ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΕΝΑΓΩΝΙΩΣ "ΣΗΜΕΙΟ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑΣ"

 Το "Σημείο Επαναφοράς" (Bod Obnovy) είναι μια τσέχικη ταινία επιστημονικής φαντασίας που γύρισε ο Robert Hloz το 2023. Είναι η πρώτη του μεγάλου μήκους.

Σε μια μελλοντική (κοντινή χρονικά) κοινωνία η αστική βία έχει αυξηθεί αφάνταστα. Μια πρωτοποριακή τεχνολογία επιτρέπει στους ανθρώπους να επανέλθουν στη ζωή αλλά, προσοχή, μόνο αν έχει κάποιος πεθάνει από βίαιο θάνατο και όχι από φυσικά αίτια, αρκεί να έχει ένα είδος back up του εαυτού του του τελευταίου 48ωρου, πράγμα που γίνεται πανεύκολα, μέσα σε ένα λεπτό. Οι πάντες το κουβαλάν μαζί τους σε μικροσκοπική συσκευή. Η τεχνολογία αυτή έχει γίνει συνταγματικό δικαίωμα κάθε πολίτη και προσφέρεται δωρεάν. Όταν ένα εύπορο ζευγάρι βρίσκεται δολοφονημένο και δίχως αυτό το back up (οπότε δεν μπορούν να "επανέλθουν") , μία αστυνομικός καλείται να λύσει το μυστήριο, που γίνεται όλο και πιο "μεγάλο" και πολύπλοκο.

Πολύ καλή ταινία επιστημονικής φαντασίας, εξαιρετικά καλογυρισμένη, που συνδυάζει το φανταστικό με το αστυνομικό στοιχείο, με σασπένς και ανατροπές (συνεπείς ανατροπές, όχι αυθαίρετες) και με στοιχεία πολιτικής κριτικής μιας σύγχρονης κατάστασης που όλοι ζούμε (δεν σας λέω άλλα γι' αυτό). Το εντυπωσιακό είναι ότι το γύρισμα, τα (λίγα) εφέ, ο ρυθμός, είναι όλα άψογα και, σε τεχνικό επίπεδο, απόλυτα εφάμιλλα ενός σχετικού αμερικάνικου φιλμ (οι αμερικάνοι, παρά τις συχνότατες μπούρδες που παράγουν, έχουν αναμφισβήτητα κατακτήσει την κινηματογραφική τεχνική, οπότε συχνά στο Χόλιγουντ μιλάμε για "καλογυρισμένες μπούρδες"). Το συγκεκριμένο φιλμ είναι λοιπόν καλογυρισμένο, αλλά, κατά τη γνώμη μου, όχι μπούρδα. Όπως σωστά γράφτηκε στο προγραμματάκι των Νυχτών Πρεμιέρας, ο σκηνοθέτης καλά θα κάνει να ετοιμάζει τις βαλίτσες του για Χόλιγουντ. Τεχνικά τουλάχιστον
είναι έτοιμος.

"LAST VOYAGE OF THE DEMETER": ΑΝΑΛΥΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ "ΔΡΑΚΟΥΛΑ"

 

Το 2023 ο νορβηγός Andre Ovredal (τον θυμόμαστε από το έξυπνο ψευδοντοκιμαντέρ "Κυνηγός Τρολ" του 2010) γυρίζει το "The Last Voyage of Demeter" ("Demeter : Η Αφύπνιση του Κακού" στην Ελλάδα).

Η ιστορία βασίζεται σε ένα πολύ μικρό μέρος του κλασικού μυθιστορήματος του Μπραμ Στόουκερ "Δράκουλας" (από εκεί ξεκίνησαν όλα). Ξέρετε το βιβλίο ή τις αναρίθμητες κινηματογραφικές μεταφορές του; Κάποια στιγμή λοιπόν ο εφιαλτικός κόμης αποφασίζει να φύγει από τον πύργο του και να εγκατασταθεί στο Λονδίνο για να βρίσκεται κοντά στη Μίνα που έχει ερωτευτεί. Ναυλώνει λοιπόν ένα καράβι για να τον μεταφέρει, με το αμπάρι γεμάτο με κιβώτια με χώμα από την πατρίδα του - μόνο που σε ένα από αυτά κοιμάται ο ίδιος τις ώρες της μέρας. Φυσικά κατά τη διάρκεια του ταξιδιού πρέπει να τραφεί. Το καράβι θα φτάσει στις ακτές της Βρετανίας δίχως κανέναν επιβάτη, ως πλοίο φάντασμα...

Δεν σας κάνω σπόιλερ. Η πρώτη - πρώτη σκηνή του φιλμ δείχνει το ακυβέρνητο πλοίο να συγκρούεται στα βράχια.Τι ακριβώς συνέβη όμως κατά τη διάρκεια του καταραμένου αυτού ταξιδιού; Αυτό μας δείχνει το φιλμ. Οι πρωταγωνιστές είναι οι ναυτικοί του πληρώματος, άνθρωποι από διαφορετικές χώρες, με διαφορετικούς χαρακτήρες, οι οποίοι αναλύονται αρκετά. Το ίδιο το "κακό" εμφανίζεται πολύ λίγο. 

Βρήκα την ταινία καλογυρισμένη, ιδιαίτερα ατμοσφαιρική και με πολύ καλό κλίμα εποχής. Δεν θα τρομάξει κανέναν (δεν το ενδιαφέρουν τα ξαφνικά "μπου" που σε κάνουν να πηδάς από το κάθισμά σου), αλλά βασίζεται στη δημιουργία ενός διαρκούς κλίματος ανησυχίας και φόβου, πράγμα που κατά τη γνώμη μου καταφέρνει. Οπότε νομίζω ότι, δίχως να είναι αριστούργημα, είναι ένα αξιοπρεπέστατο φιλμ τρόμου.

ΥΓ: Οι περισσότεροι χαρακτήρες είναι επινοημένοι για το φιλμ. Στο κλασικό βιβλίο δεν δίνεται ιδιαίτερο βάρος στο ταξίδι.

Ο "OPPENHEIMER" ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ

 Ο πάντα μεγαλεπήβολος Christopher Nolan γυρίζει το 2023 το τρίωρο βιογραφικό φιλμ "Oppenheimer", τη μεταφορά δηλαδή στην οθόνη της ζωής του γνωστού επιστήμονα, που θεωρείται ο πατέρας της ατομικής βόμβας. Στο βασικό ρόλο ο Κίλιαν Μέρφυ και γύρω του πλειάδα γνωστών ηθοποιών: Έμιλι Μπλαντ, Ματ Ντέιμον, Ρόμπερτ Ντάουνι τζ., Κένεθ Μπράνα, Ράμι Μάλεκ, Κέισι Άφλεκ, Γκάρι Όλντμαν, Φλόρενς Πιου κ.ά.

