ΚΑΤΑΜΑΥΡΟΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΞΕΚΑΡΔΙΣΤΙΚΟΣ "ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΒΙΚΙΝΓΚ"

Ο Anders Thomas Jensen είναι από τις πιο σημαντικές μορφές του δανέζικου σινεμά τόσο ως σεναριογράφος όσο και ως σκηνοθέτης (θυμάμαι τα "Μήλα του Αδάμ" και τους "Εκκεντρικούς"). Το 2025 γυρίζει τον "Τελευταίο Βίκινγκ" (Den sidste viking), με το δίδυμο που πρωταγωνιστεί στα τελευταία φιλμ του : Ο γνωστός μας Μαντς Μίκελσεν και ο λιγότερο γνωστός εκτός Σκανδιναβίας Νικολάε Λίε Κας.

Ένας σκληρός τύπος αποφυλακίζεται μετά 15 χρόνια λόγω εμπλοκής του σε αιματηρή ληστεία τράπεζας. Δεν ξέρει ούτε ο ίδιος πού βρίσκονται τα χρήματα της ληστείας, αφού τα παρέδωσε για να τα κρύψει στον μάλλον προβληματικό αδελφό του, με χαρακτήρα παντελώς αντίθετο από τον ίδιο. Ο αδελφός που θα αντικρίσει μετά τόσα χρόνια όμως είναι ένας καλοκάγαθος μεν, εντελώς διαταραγμένος όμως τύπος, ο οποίος, στην παρούσα φάση τουλάχιστον, πιστεύει ακράδαντα ότι είναι ο... Τζον Λένον. Και βέβαια αρνείται να του πει πού έκρυψε τη λεία για τον απλούστατο λόγο ότι... "πού να ξέρει ένας Beatle αυτά που ρωτάς";

Όλα αυτά είναι μόνο η αρχή μιας παλαβής κωμωδίας με ήρωες... ε... όχι και πολύ συνηθισμένους τύπους. Προσοχή : Κωμωδία μεν, βίαιη και αιματηρή όμως, πλημμυρισμένη από κατάμαυρο χιούμορ. Όλα τα λεφτά ο Μίκελσεν με απίστευτη κόμμωση (σγουρά, ξανθά μαλλιά) και φοβερές ατάκες, που μοιάζει να το διασκεδάζει πολύ. Όσο δε προχωρά το φιλμ τόσο οι καταστάσεις περιπλέκονται, παλιά οικογενειακά μυστικά αποκαλύπτονται, νέοι απίστευτοι τύποι κάνουν την εμφάνισή τους κλπ. κλπ. Στο βάθος όμως όλων αυτών υπάρχει και η τρυφερότητα για έναν άντρα που, μετά από μια δύσκολη παιδική ηλικία, αρνείται να μεγαλώσει και να ενταχθεί σε έναν βίαιο, παράλογο κόσμο, ενώ ο macho αδελφός δεν μπορεί καθόλου εύκολα να επιβληθεί, όπως φανταζόταν.

Τη διασκέδασα πραγματικά και τη συνιστώ. Προσοχή όμως : Επαναλαμβάνω ότι είναι βίαιη ταινία. 

ΚΑΤΑΔΥΣΗ ΣΤΑ "BACKROOMS" ΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΜΥΑΛΟΥ

Το 2026 ένας νεαρός 21 ετών, γνωστός από "χειροποίητες" σειρές στο youtube, ο Kane Parsons, "εισβάλλει" στο Χόλιγουντ, εξασφαλίζει ως πρωταγωνιστή τον Chiwetel Ejiofor, και δημιουργεί από το πουθενά την παγκόσμια επιτυχία τρόμου "Backrooms", που ως παραγωγή έχει στοιχήσει ελάχιστα.

 Ένας ψυχικά διαταραγμένος έμπορος φτηνών επίπλων που κάνει τακτικά ψυχανάλυση εξαφανίζεται. Η θεραπεύτρια του προσπαθεί να τον βρει και παγιδεύεται και η ίδια σε έναν αχανή, υπόγειο κόσμο όπου έχει χαθεί και ο ίδιος.

Πρωτότυπη για πολλούς λόγους ταινία τρόμου, αναπτύσσει έξυπνα (και συμβολικά) έναν αστικό μύθο που θέλει κάτω από τις πόλεις να εκτείνονται αχανείς χώροι άγνωστων κατασκευαστών και ακόμα πιο άγνωστης χρησιμότητας. Εδώ οι ατελείωτοι, λαβυρινθώδεις χώροι κάτω από το κατάστημα του ήρωα, γίνεται γρήγορα αντιληπτό ότι αποτελούν μια αλληγορία ενός διαταραγμένου ψυχικού κόσμου. Όποιος τολμήσει να βουτήξει βαθιά σ' αυτόν παγιδεύεται και ο ίδιος. Και ποιος άλλος μπορεί να εισχωρήσει βαθύτερα από την επί χρόνια ψυχαναλύτριά του, η οποία μάλιστα κουβαλά τα δικά της ψυχικά τραύματα;  

Ωστόσο θα ήθελα να επιμείνω στο πώς είναι φτιαγμένοι αυτοί οι άπειροι υπόγειοι χώροι (σκηνογραφικά εννοώ) : Οι χώροι αυτοί δεν είναι ακριβώς τρομακτικοί. Δεν έχουν σκιές που σέρνονται στους τοίχους, σκοτεινές γωνίες, παράδοξη αρχιτεκτονική κλπ. Όχι. Είναι κάτι σαν αχανή, δίχως καμία λογική, εγκαταλειμμένα γραφεία άγνωστης χρήσης, με μαζεμένα πού και πού οικεία αντικείμενα (παλιούς υπολογιστές, καρέκλες γραφείου, καναπέδες, πεταμένα καλώδια κλπ.) Οι λείοι τοίχοι είναι βαμμένοι με ένα ουδέτερο, απρόσωπο κιτρινωπό χρώμα, όπως συχνά τα συνηθισμένα γραφεία, τα αντικείμενα είναι καθημερινά και "βαρετά". Έτσι δημιουργείται ένα απρόσωπο περιβάλλον, οικείο και απόκοσμα ανοίκειο ταυτόχρονα, ακριβώς λόγω του "τίποτα" που εμπεριέχει ή του "τίποτα" της χρησιμότητάς του. Μια έντονη ανησυχία και, τελικά, φόβος, που δημιουργείται όχι από απόκοσμα, εντυπωσιακά τοπία, αλλά από οικεία, βαρετά πράγματα παράδοξα τοποθετημένα, που είναι αδύνατο να μαντέψεις σε τι εξυπηρετούν και γιατί κατασκευάστηκαν. Για μένα αποτελούν όχι μια κόλαση, αλλά ένα είδος "limbo", ενός προθάλαμου της κόλασης, στον οποίο μπορεί να καταδικαστείς για πάντα σε ένα είδος όχι αιώνιου τρόμου ή φρίκης, αλλά αιώνιας βαρεμάρας ή/και ανησυχίας. Ίσως να αντικατοπτρίζει το άρρωστο ψυχικό τοπίο αλλοτριωμένων, ουσιαστικά δίχως ενδιαφέροντα ανθρώπων, που περισσότερο νοιώθουν άδειοι παρά φοβισμένοι. Άλλωστε, για προσέξτε: Τα περισσότερα αληθινά αστικά τοπία, της επιφάνειας δηλαδή, μοιάζουν το ίδιο άδεια, βαρετά, κοινότοπα, απρόσωπα. Το κατάστημα του ήρωα, το μισοάδειο τεράστιο πάρκινγκ, οι μουντοί δρόμοι... Όλα είναι δίχως καμιά ιδιαιτερότητα, όλα θα μπορούσαν να βρίσκονται οπουδήποτε. Δεν έχω ιδέα αν ήταν συνειδητός στόχος του δημιουργού, αλλά εγώ το "διάβασα" και ως ένα σχόλιο για ένα απρόσωπο, κοινότοπο αστικό τοπίο που έχει ολέθριο αντίκτυπο και στην ανθρώπινη ψυχή.

