"NIGHT OF THE BIG HEAT"... ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΕΛΕΓΕ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΜΕ ΤΙΠΟΤΑ...

Παλιού βρετανικού φανταστικού συνέχεια : Αυτή τη φορά βρισκόμαστε στο 1967 και ο βασικός σκηνοθέτης της Hammer ήδη από τα 50ς, αυτός που γύρισε τους περισσότερους Δράκουλες με τον Κρίστοφερ Λι, ο Terence Fisher (1904-1980), γυρίζει το "Night of the Big Heat" με τους κλασικούς Κρίστοφερ Λι και Πίτερ Κάσινγκ και πάλι. Αυτή τη φορά όμως δεν ερμηνεύουν τους Δράκουλα και Βαν Χέλσινγκ. Πρόκειται για ταινία επιστημονικής φαντασίας / τρόμου που ουδεμία σχέση έχει με απέθαντους. Αλλά ούτε και με κάποια έννοια ποιότητας φοβάμαι, καθώς ο Fisher μάλλον δεν βρίσκεται σε φόρμα...

 Ενώ η Βρετανία υποφέρει από δριμύ ψύχος, το μικρό, απομονωμένο νησί Fara του βορρά υποφέρει από ακραία ζέστη... και η θερμοκρασία ανεβαίνει μέρα με τη μέρα. Ένας ερευνητής που φτάνει εκεί προσπαθεί να κατανοήσει το φαινόμενο, ενώ σιγά σιγά θα αντιληφθούμε ότι κάποιες μορφές ζωής έχουν βάλει το χέρι (;) τους.

Δεν νομίζω ότι πρόκειται για καλή ταινία. Αλλοπρόσαλλο, ηλίθιο σενάριο, χαρακτήρες που πάνε από το ένα μέρος του νησιού στο άλλο δίχως ακριβώς να καταλαβαίνουμε το γιατί, γελοία εξωγήινα όντα και ακόμα πιο γελοία τελική (και απότομη) λύση... και μέσα σ' όλα αυτά ένα ερωτικό τρίγωνο που πρέπει να μείνει κρυφό (και ίσως αυτό δημιουργεί μεγαλύτερο σασπένς από τους φόνους και τα μυστήρια)...  Ουδεμία εκμετάλλευση της κλειστοφοβικής (λόγω νησιού) ατμόσφαιρας, η βαθμιαία τρέλα που πιάνει τους λίγους κάτοικους λόγω της αυξανόμενης ζέστης δίνεται άτεχνα, ο σκοπός των "κακών" δεν είναι ξεκάθαρος... Αν εκμεταλλεύονταν λίγο καλύτερα κάποιες ιδέες που υπάρχουν θα μπορούσαν να είναι καλύτερα τα πράγματα...

Είπαμε, νοσταλγία της παλιάς αφέλειας των b-movies του φανταστικού, αλλά δεν αρκεί όταν η ταινία είναι εντελώς μέτρια. 

"QUATERMASS 2" : ΟΙ ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ!

Να υπενθυμίσω ότι ο ερευνητής επιστήμονας Quatermass ξεκίνησε από βρετανική τηλεοπτική σειρά επιστημονικής φαντασίας και από το 1955 μεταφέρθηκε και στη μεγάλη οθόνη με σειρά ταινιών. 

Το 1957 ο Val Guest (1911-2016) και πάλι γυρίζει το δεύτερο ασπρόμαυρο φιλμ με τον ομώνυμο ήρωα με τον απλό τίτλο "Quatermass 2" (στην Ελλάδα είχε προστεθεί και ο απαραίτητος υπότιτλος "Εξωγήινοι Εισβολείς") με τον Brian Donlevy και πάλι ως πρωταγωνιστή.

Ο "αυστηρός" και ψυχρός επιστήμονας προσπαθεί να βρει κρατικά κονδύλια για να φτιαχτεί μια βάση στη σελήνη. Παράλληλα η γη αρχίζει να δέχεται μια βροχή από αρχικά ακίνδυνους μετεωρίτες, ενώ κάτι περίεργο συμβαίνει σε μια απομονωμένη βάση...

