ELVES, ORCS ΚΑΙ... ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ (ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ) ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟ "BRIGHT"

Ο David Ayer είναι εξειδικευμένος σε ταινίες δράσης, συχνά αστυνομικές. Η καριέρα του απογειώθηκε με το "Suicide Squad", οπότε μπήκε και στο χώρο του φανταστικού (των υπερηρώων για την ακρίβεια). Έτσι το 2017 γυρίζει το "Bright" με τον Γουίλ Σμιθ, παραμένοντας μεν στο χώρο του φανταστικού, συνδυάζοντάς το όμως και την προσφιλή του αστυνομική δράση. Πώς; Η ταινία στηρίζεται σε μια πολύ έξυπνη ιδέα, η οποία έχει μεν πολύ ψωμί, πλην όμως παραμένει δυστυχώς μια κλασική περιπέτεια δράσης, άντε και με κάποια συνηθισμένα "μηνύματα".
Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο που μοιάζει με αυτόν της σύγχρονης εποχής, όπου η καθημερινότητα είναι περίπου όπως την ξέρουμε, αλλά... υπάρχει και η μαγεία. Είναι περίπου σα να εξελίχτηκε ο κόσμος του Τόλκιν σ' αυτόν της εποχής μας. Υπάρχουν Έλβς, οι οποίοι βέβαια αποτελούν την προνομιούχο, ανώτερη τάξη, άνθρωποι, οι οποίοι βρίσκονται κάπου στη μέση και Ορκς, οι οποίοι αποτελούν την "πλέμπα", έχουν φτιάξει συμμορίες, ζουν σε υποβαθμισμένα προάστια κλπ. Ο ήρωας, ένας μπάτσος, υποχρεώνεται να έχει παρτενέρ στις περιπολίες έναν Ορκ, τον πρώτο μάλλον που μπαίνει στην αστυνομία. Φυσικά ο δύστυχος Ορκ υφίσταται τον απροκάλυπτο ρατσισμό των συναδέλφων του (κάποιοι από τους οποίους μάλιστα αποδεικνύονται στη συνεχεια και διεφθαρμένοι). Στο μεταξύ μια τεράστιας σημασίας υπόθεση που σχετίζεται άμεσα με το "μαγικό" παρελθόν του κόσμου προκύπτει, καθώς κάποιοι ψάχνουν ένα αντικείμενο δύναμης με τελικό στόχο την αναβίωση του Σκοτεινού Άρχοντα. Οι ήρωές μας θα αναλάβουν δράση και θα γίνει χαμός...
Καλή ιδέα κατά τη γνώμη μου και σαφή αντιρατσιστικά και υπέρ της διαφορετικότητας μηνύματα. Έξυπνη και η προβολή των κλασικών "φυλών" της fantasy (του Τόλκιν ακριβέστερα) στη σύγχρονη εποχή, ως ένα είδος τάξεων σε μια εντονότατα ταξική και ρατσιστική κοινωνία. Από εκεί και πέρα όμως... αυτό που έλεγα πριν: Χαμός. Κυνηγητά, πυροβολισμοί, ξύλο, μαγικά μαραφέτια κλπ. κλπ. Αυτά που πάντοτε βλέπουμε δηλαδή σε μια μέση αμερικάνικη ταινία δράσης. Τελικά την είδα ευχάριστα, πέρασα καλά την ώρα μου, όπως είπα, όμως ποτέ δεν μου έφυγε η σκέψη ότι, λόγω αυτής της τόσο πολυειδωμένης αντιμετώπισης, χάθηκε μια καλή ευκαιρία για κάτι πολύ πιο πρωτότυπο και σύνθετο.

