τους...

Επιστημονική φαντασία, ταινία εποχής και θρίλερ διασταυρώνονται σε μια παράξενη ταινία, που, δίχως να το δηλώνει ρητά, μάλλον προϋποθέτει την μετεμψύχωση, τις πολλές και διαφορετικές ζωές κάθε ανθρώπου. Το περιβάλλον είναι εντελώς διαφορετικό κάθε φορά, αλλά τα συναισθήματα των δύο ηρώων παρόμοια, κάποιες ατάκες επαναλαμβάνονται υπό διαφορετικές συνθήκες, ενώ σε κάθε εποχή η γυναίκα "πάσχει" από μόνιμη φοβία για μια απροσδιόριστη καταστροφή που θα επέλθει στη ζωή της. 

Μίξη κινηματογραφικών ειδών, φιλοσοφικός προβληματισμός για τη φύση και την αναγκαιότητα (ή μη) του συναισθήματος, μεταφυσικές ανησυχίες, ανησυχητική προφητεία για το σκοτεινό μέλλον που έρχεται, μνήμες από το "Πέρσι στο Μαρίενμπαντ", η ταινία έχει αναμφισβήτητο ενδιαφέρον, δεν μπορώ να πω όμως ότι με ενθουσίασε κιόλας...  

ΥΓ: Το φιλμ βασίζεται χαλαρά, πολύ χαλαρά (εμπνέεται απλώς α μπορούσαμε να πούμε) σε μια νουβέλα του Χένρι Τζέιμς.  

ΟΙ ΠΑΡΑΞΕΝΟΙ ΦΟΝΟΙ ΤΟΥ "CURE"

Ίσως γνωρίζετε ότι εκτός του μέγιστου Akiro υπάρχει στην Ιαπωνία άλλος ένας σκηνοθέτης με το ίδιο όνομα : Ο Kiyoshi Kurosawa, δημιουργός ταινιών τρόμου που ουδεμία σχέση έχουν με αυτές του διάσημου συνονόματού του. Το 1997 λοιπόν γυρίζει το "Cure", που πολλοί θεωρούν από τις καλύτερές του ταινίες.

Μία εφιαλτική "επιδημία" μοιάζει να εξαπλώνεται αργά στους κατοίκους του Τόκιο: Άνθρωποι δολοφονούν κάποιον, γνωστό ή άγνωστο, που τυχαίνει να βρίσκεται κοντά τους την "κακιά ώρα" και μάλιστα με φριχτούς τρόπους. Στη συνέχεια κάθονται ήσυχοι, περιμένοντας να τους συλλάβουν και δηλώνουν ότι δεν έχουν ιδέα γιατί το έκαναν. Ένας ντετέκτιβ, με πολλά προσωπικά προβλήματα ο ίδιος, προσπαθεί να διαλευκάνει την υπόθεση.

Η ταινία, δίχως ιδιαιτέρως gore σκηνές, δίχως κανένα απολύτως ξαφνικό "μπου" και δίχως εντυπωσιακή φωτογραφία (αντίθετα η δράση περιορίζεται σε εντελώς κοινότοπους, καθημερινούς χώρους),  καταφέρνει να γίνεται ζοφερή, ασφυκτική και να "πιάνει" τον θεατή. Ναι ο νεότερος Kurosawa είναι ικανός να δημιουργεί υποβλητική ατμόσφαιρα. Ωστόσο το σενάριο, η ιστορία, δεν πρόκειται να εξηγήσουν και πολλά πράγματα. Ποτέ (σας προειδοποιώ) δεν θα μάθουμε ακριβώς τα πώς και τα γιατί. Ωστόσο, φιλοσοφικά βλέποντάς του, το φιλμ εξετάζει διάφορα θέματα, όπως αυτό της ελεύθερης βούλησης ή αυτό ενός καφκικού κόσμου, όπου όλα είναι πιεστικά και το κακό κυκλοφορεί ανάμεσά μας (ή βρίσκεται μέσα μας).

Καλά όλα αυτά, αλλά οφείλω να ομολογήσω ότι δεν είμαι φανατικός του νεότερου Κουροσάβα. Δεν μου αρέσει το "μετέωρο" των ταινιών του (2-3 έχω δει δηλαδή, δεν είμαι βαθύς γνώστης), αυτό που δεν σου εξηγεί τις συμβαίνει - δίχως όμως να διαθέτει τον εξ αρχής σουρεαλισμό και το παράλογο του Λιντς ας πούμε. ΄Έχω δει μάλιστα και ταινία του που βασίζεται σε τερατώδη σύμπτωση. Ωστόσο εκτιμάται από καλούς και σοβαρούς κριτικούς. Αναγνωρίζω ότι έχει έχει προσωπικό ύφος, ατμόσφαιρα και άποψη για τον τρόμο, αλλά μάλλον δεν μου πάει. Αν αλλάξω γνώμη θα σας ειδοποιήσω.

ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΚΑΙ "ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΑ"

Το 1953 ο μεγάλος Fritz Lang (1890-1976) βρίσκεται στις ΗΠΑ και γυρίζει ένα ακόμα από τα κλασικά νουάρ του, που υπήρξαν η μεγάλη του συνεισφορά (και) στον αμερικάνικο κινηματογράφο : "Η Μεγάλη Κάψα" (The Big Heat) με τους Γκλεν Φορντ και Γκλόρια Γκράχαμ.

Ένας αστυνομικός μοιάζει να είναι ο μόνος (ή, τέλος πάντων, ένας από τους ελάχιστους) που δεν είναι διεφθαρμένος στο τμήμα του. Όλοι σχεδόν λαδώνονται για να γίνουν πιόνια ενός μεγάλου γκάνγκστερ που ελέγχει τα πάντα. Η αντίστασή του σ' αυτόν θα του στοιχίσει ακριβά, αλλά θα επιμείνει ηρωικά καθώς ο κίνδυνος τον κυκλώνει όλο και περισσότερο...

Από τα κλασικά ασπρόμαυρα, ατμοσφαιρικά νουάρ, με μια δόση βίας παραπάνω από τα άλλα κλασικά νουάρ (ο καφές, η παραμορφωμένη ηρωίδα σε σκηνές που δεν συνηθίζονταν την εποχή αυτή, τουλάχιστον στο χολιγουντιανό σινεμά και, βέβαια, το τυπικό πιστολίδι). Φυσικά η ταινία μιλά κυρίως για την αστυνομική διαφθορά και την έκπτωση κάθε αξίας μπροστά στο οικονομικό συμφέρον, πράγμα προφανώς επίκαιρο και σήμερα. 

Πέραν αυτών όμως είναι η απόλαυση ενός αγαπημένου κινηματογραφικού είδους που βρίσκεται πάνω απ' όλα. Για τους φίλους του νουάρ κυρίως συνίσταται ανεπιφύλακτα.

"RITA, SUE AND BOB TOO" Ή Η ΘΑΤΣΕΡΙΚΗ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΜΙΖΕΡΙΑ

Τηλεοπτικός κυρίως σκηνοθέτης, αλλά και με κάποιες ταινίες στο ενεργητικό του, ο Alan Clarke (1935-1990) γυρίζει το 1987 το γλυκόπικρο, ρεαλιστικότατο και ενίοτε κωμικό "Rita, Sue and Bob too" και καταγράφει με απόλυτο τρόπο την βρετανική μιζέρια της επαρχίας και των μεσαιοκατώτερων τάξεων, η οποία έφτασε στην ακμή της (η μιζέρια εννοώ) επί Θάτσερ. 

Βρετανική μικρή πόλη. Οι δύο μαθήτριες του τίτλου - εργατική τάξη, αδιάφορες για το σχολείο, αλκοολικός ο πατέρας της μίας κλπ. - προσλαμβάνονται από τον μικρομεσαίο (άρα ανώτερό τους οικονομικά) μεσήλικα Μπομπ ως μπέιμπισίτερς. Εκείνος όμως άλλα έχει στο μυαλό του. Σύντομα θα τα φτιάξει και με τις δύο ταυτόχρονα (πράγμα που γνωρίζουν αμφότερες και δεν έχουν κανένα πρόβλημα) κάτω από τη μύτη της σεμνότυφης γυναίκας του.

Θα επαναλάβω ότι πρόκειται για την τέλεια καταγραφή της επί Θάτσερ βρετανικής, επαρχιακής μιζέριας των 80ς. Φτωχικά σπίτια, αλκοόλ, γελοία, κιτς ντυσίματα, πανάσχημοι δρόμοι και κτίρια, αδιαφορία για οτιδήποτε πέρα από σεξ, κουτσομπολιά και κοπάνες από το σχολείο... και σε πρώτο πλάνο οι μεγάλες ταξικές διαφορές, όχι μόνο ορατές, αλλά και αποδεκτές απ' όλους - του στιλ "ε, τι να κάνουμε, έτσι είναι τα πράγματα"... Οι χαρακτήρες είναι όλοι κούφιοι, στερούνται οποιουδήποτε περιεχομένου. Όσο σεμνότυφη και κρυόκωλη είναι η καθώς πρέπει σύζυγος, άλλο τόσο ξεσαλωμένες, αλλά συγχρόνως και... πώς να το πω... αθώες, κενές, χαζές, επιπόλαιες, αδιάφορες για τα πάντα ... είναι οι μικρές (που μοιάζουν πολύ μεγαλύτερες με το ντύσιμο και την εν γένει εμφάνισή τους).

Πινακοθήκη χαρακτήρων ενός παρακμιακού επαρχιακού "τσίρκου", με αρκετό χιούμορ, θα μπορούσε κάλλιστα να είναι μια φτηνή βιντεο - σεξοκωμωδία των 80ς, αν δεν ήταν τόσο άσχημο κατά βάθος όλο αυτό που περιγράφει. Από τις χαρακτηριστικές στιγμές του βρετανικού σινεμά των 80ς και του ως το κόκκαλο ρεαλισμού που τον διακρίνει.

ΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΛΑΣΙΚΟ "ΠΡΩΤΑΡΗ"

Ιδού άλλη μια ταινία που δεν θα ήταν δυνατόν να γυριστεί σήμερα, λόγω της λαίλαπας της πολιτικής ορθότητας φυσικά. "Ο Πρωτάρης" (The Graduate) του καλού Mike Nichols (1931-2014) γυρίζεται το 1967, σε μια εποχή δηλαδή που η αντισυμβατικότητα θριαμβεύει και κάθε τι "παλιό" και συντηρητικό περιφρονείται (ή/και λοιδορείται με κάθε τρόπο). Πρόκειται για το φιλμ που κάνει σταρ τον Ντάστιν Χόφμαν, με την Αν Μπάνκροφτ και την πανέμορφη Κάθριν Ρος στο πλευρό του. Και, φυσικά, με την υπέροχη μουσική των Simon & Garfunkel σε ένα από τα καλύτερα σάουντρακ όλων των εποχών (εδώ θα ακούσετε μερικά από τα γνωστότερα και ωραιότερα τραγούδια του ντουέτου, που γράφτηκαν ειδικά για την ταινία). 

Ένας νεαρός που μόλις έχει επιστρέψει στο πλούσιο σπίτι των γονιών του μετά από λαμπρές επιδόσεις στο κολέγιο περνά ένα είδος μπλοκαρίσματος ή ελαφράς κατάθλιψης. Σαν να μην τον ενδιαφέρει τίποτα, σαν να μη ξέρει τι θέλει να κάνει στη ζωή του... Τότε θα δεχτεί την ξεκάθαρη σεξουαλική πρόκληση της συζύγου του ζεύγους των καλύτερων φίλων των γονιών του, η οποία είναι περίπου συνομήλικη της μητέρας του και η οποία σχεδόν θα τον υποχρεώσει να πάψει να είναι παρθένος...

Ταινία που συνδυάζει την αισθηματική κομεντί και τη σεναριακή τολμηρότητα, που δεν διστάζει να σπάσει διάφορα ερωτικά ταμπού, είχε γίνει μεγάλη επιτυχία στην εποχή της και παραμένει κατά τη γνώμη μου κλασική. Εκτός από το ερωτικό στοιχείο και τα "είδη" του έρωτα (ή μάλλον τη διαφορά έρωτα και σεξ), μιλά και για τα νεανικά αδιέξοδα, την οικογενειακή καταπίεση και το ασφυκτικό, έστω και πολυτελές, οικογενειακό περιβάλλον, το μετεφηβικό άγχος και για άλλα που θα ανακαλύψετε. Άλλο χαρακτηριστικό της είναι ότι δίπλα στις κωμικές καταστάσεις που θα δημιουργηθούν συνυπάρχουν πραγματικά σκοτεινές σκηνές, που κυρίως αφορούν τις διαθέσεις των ηρώων. Και φυσικά υπάρχει και το ξέφρενο, παλαβό και λιγάκι μη ρεαλιστικό τέλος, άξιο για μια ταινία - ορόσημο της τρέλας των 60ς. 

Ε, ναι, βρίσκω ότι αντέχει ως σήμερα κι ας άλλαξαν τόσο οι ιδέες και οι διαθέσεις του κόσμου. Για μένα αποτελεί το τέλειο αντίδοτο στη σύγχρονη πανταχόθεν επέλαση του κάθε είδους συντηρητισμού.  

 

ΕΠΙΚΟ, ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΟ, ΑΛΛΆ ΚΑΙ ΑΣΤΕΙΟ "ΜΥΣΤΙΚΟ ΦΡΟΥΡΙΟ"

Ο μεγάλος Akira Kurosawa (1910-1998) γυρίζει το ασπρόμαυρο "Μυστικό Φρούριο" το 1958, με πρωταγωνιστή φυσικά τον Τοσίρο Μιφούνε. Ο δημιουργός ενορχηστρώνει διαφορετικά μεταξύ τους στοιχεία και κινηματογραφικά είδη για να μας δώσει τελικά μια χορταστική περιπέτεια. 

Δύο κουρελήδες, άπληστοι και όχι πολύ έξυπνοι χωρικοί, που γυρίζουν τρομοκρατημένοι, πεινασμένοι και καταβεβλημένοι από τον πόλεμο όπου είχαν πάει ηλιθιωδώς για να πλουτίσουν, πέφτουν κατά λάθος πάνω στο κρυμμένο χρυσάφι της ηττημένης στον πόλεμο φατρίας. Εκεί θα συναντήσουν έναν θρυλικό στρατηγό και τη νεαρή πριγκίπισσα των νικημένων, την οποία όλοι προσπαθούν να σκοτώσουν και - δίχως να ξέρουν την αληθινή τους ταυτότητα - τους ακολουθούν σε ένα γεμάτο κινδύνους ταξίδι μέσα από τις γραμμές του εχθρού (κουβαλώντας μάλιστα το χρυσάφι που κυνηγούν οι πάντες).

Ο μεγάλος δημιουργός συνδυάζει με επιτυχία εδώ διάφορα είδη : Περιπέτεια, έπος, κωμωδία, στοχασμό πάνω στην απληστία, τον πόλεμο και την ανθρώπινη βλακεία... και τελικά καταφέρνει να μας δώσει μια πραγματικά χορταστική περιπέτεια με διαρκές σασπένς και έξυπνα γυρίσματα της τύχης. Βεβαίως θα δούμε ότι οι συμπτώσεις και οι λύσεις της τελευταίας στιγμής παίζουν αρκετά μεγάλο ρόλο - οπότε μιλάμε για οφθαλμοφανείς συμβάσεις - η όλη τοιχογραφία όμως μιας πάμπτωχης, ρημαγμένης από εμφύλιους μεσαιωνικής Ιαπωνίας είναι τόσο επιβλητική και η ταινία τόσο χορταστική, που τις συγχωρείς. Επίσης ενυπάρχει το πανταχού παρόν ουμανιστικό πνεύμα του Κουροσάβα, που εδώ καταδικάζει απερίφραστα τόσο τη βία και τον πόλεμο, που μόνο δυστυχία προκαλεί, όσο και την ανθρώπινη απληστία που - και για μένα - είναι το χειρότερο ανθρώπινο ελάττωμα. Και μη ξεχνάτε: Το όλο σχέδιο είναι επινόηση των όντως ηλίθιων και κουρελήδων χωρικών και όχι των στρατηγών και των πριγκίπων. Να είναι σχόλιο ότι και η εξυπνάδα ακόμα σε αρκετά μεγάλο μέρος της είναι ταξικό και όχι επίκτητο ζήτημα;  

ΥΓ: Στην ιστορία του φιλμ αυτού, 20 χρόνια μετά, βασίστηκε ολόκληρη η δομή του θρυλικού πρώτου "Πολέμου των Άστρων". Βάλτε τα κατάλληλα πρόσωπα στις κατάλληλες θέσεις και θα το διαπιστώσετε. Το δήλωσε άλλωστε και ο ίδιος ο Lucas.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ "ΣΚΑΘΑΡΟΖΟΥΜΗ ΣΚΑΘΑΡΟΖΟΥΜΗ"

Το 1988 ο Tim Burton μας είχε συστήσει τον Σκαθαροζούμη, έναν αηδιαστικό, πλην όμως αστείο νεκρό, που εμφανίζεται αν τον καλέσεις καταλλήλως για να κάνει τη ζωή σου μπάχαλο. Το 2024, σε μια εντελώς διαφορετική εποχή, αποφασίζει να γυρίσει ένα σίκουελ, το "Σκαθαροζούμης Σκαθαροζούμης". Ενδιαφέρον έχει ότι διατηρεί το ίδιο βασικό καστ (Μάικλ Κίτον, Γουινόνα Ράιντερ), ενώ έχουν προστεθεί ο Ουίλιαμ Νταφόε, η Μόνικα Μπελούτσι, η Άννα Ορτέγκα και, σε σύντομη εμφάνιση, ο Ντάνι ντε Βίτο!

36 χρόνια μετά (ναι, 36 έχουν περάσει) ο Σκαθαροζούμης είναι ακόμα ερωτευμένος με την Λύντια. Όταν η οικογένεια (τρεις γενιές της για την ακρίβεια) επιστρέφει για μια κηδεία στο σπίτι της αρχικής ταινίας θα γίνει αληθινός χαμός με ζωντανούς και νεκρούς να πηγαινοέρχονται στον πάνω και στον κάτω κόσμο και μια απολαυστική Μόνικα Μπελούτσι να απαιτεί εκδίκηση από τον πρώην της και να καθαρίζει τα πάντα στο πέρασμά της...

Ο Burton ξαναβρίσκει το κέφι του μετά από μια σειρά αποτυχημένων ταινιών τα αρκετά τελευταία χρόνια. Προσωπικά λοιπόν το διασκέδασα. Ο συνδυασμός gore και πλάκας επαναλαμβάνεται έξυπνα και εδώ, ενώ ο σκοτεινός (αλλά και αστείος) κόσμος του σκηνοθέτη κάνει και πάλι τη θριαμβευτική του εμφάνισή με σάρκα και οστά. Θα ακούσουμε πολλή ντίσκο, ενώ προς το τέλος ο Burton ξαναθυμάται σε μια απολαυστική σκηνή το McArthur Park (!), ένα νο 1 κομμάτι του δεύτερου μισού των 60ς που τραγουδούσε ο σημαντικός ηθοποιός Ρίτσαρντ Χάρις. 

Ο δημιουργός ξαναβρίσκει λοιπόν τη φόρμα του, όχι όμως και την έμπνευσή του, αφού δεν παύουμε να μιλάμε για ένα σίκουεκλ που αντιγράφει (επιτυχημένα έστω) το πρώτο φιλμ. Το απόλαυσα λοιπόν, αλλά το στοιχείο της έκπληξης είχε χαθεί, αφού ήξερα πολύ καλά τι θα δω.

MAD "MANDY"

Ο Panos Cosmatos είναι γιος του επίσης σκηνοθέτη ελληνικής καταγωγής George Cosmatos, μακαρίτη πλέον και υπεύθυνου για μερικές χολιγουντιανές επιτυχίες όπως π.χ .το "Πέρασμα της Κασσάνδρας" ή το "Ράμπο 2". Το 2018 γυρίζει (ο Panos) το φιλμ τρόμου "Mandy" και παίρνει μαζί του και τον Νίκολας Κέιτζ για να ολοκληρωθεί το γκροτέσκο του πράγματος...