Παρακολουθούμε την πορεία του Οπενχάιμερ από φοιτητή έως τα μέσα των 50ς. Ουσιαστικά όμως το φιλμ εστιάζει σε τρεις σημαντικές φάσεις της ζωής του: Στην κατασκευή της ατομικής βόμβας (το περίφημο Σχέδιο Μανχάταν κάποθ στην έρημο της Νεβάδας) και, μεταπολεμικά πλέον, σε δύο "εξεταστικές επιτροπές" (διώξεις ουσιαστικά) του μεγάλου επιστήμονα: Τη μία την εποχή του μακαρθισμού (ο Οπενχάιμερ είχε αριστερό παρελθόν) και μετά σε εξεταστική επιτροπή όπου θα αποκαλυφτούν πολλά για τις σχέσεις του με έναν γερουσιαστή (δεν εννοώ σεξουαλικές σχέσεις). Παράλληλα παρακολουθούμε φάσεις της προσωπικής του ζωής.

ΟΚ. Το είπαμε. Η ταινία είναι μεγαλεπήβολη, καλογυρισμένη, με λαμπρό καστ. Είναι δομημένη με πισωγυρίσματα στο χρόνο, καθώς πηγαινοερχόμαστε από τη μία εποχή στην άλλη (η μία από τις 3 βασικές ιστορίες είναι ασπρόμαυρη). Ναι, μας δίνει την εσωτερική σύγκρουση του βασικού χαρακτήρα - αγάπη για την επιστήμη του και πάθος για τη δημιουργία της περίφημης βόμβας και μετά, όταν βλέπει τα αποτελέσματα, τύψεις, αμφιβολίες και προσπάθειες να περιορίσει τη συνέχεια του κακού (απόπειρες εξιλέωσης μάλλον). Επίσης στα θετικά τοποθετώ και την σαφέστατη κατάδειξη της αμερικάνικης αντικομμουνιστικής υστερίας στα 50ς κυρίως (και μέχρι σήμερα βέβαια), του ασφυκτικού κλίματος και τις διάφορες εξεταστικές επιτροπές - παρωδίες. 

Το φιλμ στο πρώτο μισό ομολογώ ότι με κούρασε. Στο δεύτερο μέρος - για μένα τουλάχιστον -τα πράγματα βελτιώθηκαν, καθώς μπαίνει το στοιχείο του (ψυχολογικού) σασπένς, όταν αποκαλύπτονται διάφορα μυστικά και σκιαγραφούνται καθαρότερα κάποιοι χαρακτήρες και το γιατί δρουν όπως δρουν. 

Το γενικό προσωπικό συμπέρασμα; Καλή ταινία, αλλά όχι "μεγάλη" ταινία. Μου άρεσε που την είδα, αλλά δεν τη θεωρώ κάτι σαν "τομή στην ιστορία του σινεμά" ή κάτι τέτοιο. Α, και κάτι ακόμα: Το έχω ξαναπεί και το επαναλαμβάνω: Δεν είμαι ιδιαίτερα φανατικός οπαδός του "τεράστιου" για πολλούς Nolan. Τον παρακολουθώ, αρκετές φορές μου αρέσει, αλλά μέχρις εκεί. Ούτε μέγιστος ούτε κάτι παρόμοιο. Τα διαρκώς μεγαλεπήβολα οράματά του μάλλον με κουράζουν, καθώς θεωρώ ότι συχνά βρίσκονται στα όρια της φλυαρίας.

"ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΜΙΑΣ ΠΤΩΣΗΣ" ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗΣ

 Το 2023 η γαλίδα Justine Trier γυρίζει την 6η της ταινία και κερδίζει Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες : Η "Ανατομία μιας Πτώσης" είναι ένα δικαστικό δράμα με πρωταγωνίστρια την εξαιρετική Sandra Huller.

Μια διάσημη γερμανίδα συγγραφέας ζει με τον γάλλο σύζυγό της και τον 11χρονο γιο τους (που μετά από ατύχημα έχει χάσει μεγάλο μέρος της όρασής του) σε σχετικά απομονωμένο σαλέ στα χιονισμένα βουνά της Ελβετίας. Όταν ο μικρός επιστρέφει από έναν περίπατο με το σκύλο του θα βρει τον πατέρα του νεκρό στα χιόνια από πτώση από το ψηλό μπαλκόνι του σπιτιού. Πρόκειται για ατύχημα, για έγκλημα ή για αυτοκτονία; Όταν η σύζυγος θεωρείται ύποπτη και οδηγείται στο δικαστήριο θα δούμε ότι και οι τρεις περιπτώσεις είναι εξ ίσου πιθανές.

Η ταινία διατηρεί το αστυνομικής φύσης σασπένς του τι ακριβώς έχει συμβεί. Ωστόσο αυτό είναι το πρώτο επίπεδο. Διότι καθώς πολλές ανατροπές θα συμβούν και πολλά περιστατικά θα αποκαλυφθούν (σημειώστε ότι οι ανατροπές έχουν να κάνουν με τους χαρακτήρες και τις σχέσεις των ηρώων και όχι με το πώς έγιναν τα γεγονότα), αυτό που όντως "ανατέμνεται" είναι οι σχέσεις του ζευγαριού, οι χαρακτήρες τους, οι σχέσεις με το παιδί τους, οι επαγγελματικοί τους κόσμοι και οι τριβές που προκαλούν... με λίγα λόγια οι τεταμένες, δύσκολες και πολύπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα μέλη μιας σύγχρονης οικογένειας. Γλώσσα, φύλο, σεξουαλικές προτιμήσεις, επάγγελμα, ανατροφή παιδιού, σχέσεις εξουσίας, όλα μπαίνουν στο παζλ και εξετάζονται. Τελικά, αυτό που μένει είναι μια διαρκής δυσκολία, ένα συνεχές ανικανοποίητο... Αυτά νομίζω χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο κόσμο - τον δυτικό τουλάχιστον. Έτσι δεν είναι; Και μη ξεχνάτε: Δεν υπάρχει δίκιο και άδικο, καλοί και κακοί. Όλοι φέρουν τις ευθύνες τους και όλοι έχουν τα δίκια τους...

Πολύ ενδιαφέρον φιλμ, που αμέσως κατακτά μια θέση στη λίστα με τα καλύτερα της χρονιάς.

"ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟΠΛΑΝΗΣΗΣ"... ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΜΕΝΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΛΕΟΝ (ΜΟΝΟ) ΓΛΥΚΕΣ ΚΑΙ ΧΑΡΙΤΩΜΕΝΕΣ

 "Μαθήματα Αποπλάνησης" στην Ελλάδα ή "No Hard Feelings" κανονικά. Είναι μια κομεντί του 2023 που γύρισε ο Gene Stupnitsky (ορίστε;). Είναι πάντως η δεύτερη ταινία του. Όπως πάντα ιδιαίτερα σέξι η Τζένιφερ Λόρενς και σε δεύτερο ρόλο ο Μάθιου Μπρόντερικ.

Εύποροι γονείς προσπαθούν να βγάλουν από το καβούκι του τον 19χρονο γιο τους, που ετοιμάζεται να φύγει για το κολλέγιο, αλλά δεν αφήνει με τίποτα το δωμάτιό του, δεν έχει παρέες και από γκόμενες... ούτε κατά διάνοια. Προσλαμβάνουν λοιπόν εκρηκτική 30άρα με μεγάλα και άμεσα οικονομικά προβλήματα για να τον αποπλανήσει και να του δείξει πώς γίνονται τα πράγματα. Το σεξ δηλαδή, για να καταλαβαίνουμε ακριβώς για τι μιλάμε.

