Δευτέρα, Σεπτεμβρίου 08, 2014

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΚΑΙ ΤΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΜΑΣ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ

Ο εκ Κεμπέκ γαλλόφωνος καναδός Denis Villeneuve κατά τη γνώμη μου εξελίσεται αθόρυβα σε έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους δημιουργούς. Μετά το πολύ δυνατό (πλην όμως "τραβηγμένο") "Μέσα από τις Φλόγες" και το εξαιρετικό "Prisoners" ακολουθεί το 2013 ο "Άνθρωπος Αντίγραφο" (Enemy), μια από τις πιο αινιγματικές και παράξενες ταινίες των τελευταίων ετών, βασισμένη - χαλαρά όπως μαθαίνω, αφού δεν το έχω διαβάσει - σε μυθιστόρημα του πορτογάλου νομπελίστα Σαραμάγκου.
Ένας "μέτριος", άχαρος και μάλλον καταπιεσμένος "συνηθισμένος άνθρωπος", καθηγητής ιστορίας, βλέποντας μια ταινία σε dvd εντοπίζει έναν ηθοποιό με τον οποίο μοιάζει σα νά' ναι δυο σταγόνες νερό. Μαθαίνοντας ότι είναι κι αυτός κάτοικος του Τορόντο, αποφασίζει να τον συναντήσει και από τότε η ζωή του θα αλλάξει δραματικά. Θα έλεγα μάλιστα ότι από πολλές απόψεις θα μετατραπεί σε εφιάλτη.
Η ταινία κινείται ανάμεσα στο κλίμα του Κάφκα, του Λυντς και του Μπουνιουέλ. Βρίσκεται πιο κοντά σε ένα σουρεαλιστικό εφιάλτη παρά σε μια δομημένη ταινία του φανταστικού. Γι' αυτό - προειδοποιώ - μην περιμένετε καθαρές εξηγήσεις για τα όσα συμβαίνουν. Πρόκειται για περίπτωση δίδυμων (πιστεύω ότι αποκλείεται λόγω μιας πανομοιότυπης ουλής), για μια φαντασίωση του ψυχικά "παράξενου" ήρωα ή... για τι άλλο; Μπορείτε να να εικάσετε ό,τι νομίζετε. Σίγουρα όμως τα ψυχαναλυτικά μοτίβα είναι πάμπολλα (οι γυναίκες που μετατρέπονται σε αράχνες, η μητέρα κλπ.) Στην  ουσία όμως νομίζω ότι ο αδέξιος, εγκλωβισμένος ήρωας "δημιουργεί" ένα πολύ πιο κοινωνικό, ζωντανό και λιγότερο προβληματικό αντίγραφο του εαυτού του, ένα αντίγραφο που θαυμάζει, ζηλευει και μισεί ταυτόχρονα και από το οποίο έλκεται και απωθείται. Ίσως η μετριότητα και η άχαρη ζωή μας φτιάχνει μια εικόνα αυτού που θα θέλαμε να είμαστε. Κι ίσως, τρομαγμένοι από ό,τι δημιουργήσαμε, θέλουμε να σκοτώσουμε το πλάσμα αυτό, να απαλλαγούμε απ' αυτό. Ίσως, λέω και επαναλαμβάνω ότι οι ερμηνείες μπορεί να είναι διαφορετικές. Άλλωστε το απροσδόκητο και ανοιχτό σε αναγνώσεις τέλος συνάδει σ' αυτό.
Η ταινία, με τη μουντή φωτογραφία και ένα Τορόντο βουτηγμένο σε μια κιτρινωπή αχλύ, κάτι σαν ομίχλη, δημιουργεί μια "άρρωστη" ατμόσφαιρα, που συμβάλλει στην όλη παραισθητική εικόνα. Η ανάπτυξη είναι αργή - προειδοπιώ και γι' αυτό - και τα τόσα ανοιχτά ερωτήματα μπορεί να ενοχλήσουν μεγάλο μέρος των θεατών. Όσοι λοιπόν ζητάτε ένα σαφές, "καθαρό" σινεμά, αποφύγετε το φιλμ. Πιστεύω όμως ότι οι οπαδοί του παράδοξου θα το εκτιμήσουν δεόντως.

5 Comments:

Blogger atreju said...

Έχω διαβάσει το βιβλίο (του Σαραμάγκου) και είναι εξαιρετικό. Φαντασία και κοινωνικός προβληματισμός, με στοιχεία θρίλερ.
Γι αυτό και θα αποφύγω να δω την ταινία

Σεπτεμβρίου 09, 2014 7:41 μ.μ.  
Blogger Simos said...

Διαβάζω με μεγάλη ευχαρίστηση το παρόν μπλογκ και έχω δει ταινίες που δεν γνώριζα καν την ύπαρξή τους και με γοήτευσαν. Έτσι τόλμησα να δω και την συγκεκριμένη ταινία και δεν το μετάνιωσα! Την βρήκα εξαιρετική!
Θυμήθηκα την πρόταση του καθηγητή, που τόνισε να μην ξεχάσουμε, θέλησα να ελέγξω μια ιδέα που μου ήρθε και ξαναέβαλα την ταινία από την αρχή και... ξαφνικά όλα κόλλησαν μεταξύ τους!

