Ο ΕΞΑΙΡΕΤΟΣ ΚΥΡΙΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΚΑΙ Η "ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΤΑΥΡΟΥ"

Ο γνωστός και πολύ καλός χορογράφος, σκηνοθέτης και πολλά άλλα (χοροθέατρο ή πώς αλλιώς να χαρακτηρίσουμε την πρωτότυπη δουλειά του;) Δημήτρης Παπαϊωάννου είναι παλιός φίλος της γνωστής ντοκιμαντερίστριας Εύας Στεφανή. Στα δύσκολα χρόνια του covid και των εγκλεισμών, το 2020, ο σκηνοθέτης ετοίμαζε την παράσταση "Εγκάρσιος Προσανατολισμός". Η Στεφανή βρισκόταν εκεί. Κινηματογραφούσε τις πρόβες και τα διαλείμματα, αλλά και την πορεία της επιτυχημένης αυτής δουλειάς στο εξωτερικό (Παρίσι, Βίλνιους κ.α.) τον επόμενο πλέον χρόνο. Έτσι προέκυψε "Η Καρδιά του Ταύρου" (2026), ένα ντοκιμαντέρ που μιλά για την τέχνη, τις δυσκολίες και τις αγωνίες της.

Το ακόμα πιο ενδιαφέρον με τον Δ.Π. είναι (για όσους το αγνοούν) ότι εκτός από σκηνοθέτης είναι και χορευτής, ζωγράφος (απόφοιτος της Καλών Τεχνών) και δημιουργός κόμικς (δημοσίευε στη Βαβέλ και αλλού). Στο φιλμ παρακολουθούμε, όπως είπαμε, τις πρόβες της παράστασης, συζητήσεις, υποδείξεις του Παπαϊωάννου / σκηνοθέτη προς τους χορευτές του, διαλείμματα, αλλά και απαντήσεις σε ερωτήσεις για το έργο του, τον τρόπο που δουλεύει κλπ. Και φυσικά μερικές εντυπωσιακές σκηνές από τη συγκεκριμένη παράσταση. Τα πάντα γίνονται χαλαρά, καθόλου στημένα - ή τουλάχιστον αυτή την αίσθηση αποπνέουν, και, αναμενόμενο, οι συζητήσεις "ξεστρατίζουν" σε προσωπικές εμπειρίες από διακοπές ή έρωτες, στην κατάσταση ανησυχίας λόγω της πανδημίας που επικρατούσε και άλλα πολλά. Και βλέπουμε και εικόνες από ένα από τα ποιητικά του κόμικς.

Για όσους ενδιαφέρονται για το συγκεκριμένο θέμα, είναι ένα καλό ντοκιμαντέρ. Άλλωστε η ευαισθησία της Στεφανή - και συχνά ο πειραματικός χαρακτήρας των έργων της - είναι γνωστά. Αν λοιπόν ενδιαφέρεστε για μια πιο εσωτερική ματιά στην "περίπτωση Παπαϊωάννου" συνίσταται.  

Η ΤΕΧΝΗ, Η ΖΩΗ ΚΑΙ Ο "HAMNET"

Μια από τις ταινίες που ξεχώρισαν το 2025 είναι το "Hamnet" της γνωστής μας Chloe Zhao (του "Nomadland" υπενθυμίζω). Ένα πυκνό (και βαρύ θα έλεγα) δράμα με την πολύ καλή Jessie Buckley και τον Πολ Μεσκάλ στους βασικούς ρόλους. Η ιστορία βασίζεται - μάλλον χαλαρά - στη ζωή του Σαίξπηρ.

Πριν ακόμα γίνει ο μεγάλος δραματουργός ο νεαρός Σαίξπηρ, δάσκαλος λατινικών τότε, ερωτεύεται στο επαρχιακό Στράφορντ Άπον Έιβον μια ανεξάρτητη για την εποχή κοπέλα που αρέσκεται να περνά τη μέρα της μόνη στο δάσος, ενώ υπάρχει η φήμη ότι η μητέρα της είναι μάγισσα. Το ζευγάρι θα παντρευτεί, θα παραμείνει ερωτευμένο, θα κάνει τρία παιδιά, αλλά εκείνος, κυνηγώντας το πάθος του για το θέατρο - στο οποίο σύντομα θα γνωρίσει επιτυχία - αναγκάζεται να ζει κυρίως στο Λονδίνο, ενώ εκείνη αρνείται να εγκαταλείψει τα δάση της. Το γεγονός αυτό δεν διαταράσσει τις σχέσεις τους, αυτό όμως θα συμβεί όταν θα βιώσουν μια τραγική απώλεια.