Όπως αντιλαμβάνεστε η συγκεκριμένη κομεντί δεν είναι ακριβώς σαν τις περισσότερες με τη ζαχαρωμένη ατμόσφαιρα και τα αισθηματικά χτυποκάρδια των ηρώων. Εδώ πάμε κατ' ευθείαν στο ψητό ... κι αν μας προκύψει και κανένας έρωτας στο δρόμο... ΟΚ, θα δούμε. Άλλοι καιροί, άλλα ήθη... Να μιλήσουμε για ενηλικίωση της κομεντί (συνυπολογίζοντας και κάποιες γυμνές εμφανίσεις της Τζένιφερ); Δεν ξέρω. Διότι, παρ' όλα αυτά, τη βρήκα μέτρια ως ταινία, αν και διασκέδασα σε μερικά σημεία. Περισσότερο πνεύμα και έμπνευση χρειάζεται για να ανανεωθεί πραγματικά ένα κουρασμένο είδος και όχι απλώς και μόνο περισσότερες πικάντικες καταστάσεις...

ΟΤΑΝ Η "BARBIE" ΓΙΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΗ

 

Δεν είναι τυχαία σκηνοθέτης η Greta Gerwig. Γι' αυτό και όταν μεταφέρει στην οθόνη τη "μισητή" για πολλούς "Barbie" (ναι, τη γνωστή κούκλα), σίγουρα δεν κάνει μια απλή, κοριτσίστικη (για κορίτσια κάτω των 12 εννοώ) ιστορία. Κάθε άλλο. Και έχει μαζί της τη Μάργκοτ Ρόμπι, τον Ράιαν Γκόσλινγκ και τον Γουίλ Φερέλ και γράφει και το σενάριο έχοντας ως συν-σεναριογράφο τον καλό σκηνοθέτη Noah Baumbach. Οπότε...

Η Μπάρμπι, μαζί με πάμπολλες άλλες Μπάρμπι (κάθε τρεις και λίγο η εταιρία κυκλοφορεί διάφορες "ενσαρκώσεις" της του στιλ Μαύρη Μπάρμπι, νοσοκόμα Μπάρμπι κλπ. κλπ.) και επίσης πάμπολλους αντίστοιχους Κεν ζει στην πλαστική, ροζ χώρα της, την Barbieland, σε μια διαρκή ευτυχία, ένα διαρκές πάρτι και, φυσικά, απόλυτα εκτός χρόνου. Ώσπου βιώνει μια... υπαρξιακή κρίση αναρωτώμενη αν όλα αυτά ξύρω της είναι αληθινά... Τελικά καταλήγει να αποφασίσει να βγει στον Πραγματικό Κόσμο - και βέβαια ο Κεν την ακολουθεί...

Εντάξει λοιπόν, δεν είναι η ηλίθια παιδική ταινία που πολλοί φοβόντουσαν και δεν μας μιλά για κορίτσια που πρέπει να είναι πάντα άψογα - χτένισμα, ντύσιμο, νύχια κλπ. κλπ., το αντίθετο μάλιστα. Η υπαρξιακή κρίση και η κάθοδος στον αληθινό κόσμο συνοδεύεται σαφώς με φεμινιστική ματιά (οι Κεν είναι οι "κακοί" άλλωστε), με κριτική στον κόσμο της κατανάλωσης, με ένα γενικότερο κλίμα του στιλ "ξυπνήστε και αντιμετωπίστε την κάθε άλλο παρά παραμυθένια πραγματικότητα" και προχωρά ακόμα και σε αυτοσαρκασμό και σάτιρα της Ματέλ, της πραγματικής εταιρίας που επινόησε και κατασκευάζει τις Μπάρμπι. Όλα αυτά με πολύ χιούμορ (όντως διασκέδασα σε κάποια σημεία) και με τον Ράιαν Γκόσλινγκ (Κεν) όλα τα λεφτά όταν ενσαρκώνει διάφορες σπαρταριστές όψεις της φαλλοκρατίας, γελοιοποιώντας την βεβαίως με κάθε τρόπο. Και, κερασάκι στην τούρτα, η εκπληκτική πρώτη σκηνή - παρωδία της "Οδύσσειας του Διαστήματος"!

Συμπέρασμα: Είναι καλύτερο απ' ότι νομίζατε (νομίζαμε), είναι διασκεδαστικό, διαθέτει το είδος προβληματισμού που είναι της μόδας σήμερα, οπότε μια χαρά πέρασα. Φυσικά δεν είναι η "μεγάλη ταινία" (αλίμονο τώρα), αλλά βλέπεται μια χαρά! Κι αν τελικά η Ματέλ έβγαλε εκατομμύρια από τον ίδιο τον αυτοσαρκασμό της και την αμφισβήτηση της ίδιας της "χήνας με τα χρυσά αυγά" της, τι να κάνουμε; Σε στυγνό καπιταλισμό ζούμε, ο οποίος δεν διστάζει να "πουλήσει το σκοινί που θα τον κρεμάσει" (ξέροντας βεβαίως κατά βάθος ότι δεν πρόκειται να κρεμαστεί με κάτι τέτοια). Άλλωστε και η Marvel το ίδιο δεν κάνει εδώ και δεκαετίες;

"DEAD HEAT" : ΜΠΑΤΣΟΙ ΚΑΙ ΤΡΕΛΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ

 Το 1988 ο άγνωστος Mark Goldblatt γυρίζει την πρώτη από τις 2 όλες κι όλες ταινίες του, το "Dead Heat" με τους Τριτ Ουίλιαμς και Τζο Πίσκοπο. Πρόκειται για κωμωδία τρόμου και δράσης. 

Δύο αστυνομικοί αντιμετωπίζουν κτηνώδεις ληστές τράπεζας οι οποίοι έχουν την... ασυνήθιστη ιδιότητα να μην πεθαίνουν όταν τους πυροβολούν. Όταν παρόμοια περιστατικά πολλαπλασιάζονται αναλαμβάνουν να εντοπίσουν τον σατανικό επιστήμονα που κρύβεται πίσω απ' όλα αυτά και εισέρχονται στα άδυτα μιας φαρμακευτικής εταιρίας.

Δράση, τρόμος με σχεδόν ζόμπι όντα - με διαφορετικές ιδιότητες όμως από τα ζόμπι που ξέρετε, κάμποσες αστείες ατάκες και καταστάσεις, πυροβολισμοί κλπ. συνθέτουν ένα θέαμα κατάλληλο για πολλά ποπ κορν και πατατάκια και ό,τι άλλο επιθυμείτε. Φυσικά απλοϊκή ιστορία (αλλά με σχετικό χαβαλέ) και κυρίως αφόρητα 80ς σε κοστούμια, κομμώσεις και εν γένει ατμόσφαιρα. Α, και κάποιες αρκετά σπλάτερ σκηνές, που ελπίζω να μην ενοχλήσουν όσους δεν τις αντέχουν και βλέπουν το φιλμ μόνο για να διασκεδάσουν. Όπως καταλάβατε απλός χαβαλές και τίποτα παραπάνω.  