ΑΠΑΤΗΛΑ BRIGHT LIGHTS, ΣΚΟΤΕΙΝΟ BIG CITY

O James Bridges (1936-1993) έφυγε σχετικά νέος, πρόλαβε όμως να κάνει μερικές ενδιαφέρουσες ταινίες. Το "Bright Lights, Big City" του 1988, με τον τότε σταρ Τζ. Φοξ, μου αρέσει επειδή αποτελεί μια απόλυτη καταγραφή των 80ς, ή μάλλον ενός πολύ χαρακτηριστικού κομματιού τους¨: των γιάπις.
Ο νεαρός ήρωας είναι κατ' εξοχήν δείγμα τους. Επίδοξος συγραφέας επηρεασμένος από τους γάλλους, βουλιάζει σε δουλειά διορθωτή σε περιοδικό, θέλοντας πάντοτε να ξαναγράψει, δίχως όμως να καταφέρνει ποτέ να ξεκινήσει. Στο μεταξύ, μετά το χωρισμό του από μια σύζυγο που το μόνο που θέλει είναι να γίνει σούπερ μοντέλο έστω και πατώντας επί πτωμάτων, βυθίζεται σε μια γκλάμορους, πλην όμως απίστετα αυτοκαταστροφική γιάπικη ζωή. Τόννοι κοκαϊνης, "διασκέδαση" μέχρι τα ξημερώματα σε "ιν" κλαμπ, περιστασιακές wanabee μοντέλα γκόμενες, όλα οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε απόλυτο overdose και, τελικά, στην κατάρρευση.
Σπάνια το σινεμά έχει πιάσει τόσο το νόημα της απόλυτης παρακμής μέσα σε απόλυτη υποτίθεται γκλαμουριά και high life, που εκατομμύρια ονειρεύονται ή, ελπίζω, ονειρευόντουσαν. Όλη η ψευτιά, το "δήθεν" του γιάπικου "κινήματος" (;;;), η ανούσια επιφανεικότητα του life style, διαγράφονται απόλυτα. Κάτω από την απαστράπτουσα επιφάνεια παραμονεύει η σκληρότητα, η μοναξιά, η αυτοκαταστροφή, η έλλειψη αλληληγγύης (τι είναι αυτό;) Ο ατομικισμός κυριαρχεί, η συλλογικότητα είναι άγνωστη λέξη. Όσο για τα 80ς, ζωντανεύουν μπροστά μας: Ντυσίματα, κομμώσεις, τρόποι διασκέδασης, επιπολαιότητα, όνειρα επιτυχίας... Ο σφυγμός μιας εποχής που δεν γνώριζε τη λέξη κρίση, ωστόσο έκρυβε πολλές σκοτεινές πτυχές. Άλλωστε τότε ακριβώς ευδοκιμεί ο σπόρος του νεοφιλελευθερισμού (ζήτω η αγορά, καθένας για την πάρτη του, όσοι δεν τα καταφέρουν ας ψοφήσουν). Σ' αυτή τη δεκαετία της ευδαιμονίας.
Ίσως η ταινία είναι κατά βάθος μια ιστορία αγάπης - ή αναζήτησης της αγάπης.Ωστόσο εγώ προτίμησα να "διαβάσω" την έντονα κριτική ματιά σε μια ψεύτικη και ρηχή πτυχή μιας εποχής. Και γι' αυτό μου αρέσει.   

"Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ" Ή Η ΑΓΡΙΑ ΔΥΣΗ ΚΑΙ Η ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ

 

Η Jane Campion είχε 12 χρόνια να κάνει ταινία, από την εποχή του μάλλον αδιάφορου "Bright Star" του 2009. Το 2021 όμως επανέρχεται δριμύτερη με την "Εξουσία του Σκύλου" (The Power of the Dog), για μένα μία από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς, με τους Μπένεντικτ Κάμπερμπατς και Κίρστεν Ντανστ στους βασικούς ρόλους.

Δύο αδέλφια κληρονομούν το πλούσιο ράντσο του πατέρα τους. Είναι όμως εντελώς διαφορετικά: Ο ένας ήρεμος, τζέντλεμαν, καλοντυμένος, προσαρμοσμένος στη νέα πραγματικότητα που έρχεται (τεχνολογία, άλλου είδους μπίζνες κλπ.), ο άλλος άξεστος, βρώμικος, μάτσο, με τους κάουμπόις του ράντσου να τον βλέπουν σαν θεό. Την ισορροπία, παρά τις διαφορές, ανάμεσα στους δύο θα ταράξει η απόφαση του πρώτου να παντρευτεί και η άφιξη του θηλυκού στοιχείου για πρώτη φορά στον αποκλειστικά αντρικό κόσμο τους. Αυτό θα είναι το πρώτο σοκ. Βαθύτερο σοκ όμως (όπως θα αποδειχτεί), θα προκαλέσει η άφιξη του νεαρού γιου της (η γυναίκα είναι χήρα και έχει γιο από τον πρώτο της άντρα), ενός λεπτεπίλεπτου, ευαίσθητου αγοριού που σπουδάζει ιατρική και φτιάχνει χάρτινα λουλούδια...

Εξαιρετικό φιλμ, που αποδομεί απόλυτα την περίφημη "Άγρια Δύση" και την όλη μάτσο κουλτούρα της και σκάβει για να αποκαλύψει τα καλά κρυμμένα μυστικά που κρύβονται κάτω από την τραχιά και "ηρωική" επιφάνεια. Σημειωτέον ότι ενώ η εικόνα είναι απόλυτα "γουέστερν" (ανοιχτοί ορίζοντες, αχανή, ξερά τοπία, κάουμπόις με σπιρούνια, κοπάδια κλπ.), διαδραματίζεται το 1925, αρκετά μετά δηλαδή την εποχή των κλασικών γουέστερν, όταν η τεχνολογία (αυτοκίνητα κ.ά.) έχει αρχίσει να εισβάλλει. Έτσι, εκτός της αποδόμησης που λέγαμε, το φιλμ καταγράφει και το τέλος μια ολόκληρης "μυθικής" εποχής, η οποία δεν ήταν τόσο ηρωική όσο παρουσιάζεται στις γνωστές παλιές ταινίες του είδους.