Κλασική ιστορία: Ζεύγος ζει ευτυχισμένο μέσα στο δάσος - εκείνος είναι ξυλοκόπος άλλωστε, σε πολύ ιδιαίτερο σπίτι μάλιστα. Εντελώς στα καλά καθούμενα θα πέσουν θύματα μελών μιας περίεργης κάτι-σαν-χριστιανικής, κάτι-σαν-Μάνσον λατρείας, με έναν επίσης περίεργο αρχηγό που όλοι υπακούν τυφλά. Ο Κέιτζ όμως, σαν Κέιτζ που είναι, θα επιβιώσει και φυσικά θα ορκιστεί εκδίκηση.

Μια ιστορία που την έχουμε δει ένα εκατομμύριο φορές δηλαδή. Καμιά απολύτως πρωτοτυπία. Αυτό που έχει όμως αξία εδώ (αν έχει κάποια αξία τέλος πάντων) είναι η πραγματικά σαλταρισμένη σκηνοθετική άποψη μιας χιλοειδωμένης κοινοτοπίας. Η ιστορία δίνεται εντελώς παραισθητικά, λες και όλοι οι ήρωες είναι από την αρχή ως το τέλος μαστουρωμένοι και βλέπουν τα πάντα κάπως αλλιώς... Παράδοξα χρώματα με βασικό το κόκκινο που κυριαρχεί στην οθόνη, ομίχλες από το πουθενά. μηχανόβιοι από την κόλαση και η υστερική, όπως πάντα τις τελευταίε δεκαετίες, ερμηνεία του Κέιτζ, συνθέτουν ένα σύνολο που λες και γυρίστηκε υπό την επήρεια LSD από όλους τους εμπλεκόμενους... 

Αν σας ενδιαφέρει σινεμά 80% εικόνας και 20% σεναρίου (και πολύ λέω), η ταινία έχει την αξία της. Για μένα πρόκειται περισσότερο για ένα φιλμικό αξιοπερίεργο... και μέχρις εκεί. Τίποτα ουσιαστικότερο.

Η "ΥΠΟΘΕΣΗ ΓΚΟΛΝΤΜΑΝ" ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΛΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Ο Cedric Kahn είναι Γάλλος σκηνοθέτης και ηθοποιός με πολλές ταινίες στο ενεργητικό του. Το 2023 ξεχωρίζει με μια καθαρά δικαστική ταινία που βασίζεται σε αληθινά γεγονότα των 70ς. Η "Υπόθεση Γκολντμάν" αφορά μια πολιτική δίκη που τότε είχε διχάσει τη Γαλλία. Ο άγνωστός μου Arieh Worthalter είναι εξαιρετικός στον βασικό ρόλο.

Ο ομώνυμος γαλλοπολωνός εβραίος ήταν ακροαριστερός αγωνιστής, με ένοπλη δράση στη Νότια Αμερική ήδη από τα 60ς και αντίστοιχη όταν επέστρεψε στη Γαλλία. Κάποια στιγμή συλλαμβάνεται και καταδικάζεται σε ισόβια για ένοπλες ληστείες, μία εκ των οποίων καταλήγει στο φόνο δύο πολιτών. Γράφει βιβλίο στη φυλακή, γίνεται διάσημος και λίγα χρόνια μετά, στα μέσα των 70ς, η δίκη επαναλαμβάνεται. Εκείνος δέχεται όλες τις ληστείες που έχει κάνει, εξακολουθεί να υποστηρίζει με πάθος τον ένοπλο αγώνα ενάντια στο σύστημα, αλλά αρνείται πεισματικά τους δύο φόνους. Τι έχει συμβεί;

Η ταινία είναι γυρισμένη με εντελώς ντοκιμαντερίστικο, ρεαλιστικό ύφος. Δεν βγαίνει σχεδόν ποτέ από την αίθουσα του δικαστηρίου. Ωστόσο αυτή η μάλλον πνιγηρή ατμόσφαιρα δεν μειώνει καθόλου το ενδιαφέρον για τα όσα συμβαίνουν. Ταυτόχρονα αγγίζει πολλά θέματα, επίκαιρα και σήμερα : Την αστυνομική αυθαιρεσία, τις ασυγχώρητες "ευκολίες" της δικαιοσύνης, την αίσθηση της εβραϊκότητας και της πολλαπλής ταυτότητας, το καυτό θέμα της επανάστασης (με ποιον τρόπο άραγε;) ενάντια σε ένα οικονομικά τουλάχιστον δολοφονικό σύστημα και άλλα. Σπάνια μια τόσο "κλειστή" ταινία έχει τόσο ενδιαφέρον.

Τη συνιστώ σε όσους ενδιαφέρονται για σκεπτόμενο σινεμά και όχι μόνο για περιπέτειες και θεαματικές εκρήξεις. Εξ άλλου ο πρωταγωνιστής, ένας πολύπλοκος χαρακτήρας, συνεπής μεν στις ιδέες του και έτοιμος να μαρτυρήσει γι' αυτές, αλλά ταυτόχρονα αλαζονικός, "μονοκόμματος" και με ζωή που δεν είναι πάντα σύμφωνη με την επαναστατικότητά του, πρότυπο αντιήρωα (ή αμφιλεγόμενου ήρωα), έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον

"STRANGE DARLING" : ΑΝΑΝΕΩΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΠΕΡΙ SERIAL KILLERS!

Εννοείται ότι τα φιλμ με κατά συρροήν δολοφόνους είναι πλέον βαρετά και εξαντλημένα. Καμιά δεκαριά Παρασκευές και 13, ούτε που θυμάμαι πόσες Νύχτες με τις Μάσκες, σποραδικά αναμασήματα του "Σχιζοφρενούς..."  κλπ. κλπ. κλπ. Οπότε η ευχάριστη έκπληξη πολλαπλασιάζεται όταν μια τέτοια ταινία κάνει εμφανώς τη διαφορά και φέρνει καινούριο αέρα σε ένα είδος από το οποίο δεν περίμενα πλέον τίποτα απολύτως. Το "Strange Darling" (2023), δεύτερη μεγάλου μήκους του J.T. Mollner, είναι όντως πρωτότυπο.

Όλα αρχίζουν όταν ένα ζευγάρι πάει σε μοτέλ για one night stand, ενώ ο φόβος ενός serial killer που κυκλοφορεί πλανάται στην ατμόσφαιρα. Όλα όμως θα εξελιχτούν με παράδοξο τρόπο και τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται...

Καταλαβαίνετε ότι δεν μπορώ να πω πολλά. Μεγάλο μέρος της γοητείας της ταινίας είναι ότι υπάρχει μια μεγάλη ανατροπή, η οποία δεν έρχεται στο τέλος, αλλά πριν από τα μισά της ταινίας. Παρ' όλα αυτά η ιστορία συνεχίζεται και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή. Η πρωταγωνίστρια Γουίλα Φιτζέραλντ είναι εξαιρετική και φέρει μεγάλο μέρος της "ευθύνης" για την επιτυχία της ταινίας. Από την άλλη ο σκηνοθέτης χωρίζει το φιλμ σε κεφάλαια, τα οποία όμως δείχνει με ανάκατη σειρά, πηγαίνοντας μπρος-πίσω στο χρόνο. Το εύρημα αυτό συμβάλλει στο σασπένς. Υπάρχουν και κάποιοι μακροί διάλογοι (όχι πολλοί, μη φοβηθείτε), που φανερώνουν (για όσους δεν το κατάλαβαν) ότι δεν έχουμε να κάνουμε με ένα συνηθισμένο slasher movie. 

Να λοιπόν που και τα πλέον εξαντλημένα είδη μπορούν αν υπάρχει έμπνευση να ανανεωθούν!

ΥΓ: Όσο για πιθανές κατηγορίες για "αντιφεμινισμό"... έλεος. Ένα έξυπνο εύρημα σε μια ταινία τρόμου δεν σημαίνει τίποτα απολύτως. Μην ωρύεστε!

"FLY ME TO THE MOON", ΑΛΛΑ ΔΕΝ...

Το είδος της αισθηματικής κομεντί είναι νομίζω από τα πλέον ταλαιπωρημένα στις μέρες μας. Το "Fly me to the Moon" (2024) του Greg Berlanti επιβεβαιώνει με τον καλύτερο (τον χειρότερο μάλλον) τρόπο τα παραπάνω. Όσο για τη Σκάρλετ Γιόχανσον και τον Channng Tatum είναι - για μένα πάντοτε - ένα από τα χειρότερα ζεύγη που έχω δει επί της οθόνης (α, ναι, παίζει και ο Γούντι Χάρελσον).

Στα 60ς η NASA προσπαθεί να στείλει του πρώτους ανθρώπους στο φεγγάρι, πλην όμως το κοινό δεν συγκινείται καθόλου από το project αυτό, οπότε κινδυνεύει να ξεμείνει από κυβερνητικά κονδύλια (ακόμα και το διάστημα είναι, βλέπετε, θέμα που κρίνεται από αποτελέσματα γκάλοπ). Οπότε καταφτάνει στα άδυτα της NASA, που αγωνιά για την επερχόμενη εκτόξευση του ιστορικού Apollo 11, η σούπερ επιτυχημένη διαφημίστρια Σκάρλετ και αγωνίζεται με κάθε τρόπο να κάνει το όλο πράγμα γνωστό και δημοφιλές. Ε, θα γνωριστεί με τον άτεγκτο και "δοσμένο" στο σκοπό του Tatum και... καταλαβαίνετε τι θα συμβεί ανάμεσα στους δύο πλήρως αταίριαστους αυτούς χαρακτήρες...