¨Η ΡΙΖΑ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ" Ή ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΠΩΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ

 

Να μια ενδιαφέρουσα γαλλόφωνη ταινία από το πουθενά! Εννοώ ότι δεν γνώριζα ούτε το δημιουργό της  ούτε κάτι άλλο γι' αυτήν: "Η Ρίζα του Κακού" (L'Origine du mal, 2022) του Sebastien Marnier.

Μια γυναίκα με μεγάλα οικονομικά προβλήματα (κινδυνεύει να μείνει στο δρόμο) αποφασίζει μετά πολλούς δισταγμούς να επικοινωνήσει με τον πλούσιο πατέρα της, ο οποίος της είναι παντελώς άγνωστος αφού δεν τον έχει συναντήσει ποτέ από πολύ μικρό κοριτσάκι (όταν χώρισαν οι γονείς της δεν συναντήθηκαν ποτέ ξανά κι εκείνη μεγάλωσε μακριά του με τη μητέρα της). Αυτός θα τη δεχτεί συγκινημένος στο πολυτελέστατο σπίτι του σε μικρή πόλη όπου ζει με την οικογένειά του, η οποία όμως οικογένεια δεν τη δέχεται με την ίδια θέρμη...

Έξυπνο σενάριο και πολλές ανατροπές, που δεν αφορούν μόνο τα όσα συμβαίνουν και τις εξελισσόμενες καταστάσεις, αλλά και τον ίδιο τον χαρακτήρα αρκετών από τους ήρωες, που αποκαλύπτει διαφορετικές πτυχές. Συνεχές παιχνίδι με το χρόνο (η αφήγηση δεν είναι γραμμική), το οποίο όμως έχει λόγο ύπαρξης αφού κάθε φορά φωτίζει καινούριες πτυχές της ιστορίας, υπόγεια ένταση που σιγοβράζει, οι συχνά άβολες καταστάσεις και η όλη εκκεντρικότητα της οικογένειας, όλα επιτείνουν μια ατμόσφαιρα μυστηρίου και γεννούν διαρκώς ερωτηματικά. Δεν πρόκειται για ταινία τρόμου - καθόλου, αλλά για ένα αρκετά πρωτότυπο ψυχολογικό θρίλερ. Μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον!

"DREAMSCOPE" : ΜΠΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ

"Η ΓΗ ΤΡΕΜΕΙ" ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΡΕΑΛΙΣΜΟΥ

 

Βρισκόμαστε στο 1948. Στην πάμφτωχη, μισοκατεστραμμένη μεταπολεμική Ιταλία ξεσπά ορμητικά ο νεορεαλισμός με μια πλειάδα νέων σκηνοθετών που θα αλλάξουν το παγκόσμιο κινηματογραφικό τοπίο. Τη χρονιά αυτή ο Luchino Visconti (1906-1976) γυρίζει την τρίτη ταινία του "Η Γη Τρέμει" (La Terra Trema).

Σε ένα μικρό ψαράδικο χωριό της Σικελίας η ζωή είναι δύσκολη και η φτώχεια είναι ο (απαράβατος;;;) κανόνας. Το φιλμ παρακολουθεί την ιστορία μιας οικογένειας ψαράδων : Παππούς, μητέρα, δύο γιοι, μία κόρη. Ενώ οι άντρες παλεύουν και θαλασσοπνίγονται ουσιαστικά για την επιβίωση και μόνο, οι μεσάζοντες (χονδρέμποροι ψαριών) κερδοσκοπούν αγοράζοντας εκβιαστικά τη ψαριά για ψίχουλα. Ο μεγάλος γιος, ονειροπόλος από τη φύση του, θα εξεγερθεί στην κατάφωρη αδικία απαιτώντας μια πιο αξιοπρεπή ζωή.

Η ταινία φέρει όλα τα γνωρίσματα του νεορεαλισμού. Ο Βισκόντι πήγε στο ψαράδικο χωριό και έμεινε εκεί για καιρό για να γυρίσει το φιλμ, που διαρκεί 2 ώρες και 40 λεπτά! Με γυρίσματα δίχως την παραμικρή υποψία στούντιο, μόνο σε φυσικούς χώρους, και ερασιτέχνες ηθοποιούς, οι πραγματικοί κάτοικοι δηλαδή, οι οποίοι μάλιστα μιλούν τη σικελική διάλεκτο που είναι σχεδόν ακατανόητη σε άλλα μέρη της χώρας. ΄Γι' αυτό η ταινία αρχικά απέτυχε και ο σκηνοθέτης αναγκάστηκε να προσθέσει voice over (με τη δική του φωνή μάλιστα) για να εξηγεί τι γίνεται και να είναι κατανοητή σε όλη τη χώρα.

Η ιστορία ακολουθεί βεβαίως μια καθαρά μαρξιστική λογική, καταδεικνύοντας την αδίστακτη εκμετάλλευση των "κάτω" από τους προνομιούχους (εδώ είναι οι μεσάζοντες) και προτείνοντας την ανατροπή της αδικίας - και την ελπίδα, που "δεν πεθαίνει" όταν τα πάντα αποτύχουν. Παράλληλα παρακολουθεί την προσωπική πορεία των τριών νέων παιδιών της οικογένειας, που παρά τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης (και κυρίως δουλειάς) διατηρούν τους διαφορετικούς χαρακτήρες τους και ακολουθούν διαφορετικές πορείες και λύσεις για να καλυτερέψουν τη ζωή τους.

Δεν θα προτείνω την ταινία σε όλους. Μόνο σε όσους θέλουν να γνωρίζουν την ιστορία του κινηματογράφου (το φιλμ κατέχει σημαντική θέση σ' αυτή, ως ένα από τα πρώτα δείγματα του νεορεαλισμού). Πιστεύω ότι σήμερα μάλλον θα κουράσει το μέσο θεατή (ιδιαίτερα αν είναι εθισμένος στη δράση). Σίγουρα ενοχλεί το voice over που είπαμε πιο πάνω, αλλά εξηγήσαμε τις ανάγκες για τις οποίες έγινε. Όσοι ενδιαφέρεστε όμως για κάποια σημαντικά και ιστορικά φιλμ μην το χάσετε (αφήστε που τα "μηνύματα" και η πολιτική του άποψη ισχύουν ως σήμερα, άσχετα αν - στη δύση τουλάχιστον -  δεν υπάρχουν πια τόσοι μεροκαματιάρηδες που παίζουν τη ζωή τους κορώνα - γράμματα για ένα κομμάτι ψωμί)...

ΟΤΑΝ Ο "ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΣ" ΚΑΙΓΕΤΑΙ...