Δυνατό και πολυεπίπεδο δράμα, διαθέτει πλήθος από επί μέρους στοιχεία, που θεωρώ ότι συνενώνονται υποδειγματικά στο τελικό σύνολο : Αντιπαραθέτει τη ζωή στην πόλη μ' αυτήν της επαρχίας (στην αγκαλιά της φύσης δηλαδή), τα λογικά με τα παγανιστικά στοιχεία - κάπου υπάρχει και η μεταφυσική διάσταση - και ταυτόχρονα μιλά για το φαινόμενο της καλλιτεχνικής δημιουργίας και το πάθος που αυτό μπορεί να εμπνεύσει. Αποτελεί συγχρόνως μια μελέτη της απώλειας και του πένθους και τις επιπτώσεις τους στις ζωές αυτών που μένουν πίσω. Κυρίως όμως μιλά για τις σχέσεις τέχνης και αληθινής ζωής, για την αλληλεπίδρασή τους: Η τέχνη μπορεί να κλείσει πληγές και να λυτρώσει τόσο τον δημιουργό όσο και τους αποδέκτες της, το κοινό. Επίσης, σε επίπεδο δημιουργίας πλέον, όσο και να είναι η τέχνη προϊόν φαντασίας (ενίοτε μάλιστα αφηγείται ιστορίες που ανήκουν εντελώς στο χώρο του φανταστικού), δεν μπορεί παρά να εμπεριέχει - έστω και υποσυνείδητα - βιώματα του δημιουργού. 

Η τελική σκηνή στο θέατρο είναι πολύ δυνατή, όλη η ταινία είναι υποβλητική και ενίοτε καθηλωτική για μια από τις πολύ αξιόλογες ταινίες των τελευταίων ετών.

  

 

 

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΜΕΓΑΛΟΙ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΣΥΝΑΝΤΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ "HOUSE OF THE LONG SHADOWS"

Το 1983 η θρυλική βρετανική εταιρία ταινιών τρόμου των 50ς-70ς Hammer έχει πάψει πλέον να υφίσταται. Ωστόσο κάποιοι παραγωγοί (οι Globus και Golan συγκεκριμένα, γνωστοί τότε από πολλές επιτυχίες) αποφασίζουν να κάνουν ένα αφιέρωμα σ' αυτήν. Αναθέτουν λοιπόν στο b-movά (μπιμουβάς είναι η σωστή ελληνική λέξη) Pete Walker, με αρκετές μέτριες ταινίες στο ενεργητικό του, να γυρίσει το "House of the Long Shadows" (στην Ελλάδα παίχτηκε ως "Στη Σκιά του Εφιάλτη"). Σίγουρα ο βασικός λόγος για το εγχείρημα υπήρξε το ότι έφεραν για μια σπάνια φορά μαζί (νομίζω ότι είχε ξανασυμβεί) τα τρία ιερά τέρατα του τρόμου : Κρίστοφερ Λι, Βίνσεντ Πράις, Πίτερ Κάσινγκ! Και μαζί τους και ο Τζον Καραντάιν. Σίγουρα το γεγονός αυτό την κάνει αξιοθέατη, έστω και από περιέργεια.

Ένας επιτυχημένος αμερικανός συγγραφέας ( Desi Arnaz Jr.), αμφισβητεί αλαζονικά την αξία των κλασικών και βάζει στοίχημα με τον εκδότη του ότι μπορεί να γράψει ένα ολόκληρο μυθιστόρημα μέσα σε μία νύχτα. Φτάνει να είναι εντελώς απερίσπαστος και απομονωμένος. Ο εκδότης του παραχωρεί έναν απομονωμένο πύργο στην Ουαλία, που έχει τη φήμη ότι είναι στοιχειωμένος. Αψηφώντας τις φήμες, εκείνος φτάνει εκεί και πέφτει με τα μούτρα στο γράψιμο. Ωστόσο μόνο απερίσπαστος δεν μένει, καθώς από την πρώτη σχεδόν στιγμή γίνεται μάρτυρας γεγονότων που μοιάζουν με ένα αλλόκοτο οικογενειακό reunion...

Αν ακούγεται τρομακτικό σας πληροφορώ ότι πρόκειται για κωμωδία τρόμου - τρόμου παλιών εποχών βεβαίως, που δεν μπορεί πια να μας τρομάξει, αλλά εξ αρχής δεν ήταν αυτός ο σκοπός της ταινίας. Συμβαίνουν παράξενα γεγονότα, συμβαίνουν φόνοι, συγγραφέας και θεατές μαζί πασχίζουμε να λύσουμε τα μυστήρια, οι υποψίες για το τι μπορεί να συμβαίνει και ποιος είναι απλώς αυτό που δείχνει και όχι κάτι άλλο δίνουν και παίρνουν, ανατροπές συμβαίνουν διαρκώς και τελικά έρχεται μια ακόμα μεγαλύτερη ανατροπή...

Σαφώς δεν είναι κάτι σπουδαίο, οι αφέλειες δίνουν και παίρνουν, ωστόσο το βρήκα σχετικά διασκεδαστικό και στο κλίμα της Hammer- αν και με χιούμορ. Δεν είναι ανάγκη να σπεύσετε, αλλά πάντως το είδα ευχάριστα.