Η δεύτερη αυτή ταινία νομίζω ότι είναι η πιο αδύναμη από την αρχική τριλογία. Πιθανόν αυτό οφείλεται στο κάπως "ατσούμπαλο" σενάριο, που πηγαινοέρχεται σε διαφορετικές ιστορίες (τα προβλήματα με τη χρηματοδότηση της σεληνιακής βάσης, οι μετεωρίτες, ένα τρομακτικό μυστικό κλπ.) Υπάρχει και το στοιχείο της "εισβολής από τα μέσα" (οι γνωστοί σου άνθρωποι που δεν είναι πια ίδιοι...), οπότε βρήκα ότι κάπως δεν δένει το όλο πράγμα.

Η θρυλική εταιρία Hammer βρισκόταν στις πρώτες της προσπάθειες να συνδυάσει επιστημονική φαντασία και τρόμο. Φυσικά ο σύγχρονος θεατής δεν θα τρομάξει, αλλά αυτό δεν σχετίζεται με την αξία των παλιών αυτών ταινιών. Μερικές κρατάνε ακόμα πολύ καλά. Οι φίλοι της παλιάς ΕΦ λοιπόν ας τη δουν για να συμπληρωθεί η αρχική τριλογία, παρά το ότι - θα επαναλάβω - για μένα είναι η πλέον αδύναμη.

"ΕΜΜΟΝΗ" 'Η ΠΡΟΣΕΧΕ ΤΙ ΕΥΧΕΣΑΙ

Το σερί των καλών ταινιών τρόμου με ελάχιστο μπάτζετ από νεαρότατους σκηνοθέτες συνεχίζεται (αφού το πρώην μεγάλο Χόλιγουντ δεν μπορεί πλέον, αναμενόμενο είναι). Ιδού λοιπόν η δεύτερη ταινία του γνωστού - απ' ό,τι διαβάζω - από το youtube Curry Barker "Εμμονή" ("Obsession") του 2025. Με άγνωστους ηθοποιούς φυσικά.

Ένας ντροπαλός νεαρός υπάλληλος διστάζει να εξομολογηθεί τον έρωτά του για μια συνάδελφό του, η οποία, προς το παρον, παραμένει κολλητή φίλη και μονο. Όταν αγοράζει ένα αντικείμενο από new age μαγαζί που "εκπληρώνει επιθυμίες", το δοκιμάζει ευχόμενος η κοπέλα "να τον αγαπήσει περισσότερο απ' ό,τι άλλο στον κόσμο". Αυτό ακριβώς συμβαίνει, αλλά είναι η αρχή μόνο ενός ατελείωτου, κλιμακούμενου εφιάλτη...

Σοκαριστική σε αρκετά σημεία ταινία τρόμου, που ξεκινά ως ρομαντική νεανική αισθηματική ιστορία (ο νέος σκηνοθέτης δεν διστάζει να μείνει για αρκετό χρόνο σ' αυτό το κλίμα), εξελίσσεται σε θρίλερ με όλο και πιο ανησυχητικές καταστάσεις και κλιμακώνεται όσο προχωρά σε κάτι απόλυτα φριχτό και εφιαλτικό. Και φυσικά, όπως σωστά μας λέει ο τίτλος, κεντρική έννοια του φιλμ παραμένει αυτή της (ανεξέλεγκτης από ένα σημείο και πέρα) εμμονής. 

Το θέμα του "προσέξτε τι εύχεστε" έχει βεβαίως χρησιμοποιηθεί πολλές φορές τόσο στη λογοτεχνία όσο και στο σινεμά τρόμου, απο την εποχή τουλάχιστον του διηγήματος "Το Πόδι της Μαϊμούς" του W.W. Jacobs του 1902. Οι παραλλαγές που έχουν γίνει έκτοτε είναι πολλές. Θεωρώ την "Εμμονή" μια από τς πλέον επιτυχημένες - και συγχρόνως μια υποδόρια σάτιρα του ρομαντικού έρωτα. Δυνατή ταινία λοιπόν για μένα, αλλά προσοχή : Μονο για φίλους του σινεμά τρόμου. Οι "κοινοί", απροετοίμαστοι θεατές μπορεί να φύγουν άρρωστοι.

"Ο ΞΕΝΟΣ" ΚΑΙ Η ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ

Το 2025 ο πολύ ενδιαφέρων και απρόβλεπτος Francois Ozon μεταφέρει στην οθόνη το σημαντικό μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμί "Ο Ξένος" (L'Etranger) με τον Benjamin Voisin στον βασικο ρόλο. Κατά την προσωπική μου γνώμη πετυχαίνει μια δύσκολη αποστολή, παραμένοντας πιστός στο γράμμα και στο πνεύμα του βιβλίου.