 Στο πρώτο μισό των 70ς (και λίγο μετά) το πονηρό Χόλιγουντ ανακαλύπτει έναν ακόμα τρόπο να βγάζει εκατομμύρια: Τιw ταινίες καταστροφής. Ηφαίστεια, ουρανοξύστες που καίγονται, σεισμοί και καταποντισμοί, θανατηφόρα έντομα και άλλα πολλά επιστρατεύονται για να σκορπίσουν τον πανικό. Εμβληματική ταινία του είδους παραμένει "Ο Πύργος της Κολάσεως" (The Towering Inferno), γυρισμένο το 1974 από τον βρετανό (που δούλευε στις ΗΠΑ) John Guillermin (1925-2015), ο οποίος είχε κάνει κι άλλες επιτυχίες στα 70ς. Όπως συνηθιζόταν στο είδος, το φιλμ βρίθει από ονόματα τεράστιων ηθοποιών, παλιότερων και σύγχρονων τότε. Πάρτε μια βαθιά ανάσα να ξεκινήσουμε : Πωλ Νιούμαν, Στιβ Μακ Κουίν, Ουίλιαμ Χόλντεν, Φέι Ντάναγουει, Φρεντ Ασταίρ, Ρίτσαρντ Τσάμπερλεν, Τζένιφερ Τζόουνς, Ρόμπερτ Βον, Ρόμπερτ Βάγκνερ κ.ά.!

Ένας γιγάντιος, σούπερ μοντέρνος (και πανάκριβος) ουρανοξύστης με σούπερ τεχνολογικά γκάτζετ της εποχής, εγκαινιάζεται σε μια σούπερ επίσημη τελετή με σούπερ επίσημους καλεσμένους (δήμαρχο της Ν. Υόρκης, γερουσιαστές, διασημότητες κλπ.). Όλα τα media καλύπτουν την τελετή. Και, ναι, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων παίρνει φωτιά από βραχυκύκλωμα στους κάτω ορόφους. Ακολουθεί πανικός καθώς δεκάδες άνθρωποι πασχίζουν να διασωθούν, παγιδευμένοι στο αχανές εστιατόριο του τελευταίου ορόφου, όπου γίνεται το πάρτι. 

Καταλαβαίνετε : Διαρκές σασπένς και αγωνία, πάμπολλοι χαρακτήρες, "καλοί" και "κακοί", εκατόμβες νεκρών, θεαματικές σκηνές φωτιάς και καταρρεύσεων, παράτολμες διασώσεις, διάφοροι ηρωισμοί από πυροσβέστες, αλλά και μερικούς καλεσμένους και άλλα πολλά συνθέτουν ένα σχεδόν τρίωρο υπερθέαμα (για την εποχή του), όπου η φρίκη εναλλάσσεται με τη συγκίνηση και, σε ορισμένα σημεία, με το μελό. Έχει πάντως ενδιαφέρον το ότι η αιτία της όλης φρίκης πηγάζει από κακοτεχνίες (κακής ποιότητας υλικά) που έχουν χρησιμοποιηθεί από τους μεγαλοκατασκευαστές - παρά τις ρητές προδιαγραφές του αρχιτέκτονα - για να κερδίσουν λεφτά. Δεν είναι λοιπόν καινούριο φαινόμενο, μην ανησυχείτε.

Υπάρχει βεβαίως αρκετή αφέλεια σε κάποιες σκηνές και ο συνήθως σαφής διαχωρισμός σε καλούς και κακούς χαρακτήρες, ωστόσο μάλλον αξίζει να το δει κανείς (σε μεγάλη αν είναι δυνατόν οθόνη) έστω και για να έχει μια καλή εικόνα της εποχής της γέννησης των χορταστικών blockbuster. Το φιλμ είχε κόψει τα περισσότερα εισιτήρια της χρονιάς στις ΗΠΑ.

Η ΚΟΛΑΣΗ ΕΝΟΣ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ ΣΤΟ "ΠΟΙΟΣ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΗ ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ ΓΟΥΛΦ;"

Το 1966 ο Mike Nichols (1931-2014) κάνει το εντυπωσιακό ντεμπούτο του με το ασπρόμαυρο δράμα "Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;" από το ομώνυμο θεατρικό του Edward Albee, με ογκόλιθους επί της οθόνης το ζεύγος Ελίζαμπεθ Τέιλορ - Ρίτσαρντ Μπάρτον.

Ένα μεσήλικο ζευγάρι με δύσκολη, θυελλώδη σχέση αγάπης / μίσους, βουτηγμένο στα αλκοόλ και τον καπνό, καλεί για μια ατέλειωτη νύχτα ένα νεότερο ζευγάρι και επιδίδεται σε μια (ψυχολογική / λεκτική) "ανθρωποφαγία" τόσο ενάντιά τους όσο και ο ένας ενάντια στον άλλον. Μέχρι τελικής εξουθένωσης.

Η ταινία φέρει έντονα τα σημάδια της θεατρικής της προέλευσης - εξ ορισμού ίσως, αφού πρόκειται για ένα βαρύ ψυχολογικό δράμα δωματίου. Επιγραμματικά μπορώ να πω ότι περιγράφει με τρόπο δύσκολο, σχεδόν αφόρητο μερικές φορές για τον θεατή, την κόλαση που επικρατεί στις σχέσεις του αρχικού ζευγαριού - ή ίσως, μεταφορικά, στις σχέσεις πάμπολλων ζευγαριών που είναι πολλά χρόνια μαζί. Εδώ πάντως υπάρχει και μια περαιτέρω σαδιστική διάσταση, αφού οι δυο τους είναι σα να προσπαθούν διαρκώς να καταστρέψουν τη σχέση και του άλλου, του νέου ζευγαριού. Παίζουν μαζί τους σαν τη γάτα με το ποντίκι και συγχρόνως κατασπαράζουν ο ένας τις σάρκες του άλλου. Σιγά - σιγά, αριστοτεχνικά, ξεδιπλώνονται συναισθήματα, χαρακτήρες και κίνητρα των ηρώων, κρυμμένα μυστικά βγαίνουν στη φόρα μαζί με ενοχές και τραύματα που έχουν αφήσει παλιές ιστορίες, ίσως και ο βαθύτερος λόγος της συμπεριφοράς τους... Και, μη ξεχνάτε, και το νεαρό ζευγάρι έχει κι αυτό τα σκοτεινά σημεία στη σχέση του κι ας είναι τόσο νέοι. 

Η Τέιλορ, με ρεσιτάλ ηθοποιίας, μπορεί σε αρκετά σημεία να γίνεται αληθινά αφόρητη, στρίγγλα, να είναι ένας από τους ενοχλητικότερους χαρακτήρες που είδαμε ποτέ στην οθόνη και βέβαια ο Μπάρτον την ακολουθεί κατά πόδας. Καλοδουλεμένο από ψυχολογικά σκοπιά, προειδοποιώ ότι είναι δύσκολο και βαρύ στη θέασή του. Ίσως μπορεί να καταρρακώσει και τον θεατή, όπως καταρρακωμένοι είναι και οι ίδιοι οι ήρωες...

"ΘΕΩΡΗΜΑ": ΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ "ΔΥΣΚΟΛΗ" ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ

 

Το 1968 ο Pier Paolo Pasolini (1922-1975) γυρίζει το "Θεώρημα", μια από τις γνωστότερες ταινίες του, με τον Τέρενς Σταμπ και τη Σιλβάνα Μάγκανο. Ένα μάλλον δύσκολο φιλμ.