Είτε σας αρέσει η ταινία είτε όχι (διότι σίγουρα πολλούς θα ξενίσει) είναι αναμφισβήτητα ταινία πρωτότυπη και ανοιχτή σε πολλές αναγνώσεις.

"ΕΝΑΣ ΠΟΗΤΗΣ" ΜΕ ΠΟΛΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ

Απόλυτα θετική έκπληξη η κολομβιανή ταινία "Ένας Ποιητής" (2025). Είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους του Simon Mesa Soto και με εντυπωσίασε πολλαπλώς. Τόσο για την κριτική και το σχόλιο σε αρκετά θέματα όσο και για τον εξαιρετικό πρωταγωνιστή Ubeimar Rios, που είναι ερασιτέχνης και ουσιαστικά πρωτοεμφανιζόμενος - και κλέβει την παράσταση! Κωμικό και ταυτόχρονα τραγικό, καταφέρνει να είναι απόλυτα διεισδυτικό.

Ένας μεσήλικας, ξοφλημένος (και ψωνισμένος) ποιητής που μένει με τη μητέρα του, χωρισμένος, με μία κόρη που βλέπει σπάνια, πιστεύει ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να ζουν από την τέχνη τους, ενώ βεβαίως ο ίδιος ζει στα όρια της φτώχειας και θεωρεί τον εαυτό του "καταραμένο καλλιτέχνη". Όταν πλέον κινδυνεύει να μείνει στο δρόμο αναγκάζεται, μετά από πιέσεις των δικών του, να αξιοποιήσει το παλιό πτυχίο του και να δεχτεί μια θέση καθηγητή σε σχολείο της υποβαθμισμένης γειτονιάς που ζει. Αλλά εκεί τον περιμένουν άλλου είδους προβλήματα, όταν θα αναγνωρίσει σε μια συνηθισμένη, φτωχή μαθήτριά του μεγάλο ποιητικό ταλέντο...

Το φιλμ καταφέρνει να κάνει μια σαρδόνια κριτική σε όσους πιστεύουν ότι για να γίνουν μεγάλοι καλλιτέχνες πρέπει να φυτοζωούν. Ο μύθος αυτός είναι όντως διαδεδομένος και προφανώς υπήρξαν πολλοί τέτοιοι (ο Βαν Γκογκ και ο Χαλεπάς, ο Πόε και ο Καρυωτάκης είναι παραδείγματα που έρχονται αμέσως στο μυαλό). Ωστόσο υπάρχουν πάμπολλοι εξ ίσου μεγάλοι καλλιτέχνες (από την αναγέννηση ήδη) που έζησαν με τιμές και δόξες και έγιναν πλούσιοι. Η δυστυχία - η οικονομική ή εξ αιτίας έλλειψης αναγνώρισης - δεν είναι σε καμία περίπτωση προϋπόθεση της μεγάλης τέχνης. Από την άλλη η ταινία καταλήγει μάλλον στο σκληρό συμπέρασμα ότι η τέχνη - στις μέρες μας τουλάχιστον - δεν μπορεί να αλλάξει την κοινωνία. Ακόμα χειρότερα, αντιμετωπίζεται με απόλυτη αδιαφορία από τους περισσότερους. 

Σ' όλα αυτά προσθέστε την κοινωνική κριτική της ακραίας  οικονομικής ανισότητας που καθορίζει την ανθρώπινη μοίρα και συμπεριφορά, την αβάσταχτη κοινωνική υποκρισία, που εδώ μάλιστα έρχεται και από τους "φτασμένους" καλλιτέχνες, την κατάδειξη της εξαθλίωσης των κατώτερων κοινωνικών τάξεων και άλλα και θα διαπιστώσετε το πολυεπίπεδο της ταινίας. Σημειωτέον ότι τα τελευταία κοινωνικοπολιτικά θέματα δεν είναι ο κύριος στόχος, αλλά διαγράφονται ευκρινώς στο "φόντο" του φιλμ. Κι όλα αυτά με ένα ισορροπημένο μείγμα κωμικότητας και σάτιρας από τη μία και τραγωδίας από την άλλη...

Για μένα από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς. Οι "χολιγουντιανοί" φίλοι μάλλον δεν θα συμφωνήσουν...

ΤΡΥΦΕΡΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΑΧΗΤΙΚΗ "ΑΡΚΟΥΔΟΤΡΥΠΑ"

Η "Αρκουδότρυπα" του 2025 είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία των Στέργιου Ντινόπουλου και Χρυσιάννας Παπαδάκη. Οι δύο πρωταγωνίστριές της είναι επίσης φρέσκιες, σχεδόν πρωτοεμφανιζόμενες. 

Κάπου στην ελληνική επαρχία δύο κοπέλες είναι κολλητές φίλες από τα χρόνια του σχολείου. Η μία είναι μοναχική βοσκός και φροντίζει τα πρόβατα του πατέρα της, η άλλη, πιο "μοντέρνα", έχει φίλο, τον οποίο θα παντρευτεί. Όταν όμως συμβαίνει αυτό και εγκαθίσταται στην κοντινή πόλη, η φίλη που μένει πίσω νοιώθει να χάνονται όλα γι' αυτή και αποζητά με κάθε τρόπο την φίλη της. Η ερωτική επιθυμία είναι κι αυτή παρούσα στην ιστορία...

Ρομαντική ταινία που διαδραματίζεται για μια ακόμα φορά στην επαρχία (το λέω επειδή η επαρχία, με τη μιζέρια αλλά και τη γοητεία της, είναι πανταχού παρούσα τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό σινεμά). Τρυφερή σε αρκετά σημεία, αλλά και μαχητική όταν χρειάζεται, αποδέχεται με άνεση την διαφορετικότητα (εδώ μια λεσβιακή σχέση σε μια μικρή κοινωνία) και βλέπει με απόλυτη συμπάθεια τις ηρωίδες που δεν διστάζουν να πάνε κόντρα στη ασφυκτική (από ηθική άποψη) ατμόσφαιρα μιας κωμόπολης. Ταυτόχρονα οι παγανιστικές αναφορές, η φύση, οι παραδόσεις και οι παλιοί θρύλοι κάνουν κι αυτοί την εμφάνισή τους.

Συμπαθητικό ντεμπούτο - όχι φυσικά αριστούργημα, αλλά συμπαθητικό - ελπίζω να έχει και ανάλογη συνέχεια. Σε γενικές γραμμές πάντως θα παρατηρήσω ότι είναι πλέον αρκετά χρόνια που το ελληνικό σινεμά έχει ξεπεράσει την μετριότητα που κάποτε το μάστιζε και μπορεί να παρουσιάσει μερικές όντως καλές ταινίες κάθε χρόνο (δίχως να υπολογίζω τον διεθνή Λάνθιμο και τον πάντοτε από ένα επίπεδο και πάνω Οικονομίδη).

"Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΤΡΙΧΙΛΑ" ΚΑΙ ΤΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΑ ΟΝΕΙΡΑ

Ο Lawrence Kasdan, επιτυχημένος σεναριογράφος πριν περάσει στη σκηνοθεσία, είχε κάνει μερικές ενδιαφέρουσες ταινίες στα 80ς και κάποιες λιγότερο καλές στα 90ς. Μετά... ελάχιστα πράγματα. Το 1983 πάντως γυρίζει τη "Μεγάλη Ανατριχίλα" (The Big Chill), μια ταινία που συζητήθηκε πολύ. Για το καστ θα γράψω στο τέλος.

Μια παρέα 7 πρώην κολλητών από τα κολεγιακά, επαναστατικά χρόνια, που έχουν χαθεί για αρκετό καιρό, περνούν ένα σαββατοκύριακο στο εξοχικό σπίτι ενός ζευγαριού απ΄αυτούς (οι μόνοι της παλιάς παρέας που προφανώς βλέπονται καθημερινά αφού έχουν παντρευτεί) μετά την κηδεία του 8ου της παρέας. Αναμνήσεις, πολύπλοκες μεταξύ τους σχέσεις, παλιοί έρωτες που θα ανάψουν και πάλι για λίγο, προσωπικές αποτυχίες... όλα θα ξαναέρθουν στην επιφάνεια...

Πικρή ταινία που ουσιαστικά μιλά για τη χαμένη νιότη και τα χαμένα όνειρά της, τη χαμένη επανάσταση... Σήμερα άλλοι είναι μόνοι και ψάχνονται, άλλοι παγιδευμένοι σε βαρετούς γάμους, κάποιοι πολεμάνε εθισμούς... Το σαββατοκύριακο αυτό θα τους βγάλει από την βολή (;;;) τους, κάτι απ' τα παλιά θα πάει να ξαναζωντανέψει, αλλά... Είναι δυνατό να ξανάρθουν τα παλιά χρόνια, αυτά που οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν "τα καλύτερα", να ξαναβρούμε το πάθος και την ορμή τους; Ήταν κάτι ουσιαστικό αυτό που κάναμε τότε ή μόνο νομίζουμε κάτι τέτοιο, καθώς οι αναμνήσεις είναι πασπαλισμένες με μπόλικη νοσταλγία;

Πολλά τέτοια ερωτήματα θέτει η ταινία και νομίζω ότι πολλοί από εμάς έχουμε αναρωτηθεί για όλα αυτά, έχουμε νοσταλγήσει ή/και έχουμε σκεφτεί κριτικά το παρόν μας. Νομίζω ότι το φιλμ πιθανότατα θα σας αγγίξει ή θα σας συγκινήσει. Ταυτόχρονα παραμένει μια "μελέτη" για τις αλλαγές που φέρνει η ηλικία και για το πιθανότατο άδοξο τέλος των ονείρων. 

Άφησα τελευταίο το καστ. Με έναν μαγικό τρόπο οι περισσότεροι από τους νέους και άγνωστους τότε ηθοποιούς θα γίνονταν σταρ των 80ς και 90ς. Σημειώστε : Κέβιν Κλάιν, Τομ Μπέρεγκερ, Γκλεν Κλόουζ, Ουίλιαμ Χαρτ, Τζεφ Γκόλντμπλουμ, Τζόμπεθ Ουίλιαμς (τη θυμάστε αυτή;), Μεγκ Τίλι (αυτή μήπως;)  Και το πτώμα, του οποίου μόνο το ένα χέρι φαίνεται για λίγα δευτερόλεπτα; Το πτώμα λοιπόν είναι ο Κέβιν Κόστνερ! Πώς γίνεται να φαίνεται μόνο το χέρι του; Απλούστατα αρχικά εμφανιζόταν ως ολόκληρο πτώμα, ίσως να υπήρχε και κανένα flashback, αλλά οι σκηνές με τον άγνωστο τότε Κόστνερ, ζωντανό ή νεκρό, κόπηκαν στο μοντάζ. 

Αν δεν την έχετε δει δώστε της μια ευκαιρία. 

"ΕΝΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ"... ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΞΑΝΑΠΙΟΥΜΕ!

Το ιταλικό φιλμ "Ένα Τελευταίο για τον Δρόμο" (Le Citta di Pianura) του 2025 είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Francesco Sossai. Πρόκειται για μια συμπαθέστετη ταινία δρόμου.

Δύο κολλητοί φίλοι, 50τόσο πλέον, περιπλανιούνται άσκοπα με το αυτοκίνητό τους δίχως ουσιαστικά να κάνουν τίποτα. Ή μάλλον κάνουν : Πίνουν ασταμάτητα και αμπελοφιλοσοφούν. Κάποια στιγμή, ενώ πηγαίνουν σε κάποιο αεροδρόμιο (;) να παραλάβουν κάποιο φίλο, συναντούν έναν ερωτευμένο, αλλά αναποφάσιστο φοιτητή αρχιτεκτονικής και προσφέρονται να τον πάνε στον προορισμό του. Έτσι ξεκινά ένα ταξίδι που μόνο σε "συγκεκριμένους προορισμούς" δεν καταλήγει...

Ταινία δρόμου με ήρωες δύο συμπαθητικά ρεμάλια που αρνούνται να μεγαλώσουν (η επί του θέματος ατάκα του ενός είναι "Είμαι πολύ μεγάλος πια για να μεγαλώσω"), που ακολουθούν μια "χύμα" πορεία στη ζωή με μόνη ξεκάθαρη αγάπη το αλκοόλ. Το φιλμ θεωρώ ότι ξαναβρίσκει την φλέβα της παλιάς ιταλικής κωμωδίας που, ωστόσο, συνδυαζόταν πάντοτε με διάχυτη μελαγχολία, ακόμα και τραγικότητα. Έτσι κι εδώ οι αστείες καταστάσεις συνδυάζονται με υφέρπουσα θλίψη, ένα είδος συγκίνησης για τον χρόνο που φεύεγι - για πολλούς άσκοπα. Κάτι μεταξύ "Εντιμότατων Φίλων μου" (αλλά με λιγότερη πλάκα) και "Φανφαρόνου" του Rizi (έχει μεγαλύτερη συγγένεια μ' αυτό το φιλμ), με έκανε να διασκεδάσω και το προτείνω.

Τελικά το ιταλικό σινεμά εξακολουθεί - παρά το ότι δεν βρίσκεται στην μεγάλη ακμή παλιότερων δεκαετιών - να παράγει σποραδικά διαμαντάκια.

Η ΓΛΥΚΙΑ "ΟΔΟΣ ΜΑΛΑΓΑ"

Το 2025, μετά την καλλιτεχνική και όχι μόνο επιτυχία της προηγούμενης ταινίας της "Το Μπλε Καφτάνι", η μαροκινή Maryam Touzani γυρίζει την "Οδό Μάλαγα" (Calle Malaga), με "απόλυτη" πρωταγωνίστρια την πάλαι ποτέ μούσα του Almodovar στις πρώτες του ταινίες Κάρμεν Μάουρα.

