"7 ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΜΑΪΟΥ" ΠΟΥ ΘΑ ΚΑΘΟΡΙΣΟΥΝ ΤΗ ΜΟΙΡΑ ΤΩΝ ΗΠΑ

Ο John Frankeheimer (1930-2002) είναι από τους γνωστούς χολιγουντιανούς δημιουργούς. Στο πρώτο μέρος της καριέρας του μάλιστα, ως το 1968 περίπου, είχε γυρίσει μια σειρά από εξαιρετικά φιλμ. Ένα απ' αυτά, από τα γνωστότερά του, είναι οι ασπρόμαυρες "7 Μέρες του Μαϊου" του 1964. Μπαρτ Λάνκαστερ, Κερκ Ντάγκλας, Άβα Γκάρντνερ, Φρέντερικ Μαρτς, Μάρτιν Μπάλσαμ, αποτελούν μέρος μόνο ενός πολύ δυνατού καστ.

 Ένας αντιδημοφιλής πρόεδρος των ΗΠΑ καταφέρνει να κλείσει συμφωνία με τους σοβιετικούς "εχθρούς" για πλήρη πυρηνικό αφοπλισμό (βρισκόμαστε βεβαίως στην καρδιά του Ψυχρού Πολέμου). Ωστόσο οι στρατιωτικοί κύκλοι, οι κάθε λογής "πατριώτες" και οι ισχυρές δεξιές δυνάμεις έχουν πείσει την πλειοψηφία των πολιτών ότι η συμφωνία με τους "ύπουλους" κομμουνιστές αποτελεί έσχατη προδοσία. Εξέχουσα μορφή των κύκλων που εναντιώνονται στη συμφωνία είναι ένας διάσημος, δημοφιλέστατος και γοητευτικός στρατηγός, ήρωας πολέμου και πιθανότατα επόμενος υποψήφιος πρόεδρος. Τι θα γίνει όταν ένας αξιωματικός του ναυτικού, προσωπικός φίλος και θαυμαστής του στρατηγού, ανακαλύψει ότι ο τελευταίος ετοιμάζει άμεσο στρατιωτικό πραξικόπημα και πλήρη κατάλυση της δημοκρατίας;

Πρόκειται για ένα εξαιρετικό πολιτικό θρίλερ, από τα καλύτερα του είδους, ενός χαμένου σήμερα ποιοτικού, πολιτικοποιημένου και σκεπτόμενου Χόλιγουντ (ναι, σαφώς υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά απλώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα). Η ταινία θέτει πολλά ερωτήματα και θέματα : Τι γίνεται όταν ο άνθρωπος που θαυμάζεις αποδεικνύεται όχι και τόσο αθώος; Τι διαλέγεις όταν η προδοσία του πολιτεύματος - και της διαφαινόμενης ειρήνης - συγκρούεται με την προδοσία μιας βαθιάς φιλίας; Τι σημαίνει (και πώς καλλιεργείται ή καταστρέφεται) η λαϊκή δημοφιλία; Ποιοι μηχανισμοί κατευθύνουν τη γνώμη των πολιτών; Στην ουσία εδώ παρακολουθούμε μια μάχη ανάμεσα σε δεξιές και "αριστερές" αντιλήψεις (ό,τι και αν σημαίνουν αυτά για τις ΗΠΑ).

Το σενάριο είναι στέρεο και μελετημένο, σαν παρτίδα σκακιού, και, όσο προχωρά το φιλμ καταφέρνει να ανεβάζει το σασπένς. Ποιος θα προλάβει; Η αγωνία του θεατή είναι πραγματική, με την έννοια ότι βρισκόμαστε στην εποχή όπου μεγάλες χολιγουντιανές ταινίες δεν δίσταζαν να έχουν "κακό" τέλος, καθώς ο φόβος του πυρηνικού πολέμου πλανιόταν διαρκώς στην ατμόσφαιρα. Φυσικά μην περιμένετε δράση, κυνηγητά, πιστολίδια και άλλα τέτοια. Οι έκβαση των "μαχών" εδώ είναι θέμα στρατηγικών κινήσεων και τακτικών. 

Κατά την γνώμη μου συνίσταται απόλυτα στους φίλους του παλιού, μεγάλου αμερικάνικου σινεμά (δίχως ήρωες που σώζουν τον κόσμο κάθε δεύτερη εβδομάδα).   

'"ΥΠΕΡΑΝΩ ΠΑΣΗΣ ΥΠΟΨΙΑΣ" 'Η Η ΠΑΡΑΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Ο Elio Petri (1929-1982) είναι από τους σημαντικούς σκηνοθέτες του μεγάλου ιταλικού σινεμά των 60ς και 70ς. Το 1970 γυρίζει το "Υπεράνω πάσης Υποψίας" (Indagine su un cittadino al di sopra di ogni sospetto) με τον Τζαν Μαρία Βολοντέ ως απόλυτο πρωταγωνιστή και την βραζιλιάνα σταρ της εποχής Φλορίντα Μπολκάν.