Στο Αλγέρι των 30ς, που τότε ήταν γαλλική αποικία, ένας νεαρός Γάλλος υπάλληλος είναι αδιάφορος για ό,τι συμβαίνει γύρω του, αρνείται να εκφέρει οποιαδήποτε γνώμη για οτιδήποτε και ζει τη ζωή δίχως καμιά φιλοδοξία, κυριολεκτικά όπως έρθουν τα πράγματα. Ο θάνατος της μητέρας του σε γηροκομείο έξω από την πόλη μοιάζει να μην τον ταράζει συναισθηματικά, απλώς τον βγάζει από την καθημερινή του ρουτίνα. "Τυχαία" επίσης, την ίδια μέρα, αφήνεται να τα φτιάξει με μια κοπέλα και, λίγο καιρό μετά, προχωρά σε μια αδικαιολόγητη πράξη...

Ο Ozon, με υπέροχη ασπρόμαυρη φωτογραφία, δίνει ανάγλυφα τον χαρακτήρα ενός ανθρώπου δίχως ενδιαφέροντα, με κυνική άποψη για τη ζωή και με τη μόνιμη ιδέα ότι τίποτα δεν έχει σημασία, όλα είναι εφήμερα και μάταια, ακόμα και το πώς και το πότε θα πεθάνουμε. Συγχρόνως μας μεταφέρει στο χαλαρό, νωχελικό κλίμα της εποχής, καταδεικνύοντας όμως σε κάθε στιγμή ότι αυτό αφορά μόνο τους λευκούς (Γάλλους κυρίως) που ζουν εκεί και όχι τους αυτόχθονες. Σε μερικές σκηνές μάλιστα που περνούν στο "βάθος πεδίου", δίχως να επιμένει σ' αυτό, δείχνει καθαρά τον ρατσισμό των αποίκων απέναντι στους Άραβες. Αλλά βέβαια δεν είναι αυτό το κύριο θέμα του φιλμ. 

Η ιστορία δίνεται λιτά, χωρίς εξάρσεις και υπερβολές, όπως ακριβώς ταιριάζει στον ουσιαστικά μηδενιστικό κόσμο του ήρωα, που αφήνεται να παρασύρεται δίχως αντίσταση από όσα συμβαίνουν γύρω του (ίσως λίγο υπερβολική να είναι η τελική έντονη συνομιλία με τον ιερέα). Ακριβώς αυτή η λιτότητα, η αποστασιοποιημένη αφήγηση και η "νοσταλγική" εικόνα, συμβάλλουν κατά τη γνώμη μου στη γοητεία της ταινίας, την οποία απόλαυσα. Από μένα μπράβο στον Ozon.

"ΗΜΕΡΑ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ" : ΤΙ ΜΑΣ ΚΡΥΒΟΥΝ;

Στα 80του πλέον ο Steven Spielberg γυρίζει το 2026 την "Ημέρα Αποκάλυψης" ("Disclosure Day"), με την Έμιλι Μπλαντ και τον Κολιν Φερθ στους βασικούς ρόλους. Και ολοκληρώνει έτσι μια τριλογία... γι' αυτό ομως θα πούμε αργοτερα.

Ένας κυβερνητικος πράκτορας κλέβει απόρρητα κρατικά αρχεία και διαφεύγει καταδιωκόμενος από πράκτορες. Μια τηλεπαρουσιάστρια αρχίζει να μιλά (;) παράξενα ενώ βρίσκεται σε ζωντανή εκπομπή. Κάποιοι, ελάχιστοι, κατανοούν μια μη ανθρώπινη γλώσσα. Τι συμβαίνει; Μήπως έχει έρθει η ώρα να αποκαλυφθούν στο ευρύ κοινό (σε όλη την ανθρωπότητα δηλαδή) όσα με υπερπροσπάθεια κρύβουν οι κυβερνήσεις επί δεκαετίες για την παρουσία εξωγήινων;