Μία 79χρονη πλέον ισπανίδα χήρα ζει μόνη, πλην όμως ξένοιαστα και ευτυχισμένη, στην Ταγγέρη, στην οδό Μάλαγα, όπου έχει ζήσει όλη της τη ζωή. Ξαφνικά η κόρη της που ζει στην Ισπανία και οι σχέσεις με τη μητέρα της είναι μάλλον αραιές, έχοντας οικονομικά προβλήματα, αποφασίζει να πουλήσει το σπίτι της Ταγγέρης, που είναι γραμμένο στο όνομά της. Η ηλικιωμένη γυναίκα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στο να μετακομίσει και να μείνει με την κόρη της στην "πατρίδα" (όπου δεν έχει ζήσει ποτέ) και στο να πάει σε οίκο ευγηρίας στην αγαπημένη της πόλη...

Μια από τις γλυκύτερες, ποιητικές σε κάποια σημεία, ταινίες της χρονιάς, καμωμένη θαρρείς για να είναι feelgood, διαθέτει ωστόσο και αρκετή συγκίνηση, καθώς και ένα είδος σασπένς για το πώς θα εξελιχτούν τα πράγματα... Συγχρόνως μιλά για τα προβλήματα, κυρίως όμως για τα δικαιώματα της τρίτης ηλικίας και τονίζει με κάθε τρόπο ότι ναι, υπάρχει ζωή ακόμα και στα 79 (αρκεί να υπάρχει σχετική υγεία). Και ότι πρέπει να το χωνέψετε : Οι γέροι έχουν τα ίδια δικαιώματα με κάθε άλλον. Μακριά από εμάς ο κάθε λογής ηλικιακός ρατσισμός... Με άφησε λίγο αμήχανο το εντελώς ανοιχτό τέλος, αλλά μικρό το κακό.

Η Touzani έχει βρει φαίνεται τρόπο να κάνει ταινίες που αγαπιούνται, δίχως να γίνονται μελό. Μακάρι να συνεχίσει έτσι. 

"FOXY BROWN" : ΑΦΕΛΕΙΑ ΚΑΙ... ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΜΟΣ

Στις αρχές των 70ς, σε μια εποχή έντονων πολιτικοκοινωνικών αναταραχών, κάνει την εμφάνισή του στο αμερικάνικο σινεμά ένα νέο υποείδος : το blaxploitation. Πρόκειται για b-movies δράσης (αστυνομικές συνήθως), στις οποίες οι ήρωες και οι περισσότεροι ηθοποιοί είναι μαύροι.  Μαύροι ντετέκτιβ, μαύροι "εκδικητές", πράκτορες κλπ. Η όλη εικόνα αντικατοπτρίζει τη γιγάντωση της Black Power, του κινήματος υπέρ της ισότητας μαύρων και λευκών και υπέρ της εξάλειψης του ρατσισμού. 

Ανάμεσα στους μαύρους σταρ του είδους εξέχουσα θέση κατέχει η εντυπωσιακή Pam Grier, η οποία παίζει πάντα τον ρόλο της νέμεσης κάθε κακού. Από τα πιο γνωστά blaxploitation είναι η "Foxy Brown" (ο ελληνικός τίτλος ήταν... "Φόξυ Μπράουν, η μαύρη τίγρης") του 1974. Σκηνοθέτης ο (λευκός) Jack Hill, κατασκευαστής b-movies ήδη από το 1963. Οι περισσότεροι άλλοι ηθοποιοί είναι μαύροι, ενώ οι περισσότεροι "κακοί" (καθόλου τυχαίο φυσικά) είναι λευκοί. 

Η σέξι ομώνυμη ηρωίδα - τιμωρός του κακού υποκρίνεται ότι είναι πόρνη πολυτελείας προκειμένου να εισχωρήσει στα υψηλά κυκλώματα που σχετίζονται με πώληση ναρκωτικών και τα οποία είναι υπεύθυνα για τον θάνατο του αδελφού της, ο οποίος, να τονίσουμε, δεν ήταν κανένα λουλούδι, αλλά μικροαπατεώνας και μικροέμπορος. 

Δράση, αρκετό ξύλο και πιστολίδι, περισσή αφέλεια (η Foxy θα αποτοξινωθεί μόνη της και ταχύτατα, ενώ οι "κακοί" την έχουν εθίσει με το ζόρι στην ηρωίνη) και άλλα τέτοια... Και βέβαια όταν εκείνη ετοιμάζεται να αναμετρηθεί με πολυπληθέστερους αντιπάλους είμαστε σίγουροι ποιος θα κερδίσει...

Δείτε το (και τα άλλα σχετικά φιλμ) μόνο για χαβαλέ και χαλαρή διασκέδαση. Εδώ όμως θα επισημάνουμε το παράδοξο των ταινιών αυτών : Ενώ ως ταινίες  είναι μέτριες και δεν προσφέρονται για "βαθιές" αναλύσεις, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εποχή τους. Το μαύρο (κυρίως) κοινό συνέρρεε σ' αυτές και κατά κάποιο τρόπο ένοιωθε περήφανο που είχε τις δικές του ταινίες, όπως οι λευκοί. Συνέβαλλαν έτσι στην ενδυνάμωση του αγώνα για ισότητα και στη συνειδητοποίηση ενός ευρέως, απλού, μη πολιτικοποιημένου κοινού του γεγονότος ότι "μπορούμε να το κάνουμε όπως οι λευκοί". Οπότε η κοινωνική τους σημασία μάλλον είναι σπουδαιότερη από την καλλιτεχνική.

ΥΓ : Ναι, η Pam Grier είναι η σταρ της ταινίας του 1997 "Jackie Brown" του Tarantino, ο οποίος, φανατικός στα νιάτα του των blaxploitation (και κάθε άλλου είδους b-movie άλλωστε), απέτισε φόρο τιμής σ' αυτά τόσο με την επιλογή της ηθοποιού όσο και με τον τίτλο του φιλμ, ακόμα και με την απλή δομή της ταινίας.

"ΟΙ ΔΟΚΙΜΑΣΤΡΙΕΣ" ΚΑΙ Η ΔΥΣΚΟΛΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ

Ευχάριστη έκπληξη για μένα αποτέλεσαν "Οι Δοκιμάστριες" (Le Assaggiatrici, 2025) του έμπειρου Ιταλού σκηνοθέτη Silvio Soldini. 

Το 1943 στη Γερμανία μια γυναίκα αναγκάζεται να καταφύγει στο χωριό του άντρα της και να ζήσει με τα πεθερικά της, καθώς αυτός βρίσκεται κάπου στο ρωσικό μέτωπο και είναι άγνωστο αν και πότε θα επιστρέψει. Αυτό που αγνοεί όμως είναι ότι στο κοντινό δάσος βρίσκεται το μυστικό καταφύγιο / αρχηγείο του Χίτλερ, ο οποίος κάθε λίγο φεύγει από το Βερολίνο και περνά αρκετές μέρες εκεί. Έτσι μια μέρα η γυναίκα θα συλληφθεί και, μαζί με άλλες από το χωριό, θα οδηγηθεί στο αρχηγείο. Η "δουλειά" τους θα είναι να δοκιμάζουν το φαγητό του Φύρερ πριν απ' αυτόν για να διαπιστωθεί αν τυχόν είναι δηλητηριασμένο...