ΕΝΑ ΚΑΠΩΣ ΚΟΥΡΑΣΤΙΚΟ "ΠΡΑΓΜΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ"

Ο μέχρι τώρα ντοκιμαντερίστας μουσικών ταινιών (κυρίως με βρετανικά ροκ συγκροτήματα) Dylan Southern περνά το 2025 στην πρώτη μεγάλου μήκους μυθοπλαστική ταινία του : "Ένα Πράγμα με φτερά" (The Thing with Feathers). Ο Μπένεντικτ Κάμπερμπατς πρωταγωνιστεί από την πρώτη ως την τελευταία σκηνή και παίρνει το φιλμ πάνω του.

Ένας απαρηγόρητος σύζυγος (δημιουργός κομικς στο επάγγελμα και πολύ ερωτευμένος με τη γυναίκα του) μένει ξαφνικά μόνος με τα δύο μικρά αγόρια του μετά τον αιφνίδιο θάνατό της. Εμείς παρακολουθούμε τις φάσεις του βαρύτατου πένθους του - ώσπου ένα αλλόκοτο πλάσμα, σαν γιγαντιαίο κοράκι βγαλμένο από τα κομικς του (μάλλον αλληγορική προσωποποίηση της θλίψης), θα αρχίσει να επισκέπτεται το σπίτι...

Λιγο ταινία τρόμου, λίγο ψυχολογική μελέτη, η ταινία δεν νομίζω ότι κατάφερε να με ικανοποιήσει ιδιαίτερα. Ουσιαστικά πρόκειται για μια αλληγορία για την κατάσταση του πένθους και τις διάφορες εκφάνσεις της (θρήνος, εγκαταλειψη εαυτού σε όλα τα επίπεδα, σταδιακές "επιθέσεις" βαθύτατου πόνου που συνυπάρχουν με στιγμές ηρεμίας κλπ.). Ωστοσο μου φάνηκε ότι το φιλμ δεν αποφασίζει τι ακριβώς θέλει να είναι και, γενικότερα, με κούρασε αρκετά (ίσως να φταίει η διαρκώς καταθλιπτική ατμόσφαιρα). Ο πρωταγωνιστής της είναι καλός όπως πάντα, αλλά ποτέ δεν αρκεί αυτό για να γίνει μια συναρπαστική ταινία. Ευπρόσδεκτο το έντονο φανταστικό στοιχείο, αλλά το φιλμ δεν επικεντρώνεται σ' αυτό. Για μένα πρόκειται για μια καθαρά αλληγορική ταινία.

Δεν ενθουσιάστηκα πάντως...

"BLUE JEAN" : ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΩΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Το "Blue Jean" είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Βρετανίδας Georgia Oakley. Γυρίστηκε το 2022 και θέμα της είναι η κατάκτηση της ερωτικής ελευθερίας.

Στα 80ς η κατάσταση της gay κοινότητας δεν έμοιαζε καθόλου με αυτό που έχει ως ένα βαθμό τουλάχιστον κατακτηθεί σήμερα. Η ηρωίδα είναι μια λεσβία καθηγήτρια γυμναστικής σε λύκειο. Καθώς τα πράγματα είναι ασφυκτικά και το υπουργείο στέλνει σχετικές εγκυκλίους για να περιοριστεί η "κακή" ομοφυλοφιλία, εκείνη προσπαθεί να κρύψει την σεξουαλική της ταυτότητα και τη σχέση της με μια άλλη γυναίκα. Τα πράγματα θα μπερδευτούν όταν ανακαλύψει ότι μια νεοφερμένη μαθήτριά της είναι επίσης λεσβία...

Ρεαλισμός απ' αυτόν που τόσο καλά ξέρουν να κάνουν οι Βρετανοί, πιεσμένη καθημερινότητα, άβολες καταστάσεις, διαρκής αγώνας για να κρύψεις αυτό που είσαι και άλλες δυσκολίες, συνθέτουν ένα καλό δράμα δίχως ακραίες εξάρσεις και σπαρακτικές κορυφώσεις. Όπως θα ήταν στ' αλήθεια τα πράγματα δηλαδή. Και βέβαια ο θεατής αναρωτιέται διαρκώς : Θα τολμήσει να αποκαλυφτεί η ηρωίδα ή θα μείνει στην δύσκολη "κρυφή ζωή";

Ταυτόχρονα η ταινία ρίχνει μια πολύ ρεαλιστική ματιά στην καθημερινότητα της λεσβιακής κοινότητας, με τα γλέντια, τους καυγάδες, τα προβλήματα, τη σχέση της με τους "κανονικούς" γύρω της... Φυσικά στόχος της είναι να τονίσει την ανάγκη απελευθέρωσης της ερωτικής επιθυμίας σε εποχές που αυτό δεν ήταν καθόλου αυτονόητο.

Αν σας αρέσει ο βρετανικός ρεαλισμός, είναι μια καλή ταινία αυτού του κλίματος. Και είναι καλή και η πρωταγωνίστρια Rosy McEwen.