Ο Spielberg είναι ο πρώτος του μοντέρνου Χόλιγουντ που από τα τέλη των 70ς μίλησε για "καλούς" εξωγήινους (είχε προηγηθεί στα 50ς ο Wise με "Τη μέρα που η Γη σταμάτησε", γι' αυτό μιλώ για το "μοντέρνο" Χόλιγουντ). Έτσι για μένα κατ' αρχήν το φιλμ είναι συγκινητικό, αφού ολοκληρώνει την τριλογία των "καλών εξωγήινων" μετά τις "Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου" και τον "ΕΤ". Εδώ ο σκηνοθέτης - πάντοτε αισιόδοξος - θεωρεί πλέον ότι η ανθρωπότητα είναι έτοιμη να δεχτεί την "αλήθεια που μας κρύβουν" : Δεν είμαστε μόνοι. Τώρα βέβαια, αν αναλογιστεί κανείς το ότι βρισκομαστε στη χειρότερη μεταπολεμικά εποχή της ανθρωπότητας και ότι ο κόσμος (σχεδόν) κυβερνάται από ένα κοπάδι φανατικών χριστιανοταλιμπάν ψυχάκηδων, δεν ξέρω αν πρέπει να συμμεριζόμαστε την άποψη ότι "είμαστε έτοιμοι", τέλος πάντων...

Καλά όλα αυτά. Για την ταινία όμως : Την είδα με ενδιαφέρον, με κράτησε, αλλά και παραείναι αισιόδοξη, όπως έγραψα παραπάνω, περιέχει αρκετές αφέλειες και είναι σχετικά απλοϊκή όσον αφορά τον κλασικό διαχωρισμό "καλών - κακών". Έχω γράψει εδώ και χρόνια ότι ο Spielberg δεν θα ξαναβρεί την παλιά μαγεία και την απίστευτη ικανότητα να αφηγείται παραμύθια που συγκινούν. Αυτά έγιναν στα 70ς και στα 80ς, άντε και λίγο στα 90ς. Και είναι λογικό και αναμενομενο. Δεν τον κατηγορώ. Κάποτε η μαγεία χάνεται...

Πάντως το είδα αρκετά ευχάριστα. Μέχρις εκεί όμως.  

"THE BEDFORD INCIDENT" Ή ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΜΟΝΟΜΑΝΟΥΣ ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΥ

 

Στα μέσα των 60ς ο κόσμος βιώνει την "ισορροπία του τρόμου" ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις (ΗΠΑ - ΕΣΣΔ) και ο μόνιμος εφιάλτης είναι ένας τρίτος παγκόσμιος, ο οποίος, αν γινόταν τότε, θα γινόταν με πυρηνικά. Κοινώς πιθανή κατάρρευση κάθε πολιτισμού και επιστροφή πολύ, πολύ πίσω. Το τότε ευαισθητοποιημένο Χόλιγουντ αρχίζει να μετατρέπεται σε "αριστερό" Χόλιγουντ (με πολλά εισαγωγικά προφανώς, καθώς η λέξη χρησιμοποιείται εντελώς σχετικά και εννοεί μόνο ό,τι σημαίνει αυτό για την Αμερική). Ουσιαστικά δηλαδή γίνεται (το Χόλιγουντ) ακραιφνής υποστηρικτής της ειρήνης και πολέμιο κάθε ακροδεξιάς, εθνικιστικής, πολεμοκάπηλης τάσης. 

Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα : Από το σατιρικό "SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα" έως το αβάσταχτα απελπισμένο "On the Beach" και πολλά, πολλά άλλα. Ένα από αυτά είναι και το ασπρόμαυρο "The Bedford Incident" (1965) του κυρίως παραγωγού και πιο σπάνια σκηνοθέτη James B. Harris (έχει γυρίσει 5-6 ταινίες). Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ και Σίντνεϊ Πουατιέ ερμηνεύουν τους βασικούς ρόλους.

Ένα αμερικάνικο πολεμικό πλοίο που πλέει κάπου στην Αρκτική κυβερνάται από φανατικό, στρατόκαυλο καπετάνιο, ο οποίος απαιτεί αυστηρή πειθαρχία από το πλήρωμα. Ένας δημοσιογράφος καταφτάνει εκεί με ειδική άδεια για να καταγράψει τη ζωή σ' ένα πολεμικό πλοίο και, βεβαίως, από την αρχή οι σχέσεις του με τον σκληρό κυβερνήτη θα είναι τεταμένες. Όταν εντοπίζεται ένα σοβιετικό υποβρύχιο να πλέει λίγο μέσα στα χωρικά ύδατα, ο κυβερνήτης θα αρχίσει να το καταδιώκει αλύπητα. Το διαρκές αυτό παιχνίδι με τη φωτιά όμως - εν μέσω πολικών παγόβουνων - σύντομα θα κλιμακωθεί με επικίνδυνες για όλους παρενέργειες...