Νοεμβρίου 24, 2014 6:06 μ.μ.  
Blogger vandimir said...

Χαίρομαι που βρίσκεις χρήσιμο το blog και ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.
Αν θέλεις πες μου την εξήγηση που σκέφτηκες. Έχει ενδιαφέρον. Έτσι κι αλλιώς η ταινία (και η ανάρτηση) πάλιωσαν, οπότε αν κάνουμε και κανένα spoiler δεν πειράζει.

Νοεμβρίου 25, 2014 9:05 μ.μ.  
Blogger vandimir said...

Καλό το "Νταγκλαςανταμσικό" μπλογκ σου!

Νοεμβρίου 25, 2014 9:06 μ.μ.  
Blogger Simos said...

Πιστεύω οτι και οι δύο είναι ο ίδιος άνθρωπος! Ξαναέβαλα την ταινία γιατί θυμήθηκα την ατάκα που είπε οτι η ιστορία επαναλαμβάνεται δυο φορές την πρώτη σαν τραγωδία την δεύτερη σαν φάρσα. Όταν κάθεται να φάει με τον συνάδελφό του είναι σκεφτικός και δεν μιλάει. Του ανοίγει τότε συζήτηση για ταινίες σχεδόν ειρωνικά και αυτός απλά ακούει. Την πρώτη φορά μου έκανε εντύπωση αλλά την δεύτερη φορά που το είδα πιστεύω οτι έγινε γιατί μάλλον το έπαιζε ηθοποιός, πήρε κάποιους μικρούς ρόλους, διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση εώς ότου αποκαλύφθηκε με το αυτοκινητιστικό. Έτσι ουσιαστικά ο συνάδελφός του τον λοιδωρούσε. Όταν ο πρωταγωνιστής μίλησε, δες το ύφος του. Δεν το κατάλαβα από αυτή την σκηνή, απλά αυτήν ξαναείδα και μου το επιβεβαίωσε καθώς την πρώτη φορά μου φάνηκε πολύ περίεργη σε σχέση με το περιεχόμενο της συζήτησης. Θα ήθελα να την ξαναδώ για να την μελετήσω καλύτερα αλλά θυμάμαι την στάση της μητέρας του, του είπε οτι δεν έχει άλλον αδερφό και οτι του αρέσουν τα βατόμουρα, κάτι που συμβαίνει στον ηθοποιό και όχι στον ιστορικό πρωταγωνιστή αλλά και η στάση της γυναίκας του που λογικά θα μπορούσε να πάει και αυτή μαζί του να συναντήσει τον δίδυμο του άντρα της, αλλά δεν το προτείνει ποτέ. Η συμπεριφορά της γυναίκας του φανερώνει και το οτι γνωρίζει οτι κάτι δεν πηγαίνει καλά με τον άντρα της, μας λέει οτι είχε σχέση με γυναίκα στο παρελθόν που ήταν προβληματική αλλά και όταν πηγαίνει στο πανεπιστήμιο βλέποντας τον να συμπεριφέρεται σαν να μην την γνωρίζει, της έρχεται η ιδέα να τον πάρει τηλέφωνο και αυτός το σηκώνει ενώ ο πρωταγωνιστής μπαίνει στον διάδρομο και εμείς δεν μπορούμε να τον δούμε, όμως η γυναίκα του μπορεί! Και σε επόμενη σκηνή απλά του ζητάει να μην ξαναδεί τον άντρα αυτόν,σχεδόν έντρομη! Και σε μια άλλη οτι γνωρίζει πολύ καλά ποιός είναι αυτός.
Επίσης, η εξωσυζυγική σχέση μπορεί να ήταν με την δεύτερη γυναίκα γιατί το σημάδι από το δαχτυλίδι το έχουν σε διαφορετικό χέρι. Για την αράχνη σαφώς αισθάνεται παγιδευμένος, οπότε μάλλον αναγκάστηκε να την παντρευτεί γιατί την άφησε έγκυο. Η αράχνη επίσης έχει την ιδιαιτερότητα οτι μετά το ζευγάρωμα η αρσενική πεθαίνει και πολλές φορές καταβροχθίζεται από την θηλυκή. Στην αρχή μας έχει συσχετίσει την αράχνη με την σεξουαλικότητα, οπότε μάλλον βλέπει την γυναίκα του σαν το τέλος της σεξουαλικής του ελευθερίας.
Τέλος πάντων, μου βγήκε λίγο μεγάλο, αλλά η ιδέα είναι οτι είναι ο ίδιος άνθρωπος και βέπουμε ταυτόχρονα το παρελθόν, το παρόν και ολίγον από το μυαλό του.
ΥΓ. Είδα και το Incendies, εξαιρετικό και αυτό!

Νοεμβρίου 25, 2014 10:41 μ.μ.  

Δημοσίευση σχολίου

Links to this post:

Δημιουργία Συνδέσμου

<< Home

eXTReMe Tracker