Η ιδέα είναι καλή και γίνεται ακόμα πιο αστεία (θεωρητικά) με την προσθήκη στοιχείων από τη γνωστή συνωμοσιολογική θεωρία που επιμένει ότι δεν πήγαμε ποτέ στη σελήνη και το γνωστό φιλμάκι - ντοκουμέντο γυρίστηκε σε στούντιο από τον Κιούμπρικ. Να λοιπόν ένα τέλειο παράδειγμα για το πώς μια συμπαθητική ιδέα μπορεί να γίνει μια απόλυτα βαρετή ταινία. Αδιάφορη και πλήρως προβλέψιμη πλοκή, κυρίως όσον αφορά τη σχέση των δύο, χιούμορ με το οποίο δεν γέλασα καθόλου, ηλιθιωδώς συγκινητικές νότες - μη χάσουμε και αυτή την πτυχή, και κυρίως κάκιστη χημεία ανάμεσα στους πρωταγωνιστές (με κακή ηθοποιία από το παιδοβούβαλο Tatum). Ήθελα πραγματικά να μάθω ποιος διάλεξε τα πολύχρωμα κολλητά μπλουζάκια που μόνο αυτός φόραγε σε ολόκληρη τη NASA (όπου είναι ντυμένοι όλοι, μα όλοι οι άλλοι, με ομοιόμορφη "στολή" με λευκό πουκαμισάκι) με αποτέλεσμα να ξεχωρίζει σαν τη μύγα μεσ' το γάλα σε όλες τις σκηνές του φιλμ!

Σπάνια έχω βαρεθεί τόσο σε υποτίθεται διασκεδαστική ταινία. Όσο για το νοήματα (;) τη θεωρώ τον ορισμό της αμερικανιάς και μάλιστα σε βαθμό που πλέον σπάνια απαντάται στις μέρες μας. Τα 130τόσα λεπτά τη μάραναν...

"ΤΑ ΜΥΑΛΑ ΠΟΥ ΚΟΥΒΑΛΑΣ 2" ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΩΝΙΩΔΕΙΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΩΝ... ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

Τα δεύτερα "Μυαλά που Κουβαλάς" (Inside Out 2) της Kelsey Mann γυρίζονται το 2024 και αποτελούν ακόμα μία μεγάλη εμπορική επιτυχία της θρυλικής Pixar. 

Εδώ η μικρή Riley της πρώτης ταινίας μπαίνει στην εφηβεία και τα πάντα αλλάζουν. Νέα συναισθήματα καταφθάνουν μέσα της, νέες αγωνίες, νέες παράξενες συμπεριφορές... Εμείς παρακολουθούμε την... μάχη των συναισθημάτων στο μυαλό της, καθώς "ήρθαν τα άγρια να διώξουν τα ήμερα" θα λέγαμε. Μερικά από τα νεοφερμένα εφηβικά, βλέπετε, θεωρούν ότι τα παλιά, παιδικά συναισθήματα πρέπει να εξαφανιστούν για να κάνουν τα ίδια (τα καινούρια εννοώ) απόλυτο κουμάντο στη συμπεριφορά της μικρής, η οποία βεβαίως γίνεται όλο και πιο στρυφνή...

Είναι καλογυρισμένο, απόλυτα πολύχρωμο, έχει διαρκές σασπένς (και κυνηγητά και περιπέτειες σε εντυπωσιακούς χώρους) και, όπως πάντα συμβαίνει με τα animation της Pixar, βλέπεται ευχάριστα και από ενήλικες. Δεν παύει βέβαια να είναι ένα νο 2, οπότε η έκπληξη του πρώτου έχει χαθεί εξ ορισμού, αλλά παραμένει συμπαθές. 

ΥΓ: Στην Ελλάδα είναι η πρώτη σε εισιτήρια ταινία της χρονιάς.

Ο ΕΠΙΚΟΣ "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΕΦΣΚΙ"

Το 1938 βγαίνει στους κινηματογράφους το επικό φιλμ του Sergei Eisenstein (1898-1948) "Αλέξανδρος Νιέφσκι". Είναι η εποχή του σταλινισμού και το γεγονός αυτό παίζει μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού αποτελέσματος. 

Η ιστορία είναι απλή: Τον 13ο αιώνα η Ρωσία απειλείται από εισβολές ξένων, κυρίως τευτονικής καταγωγής, λαών με σημαντικότερους τους Σουηδούς. Ο λαός, προσπαθώντας να αμυνθεί, καλεί τον ομώνυμο πρίγκηπα που είχε διακριθεί και στο παρελθόν. Εκείνος οργανώνει τον στρατό, παραμερίζει τις πιθανές τοπικές έχθρες και γίνεται ο στρατηγός στις μάχες που θα ακολουθήσουν μέχρι την τελική νίκη.

Δεν θα γράψω εδώ πολλά για ένα κλασικό φιλμ, για το οποίο μπορείτε να διαβάσετε παντού (και σε οποιαδήποτε ιστορία κινηματογράφου). Απλώς θα επισημάνω ότι την εποχή αυτή, λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, οι ναζί - παρά το σύμφωνο φιλίας που είχε προηγηθεί - αποτελούσαν σαφέστατη απειλή για τη Σοβιετική Ένωση και όλοι περίμεναν μια εισβολή (που έγινε όντως με ολέθρια για τους επιτιθέμενους αποτελέσματα). Οπότε τα εχθρικά, βάρβαρα τευτονικά φύλα είναι σαφέστατη και ηθελημένη αναφορά. Έχουν επίσης γραφεί πολλά για τον παραλληλισμό Νέφσκι και Στάλιν (αμφότεροι είναι "σωτήρες του λαού"). Όντως μία επιτροπή παρακολούθησε το φιλμ ερήμην του δημιουργού του, έκοψε μία σκηνή πριν επιτρέψει την προβολή του και σιγουρεύτηκε για την έμμεση εξύμνηση του ηγέτη (μεταφορικά βέβαια, στο πρόσωπο του Νιέφσκι). . 

Αυτά για την πολιτική ατμόσφαιρα. Η ταινία διαθέτει γραμμική αφήγηση και σαφέστατα νοήματα, είναι απλούστερη από προηγούμενες του μεγάλου σκηνοθέτη, ωστόσο είναι πλημμυρισμένη από επικές, μεγαλειώδεις εικόνες, κορυφώνεται με μια μεγάλη σε διάρκεια και σε κινηματογραφική αξία σκηνή μάχης προς το τέλος, ενώ μουσικά ντύνεται από τις συνθέσεις του επίσης μεγάλου Σεργκέι Προκόφιεφ. Οπτικά είναι υπέροχη, παρά το προπαγανδιστικό της περιεχόμενο. Και, επ' ευκαιρία, δεν παραλείπει να στηλιτεύσει με τον καυστικότερο τρόπο τόσο τους προύχοντες, που προσπαθούν με κάθε τρόπο να πείσουν τον λαό να μην αντισταθεί και να παραδοθεί στους εισβολείς, όσο και την καθολική  εκκλησία για τον ηγετικό ρόλο που παίζει στην εισβολή. Και βέβαια να εξυμνήσει τη δύναμη του απλού λαού - παράλληλα με αυτή του "χαρισματικού ηγέτη" - που όταν ενώνεται είναι ακαταμάχητος.

Πιθανόν ξεπερασμένη νοηματικά αλλά μεγαλειώδης οπτικά, συνίσταται για όσους ενδιαφέρονται ακόμα για την ιστορία του κινηματογράφου.

"ΤΟ ΩΡΑΙΟ ΠΡΑΣΙΝΟ" Ή ΠΩΣ ΝΑ ΣΙΧΑΘΕΙΤΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ

Η Coline Serreau είναι Γαλλίδα ηθοποιός και σκηνοθέτης. Από το 1977 ως το 2015 έχει γυρίσει πολλές ταινίες και έχει παίξει σε κάποιες. Το 1996 γυρίζει την κωμωδία / σάτιρα επιστημονικής φαντασίας "La Belle Verte" (Beautiful Green ο αγγλικός τίτλος) με πρωταγωνιστές την ίδια και τον Βενσάν Λιντόν, ενώ σε μικρότερο ρόλο εμφανίζεται και η νεότατη τότε (και πανέμορφη) Μαριόν Κοτιγιάρ.

Σε έναν μακρινό πλανήτη οι κάτοικοι ζουν σε απόλυτη αρμονία με τη φύση μια απλή αγροτική ζωή. Φυτοφαγία, καταπράσινα λιβάδια, κοινοκτημοσύνη και απόλυτη δημοκρατία. Η ζωή τους μοιάζει απλοϊκή, αλλά στην ουσία ζουν σε μια ουτοπία, ενώ διαθέτουν αθέατη υψηλή τεχνολογία : Μπορούν ανά πάσα στιγμή να μεταφερθούν οπουδήποτε αλλού στο σύμπαν και να επικοινωνούν με τον πλανήτη τους με τηλεπάθεια. Η ηρωίδα πρέπει να πάει στη γη για να φέρει πίσω μια αναφορά για το τι συμβαίνει εκεί. Προσγειώνεται λοιπόν στο Παρίσι... και το ένα σοκ διαδέχεται το άλλο...

Σάτιρα της σύγχρονης ζωής στις πόλεις, η ταινία κριτικάρει και καυτηριάζει μια σειρά από πράγματα που καθημερινά βιώνουμε ή πράττουμε, ενώ θα ήταν αδιανόητο να υπάρχουν σε μια ουτοπική κατάσταση : Από την πλήρη απομάκρυνση από τη φύση και τη ζωή σε τεχνητό περιβάλλον ως τη μόλυνση και την κρεοφαγία, από τη βία, το άγχος και το πολιτικό σύστημα μέχρι τις καθημερινές σχέσεις... Στόχος είναι να δούμε με άλλο, "παρθένο" μάτι καθημερινές ενέργειές μας και να κατανοήσουμε πόσο ηλίθιες ή / και επιζήμιες είναι. Αν κανείς το καταφέρει, πιθανόν θα απορρίψει όλο τον μέχρι τότε τρόπο ζωής του. 

Χιούμορ, κάποιο σασπένς και "γλυκιά" ατμόσφαιρα συνθέτουν μια ταινία που μοιάζει μεν απλοϊκή και υποστηρικτική σε μια απόλυτα χίπικη άποψη για τη ζωή και την ευτυχία (τα 90ς άλλωστε βρίσκονται πολύ πιο κοντά στο απόγειο της χίπικης κουλτούρας απ' όσο η σημερινή εποχή), ωστόσο καταφέρνει να πει κάποιες απλές αλήθειες που ίσως πολλοί από εμάς δεν έχουν καν σκεφτεί.

ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ "ΠΑΛΙΟΜΟΔΙΤΙΚΟ" "ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΑΝΤΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ"

Και να ξαφνικά που εν έτει 2023 μας έρχεται μια σπουδή στον ιταλικό νεορεαλισμό των 40ς και 50ς! Το ασπρόμαυρο "Υπάρχει πάντα το Αύριο" (C'e ancora domani) είναι η πρώτη σκηνοθετική απόπειρα της ηθοποιού Paola Cotrellesi, η οποία άλλωστε πρωταγωνιστεί. Την βρήκα επιτυχημένη.

Στην πάμφτωχη μεταπολεμική Ιταλία των 40ς μια νοικοκυρά με δύο παιδιά όχι μόνο βιώνει μια παντελώς δύσκολη καθημερινότητα κάνοντας διάφορες δουλειές ταυτόχρονα, αλλά και καταπιέζεται βάναυσα από τον macho σύζυγό της, ο οποίος μάλιστα τη χτυπά συστηματικά. Πώς αντιδρούσε μέχρι τότε η ηρωίδα και τι θα κάνει όταν λάβει ένα απροσδόκητο γράμμα;

Απόλυτα πειστική ατμόσφαιρα ιταλικού νεορεαλισμού, επιτυχής απόδοση της τότε δύσκολης ζωής και του ασφυκτικού οικογενειακού περιβάλλοντος, το φιλμ είναι πάνω απ' όλα φεμινιστικό και στόχος του είναι η καταδίκη της βάρβαρης (τουλάχιστον για εκείνη την εποχή) πατριαρχίας. Μη φανταστείτε όμως ότι θα κόψετε τις φλέβες σας με όσο απαράδεκτα βλέπετε να συμβαίνουν. Μέσα στο δράμα υπάρχει και αρκετό χιούμορ, μια ευπρόσδεκτη συγκίνηση που αφορά στα χαμένα όνειρα και τις καταπιεσμένες επιθυμίες, ένα ρομαντικό κλίμα... Τελικά λοιπόν το φιλμ καταφέρνει να αφήνει μια απόλυτα feelgood διάθεση. Το προτείνω ανεπιφύλακτα ως μια από τις εκπλήξεις της χρονιάς. 

Και μια τελική παρατήρηση: Ένα σημείο που καταδεικνύεται είναι ότι οι ίδιες οι γυναίκες που καταπιέζονται και υποφέρουν συχνά θεωρούν όλη αυτή τη βαρβαρότητα απόλυτα φυσιολογική, ότι έτσι πρέπει, αυτή είναι η σωστή τάξη των πραγμάτων (βλέπε και το ηλίθιο : "Ε, άντρας είναι, ας δέρνει και λιγάκι. Κατά βάθος την αγαπά"). Συμβαίνει άλλωστε και σε μέρος των γυναικών στο σύγχρονο ισλάμ. Αυτό γίνεται βεβαίως μετά από μια συστηματική πλύση εγκεφάλου από την αρχή της παιδικής ηλικίας (οικογένεια, εκκλησία κλπ). Το γεγονός αυτό κάνει ακόμα πιο δύσκολη και πιο "ηρωική" την όποια φεμινιστική αντίδραση. Μη ξεχνάτε εξ άλλου ότι την εποχή που διαδραματίζεται η ταινία το διαζύγιο ήταν απαγορευμένο από την καθολική εκκλησία.

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΣ "LONGLEGS"

 Οι ταινίες με κατά συρροήν δολοφόνους εδώ και 50 τουλάχιστον χρόνια συνεχίζονται ατελείωτα. Σκεφτείτε, πολύ απλά, πόσες τέτοιες γυρίζονται κάθε χρόνο. Από τα σχετικά φιλμ πάντως του 2024 το "Longlegs" του Osgood Perkins μοιάζει να ξεχωρίζει. Πρωταγωνίστρια η Μάικα Μονρό και στον μικρό, αλλά βασικό ρόλο του ομώνυμου διαταραγμένου ο Νίκολας Κέιτζ.

Μια μοναχική και λιγομίλητη ντετέκτιβ αναλαμβάνει την υπόθεση ενός ανατριχιαστικού σίριαλ κίλερ, που ξεκληρίζει ολόκληρες οικογένειες. Σύντομα αντιλαμβανόμαστε ότι και η ίδια διαθέτει κάποιο "χάρισμα", αλλά και ο δολοφόνος, που μοιάζει να έχει σχέση με τον αποκρυφισμό, δεν είναι ένας απλός τρελός και τελικά - για να θυμηθούμε και την κλασική στο είδος "Σιωπή των Αμνών" - οι δυο τους φαίνεται να έχουν κάποιου είδους σύνδεση. Έτσι από την πρώτη κιόλας σκηνή ξέρουμε ότι η ταινία κινείται στο χώρο του υπερφυσικού - με ήπιο όμως τρόπο.

Υποβλητική, μουντή, άχρωμη και μελαγχολική ατμόσφαιρα, ένας σαλταρισμένος (ως συνήθως) Κέιτζ και αρκετά ανοιχτά ερωτηματικά συνθέτουν ένα από τα σχετικά πρωτότυπα και ιδιαίτερα δείγματα του συγκεκριμένου είδους, που τα τελευταία χρόνια έχει ταλαιπωρηθεί και κουράσει πολύ. Πίσω απ' όλη την ιστορία κρύβονται, τελικά, απωθημένα ψυχικά τραύματα κι έτσι το φιλμ λειτουργεί και ψυχαναλυτικά. Προσωπικά δεν τρελάθηκα - σε σχέση τουλάχιστον με τον θόρυβο που έχει ξεσηκώσει η ταινία, ωστόσο το βρήκα υποβλητικό και "άβολο" (με την έννοια τουλάχιστον της διαρκούς συμβολικής "σκοτεινιάς"). Συστήνω στους φίλους του είδους να το δουν, αν όχι για άλλο λόγο έστω και για την σχετική πρωτοτυπία του.

ΑΠΟΛΑΥΣΤΙΚΑ ¨ΜΙΚΡΑ ΠΡΟΣΤΥΧΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ"

Το 2023 η Thea Sharrock κάνει την τρίτη μεγάλου μήκους ταινία της, τα "Μικρά Πρόστυχα Γράμματα" (Wicked Little Letters) με την Ολίβια Κόλμαν, την Τζέσι Μπάκλεϊ και τον Τίμοθι Σπαλ στους βασικούς ρόλους. Το περίεργο είναι ότι η απίθανη αυτή ιστορία βασίζεται σε πραγματικό γεγονός, που είχε απασχολήσει τον τύπο της εποχής.

Στα 20ς μια μικρή παραθαλάσσια αγγλική πόλη βρίσκεται σε αναβρασμό, καθώς μια απόλυτα καθώς πρέπει, θρήσκα, φιλάνθρωπη, συντηρητική γεροντοκόρη που μένει με τον πατέρα της αρχίζει να λαμβάνει εξαιρετικά πρόστυχα ανώνυμα γράμματα, που πασχίζουν θαρρείς να την προσβάλλουν με τον χειρότερο δυνατό τρόπο. Όλες οι υποψίες πέφτουν στη γειτόνισσά της, μια εξωστρεφή, αντισυμβατική Ιρλανδή μετανάστρια - ίσως τη μόνη "ξένη" στην πόλη. Μια αστυνομικίνα όμως (3 είναι όλοι κι όλοι οι μπάτσοι της πόλης), μοιάζει να μην πείθεται για την ενοχή της.

Κλασικό βρετανικό χιούμορ, σωστή αναπαράσταση εποχής, πολύ καλές ηθοποιίες (σήμα κατατεθέν άλλωστε του βρετανικού κινηματογράφου), αλλά και έντονη κριτική πολλών κακώς κειμένων, συνθέτουν ένα απολαυστικό, απόλυτα feelgood φιλμ, που συνδυάζει μάλιστα και το αστυνομικό μυστήριο (ποιος στέλνει τα γράμματα;), το οποίο βέβαια λύνεται περίπου στα δύο τρίτα της ταινίας. Ταυτόχρονα καυτηριάζει έντονα τον ρατσισμό, τη ξενοφοβία και τη φοβία του διαφορετικού γενικότερα, αλλά και τη στυγνή ανδροκρατία της μικρής, συντηρητικής κοινωνίας. Βέβαια δεν διαθέτει κάποια κινηματογραφική / σκηνοθετική πρωτοτυπία, όλα είναι κλασικά και δοκιμασμένα, αλλά το συνιστώ για μια όντως ψυχαγωγική θέαση.

"HIT MAN" Ή Η ΔΙΠΛΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ

Καιρό είχαμε να δούμε ταινία του Richard Linklater. Είναι άνισος ίσως, αλλά συνήθως με ενδιαφέρον. Να λοιπόν που το 2023 κάνει μια συμπαθητική αστυνομική κωμωδία : "Hit Man". 

Ο ήρωας είναι καθηγητής φιλοσοφίας. ταυτόχρονα όμως είναι και μυστικός αστυνομικός. Με έναν πολύ εξειδικευμένο ρόλο όμως. Οι αστυνομικοί αυτοί εντοπίζουν άτομα που ψάχνουν για πληρωμένο δολοφόνο. Εμφανίζονται λοιπόν οι ίδιοι ως "hit men", τάχα για να αναλάβουν την υπόθεση, ηχογραφούν τους υποψήφιους ηθικούς αυτουργούς και, μόλις λήξει η συνάντηση, οι μπάτσοι τους περιμένουν απ' έξω με χειροπέδες. Ο φίλος μας είναι πειστικότατος στο ρόλο του επαγγελματία δολοφόνου ώσπου...