Εξαιρετικά δομημένο το φιλμ, ξεκινά κάπως χαλαρά και, όσο προχωρά, γίνεται όλο και πιο αγχωτικό, με κάθετα αυξανόμενο σασπένς, μέχρι την τελική συγκλονιστική κλιμάκωση, ενώ η κλειστοφοβική ατμόσφαιρα του πλοίου επιτείνει τη δύναμή του. Το βάρος πέφτει σχεδόν ολόκληρο στους ώμους του θαυμάσιου Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ σε έναν από τους καλύτερους ρόλους του, αυτόν βεβαίως του σχεδόν παρανοϊκού καπετάνιου, ενώ δίπλα του στέκει ο Σίντεϊ Πουατιέ, του οποίου το χρώμα δεν αποτελεί καθόλου θέμα της ταινίας (δεν γίνεται καν η παραμικρή νύξη). Πέραν αυτού θα προειδοποιήσω τους οπαδούς του σύγχρονου Χόλιγουντ ότι το φιλμ είναι απ' αυτά που "μιλάνε πολύ". Η πλοκή βασίζεται στους διαλόγους, στις αποφάσεις, στις κινήσεις του κάθε "παίκτη". Η ιστορία ξεδιπλώνεται αργά, οδηγώντας μεθοδικά στην τελική κορύφωση. Κάπως "στατικό" ως εικόνα, χτίζει με μεγάλη μαστοριά μια όλο και πιο ανησυχητική και αγχωτική κατάσταση μέχρι την τελική έκβαση. Πέραν της σαφέστατης  καταδίκης της στρατοκαυλίασης, του φανατισμού και των βαθιά εθνικιστικών απόψεων, το φιλμ μπορεί να διαβαστεί και ως καταδίκη κάθε καταπιεστικής εξουσίας και προειδοποίησης για το πού μπορεί να φτάσει μια τέτοια. 

Για τους ρέκτες ενός "διαφορετικού" Χόλιγουντ και μόνο. Όσοι περιμένουν δράση και απίθανες ανατροπές θα απογοητευτούν.

 

 

 

 

ΚΑΤΑΜΑΥΡΟΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΞΕΚΑΡΔΙΣΤΙΚΟΣ "ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΒΙΚΙΝΓΚ"

Ο Anders Thomas Jensen είναι από τις πιο σημαντικές μορφές του δανέζικου σινεμά τόσο ως σεναριογράφος όσο και ως σκηνοθέτης (θυμάμαι τα "Μήλα του Αδάμ" και τους "Εκκεντρικούς"). Το 2025 γυρίζει τον "Τελευταίο Βίκινγκ" (Den sidste viking), με το δίδυμο που πρωταγωνιστεί στα τελευταία φιλμ του : Ο γνωστός μας Μαντς Μίκελσεν και ο λιγότερο γνωστός εκτός Σκανδιναβίας Νικολάε Λίε Κας.

Ένας σκληρός τύπος αποφυλακίζεται μετά 15 χρόνια λόγω εμπλοκής του σε αιματηρή ληστεία τράπεζας. Δεν ξέρει ούτε ο ίδιος πού βρίσκονται τα χρήματα της ληστείας, αφού τα παρέδωσε για να τα κρύψει στον μάλλον προβληματικό αδελφό του, με χαρακτήρα παντελώς αντίθετο από τον ίδιο. Ο αδελφός που θα αντικρίσει μετά τόσα χρόνια όμως είναι ένας καλοκάγαθος μεν, εντελώς διαταραγμένος όμως τύπος, ο οποίος, στην παρούσα φάση τουλάχιστον, πιστεύει ακράδαντα ότι είναι ο... Τζον Λένον. Και βέβαια αρνείται να του πει πού έκρυψε τη λεία για τον απλούστατο λόγο ότι... "πού να ξέρει ένας Beatle αυτά που ρωτάς";