Η ιστορία είναι αληθινή και η ύπαρξη των "δοκιμαστριών" έγινε γνωστή μολις στη δεκαετία του 2010! Η ταινία αποτυπώνει με εξαιρετικό κατά τη γνώμη μου τρόπο το βαρύ κλίμα φόβου και καταναγκασμού που επικρατούσε στη ναζιστική Γερμανία, και μαλιστα δίχως ακραίες σκηνές εκτελέσεων, βίας κλπ. Είναι η όλη ατμόσφαιρα που υποβάλλει τον θεατή. Αυτό προσωπικά το εκτιμώ πολύ. Ταυτόχρονα ο (αμερικάνικος κυρίως) αυστηρότατος διαχωρισμός σε "καλούς" και "κακούς" ανατρέπεται, λόγω της εμβάθυνσης στο χαρακτήρα του ναζί αξιωματικού που κρατά τον κύριο αντρικό ρόλο. Όχι, δεν παρουσιάζεται ως "καλός", μη φοβάστε, αλλά αυτό ακριβώς επισημαίνω. Δεν υπάρχουν άσπρα και μαύρα ή, τουλάχιστον, δεν υπάρχουν άσπρακαι μαύρα μόνο!

Γενικά τη βρήκα πολύ καλή ταινία και θα την κρατήσω στα καλύτερα της χρονιάς αυτής.

"ΘΑΝΑΣΙΜΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ"... ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ

Οι "Θανάσιμες Σκέψεις" (Mortal Thoughts) είναι ένα αρκετά ενδιαφέρον αστυνομικό θρίλερ του γνωστού (δίχως να έχει κάνει ποτέ κάτι πραγματικά μεγάλο) σκηνοθέτη Alan Rudolph. Γυρίστηκε το 1991 και έχει ένα ενδιαφέρον καστ με τους Ντέμι Μουρ, Μπρους Γουίλις και Χάρβεϊ Καϊτέλ.

Δύο ντετέκτιβ ανακρίνουν μια κομμώτρια προσπαθώντας να διερευνήσουν τον τυχόνο ρόλο της σε δολοφονία για την οποία είναι ήδη προφυλακισμένη η καλύτερή της φίλη. Η τελευταία έχει δολοφονήσει τον σύζυγό της, ένα αληθινό κάθαρμα, τον οποίο όλοι θα έλεγαν αυθόρμητα "καλά τον έκανε". Ωστόσο ο ένας ντετέκτιβ επιμένει στην ανάκρισή του, προσπαθώντας να ξεκαθαρίσει κάποιες λεπτομέρειες που δεν κολλάνε, ενώ εμείς παρακολουθούμε σε φλας - μπακ όσα συνέβησαν.

Βρήκα την ταινία αρκετά ενδιαφέρουσα, καθώς διαθέτει αληθοφανείς ανατροπές - όχι τις παντελώς κουφές που επιδιώκουν παρόμοια ηλίθια θρίλερ που θέλουν να φαίνονται "έξυπνα" για να (υποτίθεται) ενυπωσιάσουν - και κάποιον προβληματισμό. Βρίσκεται κοντά στον σύγχρονο προβληματισμό περί γυναικείας κακοποίησης και του τρόπου που μπορεί / πρέπει να αντιδράσει το θύμα. Ίσως το βρήκα ενδιαφέρον γι' αυτόν τον ρεαλισμό που διαθέτει και βρίσκεται μακριά από σύγχρονες παντελώς κενές νοήματος σεναριακές ακροβασίες.

Φυσικά δεν πρόκειται για αριστούργημα. Το βρήκα όμως συμπαθητικό.

ΩΣ ΤΑ ΜΙΣΑ ΚΑΛΑ ΠΗΓΕ Η «ΑΠΟΣΤΟΛΗ “ΧΑΙΡΕ ΜΑΡΙΑ”»…

 

 Η «Αποστολή ‘’Χαίρε Μαρία’’» (Project Hail Mary) γυρίστηκε το 2026 από το ντουέτο των Phil Lord και Christopher Miller. Πρόκειται για καθαρόαιμο φιλμ επιστημονικής φαντασίας βασισμένο σε σχετικό βιβλίο. Ο Ράιαν Γκόσλινγκ είναι ο «απόλυτος» πρωταγωνιστής, από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό.

Ένας καθηγητής σε σχολείο ξυπνά ολομόναχος σε ένα διαστημόπλοιο (με δύο νεκρούς συνεπιβάτες) δίχως να ξέρει γιατί βρίσκεται εκεί. Καθώς η μνήμη του επανέρχεται αργά θυμάται τα πώς και τα γιατί της αποστολής του – που, λίγο πολύ, έχει να κάνει με την ίδια τη σωτηρία της γης (και άλλων πλανητών).

Πρόκειται για ταινία «σκληρή» επιστημονικής φαντασίας: Επιστημονικοί όροι, τεχνικές δυσκολίες στην πορεία, επιστημονικοφανείς εξηγήσεις για όσα συμβαίνουν κλπ. Προσωπικά δεν είμαι φανατικός του συγκεκριμένου είδους ΕΦ. Παρ’ όλα αυτά το πρώτο μέρος, που είναι πιο «σκληρό» (πώς θα προσδεθούν τα σκάφη, πώς θα μειωθεί η ταχύτητα όταν μπαίνουμε στην ατμόσφαιρα κλπ. κλπ.) μου άρεσε περισσότερο από το δεύτερο μέρος. Όπου – δίχως να σας αποκαλύψω πολλά – το πάνω μέρος παίρνει η «αμερικανιά»: «Αταίριαστες» φιλίες, συγκινητικοί αποχωρισμοί, δύσκολες αποφάσεις από τον κεντρικό ήρωα κλπ. Τα έχω λίγο βαρεθεί όλα αυτά – τουλάχιστον αυτά που γίνονται με τον κλασικό χολιγουντιανό τρόπο.

Κατά τα άλλα και καλογυρισμένο είναι και ακριβή, εντυπωσιακή παραγωγή και καλός είναι ο Γκόσλινγκ και μεγάλη επιτυχία έκανε… τι άλλο θέλετε. Και, επί πλέον, επιτέλους ανήκει στο μικρό ποσοστό των χολιγουντιαντών φιλμ που δεν είναι σίκουελ, πρίκουελ, ριμέικ, spin off και ό,τι άλλη βαρετή παπαριά σκαρφιστούν στην ανέμπνευστη περίοδο που περνά εδώ και πολλά χρόνια. Πάλι καλά.

Το συνιστώ στους φίλους του είδους της ΕΦ, στους φίλους της σύγχρονης μεγαλεπήβολης αμερικάνικης παραγωγής, αλλά συγνώμη, εγώ δεν θα πάρω. Όχι ολόκληρη την πίτα τουλάχιστον, διότι στα μισά μπούχτισα.

Ο "ΣΕΡΠΙΚΟ" ΚΑΙ Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΗΣ ΤΙΜΙΟΤΗΤΑΣ

Όσο βλέπω παλιές του ταινίες, τόσο εκτιμώ περισσότερο τον Sidney Lumet (1924-2011). Τελικά τον θεωρώ έναν από τυς σημαντικότερους Αμερικανούς δημιουργούς (προφανώς δεν είμαι ο μόνος). Αφορμή για το σχόλιο είναι η θέαση μετά πολλά χρόνια του "Serpico" του 1973. Πρωταγωνιστής φυσικά ο εξαιρετικός Αλ Πατσίνο. Και μη ξεχνάτε και την πασίγνωστη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη που "διαπερνά" το φιλμ.