Βρήκα το φιλμ έξυπνο, σχετικά πρωτότυπο και γενικά διασκεδαστικό. Σε κάποια σημεία έχει πολύ πλάκα, αλλά ταυτόχρονα, όσο προχωρά, το σασπένς ανεβαίνει και τα πράγματα γίνονται όλο και πιο αγχωτικά... Όπως σε πολλές ταινίες του σκηνοθέτη υπάρχουν μακροί διάλογοι (όχι, καθόλου δεν με κούρασαν), αλλά η ιστορία εξελίσσεται διαρκώς. Ο σκηνοθέτης βρίσκει την ευκαιρία να μιλήσει για το θέμα των ρόλων που όλοι ενσαρκώνουμε - κυρίως σε έναν ψηφιακό πολιτισμό, που ο καθένας στο διαδίκτυο μπορεί να είναι όποιος θέλει. Οι ρόλοι είναι η ψεύτικη ζωή μας, αυτό που θα θέλαμε να είμαστε αλλά δεν... Αυτό ακριβώς δεν είναι ο ήρωας, που γίνεται όλο και γοητευτικότερος καθώς ενσαρκώνει τον "κακό"; Να και ερωτήματα περί ηθικής και της "ελαστικότητάς" της.

Κομψό και, το ξαναείπα, διασκεδαστικό νεονουάρ, ό,τι πρέπει για καλοκαίρι.

"57 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ" ΠΙΣΩ...

 

Ο Rusty Cundieff είναι ένας μαύρος σκηνοθέτης, τηλεοπτικός κυρίως, ο οποίος όμως έχει κάνει και αρκετό σινεμά. Το 2023 γυρίζει το φιλμ επιστημονικής φαντασίας "57 Δευτερόλεπτα" με τον Μόργκαν Φρίμαν σε δεύτερο, αλλά χαρακτηριστικό ρόλο.

Ένας κομπιουτεράς καταφέρνει να πάει στην ομιλία ενός διάσημου γκουρού της τεχνολογίας που είναι ίνδαλμά του και, συμπτωματικά, θα τον σώσει από μία απόπειρα δολοφονίας. Φεύγοντας θα βρει ένα χαμένο δαχτυλίδι και σύντομα θα διαπιστώσει ότι αν το πιέσει μπορεί να βρεθεί 57 δευτερόλεπτα πίσω στο χρόνο, οπότε μπορεί να προγραμματίσει τις ενέργειές του και να "διορθώσει" το παρόν, με ποικίλα αποτελέσματα...

Κυρίως περιπέτεια με σχετικό σασπένς - και ερωτικό στοιχείο - που ουσιαστικά βασίζεται σε μια παραλλαγή (επί το επιστημονικοφανταστικότερο) της κεντρικής ιδέας της "Μέρας της Μαρμότας". Διαθέτει καλούς και κακούς (αδίστακτους για την ακρίβεια), κάποιες περιπλοκές της ιστορίας που κρατούν τον θεατή και μερικά περί ανεξαρτησίας του ατόμου μηνύματα. Δεν είναι σε καμία περίπτωση κάτι σπουδαίο, απλώς βλέπεται σχετικά ευχάριστα. Νομίζω.

ΤΥΠΙΚΑ ΚΟΡΕΑΤΙΚΟΣ "ΒΕΤΕΡΑΝΟΣ"

Οι κορεάτες έχουν ένα δικό τους στιλ όταν παρουσιάζουν τις βίαιες ιστορίες του (συνήθως με μπάτσους, γκάνγκστερς, σίριαλ κίλερς κλπ.). είναι σαφές ότι έχουν δημιουργήσει σχολή. "Ο Βετεράνος" (Beterang) γυρίζεται από τον Ryoo Seung-wan (έχει αρκετές ταινίες στο ενεργητικό του) το 2015 και δεν ξεφεύγει από αυτό το ύφος, μόνο που εδώ υπάρχει και το κωμικό στοιχείο.

Ένας πεισματάρης μπάτσος, βίαιος αλλά απόλυτα τίμιος, προσπαθεί σχεδόν μόνος του να λύσει μια υπόθεση που "βρωμά", αλλά επειδή εμπλέκεται ισχυρή εταιρία, η οποία δωροδοκεί ή απειλεί, προσπαθεί να κουκουλωθεί. Θα έρθει όμως αντιμέτωπος όχι μόνο με τον πανίσχυρο μηχανισμό της εταιρίας, αλλά κυρίως με τον εντελώς διεφθαρμένο, κακομαθημένο, σαδιστή και βίαιο νεαρό γόνο της οικογένειας που διοικεί και τα πράγματα θα γίνου από ένα σημείο και πέρα προσωπική υπόθεση των δυο τους.

Το φιλμ ξεκινά μάλλον περίεργα, με κάποιες περισσότερο κωμικές - αν και βίαιες - καταστάσεις (με τιε οποίες ομολογώ ότι δεν γέλασα ιδιαίτερα). Σύντομα όμως τα πράγματα θα σοβαρέψουν, η ταινία θα βρει τον ρυθμό της και θα γίνει ένα ακόμα από τα κορεάτικα φιλμ που γνωρίζουμε. Δράση, αρκετή βία (όχι ακραία), σασπένς καθώς τα πράγματα "σφίγγουν" από όλες τις πλευρές, "βρώμικη", γκρίζα ατμόσφαιρα και βέβαια διεφθαρμένες, πανίσχυρες εταιρίες, εξ ίσου διεφθαρμένοι μπάτσοι που λαδώνονται και ο μοναχικός ήρωας που προσπαθεί ενάντια σε όλους. Κατά καιρούς (εξακολουθεί να) υπάρχει και κάποιο χιούμορ. Στο συγκεκριμένο φιλμ υπάρχει και μια ασυνήθιστη για το είδος "αριστερή" ματιά : Το θύμα είναι ένας συνδικαλιστής που διαμαρτύρεται και ο οποίος αντιμετωπίζεται με απόλυτη συμπάθεια, αντίθετα από την οκογενειοκρατούμενη και με αυστηρότατη ιεραρχία εταιρία, που είναι υπεράνω νόμου και εκπροσωπεί το κακό. 

Οι φίλοι του κορεάτικου σινεμά, που διατηρεί την αίγλη του εδώ και δεκαετίες να την ψάξουν.

"ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ ΤΖΕΝΙ" ΚΑΙ Ο ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΞΕΧΕΙΛΙΖΕΙ

Ο William Dieterle (1893-1972) ήταν γερμανός σκηνοθέτης. Έχοντας ήδη κάνει ταινίες στη χώρα του, πήγε στο Χόλιγουντ στα 30ς και έγινε ένας από το πλήθος των ευρωπαίων δημιουργών που "έφτιαξαν" το κλασικό αμερικάνικο σινεμά (θυμηθείτε τους Τσάπλιν, Χίτσκοκ, Λανγκ, Κέρτιζ, Κάπρα, Λιούμπιτς... για να αναφέρω μόνο μερικούς). Το 1948 γυρίζει το ασπρόμαυρο "Πορτρέτο της Τζένι" με τους Τζένιφερ Τζόουνς και Τζόζεφ Κότεν, αλλά και την παλαίμαχο Λίλιαν Γκις, ένα φιλμ που συνδυάζει τον ρομαντισμό με τη φαντασία.

Κατά τη διάρκεια της μεγάλης κρίσης ένας ζωγράφος που κυριολεκτικά πεινά συναντά στο πάρκο ένα έφηβο κορίτσι που μοιάζει να έρχεται από παλιότερη εποχή, καθώς μιλά για πράγματα και μέρη της πόλης που δεν υπάρχουν πια. Υπόσχεται να τον συναντήσει πάλι και... εξαφανίζεται για καιρό. Όταν θα συναντηθούν ξανά εκείνη θα έχει ωριμάσει. Οι σπάνιες συναντήσεις θα συνεχιστούν και ο έρωτας φυσικά θα ανθίσει. Από πού έρχεται και πού εξαφανίζεται η κοπέλα;

Θα μπορούσα να χαρακτηρίσω την ταινία ως το άκρον άωτο του ρομαντισμού. Ο αιώνιος έρωτας που δεν σβήνει ποτέ, που νικά τον χρόνο, ακόμα και τον θάνατο, που αποτελεί πηγή έμπνευσης για τον καλλιτέχνη - και θα τον εμπνέει για πάντα... Η ιστορία ανήκει εξ ολοκλήρου στο χώρο του φανταστικού, αλλά βέβαια αυτό είναι πρόσχημα για να μιλήσει για τον απόλυτο έρωτα σε εποχές λιγότερο κυνικές, όταν ακόμα πίστευαν σ' αυτόν, αλλά και για τον καλλιτέχνη που μπορεί να δημιουργήσει αριστουργήματα μόνο αν έχει ο ίδιος βιώσει πρόσωπα και πράγματα (αμφισβητίσιμη άποψη, αλλά, είπαμε, βρισκόμαστε σε ένα από τα πιο ρομαντικά φιλμ που έγιναν ποτέ). Φιλμ που καταλήγει σε ένα δυνατό, συναρπαστικό κρεσέντο.

Αξίζει να το δείτε ως ένα κλασικό φιλμ, έστω και αν μια τέτοια, τόσο ρομαντική αντιμετώπιση θα σας φανεί εκτός εποχής...

ΤΟ ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟ "ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ MR. GOODBAR"

 Το 1977 ο σημαντικός αμερικανός σκηνοθέτης Richard Brooks (1912-1992) γυρίζει την τελευταία του ενδιαφέρουσα  - και αμφιλεγόμενη - ταινία. Το "Αναζητώντας τον κ. Γκούντμπαρ" είτε σας αρέσει είτε όχι προξενεί μέχρι σήμερα συζητήσεις και διαφωνίες. Η Νταϊάν Κίτον στις δόξες της, ένας νεαρότατος Ρίτσαρντ Γκιρ και ο (σχεδόν) σταρ των 80ς Τομ Μπέρεγκερ συναντιούνται εδώ. 

Η ηρωίδα είναι μια αφοσιωμένη δασκάλα παιδιών με προβλήματα ακοής και ομιλίας. Είναι καλή, τα παιδιά τη λατρεύουν, αγαπά πραγματικά αυτό που κάνει. Ωστόσο ζει σε μια φριχτά καταπιεστική οικογένεια  - κυρίως λόγω του πατέρα της. Φεύγει λοιπόν από το σπίτι και... οι νύχτες της γίνονται το αντίθετο του οικογενειακού συντηρητισμού και της αγγελικής επαγγελματικής εικόνας: Γυρνά σε κακόφημα μπαρ και ψωνίζεται με όποιον της γυαλίσει....