Όλα αυτά είναι μόνο η αρχή μιας παλαβής κωμωδίας με ήρωες... ε... όχι και πολύ συνηθισμένους τύπους. Προσοχή : Κωμωδία μεν, βίαιη και αιματηρή όμως, πλημμυρισμένη από κατάμαυρο χιούμορ. Όλα τα λεφτά ο Μίκελσεν με απίστευτη κόμμωση (σγουρά, ξανθά μαλλιά) και φοβερές ατάκες, που μοιάζει να το διασκεδάζει πολύ. Όσο δε προχωρά το φιλμ τόσο οι καταστάσεις περιπλέκονται, παλιά οικογενειακά μυστικά αποκαλύπτονται, νέοι απίστευτοι τύποι κάνουν την εμφάνισή τους κλπ. κλπ. Στο βάθος όμως όλων αυτών υπάρχει και η τρυφερότητα για έναν άντρα που, μετά από μια δύσκολη παιδική ηλικία, αρνείται να μεγαλώσει και να ενταχθεί σε έναν βίαιο, παράλογο κόσμο, ενώ ο macho αδελφός δεν μπορεί καθόλου εύκολα να επιβληθεί, όπως φανταζόταν.

Τη διασκέδασα πραγματικά και τη συνιστώ. Προσοχή όμως : Επαναλαμβάνω ότι είναι βίαιη ταινία. 

ΚΑΤΑΔΥΣΗ ΣΤΑ "BACKROOMS" ΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΜΥΑΛΟΥ

Το 2026 ένας νεαρός 21 ετών, γνωστός από "χειροποίητες" σειρές στο youtube, ο Kane Parsons, "εισβάλλει" στο Χόλιγουντ, εξασφαλίζει ως πρωταγωνιστή τον Chiwetel Ejiofor, και δημιουργεί από το πουθενά την παγκόσμια επιτυχία τρόμου "Backrooms", που ως παραγωγή έχει στοιχήσει ελάχιστα.

 Ένας ψυχικά διαταραγμένος έμπορος φτηνών επίπλων που κάνει τακτικά ψυχανάλυση εξαφανίζεται. Η θεραπεύτρια του προσπαθεί να τον βρει και παγιδεύεται και η ίδια σε έναν αχανή, υπόγειο κόσμο όπου έχει χαθεί και ο ίδιος.

Πρωτότυπη για πολλούς λόγους ταινία τρόμου, αναπτύσσει έξυπνα (και συμβολικά) έναν αστικό μύθο που θέλει κάτω από τις πόλεις να εκτείνονται αχανείς χώροι άγνωστων κατασκευαστών και ακόμα πιο άγνωστης χρησιμότητας. Εδώ οι ατελείωτοι, λαβυρινθώδεις χώροι κάτω από το κατάστημα του ήρωα, γίνεται γρήγορα αντιληπτό ότι αποτελούν μια αλληγορία ενός διαταραγμένου ψυχικού κόσμου. Όποιος τολμήσει να βουτήξει βαθιά σ' αυτόν παγιδεύεται και ο ίδιος. Και ποιος άλλος μπορεί να εισχωρήσει βαθύτερα από την επί χρόνια ψυχαναλύτριά του, η οποία μάλιστα κουβαλά τα δικά της ψυχικά τραύματα;  