Ένας νεαρός μένει για ένα διάστημα στο πολυτελές σπίτι μιας πλούσιας οικογένειας. Σιγά σιγά κάνει έρωτα με όλα ανεξαιρέτως τα μέλη της και με την υπηρέτρια, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας ή τάξης. Όταν φεύγει η ζωή όλων δεν μπορεί να είναι ίδια με πριν.

Οι "αναγνώσεις" του φιλμ μπορεί να είναι πολλές. Φυσικά ο Παζολίνι, μαρξιστής και χριστιανός ταυτόχρονα, έχει ως κύριο μέλημα να αποδείξει και να διαλύσει τις αστικές προκαταλήψεις, να σπάσει όλα τα ταμπού της αστικής τάξης, να καταδείξει σε τελική ανάλυση την αλλοτρίωσή της. Φυσικά τα κυριότερα (ή προφανέστερα) ταμπού σχετίζονται με το σεξ και τις ποικίλες απαγορεύσεις γύρω απ' αυτό. Όλοι το απολαμβάνουν (προφανώς), αλλά οι μετά αντιδράσεις θα είναι ποικίλες, από τις αβάσταχτες τύψεις έως τον εθισμό σ' αυτό. Σίγουρα πάντως είναι αφύσικες και μαζοχιστικές, θα λέγαμε, τονίζοντας έτσι την πνιγηρή, ασφυκτική και δυσάρεστη κατάσταση που επικρατεί κάτω από την απαστράπτουσα επιφάνεια του πλούτου και της άνεσης. Και, φυσικά, μετά το "άφημά" τους στη γοητεία του ξένου και στην απαγορευμένη ηδονή θα ακολουθήσει, μαθηματικά σχεδόν, η πλήρης διάλυση της οικογένειας. Μόνο η (χριστιανή) υπηρέτρια θα ακολουθήσει μια άλλου είδους "πειθαρχία" και θα οδηγηθεί στο θαύμα και την (περίπου) μεταφυσική εξαϋλωση (η χριστιανική πλευρά του Παζολίνι που λέγαμε). Να έχουμε υπ' όψη, βεβαίως, ότι όλα αυτά συμβαίνουν στο '68, όπου ενώ έχει μεν ξεσπάσει η σεξουαλική επανάσταση, που αφορά ουσιαστικά μια μερίδα των τότε νέων, στα υπόλοιπα στρώματα τα πράγματα παραμένουν αφόρητα πνιγηρά: Το σεξ σχετίζεται πάνω απ' όλα με την ενοχή.

Όλα αυτά αποτελούν εξαιρετική τροφή για σκέψη και οδηγούν σε ποικίλους προβληματισμούς και αναλύσεις. Ωστόσο θα πω την καθαρά προσωπική μου άποψη: Ποτέ δεν με άγγιξε πραγματικά το στεγνό και στρυφνό σινεμά του Παζολίνι (αισθητικά εννοώ). Κι εδώ έχουμε αυτή τη "λιτότητα" στην εικόνα, την αίσθηση της αυστηρότητας, τα μουντά χρώματα κλπ. κλπ. Δεν απορρίπτω φυσικά έναν από τους πιο τολμηρούς και ρηξικέλευθους δημιουργούς της εποχής του, απλώς, καθαρά προσωπικά και υποκειμενικά, δεν μου αρέσει ιδιαίτερα η αισθητική του.

"GALVESTON": ΕΝΑ ΟΝΤΩΣ ΜΑΥΡΟ ΝΟΥΑΡ

 Η γαλλίδα Melanie Laurent είναι κυρίως ηθοποιός (τη θυμόμαστε μεταξύ άλλων από το επιστημονικής φαντασίας "Οξυγόνο", όπου πρωταγωνιστούσε σχεδόν μόνη της). Ωστόσο από το 2011 σκηνοθετεί τακτικά ενδιαφέρουσες ταινίες. Το 2018 γυρίζει το καλό σύγχρονο νουάρ "Galveston" στις ΗΠΑ με τους Μπεν Φόστερ και Ελ Φάνινγκ στους βασικούς ρόλους.

Ένας εκτελεστής μοιάζει "τελειωμένος", τόσο επειδή τον κυνηγά το πρώην αφεντικό του όσο και λόγω προσωπικών καταχρήσεων. Κάποια στιγμή, προσπαθώντας να γλυτώσει από μια ενέδρα, θα σώσει μια πόρνη. Στη συνέχεια θα βρεθεί κυνηγημένος μαζί της και με την τρίχρονη αδελφή της και όλοι θα κατευθυνθούν προς τη μικρή πόλη Galveston...   

Σύγχρονο νουάρ από τα πλέον "μαύρα" και απελπισμένα. Σκληρό, αλλά και με ένα είδος υποδόριας ευαισθησίας, γεμάτο "τελειωμένους", αυτοκαταστροφικούς χαρακτήρες και βρώμικες καταστάσεις, δεν κάνει καμιά παραχώρηση σε χάπι εντ και άλλα σχετικά και προχωρεί σε "δύσκολες" λύσεις. Προσωπικά μου άρεσε αρκετά και το συνιστώ στους φίλους του νουάρ, αλλά και σε όσους δεν αρέσκονται στις συνήθεις χολιγουντιανές ευκολίες. Για να ασχοληθώ κάποια στιγμή και με τις υπόλοιπες ταινίες που σκηνοθέτησε η Laurent...

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!

 

Να περάσετε όσο το δυνατόν καλύτερα το υπόλοιπο του καλοκαιριού. Όπως θα έγραφαν και τα, δυστυχώς όλο και λιγότερα, χειμερινά σινεμά (εξαιρώ τα διάφορα μολ) "Ραντεβού τον Σεπτέμβρη"!

"THE MONOLITH MONSTERS": ΠΟΙΟΣ ΕΙΠΕ ΟΤΙ Η ΑΠΕΙΛΗ (ΘΑ) ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΜΒΙΑ ΟΝΤΑ;

 Να και ένα από τα συμπαθή b-movies επιστημονικής φαντασίας των 50ς : "Τhe Monolith Monsters" του 1957 του John Sherwood (1903-1959). Ο τελευταίος ήταν βοηθός σκηνοθέτη σε γνωστές ταινίες της εποχής, ενώ ο ίδιος είχε γυρίσει μόλις 3 φιλμ. Το συγκεκριμένο νομίζω ότι δεν έχει προβληθεί ποτέ στην Ελλάδα.

Σε απομονωμένη μικρή πόλη των ΗΠΑ (κλασικά) κοντά στην έρημο (κλασικά επίσης) κάτι αρχίζει να μην πάει καλά όταν περίεργοι θάνατοι, συνοδευόμενοι από καταστροφές των σπιτιών των θυμάτων, αρχίζουν να συμβαίνουν. Μήπως κάτι μεταφέρθηκε από πολύ μακριά με ένα μετεωρίτη που έπεσε στην έρημο;

Η ιστορία είναι όντως πρωτότυπη. Αυτή τη φορά τα φοβερά τέρατα από τα βάθη του διαστήματος δεν είναι οργανικά όντα, αλλά... θα δείτε τι. Πέραν αυτού όμως το φιλμ είναι καλογυρισμένο, με καλό ρυθμό και σασπένς και δεν αφήνει το θεατή να "νυστάξει". Επίσης δεν διαθέτει τις συνήθεις απιθανότητες (ή λογικά κενά) πολλών αντίστοιχων b-movies της εποχής. Οπότε το θεωρώ καλό (στα πλαίσια βεβαίως του όρου "καλός" για σχετικές ταινίες). Φυσικά έχει κάποιες αφέλειες (π.χ. γιατί αγγίζουν συνεχώς κάτι αποδεδειγμένα καταστροφικό με γυμνά χέρια και δεν φοράνε έστω κοινά γάντια;), αλλά αυτά είναι αναπόφευκτο στο είδος. Γενικά, όπως είπα, το θεωρώ αξιοπρεπέστατο, με μια μάλλον ασυνήθιστη σοβαρότητα και το συστήνω στους φίλους του είδους.