Έτσι λοιπόν η ξέφρενη, κρυφή ερωτική ζωή έρχεται σε άμεση αντίθεση με την αφόρητη οικογενειακή καταπίεση και και τη γλυκύτητα της επαγγελματικής της ζωής. Και γιατί είναι τόσο αμφιλεγόμενο το φιλμ αυτό; (πολλές ομάδες ατόμων το μισούν). Ίσως επειδή - κατά μία ερμηνεία τουλάχιστον - με το κάπως απότομο, σοκαριστικό τέλος, ο Brooks μοιάζει να παίρνει μια ηθικοπλαστική στάση απέναντι στα τεκταινόμενα... Ή λόγω της εικόνας των σαλταρισμένων γκέι που παρουσιάζει... Ή επειδή μοιάζει να μας λέει "το πολύ σεξ μπορεί να είναι κατάρα" ...  ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων. 

Ωστόσο αυτό που είναι αναμφισβήτητο είναι η έντονη καταγραφή της εποχής. Βρισκόμαστε λίγο πριν ξεσπάσει η κατάρα του AIDS. Οπότε η αχαλίνωτη, ξένοιαστη και γιορταστική πλευρά της ζωής έχει την τιμητική της: Πειραματισμοί με το σεξ και τα ναρκωτικά, ξενύχτια και ξεφαντώματα στα κλαμπ και στα μπαρ, τα πρώτα γκέι μπαρ, η ντίσκο στο απώγειό της, η αμφισβήτηση στην πράξη (και όχι θεωρητικά)  της συντηρητικότητας της περασμένης γενιάς, αυτής των γονιών κλπ. κλπ. Πίσω απ' όλα αυτά όμως μοιάζει και πάλι να μας λέει ο Brooks, πρέπει ντε και καλά να κρύβεται ένα βαρύ, ασήκωτο δράμα. Το δραματικό αντίβαρο της απόλυτης ξενοιασιάς, του δίχως τύψεις αφήματος στην ηδονή...

Προτείνω να τη δείτε για να έχετε προσωπική γνώμη, ανεξάρτητα από το αν θα σας αρέσει ή όχι. Έστω και μόνο για την καταγραφή της εποχής που προαναφέραμε.

Ο ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΣ "LENNY" ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ

 

Ο Bob Fosse (1927-1987) μπορεί να άφησε πίσω του λίγες μόνο ταινίες, αυτές όμως αρκούν για να τον κατατάξουν στους μεγάλους του αμερικάνικου κινηματογράφου. Οι περισσότερες απ' αυτές περιστρέφονται - με διαφορετικούς τρόπους - γύρω από τον κόσμο του θεάματος, που ο ίδιος γνώριζε πολύ καλά, αφού ήταν μέρος του από πάντα και με διαφορετικές ιδιότητες. Το 1974 γυρίζει τον πολύ δυνατό (και ασπρόμαυρο) "Lenny" (Λένι ο Βρωμόστομος) με τους εξαιρετικούς Ντάστιν Χόφμαν και Βαλερί Περίν στους βασικούς ρόλους.

Πρόκειται για τη βιογραφία του stand up κωμικού Lenny Bruce (1925-1966), που είχε διχάσει τις ΗΠΑ με τις τολμηρές εμφανίσεις του (με τα λεγόμενά του, για να είμαστε ακριβείς), που καυτηρίασε αδίστακτα την κοινωνική υποκρισία, τσαλαπάτησε τα αστικά ταμπού, ενόχλησε πάρα πολλούς, θεωρείται ο "δημιουργός" σχεδόν της undergraund stand-up comedy, ενώ, ταυτόχρονα με όλα αυτά, ακολουθούσε μια απόλυτα αυτοκαταστροφική προσωπική πορεία. 

Το φιλμ παρακολουθεί τη ζωή του από τα 50ς, όταν αγωνίζεται να εδραιώσει την καριέρα του, την κορύφωσή της - ενώ οι κάθε λογής συντηρητικοί και αρτηριοσκληρωτικοί ωρύονται εναντίον του - και την επακόλουθη πτώση. Βωμολόχος και σκατολόγος, τολμηρός όσο ελάχιστοι στην εποχή του, δεν διστάζει να καυτηριάσει με κάθε τρόπο πολιτικούς, κάθε λογής υψηλά ιστάμενους, αλλά και τον συντηρητισμό και την υποκρισία του "μέσου ανθρώπου". Μοιάζει να προσπαθεί να ενοχλήσει τους πάντες. Οι μπάτσοι τον παρακολουθούν συνεχώς από ένα σημείο και πέρα, οι συλλήψεις και οι δίκες είναι συνηθισμένο φαινόμενο, η πτώση αρχίζει να διαγράφεται. Το ενδιαφέρον στην ταινία είναι ότι ο ήρωας δεν παρουσιάζεται ως άγιος - μάρτυρας που υποφέρει. Δεν πρόκειται για αγιογραφία. Πέραν της ασφυκτικής, μουχλιασμένης ηθικής της εποχής, που εκείνος προσπαθεί να υπονομεύσει με κάθε τρόπο και τη σκιαγράφηση της εποχής γενικότερα, καταγράφονται τα προσωπικά του πάθη, οι προσωπικοί του δαίμονες, οι εθισμοί... η αυτοκαταστροφική πορεία που προαναφέραμε.

Εξαιρετική ταινία, εξαιρετικός Ντάστιν Χόφμαν σε έναν από τους σημαντικότερους ρόλους της μακράς καριέρας του, εξαιρετική φωτογραφία, απίστευτες φάτσες... ένα κλασικό φιλμ του αμερικάνικου σινεμά που καλά θα κάνετε να δείτε αν δεν το έχετε ήδη κάνει.

ΤΙ ΑΛΛΟ ΘΑ ΑΚΟΥΣΟΥΜΕ... "ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΡΙΑ ΒΡΙΚΟΛΑΚΑΣ ΑΝΑΖΗΤΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΚΟ ΑΤΟΜΟ" (!;!;)

Λοιπόν, αυτό το καλοκαίρι βγαίνουν στα θερινά πολλές συμπαθητικές ταινίες, πραγματικά "από το πουθενά". Συμπαθητικές λέω, ευχάριστες, όχι κάτι μεγάλο που θα αλλάξει το σινεμά, αλλά "μικρές" παραγωγές που απολαμβάνεις να παρακολουθείς. Πολύ λίγες απ' αυτές είναι αμερικάνικες...

Να λοιπόν η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της εκ Κεμπέκ (το φιλμ είναι γαλλόφωνο) Ariane Louis-Seize με τον απίστευτο τίτλο "Ανθρωπίστρια Βρικόλακας Αναζητά Αυτοκτονικό Άτομο" (2023). Ε, δεν μπορούσα να μην σπεύσω...

Ναι, είναι αυτό ακριβώς που λέει ο τίτλος. Μία νεαρή (σε εμφάνιση) βρικόλακας, που ζει με τους γονείς της επίσης βρικόλακες και συναντιέται με το σόι της (βρικόλακες φυσικά κι αυτοί) αρνείται να σκοτώσει για να πιει αίμα. Τρέφεται με δωρεές αίματος που της κάνουν οι γονείς, αλλά η ίδια δεν θέλει να βγει για κυνήγι, όπως θα έπρεπε. Το σόι θα αρχίσει πλέον να την πιέζει πολύ ("μεγάλωσες, μέχρι πότε θα σε ταϊζουμε" και τέτοια). Τι θα κάνει η ηρωίδα;

Είναι μια μικρή ταινία που συνδυάζει την κωμωδία, τον έντονο, dark ρομαντισμό, το δράμα σε κάποια σημεία, στοιχεία τρόμου... και κάπου μπορεί να γίνει και συγκινητική. Το καλό είναι ότι, κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον, όλα αυτά τα στοιχεία βρίσκονται σε ισορροπία και κανένα δεν αποβαίνει εις βάρος του άλλου. Οπότε το αποτέλεσμα είναι γλυκό, τελικά αισιόδοξο και... όσο μοναχικός κι αν είναι (ή νοιώθει) κάποιος, πάντα μπορεί να βρεθεί μια αδελφή ψυχή...  

ΟΝΤΩΣ "ΟΛΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΤΗ ΝΥΧΤΑ"

Ο Peter Sasdy είναι ένας παλιός βρετανός τηλεσκηνοθέτης, που είχε αρχίσει την καριέρα του από τα τέλη των 50ς. Στα 70ς γύρισε και μερικές κινηματογραφικές ταινίες, κυρίως τρόμου, δίχως συγκλονιστικά αποτελέσματα. Το 1973 πάντως γυρίζει το "Nothing But the Night" ("Όλα Γίνονται τη Νύχτα" ο ελληνικός τίτλος) με τα "ιερά τέρατα" του βρετανικού τρόμου Κρίστοφερ Λι και Πίτερ Κάσινγκ, αλλά και την Νταϊάν Ντορς. 

Στο φιλμ εμπλέκεται ένα απομονωμένο ορφανοτροφείο σε εξ ίσου απομονωμένο βρετανικό νησί, οι μυστηριώδεις θάνατοι 3 από τους διαχειριστές της αμύθητης περιουσίας νεκρής πλούσιας, που χρηματοδοτεί το ίδρυμα και οι υποψίες ενός επιθεωρητή ότι οι θάνατοι, που μοιάζουν με αυτοκτονίες, μόνο αυτοκτονίες δεν είναι. Ένα κοριτσάκι, τρόφιμος του ιδρύματος, έχει παράξενους εφιάλτες μετά από ένα δυστύχημα. Σύντομα η δράση θα μεταφερθεί στο νησί. 

Η συνύπαρξη Λι και Κάσινγκ δεν προϋποθέτει υποχρεωτικά καλή ταινία. Εδώ η ιστορία έχει κάποιο ενδιαφέρον, το μυστήριο πυκνώνει και μετά από κάποιο σημείο - ίσως λίγο άγαρμπα και απότομα - μετατρέπεται σε ταινία folk horror. Βλέπεται με σχετικό ενδιαφέρον, κουβαλά την ατμόσφαιρα των 70ς, αλλά δεν πείθει απόλυτα. Ωστόσο δεν μετάνιωσα που το είδα.