Ωστόσο θα ήθελα να επιμείνω στο πώς είναι φτιαγμένοι αυτοί οι άπειροι υπόγειοι χώροι (σκηνογραφικά εννοώ) : Οι χώροι αυτοί δεν είναι ακριβώς τρομακτικοί. Δεν έχουν σκιές που σέρνονται στους τοίχους, σκοτεινές γωνίες, παράδοξη αρχιτεκτονική κλπ. Όχι. Είναι κάτι σαν αχανή, δίχως καμία λογική, εγκαταλειμμένα γραφεία άγνωστης χρήσης, με μαζεμένα πού και πού οικεία αντικείμενα (παλιούς υπολογιστές, καρέκλες γραφείου, καναπέδες, πεταμένα καλώδια κλπ.) Οι λείοι τοίχοι είναι βαμμένοι με ένα ουδέτερο, απρόσωπο κιτρινωπό χρώμα, όπως συχνά τα συνηθισμένα γραφεία, τα αντικείμενα είναι καθημερινά και "βαρετά". Έτσι δημιουργείται ένα απρόσωπο περιβάλλον, οικείο και απόκοσμα ανοίκειο ταυτόχρονα, ακριβώς λόγω του "τίποτα" που εμπεριέχει ή του "τίποτα" της χρησιμότητάς του. Μια έντονη ανησυχία και, τελικά, φόβος, που δημιουργείται όχι από απόκοσμα, εντυπωσιακά τοπία, αλλά από οικεία, βαρετά πράγματα παράδοξα τοποθετημένα, που είναι αδύνατο να μαντέψεις σε τι εξυπηρετούν και γιατί κατασκευάστηκαν. Για μένα αποτελούν όχι μια κόλαση, αλλά ένα είδος "limbo", ενός προθάλαμου της κόλασης, στον οποίο μπορεί να καταδικαστείς για πάντα σε ένα είδος όχι αιώνιου τρόμου ή φρίκης, αλλά αιώνιας βαρεμάρας ή/και ανησυχίας. Ίσως να αντικατοπτρίζει το άρρωστο ψυχικό τοπίο αλλοτριωμένων, ουσιαστικά δίχως ενδιαφέροντα ανθρώπων, που περισσότερο νοιώθουν άδειοι παρά φοβισμένοι. Άλλωστε, για προσέξτε: Τα περισσότερα αληθινά αστικά τοπία, της επιφάνειας δηλαδή, μοιάζουν το ίδιο άδεια, βαρετά, κοινότοπα, απρόσωπα. Το κατάστημα του ήρωα, το μισοάδειο τεράστιο πάρκινγκ, οι μουντοί δρόμοι... Όλα είναι δίχως καμιά ιδιαιτερότητα, όλα θα μπορούσαν να βρίσκονται οπουδήποτε. Δεν έχω ιδέα αν ήταν συνειδητός στόχος του δημιουργού, αλλά εγώ το "διάβασα" και ως ένα σχόλιο για ένα απρόσωπο, κοινότοπο αστικό τοπίο που έχει ολέθριο αντίκτυπο και στην ανθρώπινη ψυχή.

Είτε σας αρέσει η ταινία είτε όχι (διότι σίγουρα πολλούς θα ξενίσει) είναι αναμφισβήτητα ταινία πρωτότυπη και ανοιχτή σε πολλές αναγνώσεις.

"ΕΝΑΣ ΠΟΗΤΗΣ" ΜΕ ΠΟΛΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ

Απόλυτα θετική έκπληξη η κολομβιανή ταινία "Ένας Ποιητής" (2025). Είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους του Simon Mesa Soto και με εντυπωσίασε πολλαπλώς. Τόσο για την κριτική και το σχόλιο σε αρκετά θέματα όσο και για τον εξαιρετικό πρωταγωνιστή Ubeimar Rios, που είναι ερασιτέχνης και ουσιαστικά πρωτοεμφανιζόμενος - και κλέβει την παράσταση! Κωμικό και ταυτόχρονα τραγικό, καταφέρνει να είναι απόλυτα διεισδυτικό.

Ένας μεσήλικας, ξοφλημένος (και ψωνισμένος) ποιητής που μένει με τη μητέρα του, χωρισμένος, με μία κόρη που βλέπει σπάνια, πιστεύει ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να ζουν από την τέχνη τους, ενώ βεβαίως ο ίδιος ζει στα όρια της φτώχειας και θεωρεί τον εαυτό του "καταραμένο καλλιτέχνη". Όταν πλέον κινδυνεύει να μείνει στο δρόμο αναγκάζεται, μετά από πιέσεις των δικών του, να αξιοποιήσει το παλιό πτυχίο του και να δεχτεί μια θέση καθηγητή σε σχολείο της υποβαθμισμένης γειτονιάς που ζει. Αλλά εκεί τον περιμένουν άλλου είδους προβλήματα, όταν θα αναγνωρίσει σε μια συνηθισμένη, φτωχή μαθήτριά του μεγάλο ποιητικό ταλέντο...

Το φιλμ καταφέρνει να κάνει μια σαρδόνια κριτική σε όσους πιστεύουν ότι για να γίνουν μεγάλοι καλλιτέχνες πρέπει να φυτοζωούν. Ο μύθος αυτός είναι όντως διαδεδομένος και προφανώς υπήρξαν πολλοί τέτοιοι (ο Βαν Γκογκ και ο Χαλεπάς, ο Πόε και ο Καρυωτάκης είναι παραδείγματα που έρχονται αμέσως στο μυαλό). Ωστόσο υπάρχουν πάμπολλοι εξ ίσου μεγάλοι καλλιτέχνες (από την αναγέννηση ήδη) που έζησαν με τιμές και δόξες και έγιναν πλούσιοι. Η δυστυχία - η οικονομική ή εξ αιτίας έλλειψης αναγνώρισης - δεν είναι σε καμία περίπτωση προϋπόθεση της μεγάλης τέχνης. Από την άλλη η ταινία καταλήγει μάλλον στο σκληρό συμπέρασμα ότι η τέχνη - στις μέρες μας τουλάχιστον - δεν μπορεί να αλλάξει την κοινωνία. Ακόμα χειρότερα, αντιμετωπίζεται με απόλυτη αδιαφορία από τους περισσότερους. 