"AMERICAN GRAFFITI" : ΑΙΩΝΙΟΣ ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Μακρινό 1973. Ένας άγνωστος νέος σκηνοθέτης γυρίζει τη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του (είχε γυρίσει και πολλές μικρού μήκους). Το φιλμ διέθετε άγνωστους, νεαρούς τότε ηθοποιούς και λέγόταν "American Graffiti" ("Νεανικά Συνθήματα" στην Ελλάδα). Ο σκηνοθέτης ήταν ο George Lucas.

Βρισκόμαστε στο 1962 (10 χρόνια πριν το γύρισμα της ταινίας). Κάπου στην Καλιφόρνια, την τελευταία νύχτα του σχολείου οι έφηβοι της πόλης και πρώην πλέον συμμαθητές το γιορτάζουν δεόντως ξενυχτώντας με όλους τους πιθανούς τρόπους. Πολλοί απ' αυτούς την επόμενη κιόλας μέρα θα φύγουν σε άλλες πόλεις για το κολέγιό τους. Είναι η τελευταία τους νύχτα στην πόλη.

Το φιλμ διαδραματίζεται σε μία και μόνο νύχτα, από νωρίς έως το ξημέρωμα. Δεν έχει νομίζω νόημα να σας πω τι ακριβώς συμβαίνει. Όλα όσα μπορούν να συμβούν μια τέτοια βραδιά : Ξέφρενα πάρτι, κόντρες με αυτοκίνητα, εφηβικοί έρωτες και υποσχέσεις που αρχίζουν ή τελειώνουν, πολύ αλκοόλ, παρέες που ανταγωνίζονται κλπ. κλπ. κλπ. Ουσιαστικά δεν υπάρχει μια ενιαία ιστορία ούτε ένας κύριος πρωταγωνιστής. Υπάρχουν μικρές ιστορίες που μπλέκονται μεταξύ τους, τύποι που χάνονται και επανεμφανίζονται, ξεφάντωμα και συγκίνηση που εναλλάσσονται κλπ. 

Η ουσία του πράγματος είναι ότι το φιλμ καταγράφει με άριστο τρόπο την ατμόσφαιρα της εποχής, μια εποχής αισιοδοξίας ακόμα για την Αμερική (και για ολόκληρη τη Δύση μάλλον, παρά το άγχος του Ψυχρού Πολέμου που υπέβοσκε). Τα αστραφτερά αυτοκίνητα, το απόλυτο φετίχ των αμερικάνων, το πανταχού παρόν ροκ εντ ρολ, οι τρόποι που αντιλαμβάνονταν τον έρωτα κλπ. Όσο για το σάουντρακ, τι να πούμε; Μέσα απ' αυτό περνά με άψογο τρόπο όλη η μουσική των πρώτων χρόνων των 60ς, όλων των ειδών (το "επαναστατικό" ροκ εντ ρολ συνυπάρχει με τους παλιότερους κρούνερς). Ο διπλός δίσκος με το σάουντρακ είχε γίνει μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της χρονιάς στις ΗΠΑ. Όσο για τους άγνωστους τότε ηθοποιούς, θα ανακαλύψετε τον Ρίτσαρντ Ντρέιφους, τον Χάρισον Φορντ σε μια από τις πρώτες εμφανίσεις του, αλλά και τον Ρον Χάουαρντ, γνωστό σκηνοθέτη αργότερα.  

Ας μη γράφω πολλά. Το φιλμ όσο κυλούσε με έβαζε σιγά - σιγά μέσα σ' όλο αυτό το κλίμα και... απλώς το απόλαυσα!

"THE VISIT": ΣΧΕΤΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ...

 

Το έχουμε πει πολλές φορές: Ο M. Night Shyamalan είναι ένας μέτριος (και ενίοτε κακός) σκηνοθέτης με συχνά εξαιρετικές ιδέες. Και βέβαια συνήθως τα πάντα βασίζονται σε μια τελική ανατροπή κάπου προς το τέλος. ΟΚ. Καλά είναι αυτά, αλλά μια απρόσμενη ανατροπή δεν δίνει πάντοτε μια καλή ταινία. 

Το "The Visit" του 2015 είναι από τα σχετικά ενδιαφέροντα φιλμ του. Όταν η χωρισμένη μαμά θα πάει διακοπές με τον φίλο της θα στείλει για μια εβδομάδα τα δύο παιδιά της (κορίτσι και αγόρι) στη γιαγιά και τον παππού, τους οποίους δεν έχουν ποτέ τους συναντήσει και οι οποίοι ζουν σε απομακρυσμένη πόλη. Όλα πάνε καλά, αλλά όταν νυχτώσει - μετά τις 9.30 συγκεκριμένα - παράξενα πράγματα αρχίζουν να συμβαίνουν στο σπίτι...

Η ταινία είναι φτηνή παραγωγή (για καλό το λέω) γυρισμένη "στο χέρι", μερικές φορές με φωτογραφία και ύφος που μιμείται οικογενειακά βίντεο (το έφηβο κορίτσι θέλει να γίνει σκηνοθέτης και κυκλοφορεί συνεχώς με την κάμερα στο χέρι). Όχι σε όλη τη διάρκεια (δεν έχουμε να κάνουμε με ένα νέο "Blair Witch Project"), αλλά έχει συγγένειες με το στιλ αυτό. Και, ναι, είναι καλογυρισμένο ως φτηνή ταινία τόμου, έχει σασπένς και κρατά τον θεατή. Και κάποια στιγμή έρχεται η αναμενόμενη ανατροπή. Όλα καλά μέχρι εδώ. Ωστόσο το τέλος είναι κάπως... πώς να το πω... εύκολο, προβλέψιμο, μία από τα ίδια. Προσοχή, δεν μιλώ για την ανατροπή, αλλά τα τεκταινόμενα μετά από αυτή. Πάντως, σημειώστε, το συγκεκριμένο φιλμ διαθέτει και αρκετό χιούμορ, πράγμα σπάνιο για τον σκηνοθέτη.

Τέλος πάντων θα καταλήξω ότι για μια ακόμα φορά ο Shyamalan είναι ένας δημιουργός που πάντα έχω την περιέργεια για το τι θα σκαρφιστεί κάθε φορά, αλλά σχεδόν ποτέ δεν με αφήνει απόλυτα ικανοποιημένο.