ΥΓ: Πάντως δεν μου βγάζετε απ' το μυαλό ότι η σχετικά άγνωστη αυτή ταινία είναι ο "προάγγελος" του κλασικού folk horror φιλμ "Το Καταραμένο Σκιάχτρο", που γυρίστηκους μήνες μετά την ίδια χρονιά και στην οποία έπαιζε και πάλι ο Κρίστοφερ Λι.

Ε, ΟΧΙ ΑΚΡΙΒΩς "ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΛΟΣΥΝΗΣ"...

Να λοιπόν που ο Γιώργος Λάνθιμος (απόλυτα διεθνής, εννοείται, σκηνοθέτης), επανέρχεται μετά τον σάλο του "Poor Things" στις καταβολές του. Οι "Ιστορίες Καλοσύνης" (Kinds of Kindness) του 2024 επιστρέφουν στο κλίμα του "Κυνόδοντα", του "Αστακού" και των άλλων "weird" ταινιών που τον καθιέρωσαν και ο Φιλίππου είναι και πάλι ένας από τους δύο σεναριογράφους του. Οι ηθοποιοί είναι αυτή τη φορά η Έμα Στόουν, ο Ουίλιαμ Νταφόε και ο Τζέσι Πλέμονς. Πρόκειται για μια σπονδυλωτή ταινία με τρία "επεισόδια".

Ένας παντρεμένος άντρας παύει να έχει οποιαδήποτε πρωτοβουλία και γίνεται ένα πειθήνιο "παιχνίδι" στα χέρια του αφεντικού του, που πλέον υπαγορεύει και την παραμικρή λεπτομέρεια της ζωής του. Ένας αστυνομικός αμφιβάλλει αν η γυναίκα του, που επιστρέφει μετά από ένα ναυάγιο, είναι όντως η γυναίκα του. Μία πιστή ενός είδους αίρεσης προσπαθεί απεγνωσμένα να εντοπίσει την "εκλεκτή" που η αίρεση πιστεύει ότι κάπου ζει ανάμεσά μας.

Τι κοινό έχουν αυτές οι ιστορίες; Κανένα, εκτός από τον προφανή σουρεαλισμό και το παράλογο που τις διακρίνει. Και, βέβαια, το κοινό που σκαρφίστηκε ο σκηνοθέτης τους: Να παίζουν οι ίδιοι ακριβώς ηθοποιοί (όχι μόνο οι πρωταγωνιστές που προαναφέραμε, αλλά και πιο μικροί ρόλοι) και στις 3 ιστορίες, ενσαρκώνοντας κάθε φορά διαφορετικούς χαρακτήρες. Η ταινία - απόλυτα ηθελημένα - δεν έχει την παράδοξη και πειραγμένη εικόνα του "Poor Things", αλλά μια "νορμάλ" εικόνα. Όλα μοιάζουν πιο στρωτά, αλλά οι ιστορίες που αφηγούνται είναι πολύ πιο παρανοϊκές. 

Προσωπικά προτιμώ την πρώτη. Πιο ολοκληρωμένη, πιο δυνατή και, κατ΄εμένα τουλάχιστον, με πολύ ενδιαφέρον νόημα (η εκούσια υποταγή). Η δεύτερη είναι η πλέον σουρεάλ και με τα περισσότερα σεναριακά ερωτηματικά, που μένουν μετέωρα. Η τρίτη διαθέτει ένα τέλος με πραγματικά κατάμαυρο χιούμορ και μιλά (ίσως) για τον ανεξέλεγκτο και απόλυτα ανατρεπτικό στα όποια σχέδια ρόλο της τύχης στα ανθρώπινα πράγματα. Και οι τρεις διακρίνονται για το μαύρο χιούμορ που ανέφερα, και οι τρεις είναι σκοτεινές και σε αρκετά σημεία συνειδητά άβολες και "ενοχλητικές", όπως όλες του Λάνθιμου άλλωστε, και οι τρεις διαθέτουν το στοιχείο της εκούσιας θυσίας για κάποιου είδους συναισθηματικής ασφάλειας. 

Είδα την ταινία με ενδιαφέρον, δίχως να τη θεωρώ την καλύτερη του δημιουργού. Προειδοποιώ (το ξέρετε άλλωστε, όλοι το επεσήμαναν): Μην περιμένετε σε καμία περίπτωση να δείτε ένα ακόμα "Poor Things". Το φιλμ απευθύνεται α π ο κ λ ε ι σ τ ι κ ά σε όσους αγάπησαν τον προ "Poor Things" Λάνθιμο. Σας προειδοποίησα.

"FRIEMONT" : ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΑ, ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΑΙ ΓΛΥΚΥΤΗΤΑ

 

Η Babak Jalali είναι ιρανή, αλλά έχει μεγαλώσει κυρίως στο Λονδίνο. Το ασπρόμαυρο "Friemont" (2023) είναι η 4η μεγάλου μήκους ταινία της και είναι γυρισμένη στις ΗΠΑ.

Μια νεαρή αφγανή μετανάστρια δουλεύει σε κινέζικη επιχείρηση που παράγει τα γνωστά κινέζικα cookies που περιέχουν χαρτάκι με κάποιο ρητό. Η ζωή της είναι μοναχική, οι γείτονές της άλλοι αφγανοί μετανάστες και το παρελθόν της από τους διαρκείς πολέμους στη χώρα της την κυνηγά ακόμα στο ήσυχο μέρος που ζει (κατηγορείται η ίδια μάλιστα). Μια μέρα αποφασίζει να αφήσει ένα διαφορετικό μήνυμα σε ένα cookie και να βγει κάπως (κάπως λέω, όχι καμιά μεγάλη επανάσταση) από τον μελαγχολικό λήθαργο στον οποίο βρίσκεται.

Αν σας αρέσει ο παλιότερος αμερικάνικος ανεξάρτητος κινηματογράφος (οι πρώτοι Jarmous, Hartley κλπ.), τότε νομίζω ότι θα σας αρέσει πολύ και το μικρό αυτό φιλμ. Είμαι σίγουρος ότι διαβάζοντας την ιστορία θα σκεφτείτε "Ωχ, θα κόψω τις φλέβες μου". Καθόλου. Η περιρρέουσα μελαγχολία συνυπάρχει με πολύ χιούμορ, παίρνει τα πάνω της με το διακριτικό πλην όμως σταθερό πείσμα της ηρωίδας και τελικά περνά ένα απόλυτα αισιόδοξο μήνυμα. Οι χαλαροί ρυθμοί δεν έχουν τίποτα το κουραστικό (για μένα). Περισσότερο ηρεμούν. Και φυσικά μπορεί υπόγεια να μιλά για τη μοναξιά (βασικό θέμα της ταινίας), το μεταναστευτικό, την αναζήτηση μιας αδελφής ψυχής, αλλά όχι κραυγάζοντας. Ίσως η λέξη που θα χαρακτήριζε την ταινία είναι "διακριτικότητα".

Η γνωστή κατάληξή που πάντα επαναλαμβάνω σε τέτοιου είδους ταινίες: Προσωπικά μου άρεσε πολύ. Αν είστε εθισμένοι στα χολιγουντιανά ή άλλα blogbaster, οι ταινίες αυτές δεν είναι για σας (κρίμα). Στους υπόλοιπους νομίζω ότι θα αρέσει.

"ΦΤΗΝΑ ΤΣΙΓΑΡΑ" : ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΓΙΑ CULT

 

Ξέρω ότι τα "Φτηνά Τσιγάρα" του 2000 του Ρένου Χαραλαμπίδη θεωρούνται η καλύτερη ταινία του. Πρωταγωνιστεί ο ίδιος και η Άννα-Μαρία Παπαχαραλάμπους, ενώ σε μικρούς ρόλους εμφανίζονται διάφορες cult φιγούρες του ελληνικού σινεμά. Εξ άλλου η ταινία είναι μια διαρκής προσπάθεια να γίνει cult.

Μια ζεστή αυγουστιάτικη νύχτα στην έρημη Αθήνα ένα γοητευτικό "ρεμάλι", που ως στόχο της ζωής του έχει "να μην κάνει τίποτα", γνωρίζει σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο μια όμορφη κοπέλα. Θα περιπλανηθούν όλη τη νύχτα στην έρημη (το ξαναλέω) Αθήνα, ενώ παράλληλα, με ένα διαρκές μπρος - πίσω στο χρόνο, βλέπουμε σκηνές από την καθημερινότητα του τεμπέλη ήρωα - ή μάλλον από το τίποτα της ζωής του.

Πλάκα έχει σε κάποια σημεία, διαθέτει κάποιες αστείες ατάκες και σκηνές, μιλά ξώφαλτσα για μοναξιά, παίζει με το happy end και τον ρομαντισμό και τελικά πασχίζει με κάθε τρόπο για να πετύχει αυτό ακριβώς που έγραψα στην αρχή: Να γίνει cult. Ταυτόχρονα το φιλμ γίνεται μια πινακοθήκη ιδιόρρυθμων - για να το πούμε κομψά - ατόμων, οι περισσόεροι από τους οποίους καπνίζουν ασταμάτητα : Ο Τσάκωνας, ο Σπυριδάκης, ο Παναγιωτίδης, ο Βακούσης και άλλοι πολλοί, ο καθένας με τον τρόπο του (ενίοτε σουρεαλιστικό) προσθέτουν την πινελιά τους. 

Τι να σας πω. Κάποια πλάκα την έχει - ας μην πάρουμε τίποτα στα σοβαρά άλλωστε, αλλά μάλλον βαρέθηκα με τις συνεχείς επαναλήψεις κάποιων μοτίβων, την περιρρέουσα αμπελοφιλοσοφία όταν ο ήρωας, που βαριέται που ζει, προσπαθεί να μιλήσει ποιητικά ή βαθυστόχαστα (συμβαίνει δυστυχώς συχνά αυτό) και με διάφορα άλλα. Όχι, δεν τσίμπησα. Είναι πάντως μια προσπάθεια για ένα συνειδητό low budget σινεμά, που θυμίζει τα αντίστοιχα αμερικάνικα ανεξάρτητα φιλμ της εποχής.