Σ' όλα αυτά προσθέστε την κοινωνική κριτική της ακραίας  οικονομικής ανισότητας που καθορίζει την ανθρώπινη μοίρα και συμπεριφορά, την αβάσταχτη κοινωνική υποκρισία, που εδώ μάλιστα έρχεται και από τους "φτασμένους" καλλιτέχνες, την κατάδειξη της εξαθλίωσης των κατώτερων κοινωνικών τάξεων και άλλα και θα διαπιστώσετε το πολυεπίπεδο της ταινίας. Σημειωτέον ότι τα τελευταία κοινωνικοπολιτικά θέματα δεν είναι ο κύριος στόχος, αλλά διαγράφονται ευκρινώς στο "φόντο" του φιλμ. Κι όλα αυτά με ένα ισορροπημένο μείγμα κωμικότητας και σάτιρας από τη μία και τραγωδίας από την άλλη...

Για μένα από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς. Οι "χολιγουντιανοί" φίλοι μάλλον δεν θα συμφωνήσουν...

ΤΡΥΦΕΡΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΑΧΗΤΙΚΗ "ΑΡΚΟΥΔΟΤΡΥΠΑ"

Η "Αρκουδότρυπα" του 2025 είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία των Στέργιου Ντινόπουλου και Χρυσιάννας Παπαδάκη. Οι δύο πρωταγωνίστριές της είναι επίσης φρέσκιες, σχεδόν πρωτοεμφανιζόμενες. 

Κάπου στην ελληνική επαρχία δύο κοπέλες είναι κολλητές φίλες από τα χρόνια του σχολείου. Η μία είναι μοναχική βοσκός και φροντίζει τα πρόβατα του πατέρα της, η άλλη, πιο "μοντέρνα", έχει φίλο, τον οποίο θα παντρευτεί. Όταν όμως συμβαίνει αυτό και εγκαθίσταται στην κοντινή πόλη, η φίλη που μένει πίσω νοιώθει να χάνονται όλα γι' αυτή και αποζητά με κάθε τρόπο την φίλη της. Η ερωτική επιθυμία είναι κι αυτή παρούσα στην ιστορία...

Ρομαντική ταινία που διαδραματίζεται για μια ακόμα φορά στην επαρχία (το λέω επειδή η επαρχία, με τη μιζέρια αλλά και τη γοητεία της, είναι πανταχού παρούσα τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό σινεμά). Τρυφερή σε αρκετά σημεία, αλλά και μαχητική όταν χρειάζεται, αποδέχεται με άνεση την διαφορετικότητα (εδώ μια λεσβιακή σχέση σε μια μικρή κοινωνία) και βλέπει με απόλυτη συμπάθεια τις ηρωίδες που δεν διστάζουν να πάνε κόντρα στη ασφυκτική (από ηθική άποψη) ατμόσφαιρα μιας κωμόπολης. Ταυτόχρονα οι παγανιστικές αναφορές, η φύση, οι παραδόσεις και οι παλιοί θρύλοι κάνουν κι αυτοί την εμφάνισή τους.

Συμπαθητικό ντεμπούτο - όχι φυσικά αριστούργημα, αλλά συμπαθητικό - ελπίζω να έχει και ανάλογη συνέχεια. Σε γενικές γραμμές πάντως θα παρατηρήσω ότι είναι πλέον αρκετά χρόνια που το ελληνικό σινεμά έχει ξεπεράσει την μετριότητα που κάποτε το μάστιζε και μπορεί να παρουσιάσει μερικές όντως καλές ταινίες κάθε χρόνο (δίχως να υπολογίζω τον διεθνή Λάνθιμο και τον πάντοτε από ένα επίπεδο και πάνω Οικονομίδη).