Η ιστορία είναι γνωστή : Ένας τίμιος αστυνομικός πιάνει γεμάτος όρεξη δουλειά σε ένα τμήμα της Νέας Υόρκης. Εκεί, προς μεγάλη του έκπληξη αρχικά και απογοήτευση εν τέλει, θα διαπιστώσει ότι όλοι σχεδόν είναι διεφθαρμένοι και "τα παίρνουν" με διάφορους τρόπους. Και όταν, παρά τα προβληματα που του δημιουργεί αυτή του η στάση, θα αρχίσει να τους καταγγέλλει σε όλο και ανώτερα κλιμάκια, θα αντιληφθεί ότι κι εκεί βασιλεύει η ίδια (και χειρότερη) διαφθορά αφού, ως γνωστόν, το ψάρι βρωμάει απ' το κεφάλι.

Δυνατή, κλασική ταινία (που σήμερα πιθανότατα θα προσπαθούσαν με νύχια και με δόντια να απαγορεύσουν φασιστοειδή όπως ο Τραμπ), που εξετάζει το θέμα από πολλές πλευρές. Βλέπετε, δεν είναι μόνο η διαφθορά των πάντων γύρω του, δεν είναι τα κάθε λογής καψόνια στα οποία τον υποβάλλουν, αφού πάει να τους χαλάσει τις δουλειές. Είναι και η αυξανόμενη επίπτωση του σάπιου κλίματος στην ψυχολογία του ήρωα. Όταν η τιμιότητα και η καταγγελία της διαφθοράς θα του γίνει κάτι σαν εμμονή, η προσωπική του ζωή θα αρχίσει βαθμιαία να καταρρέει (οι σχέσεις με την κοπέλα του, η εν γένει συμπεριφορά του κλπ.) Οπότε εδώ έχουμε και μια εξαιρετικά οξυδερκή ματιά σε όλες τις πλευρές αυτού του πιθανότατα ακόμα πιο επίκαιρου στις μέρες μας προβλήματος. Βλέπετε, όταν η διαφθορά εισχωρήσει και διαβρώσει όλα τα κοινωνικά στρώματα, η κοινωνία ολόκληρη μοιραία θα βρεθεί υπό κατάρρευση.

 Το είπα και πιο πάνω : Δυνατή και κλασική. Και πόσο δυσάρεστα επίκαιρη με τη σύγχρονη δυσωδία που μας περιβάλλει...

"ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ" : ΜΟΝΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ

Θεωρώ τον Paolo Sorentino σημαντικό σύγχρονο δημιουργό - αν και άνισο. "Το Μεγαλείο" (La Grazia) του 2025, με τον μόνιμο σχεδόν πρωταγωνιστή του Τόνι Σερβίλιο, είναι μια ενδιαφέρουσα ταινία, όχι όμως - κατά τη γνώμη μου - από τις πολύ καλές του.

Ο πρόεδρος της ιταλικής δημοκρατίας εξασκεί με άψογο - πλην όμως παντελώς ρουτινιάρικο τρόπο - τα καθήκοντά του, βοηθούμενος από την κόρη του. Κατά βάθος όμως είναι ένας μοναχικός χήρος, που του λείπει αφόρητα η γυναίκα του. Τι θα γίνει αν βρεθεί σε ένα πραγματικό δίλημμα σε σχέση με μια αμφιλεγόμενη υπόθεση, όταν θα πρέπει να πάρει άμεσα θέση υπογράφοντας ή μη;

 Χαμηλότονο, μελαγχολικό φιλμ, διαθέτει ενδιαφέροντα προβληματισμό και σε μερικές στιγμές γίνεται συγκινητικό, πλην όμως μάλλον με κούρασε συνολικά. Καταλαβαίνω απόλυτα τη λογική της κριτικής των "ίσων αποστάσεων", της καλής σχέσης με όλους, της αποφυγής λήψης ξεκάθαρης θέσης σε ένα πρόβλημα. Αυτά όμως μπορούν να εντοπιστούν και να αναλυθούν σε κάθε άνθρωπο που κατέχει εξουσία, έστω και αν αυτό συμβαίνει στα πλαίσια ενός μικρόκοσμου. Αναρωτήθηκα λοιπόν γιατί ο ήρωας θα πρέπει να βρίσκεται τόσο ψηλά, να είναι ο ένας και μοναδικός, ο πρόεδρος μιας μεγάλης χώρας; Οι ίδιες απορίες ισχύουν και για τα άλλα θέματα που θίγονται : Η κούραση που προκαλούν τα γηρατειά, η σταδιακή απόσυρση από τα εγκόσμια, η αναπόφευκτη μελαγχολία και η νοσταλγία παλιότερων, πιο ξένοιαστων εποχών κλπ. Και αυτά όλα συμβαίνουν στους περισσότερους ανθρώπους.

Ίσως η υψηλή θέση του ήρωα να επιλέχτηκε με σκοπό να εξετάσει και άλλο ένα θέμα: Την μοναχικότητα της κορυφής. Αν είσαι ο ένας και μοναδικός και όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα πάνω σου, πολύ απλά χάνεις την καθημερινότητα και, τελικά, την ελευθερία σου. ΟΚ. Από την άλλη, ο υφέρπων σουρεαλισμός του Sorentino εδώ εμφανίζεται με την παρουσία του απίστευτου... ρέγγε πάπα, που κυκλοφορεί με μηχανάκι. Κι αυτό το διασκεδαστικό στοιχείο όμως μου φάνηκε ότι δεν δένει με την όλη ατμόσφαιρα της ταινίας. 

Δεν το θεωρώ κακό φιλμ, κάθε άλλο. Απλώς όχι από τις καλύτερες ενός σκηνοθέτη που παρακολουθώ. 

ΑΓΑΘΟΙ ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ ΣΤΟ "ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ 8ης ΛΕΩΦΟΡΟΥ"

Το 1987 ο όχι ιδιαίτερα σημαντικός - ως σκηνοθέτης τουλάχιστον - Matthew Robbins γυρίζει το "*batteries not included" (στην Ελλάδα "Το Θαύμα της 8ης Λεωφόρου") με την Τζέσικα Τάντυ και τον Χιουμ Κρόνιν ως ηλικιωμένους πρωταγωνιστές. Βεβαίως η παραγωγή είναι του Spielberg, κι αυτό φαίνεται καθώς το πνεύμα του διαποτίζει το φιλμ.

 Παλιά πολυκατοικία, όπου όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους, απειλείται με κατεδάφιση από αδίστακτο επιχειρηματία, ο οποίος "αναβαθμίζει" όλη τη γειτονιά και ο οποίος βοηθείται από συμμορία νεαρών, που κάνουν τη "βρώμικη δουλειά". Οι κάτοικοι πασχίζουν να αντισταθούν, αλλά μάταια. Το θαύμα θα συντελεστεί όταν ξαφνικά θα λάβουν βοήθεια από μικροσκοπικούς, μηχανικούς... εξωγήινους.

Ταινία φαντασίας με χιούμορ και υπερβάλλουσα ίσως γλυκύτητα, εστιάζει στις προσωπικές περιπτώσεις των ενοίκων και κυρίως στο ηλικιωμένο ζεύγος που προαναφέραμε. Σημειωτέον ότι η σύζυγος πάσχει από άνοια, γεγονός που εδώ αντιμετωπίζεται μάλλον χιουμοριστικά, αλλά και με περισσή συμπάθεια. Όσο για το "πνεύμα του Spielberg" που προανέφερα... ε, συμπαθείς πρωταγωνιστές όλων των ηλικιών, προσήλωση στις "διαχρονικές" παλιές, καλές αξίες κόντρα στο χρήμα και την στυγνή και δίχως συναισθήματα εκμετάλλευση, καλοί εξωγήινοι κλπ.