Αργή ταινία, λειτουργεί ως ένα είδος ψυχολογικού θρίλερ, όπου όλοι περιμένουμε με αγωνία την επικείμενη έκρηξη, η οποία όμως διαρκώς αναβάλλεται. Φυσικά ο αργός ρυθμός δεν με ενοχλεί καθόλου. Το αντίθετο μάλιστα: Νομίζω ότι οι χαλαροί ρυθμοί ταιριάζουν απόλυτα με τα υποβόσκοντα στοιχεία που σιγοβράζουν κάτω από την επιφάνεια και αποκαλύπτονται βαθμιαία, εντείνοντας την αναμονή του θεατή. Όσο για το τέλος... ας μην πω τίποτα.

Όπως είπα σίγουρα στα 10 καλύτερα του 2021.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ, ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ "ΛΑΜΠΕΡΑ ΑΣΤΕΡΙΑ"

Η Jane Campion χρόνια τώρα μπορεί να κεντρίζει το ενδιαφέρον μας με τις ταινίες της. Όπως και να το κάνουμε είναι αξιόλογη δημιουργός για να πάψουμε να ασχολούμαστε μαζί της, αν και τα σχετικά πρόσφατα πονήματά της δεν νομίζω ότι βρίσκονται στο ύψος παλαιότερων. Το τελευταίο της φιλμ (μετά από αρκετά χρόνια απουσίας) είναι το "Bright Star" του 2009, που παρακολουθεί την ερωτική ιστορία του μεγάλου άγγλου ποιητή John Keats με μια κοπέλα που, αρχικά τουλάχιστον, λίγα κοινά στοιχεία έχει μαζί του.
Η ιστορία διαδραματίζεται στη δεκαετία 1820-1830, οπότε έχουμε φυσικά να κάνουμε με ταινία εποχής. Ο πρώτος χαρακτηρισμός που αυθόρμητα έρχεται στο νου μας είναι αυτός της ρομαντικής ταινίας. Πράγματι ο ρομαντισμός είναι το στοιχείο που κυριαρχεί απ’ την αρχή ως το τέλος σ’ αυτήν. Παθιασμένος έρωτας, απόλυτος, αλλά και ποίηση, η οποία είναι το μόνο σχεδόν ενδιαφέρον στη ζωή του νεαρού ποιητή. Ποίηση, στην οποία είναι δοσμένος, για την οποία μοιάζει να ζει. Το άλλο χαρακτηριστικό του φιλμ είναι η πολύ όμορφη φωτογραφία. Τα πανέμορφα τοπία, οι γεμάτοι λουλούδια αγροί, η εξοχή, αλλά και τα σπίτια, εσωτερικά και εξωτερικά. Πανδαισία χρωμάτων και όμορφων εικόνων.
Ανάμεσα σ’ όλα αυτά, έντονα ξεχωρίζει το φεμινιστικό στοιχείο, χαρακτηριστικό των ταινιών της Κάμπιον. Η νεαρή ηρωίδα, ακόμα και όταν ενδιαφέρεται μόνο για τη μόδα (ναι, τη μόδα το 1820τόσο!), διακρίνεται για την τόλμη, την ανεξαρτησία, το θάρρος της γνώμης της. Είναι μάλιστα αυτή που πρώτη προσεγγίζει ερωτικά τον ποιητή. Η μητέρα της, από την άλλη, τής συμπαραστέκεται και είναι ανεκτική ακόμα κι όταν η κόρη της προκαλεί μικρά σκάνδαλα. Μου έκαναν αρκετή εντύπωση όλα αυτά, με δεδομένη την εικόνα που έχουμε για τη θέση της γυναίκας την εποχή αυτή. Μήπως πρέπει να αναθεωρήσουμε κάποιες απόψεις μας, τουλάχιστον σε κάποιες έστω ιδιαίτερες περιπτώσεις;
Ωστόσο συνολικά, και παρά τις επί μέρους αρετές, βρήκα την ταινία επίπεδη, δίχως εξάρσεις και κορυφώσεις ή, αν θέλετε να το πω με πιο απλά λόγια, μάλλον βαρετή. Σίγουρα η Κάμπιον βρίσκεται πολύ μακριά από τη δύναμη των «Μαθημάτων Πιάνου» ή, έστω, από την ανατρεπτικότητα που προσπάθησε να προσδώσει στο μεταγενέστερο "In the Cut". Συνολικά λοιπόν ένοιωσα κάπως να μη μ’ ενδιαφέρει όλη αυτή η ιστορία, όλος αυτός ο έρωτας μιας άλλης εποχής που φαντάζει πολύ μακριά. Παραμένει νομίζω καλή σκηνοθέτης, αλλά… τα αλλά είναι αρκετά.
Αν είστε φίλοι των πολύ ρομαντικών ταινιών εποχής μάλλον θα ενθουσιαστείτε. Αν όχι, φοβάμαι ότι δεν θα γλιτώσετε ένα μάλλον πληκτικό δίωρο, και μάλιστα με προδιαγεγραμμένο τέλος, αν γνωρίζετε, έστω και λίγο, τη βιογραφία του Τζον Κιτς, που θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους άγγλους ρομαντικούς ποιητές .