Ένας αστυνομικός που μόλις έχει προαχθεί σε επικεφαλής του τμήματος πολιτικών εγκλημάτων δολοφονεί την ερωμένη του δίχως λόγο στη διάρκεια ενός σαδομαζοχιστικού σεξουαλικού παιχνιδιού. Από εκεί και πέρα, αντί να καλύψει το έγκλημά του, σπέρνει επίτηδες στοιχεία που οδηγούν στον ίδιο, προσπαθώντας να αποδείξει ότι ως "υπεράνω πάσης υποψίας" επιφανής πολίτης αποκλείεται να συλληφθεί!

Ως μισαλλόδοξος, φανατικά αντικομμουνιστής και υπέρ της επιβολής της τάξης με κάθε τρόπο μπάτσος, ουσιαστικά ένας φασίστας (ο οποίος ωστόσο είναι δημοσφιλέστατος στους υφισταμένους του) ο Βολοντέ παίρνει στις πλάτες του το φιλμ. Ουσιαστικά ο ήρωάς του βρίσκεται με τις εμμονές και τις ιδεοληψίες του στα όρια της παράνοιας, όπως κάθε βίαιος φασίστας άλλωστε, πράγμα που δείχνεται και από την ψυχαναλυτική διάσταση της ταινίας. 

Παράδοξο θρίλερ, σχεδόν σουρεαλιστικό ως προς τον χαρακτήρα του πρωταγωνιστή του, είναι ουσιαστικά μια βιτριολική σάτιρα όχι μόνο του καταπιεστικού αστυνομικού κατεστημένου, το οποίο παρουσιάζει με τα μελανότερα χρώματα, αλλά ουσιαστικά κάθε μορφής εξουσίας. Παρατηρείστε άλλωστε ότι οι σχέσεις εξουσίας του ήρωα - που προφανώς λόγω της υψηλής του θέσης συμβολίζει το σύστημα γενικότερα - επεκτείνονται και στην ατομική και ερωτική του ζωή. 

Πρωτότυπο φιλμ, από αυτά που δεν γυρίζονται πλέον σήμερα, συνίσταται για την παραδοξότητα της ιστορίας και την γενική καταγγελτική του διάθεση - δίχως να παραγκωνίζεται και η διάσταση του αστυνομικού θρίλερ, απ' αυτά που από την αρχή γνωρίζεις τον δολοφόνο.

ΟΧΙ ΤΟ "DRESSED TO KILL" ΠΟΥ ΞΕΡΕΤΕ, ΑΛΛΑ ΑΥΤΟ ΜΕ ΤΟΝ ΣΕΡΛΟΜΚ ΧΟΛΜΣ

 

Ως γνωστόν έχουν γυριστεί πάμπολλες ταινίες με τον θρυλικό ντετέκτιβ Σέρλοκ Χολμς και δεκάδες ηθοποιοί τον έχουν ενσαρκώσει. Στα μακρινά 40ς ο Roy William Neill (1887-1946) είχε γυρίσει μια σειρά ταινιών με ιστορίες του. Το δίδυμο Σέρλοκ - Γουότσον ενσάρκωναν στη σειρά αυτή οι Basil Rothbone και Nigel Bruce αντίστοιχα. Το "Dressed to Kill", το τελευταίο της σειράς, γυρίστηκε το 1946.

Ένας φίλος, μανιώδης συλλέκτης μουσικών κουτιών, επισκέπτεται το δίδυμο στο διαμέρισμά τους και, ανάμεσα σε άσχετες κουβέντες, αναφέρει ότι κάποιοι έκλεψαν από το σπίτι του ένα απ' αυτά. Το περίεργο είναι ότι, ενώ υπήρχαν πραγματικά σπάνια και πολύτιμα τέτοια, οι ληστές περιορίστηκαν σε ένα κοινότοπο και ευτελούς αξίας. Τι πιο φυσικό το περίεργο της υπόθεσης αυτής να τραβήξει την προσοχή του δαιμόνιου Σέρλοκ...

Εντάξει, η ασπρόμαυρη αυτή ταινία διαθέτει την νοσταλγία των παλιών φιλμ, είναι σχετικά στιλάτη, οδηγεί σε μια μεγαλύτερη ιστορία, περιέχει φόνους, εμπλέκει μια γοητευτική, πλην όμως αδίστακτη κακοποιό, ωστόσο δεν την βρήκα και πολύ σπουδαία. Αφέλειες, μάλλον εύκολη ιστορία, μάλλον λίγο σασπένς και ένας μάλλον χαζός Γουότσον δεν συνθέτουν μια δυνατή ταινία. Συνίσταται κυρίως σε φίλους του παλιού σινεμά και σε φανατικούς του γνωστότερου ίσως ντετέκτιβ όλων των εποχών.