Παρά τις αφέλειές της και το λίγο "από μηχανής θεό" ύφος της βλέπεται ευχάριστα ως κάτι γλυκό και νοσταλγικό. Ευχάριστα είπα, όχι τίποτα παραπάνω. 

"WILD THINGS 2"; ΜΗΝ ΠΕΡΑΣΕΤΕ ΟΥΤΕ ΑΠ' ΕΞΩ

Το "Wild Things" ήταν ένα ερωτικό θρίλερ του 1998 με κάμποσες ανατροπές και σέξι πρωταγωνιστές. Δεν ήταν αριστούργημα (προφανώς), αλλά αν μη τι άλλο βλεπόταν ευχάριστα. Να μη χάσουμε την ευκαιρία λοιπόν, το 2004 ο κακός σκηνοθέτης (κρίνοντας από τις πολύ χαμηλές βαθμολογίες όλων των ταινιών του) Jack Perez γυρίζει ένα ανεκδιήγητο φιλμ με τον πολύ πρωτότυπο τίτλο "Wild Things 2". (Για να πούμε και του στραβού το δίκιο, ο Perez έχει γυρίσει μια συμπαθητική μαύρη κωμωδία το 2011).

Λύκειο, δύο κοπέλες που μισούνται θανάσιμα (μια "καλή" και μια "κακή"), ένας φόνος... και γύρω στις 100 ανατροπές κάθε 5λεπτο με (γελοίο) αποκορύφωμα την τελευταία.

Παντελώς αναληθοφανείς καταστάσεις, παντελώς απίθανες οι ανατροπές για τις ανατροπές, αστείο σενάριο, μέτριες ηθοποιίες... δεν έχω να πω κάτι καλό. Δεν το συνιστώ ούτε καν για διασκέδαση με πίτσες, μπίρες και ό,τι άλλο... Τελικά, είναι πολλές οι δεκαετίες που τα νο 2, τα πρί(ξ)κουελ και τα λοιπά μαστίζουν αλύπητα το αμερικάνικο σινεμά... 

 

"PILLION": ΠΑΡΑΞΕΝΟΙ ΕΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Το "Pillion" (2025) είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Harry Lighton. Πρωταγωνιστούν ο Alexander Skarsgard και ο Harry Melling, που κλέβει την παράσταση.

Πρόκειται για ένα gay φιλμ, που εστιάζει στην παράδοξη σχέση των δύο πρωταγωνιστών. Ο εσωστρεφής, ντροπαλός ομοφυλόφιλος Κόλιν στα 30 του ζει ακόμα με τους γονείς του, οι οποίοι αποδέχονται πλήρως την ομοφυλοφιλία του, κάνει μια δουλειά που δεν του αρέσει και είναι μόνος. Αποτελεί μεγάλη έκπληξη όταν ο αρρενωπός, μηχανόβιος, "τέλειος" Ρέι τον διαλέγει για ερωτικό του σύντροφο. Όχι όμως όπως φαντάζεστε. Η σχέση τους είναι σχέση αφέντη - δούλου, καθώς βασικό στοιχείο της είναι η ταπείνωση του Κόλιν με κάθε τρόπο. Το ενδιαφέρον είναι ότι ο "σκλάβος" το απολαμβάνει απόλυτα για πρώτη φορά στη ζωή του...

Ταινία με αρκετές τολμηρές ερωτικές σκηνές, παρακολουθεί την αργή, σταδιακή αλλαγή του "υποχείριου", που με τον χαρακτηριστικό "δειλό", διστακτικό του τρόπο αρχίζει να απαιτεί μια καλύτερη μεταχείριση. Αλληγορικά βλέποντάς το, πρόκειται για την ήσυχη, σιωπηλή σχεδόν "επανάσταση" (ή ενηλικίωση) ενός ανθρώπου που μέχρι τώρα δεν διεκδικούσε τίποτα, την "βελούδινη"απαίτησή του για ισονομία.

Η ταινία διαθέτει και χιούμορ και, παρά τις "άγριες" σκηνές, είναι κατά βάθος τρυφερή. Δεν μπορώ να πω ότι ξετρελάθηκα, καθώς η περίπτωση που καταγράφει είναι εντελώς σπάνια και προσωπική κι έτσι ήταν πολύ δύσκολο να ταυτιστώ με έναν - ευαίσθητο σίγουρα - άνθρωπο που με χαρά αποδέχεται την καταπίεσή του. Πάντως είναι πρωτότυπη και έχει το ενδιαφέρον της.

"Ο ΗΛΙΟΣ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑ" ΚΑΙ Η ΑΒΑΣΤΑΧΤΗ ΑΦΕΛΕΙΑ

Ο άγνωστος (και απ' ό,τι καταλαβαίνω μετριότατος) Ιταλός σκηνοθέτης Giorgio Stegani (1928-2020) γύρισε λίγες ταινίες στις δεκαετίες '60 και '70, από τις κριτικές όχι ιδιαίτερα σπουδαίες. Το 1971 γυρίζει το "Il Sole nella Pelle" ("Ο Ήλιος στο Δέρμα" είναι η μετάφραση, αν και μάλλον δεν βγήκε ποτέ στις ελληνικές οθόνες), με την 16χρονη τότε Ορνέλα Μούτι και τον Αλέσιο Οράνο.

Μία μαθήτρια, γόνος πλούσιας οικογένειας, ερωτεύεται παράφορα νεαρό περιπλανώμενο χίπη. Φυσικά οι γονείς έχουν αντιρρήσεις, το ζεύγος δραπετεύει με το γιοτ της οικογένειας, πλην όμως ναυαγούν σε έρημο νησί και ζουν το έρωτά τους. Κάποια στιγμή θα "διασωθούν" (μάλλον παρά τη θέλησή τους) από τον στρατό (!) που τους ψάχνει, αλλά...

Δεν νομίζω ότι το φιλμ αντέχει κριτικής. Η αφέλεια και η προχειρότητα (σεναριακή και σκηνοθετική) δεν περιγράφονται. Κακοχωνεμένα χίπικα μηνύματα (τότε οι χίπις ήταν ακόμα της μόδας), ατάκες περί αγνής φύσης, αφόρητα κλισέ (θυμίζει ελληνικά δράματα της εποχής), χαρακτήρες - καρικατούρες, μια απόλυτα γελοία διαπίστωση μετά τη "σωτηρία" κλπ. κλπ. Λίγο Ρωμαίος και Ιουλιέτα, λίγο προάγγελος της "Γαλάζιας Λίμνης", που γυρίστηκε αρκετά χρόνια μετά και... θα το ξαναπώ, απόλυτη αφέλεια. Τι μένει ; Μόνο η πανέμορφη και σέξι Ορνέλα Μούτι, συχνά σε "τολμηρές" εμφανίσεις, για να χαζέψει κανείς. Αξίζει νομίζω, μια που πιστεύω ότι πρόκειται για μια από τις ομορφότερες γυναίκες που πέρασαν ποτέ από την οθόνη. Αν αυτό είναι λόγος να το δείτε, κάντε το. Δεν υπάρχει κανένας άλλος. Το πολύ - πολύ να γελάσετε σε αρκετές στιγμές (ακούσια των δημιουργών της βεβαίως).