"ASTEROID CITY" Ή ΟΤΑΝ Ο ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΣ WES ANDERSON ΓΙΝΕΤΑΙ ΒΑΡΕΤΟΣ

 

Φοβάμαι ότι άλλος ένας αγαπημένος δημιουργός αρχίζει να πέφτει... Μετά την απογοήτευση (για μένα) της "Γαλλικής Αποστολής" έρχεται το "Asteroid City" του 2023 του Wes Anderson για να με κάνει να βαρεθώ αφόρητα. Φυσικά το πλουσιότατο καστ (σήμα κατατεθέν του σκηνοθέτη) παραμένει: Σκάρλετ Γιόχανσον, Τομ Χανκς, Έντουαρντ Νόρτον, Ματ Ντίλον, Τίλντα Σουίντον, Τζεφ Γκόλντμπλουμ, Αντριέν Μπρόντι, Ου'ιλιαμ Νταφόε... Δεν έχετε παράπονο!

Στα μέσα των 50ς σε μια μικρή κοινότητα (87 κάτοικοι) καταφτάνουν διάφοροι ετερόκλητοι τύποι (γονείς, δημοσιογράφοι κλπ.) ακολουθώντας μια ομάδα ιδιοφυών παιδιών - αστροπαρατηρητών, που θα πραγματοποιήσουν εκεί το συνέδριό τους και θα παρουσιάσουν τις νέες τους εφευρέσεις. Μόνο που όλο αυτό δεν είναι παρά η ιστορία ενός θεατρικού έργου, η οποία μάλιστα παρουσιάζεται σε ένα τηλεοπτικό σόου. Ο ορισμός του "μετα..." δηλαδή.

Υπάρχει όλη η γνώριμη και παιχνιδιάρικη κινηματογραφική γραφή του σκηνοθέτη: Παστέλ χρώματα, εμφανώς ψεύτικα σκηνικά, αδέξιοι ήρωες και διάλογοι, στιλιζαρισμένο παίξιμο των ηθοποιών κλπ. κλπ. Υπάρχει επίσης και η (έντονα στιλιζαρισμένη και πάλι) ατμόσφαιρα των 50ς (πυρηνικές δοκιμές στην έρημο, μανία με τα νέα γκάτζετ, εμμονή με τα UFO και τους εξωγήινους, b-movies κλπ.) Ενώ όμως άρχισα να τα παρακολουθώ με ενδιαφέρον όλο αυτό το πολύπλοκο παιχνίδι των αναφορών και της ιδιόρυθμης αισθητικής, αρκετά σύντομα άρχισα να βαριέμαι αφόρητα, καθώς όλα αυτά επαναλαμβάνονταν ατελείωτα και κουραστικά. Όχι, δεν το θεωρώ καλή ταινία.

Φοβάμαι ότι τουλάχιστον στις δύο τελευταίες ταινίες του σημαντικός (για μένα) και sui generis δημιουργός έχει παγιδευτεί στο υπέροχο ύφος που ο ίδιος δημιούργησε και αδυνατεί να το εξελίσσει με οποιονδήποτε τρόπο. Ταυτόχρονα μάλλον έχει χάσει μέρος της σπιρτάδας του, οπότε όλο αυτό το παιχνίδι απλώς επαναλαμβάνεται όχι μόνο κενό περιεχομένου, αλλά και ούτε καν διασκεδαστικό πλέον! Επειδή αγαπώ τον Anderson όμως, θα περιμένω υπομονετικά...

"Ο ΙΝΤΙΑΝΑ ΤΖΟΟΥΝΣ, Ο ΔΙΣΚΟΣ ΤΟΥ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟΥ" ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΑ

 Κάποτε, στα 80ς, ο Ιντιάνα Τζόουνς ενσάρκωνε την καθαρή περιπέτεια σε επίτηδες παλιομοδίτικη, νοσταλγική συσκευασία. Και βέβαια στο τιμόνι βρισκόταν ο Σπίλμπεργκ στη χρυσή εποχή του. Και ο περιπετειώδης αρχαιολόγος συμβόλιζε την επιστροφή σε ένα είδος περιπέτειας με παλιές αμφιέσεις, ζούγκλες, ερήμους, χαμένους πολιτισμούς και άλλα εξωτικά, σε αντίθεση με τα Die Hard και, αργότερα, τις "Επικίνδυνες Αποστολές", που διαδραματίζονται στο σήμερα και δουλεύουν πάντα με υψηλή τεχνολογία. Το 2008 ωστόσο, σε μια εντελώς άλλη εποχή, ο Ιντιάνα επανέρχεται, δίχως Σπίλμπεργκ αυτή τη φορά. Και το 2023 η επιστροφή συνεχίζεται με τον "Ιντιάνα Τζόουνς και το Δίσκο του Πεπρωμένου", τον James Mangold ως σκηνοθέτη (ο οποίος, αν και παντός καιρού, έχει κάνει και καλύτερες ταινίες) και τον Μαντς Μίκελσεν στο ρόλο του κακού. 

Αυτή τη φορά το γκάτζετ που παίζει κεντρικό ρόλο - όπως κάποτε η Κιβωτός της Διαθήκης - θα σκορπίσει ρίγη ευδαιμονίας στους λάτρες του αρχαιοελληνικού πολιτισμού που, ως γνωστόν, έχτιζε Παρθενώνες όταν οι άλλοι έτρωγαν βελανίδια: Πρόκειται για τον περίφημο και όντως μυστηριώδη Μηχανισμό των Αντικηθύρων, που στο φιλμ αυτό είμαστε 100% σίγουροι ότι τον κατασκεύασε ο... Αρχιμήδης. Και φυσικά ο αγώνας ενάντια στους ναζί για την κατοχή του πολύτιμου αντικειμένου (βρισκόμαστε στα 30ς) θα είναι αμείλικτος (το τι ακριβώς κάνει ο Μηχανισμός δεν σας το λέω επειδή θα είναι spoiler).

Εντάξει, χορταστική περιπέτεια είναι, καλογυρισμένη με τα σύγχρονα χολιγουντιανά δεδομένα είναι, ο 81χρονος Χάρισον Φορντ μια χαρά τα καταφέρνει (και δέρνει και τρέχει και πυροβολεί κλπ. - μακάρι κι εμείς να μπορούμε να σκοτώνουμε ναζί όταν φτάσουμε στα χρόνια του) και πολλούς ξέρω ότι τους διασκέδασε. ΟΚ και μένα με διασκέδασε (σχετικά) και μάλλον ήταν καλύτερο από το φιλμ του 2008, αλλά, διάβολε, ήταν αδύνατο να μου φύγει η αίσθηση του ξαναζεσταμένου φαγητού. Πιστεύω ότι το φιλμ καταδεικνύει για πολλοστή φορά το ανέμπνευστο του σύγχρονου Χόλιγουντ (άλλο να κάνεις τρεις ταινίες ενός σούπερ επιτυχημένου ήρωα σε μια δεκαετία και άλλο να τον ξεθάβεις μετά 30τόσα χρόνια). Και υπάρχει βέβαια και το μελό, δακρύβρεκτο τέλος...

Τι να σας πω. Ή εγώ μεγάλωσα ή η μαγεία των ξαναζεσταμένων Ιντιάνα έχει διά παντός χαθεί.