ΥΓ: Διασκέδασα πολύ όταν έψαχναν τους ερωτευμένους. Ελικόπτερα, πολεμικά πλοία... Μόνο τον 6ο Στόλο δεν είχαν είχαν στείλει...

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΑΣΠΕΝΣ ΣΤΟΝ "ΜΥΣΤΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΑ"

Το 2005 ο σημαντικός Βραζιλιάνος δημιουργός Kleber Medonca Filho γυρίζει τον "Μυστικό Πράκτορα" (O Agente Secreto) με τον Wagner Moura στον βασικό ρόλο. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό πολιτικό θρίλερ, που έχει σίγουρα εξασφαλίσει τη θέση του στα 10 καλύτερα φιλμ που είδα μέσα στο 2026.

Το 1977 η χώρα βιώνει μια στυγνή δικτατορία. Ένας άντρας οδηγεί μόνος και φτάνει στην πόλη του προορισμού του. Φιλοξενείται από μια παράξενη ηλικιωμένη κυρία που μοιάζει να φιλοξενεί κι άλλους. Κάποια στιγμή θα καταλάβουμε το πώς και το γιατί και θα διαπιστώσουμε ότι όλα συνδέονται με την ασφυκτική πολιτική κατάσταση στη χώρα.

Εξαιρετικό κλίμα 70ς, αγωνία για το πώς θα εξελιχτούν τα πράγματα, χιούμορ και σουρεαλισμός εκεί που χρειάζονται (βλέπε "Τριχωτό Πόδι"), αλλά και σκληρές, στα όρια του σπλάτερ, σκηνές, απίστευτη "πινακοθήκη" φοβερών τύπων ("καλών" και "κακών"), καταγραφή της απόλυτης κοινωνικής διαφθοράς, σασπένς που κορυφώνεται προς το τέλος, η ταινία είναι ένας πολύ επιτυχημένος, κατά τη γνώμη μου, συνδυασμός πολιτικού φιλμ και θρίλερ. Μου άρεσε πολύ ο πλάγιος τρόπος που δείχνεται η καταπίεση και το αγχωτικό και βαρύ κλίμα της εποχής, δίχως άμεσα να δείχνονται εκτελέσεις, βασανιστήρια, φυλακές κλπ. κλπ. 

Από την πρώτη κιόλας σκηνή, με το πτώμα στο βενζινάδικο και τη συνάντηση του ήρωα με τους δύο μπάτσους, το κλίμα έχει καταγραφεί τέλεια. Οι μπάτσοι δεν συλλαμβάνουν, δεν χτυπούν, είναι όμως τόσο καταπιεστική η παρουσία και η συμπεριφορά τους, που νοιώθεις την ασφυξία, την ανησυχητική ατμόσφαιρα και το βάρος που πιέζει τα πάντα. Και η ιστορία συνεχίζεται...

Το ξαναλέω. Από τώρα έχει κερδίσει τη θέση της στις 10 καλύτερες ταινίες της χρονιάς. 

ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙΣ ΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ "ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΟΥ ΝΗΜΑΤΟΣ"

Το 1985 ο Richard Marquand (1937-1987) - είναι αυτός που είχε κάνει τον 3ο από τους πρώτους, κλασικούς "Πολέμους των Άστρων" - γυρίζει το "Jagged Edge" ("Στην Άκρη του Νήματος" στην Ελλάδα), με τους Γκλεν Κλόουζ, Τζεφ Μπρίτζες και Πίτερ Κογιότ στους βασικούς ρόλους.

Μια πλούσια γυναίκα βρίσκεται άγρια μαχαιρωμένη στην παραθαλάσσια βίλα της. Πρώτος ύποπτος ο σύζυγός της, ο οποίος, αν και απο ταπεινή καταγωγή, διοικεί  επιτυχώς την κερδοφόρα εταιρία της συζύγου του. Μια εξαιρετική δικηγόρος, που έχει παραιτηθεί λόγω ενός ταυματικού γι' αυτήν δικαστικού λάθους του παρελθόντος, πείθεται τελικά να υπερασπιστεί τον κατηγορούμενο, παρά τα εναντίον του στοιχεία.

Συνδυασμός αστυνομικού θρίλερ και δικαστικού δράματος, με αρκετό σασπένς και ανατροπές, βλέπεται νομίζω ευχάριστα αν θέλετε να περάσετε μια "ανώδυνη" βραδιά. Σίγουρα δεν θα βαρεθείτε. Το φιλμ σχολιάζει πλαγίως και το δικαστικό σύστημα - δίχως βεβαίως η καταγγελτική του πλευρά να είναι το κύριο χαρακτηριστικό του. Θα το χαρακτήριζα αρκετά χιτσκοκικό και, βλέποντάς το, θα καταλάβετε το γιατί. Πάντως προσωπικά το είδα ευχάριστα, δίχως να το θεωρώ και κατι φοβερό.

"THE ASSASSIN" Ή ΔΟΛΟΦΟΝΟΣ ΜΕ ΤΟ ΖΟΡΙ

Το 1990 ο Luc Besson γυρίζει το "Nikita", μια από τις πλέον επιτυχημένες ταινίες του. 3 χρόνια μετά, το 1993, οι Αμερικάνοι κάνουν αυτό που ξέρουν πολύ καλά : Ένα ριμέικ στα αγγλικά (φαίνεται ότι όταν η ταινία μιλά "ξένα" παθαίνουν διάφορες αλλεργίες). Έτσι ο έμπειρος John Badham γυρίζει το "Point of no Return" (είναι γνωστό και ως "The Assassin", ενώ στην Ελλάδα παίχτηκε ως "Κωδικό όνομα: Νίνα"). Βασική πρωταγωνίστρια η Μπρίτζετ Φόντα, που τότε ήταν στις δόξες της, και μαζί της ένα εντυπωσιακό καστ με τον Γκάμπριελ Μπερν, την Αν Μπάνκροφτ και τον Χάρβεϊ Καϊτέλ.

Αν έχετε δει το φιλμ του Besson ξέρετε την ιστορία : Μια βίαιη κοπέλα, αληθινό αγρίμι, καταδικάζεται σε θάνατο μετά από μια αιματηρή ληστεία σε μικρό μαγαζί. Ένας μυστικός αστυνομικός της προτείνει να της χαρίσει τη ζωή αν εργαστεί γι' αυτόν, σκοτώνοντας τους στόχους που θα της υποδειχτούν. Από εκεί και πέρα αρχίζει η δράση.

Δεν είναι καμιά μεγάλη ταινία, όπως η συντριπτική πλειοψηφία των χολιγουντιανών ριμέικ άλλωστε. Βίαιη δράση, σασπένς, δύο παράλληλοι έρωτες (ο ένας ανεκπλήρωτος) και διάφορα άλλα. Είναι επίσης διασκεδαστικό να παρακολουθείς τη σταδιακή μεταμόρφωση του αγριμιού σε όμορφη, κομψή, καθώς πρέπει κοπέλα, για να μην προκαλεί υποψίες στον νέο της ρόλο - εδώ θυμίζει "Ωραία μου Κυρία"... Και, κερασάκι στην τούρτα, σκάει και μια φεμινιστική κατάληξη!

Το είδα ευχάριστα και, ιδιαίτερα αν δεν έχετε δει το "Νικίτα", θα το συνιστούσα για ένα απλώς ευχάριστο βράδυ. Πάντως αν πρέπει να διαλέξετε προτιμήστε την πρωτότυπη γαλλική βερσιόν.