Η "ΧΡΥΣΗ ΑΜΑΞΑ", ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΥΧΡΩΜΟΣ RENOIR

 

Το 1952 ο μεγάλος Jean Renoir (1874-1979) γυρίζει τη "Χρυσή Άμαξα" (Le carrosse d'or) με την Άννα Μανιάνι στον βασικό ρόλο (και έντονα τεχνικολόρ χρώματα). 

Στα τέλη του 180υ αιώνα ένας ιταλικός θίασος της comedia del' arte, αποτυχημένος στην Ευρώπη, καταφθάνει στο μακρινό και, φυσικά, "επαρχιακό" Περού και προσπαθεί - μετά τς πρώτες απογοητεύσεις από τη χώρα και το "πρωτόγονο" περιβάλλον - να εδραιωθεί με τις παραστάσεις του. Στο μεταξύ διάφοροι διάσημοι της πόλης (από τον Ευρωπαίο κυβερνήτη ως τον σούπερ σταρ ταυρομάχο) ερωτεύονται την πρωταγωνίστρια, η οποία δεν έχει πρόβλημα να μοιράσει τον έρωτά της. Καταλύτης για τις εξελίξεις είναι η νέα ολόχρυση άμαξα του σπάταλου κυβερνήτη, την οποία όλοι ποθούν...

Πλούσια χρώματα, γκρίζες περούκες και βαριά φορέματα της εποχής, αριστοκράτες και πληβείοι, "πολιτισμένοι" λευκοί άποικοι και "πιο σκούροι" ιθαγενείς και, πάνω απ' όλα ίσως, αναβίωση των παραστάσεων και του γενικότερου κλίματος της comedia del' arte, συνθέτουν μια "μπαρόκ" ταινία. Στην οποία, να τονίσουμε, συνυπάρχουν οι ερωτικές περιπέτειες και τα παιχνίδια της καρδιάς με ζήλιες, χωρισμούς και επανενώσεις, αλλά και το χιούμορ. Το τελευταίο ευπρόσδεκτο για μένα στοιχείο σατιρίζει και διάφορους αντρικούς χαρακτήρες και συμπεριφορές, από τον καλοπερασάκια και ουσιαστικά άχρηστο κυβερνήτη ως τον ζηλόφθονο, μάτσο ταυρομάχο. 

Δεν το θεωρώ από τα αριστουργήματα του Renoir. Προσωπικά με κούρασε η βαριά, χρυσοποίκιλτη αισθητική της εποχής, που σήμερα μάλλον θα αποκαλούσαμε κιτς (δεν φταίει ο Ρενουάρ, έτσι ήταν τότε), ενώ η ανάλαφρη ματιά και η ιστορία δεν κατάφεραν να κρατήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον μου. Ωστόσο αρκετοί φίλοι του παλιού σινεμά που δεν έχουν τα δικά μου αισθητικά προβλήματα με την εποχή θα το βρουν διασκεδαστικό. Άλλωστε η βαθμολογία του στο IMDB είναι υψηλή.

ΑΠΟ ΤΟΥΣ JACKSON 5 ΣΤΟΝ "MICHAEL"

Να πω από την αρχή ότι μουσικά δεν είμαι πολύ φίλος του θρυλικού Michael Jackson - παρά την κολοσσιαία του επιτυχία και τα ρεκόρ που διαρκώς κατέρριπτε. Ωστόσο είδα το "Michael" (2026) του Antoine Fuqua με τον Jaafar Jackson στον βασικό ρόλο. Ο οποίος δεν είναι τυχαίος, αφού είναι ανιψιός του εκλιπόντος Michael, τουτέστιν γιος του αδελφού του (μουσικά επιτυχημένου κι αυτού ) Jermaine Jackson.

Η ταινία παρακολουθεί το πρώτο κομμάτι της ζωής του, ως το 1988, όταν έχει κυκλοφορήσει το άλμπουμ Bad, διάδοχο του μυθικού Thriller. Από την αρχή, όταν γύρω στα 5 του χρόνια ήταν το μικρότερο από τα αδέλφια που απάρτιζαν τους Jackson 5, περνά από τη δύσκολη "αυτονόμησή" του, όταν δηλαδή αποφασίζει να κάνει σόλο άλμπουμ ενώ παραμένει και μέλος των Jackson 5. Kαταλήγει στο 1988, όταν, σούπερ σταρ πλέον, έχει βγάλει και το Bad που λέγαμε, το οποίο επίσης γνωρίζει μεγάλη επιτυχία. 

Ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στο φιλμ είναι η διαρκής σύγκρουση με τον καταπιεστικό (στυγνό μερικές φορές) πατέρα του και μάνατζερ για χρόνια του συγκροτήματος και του ίδιου. Από μικρό παιδάκι ως ακόμα και μετά το Thriller, όταν είναι πλέον ο μεγαλύτερος σταρ του πλανήτη. Ο πατέρας στην ταινία αποδίδεται ως μια μάλλον περίεργη προσωπικότητα : Είναι βέβαια παραδόπιστος, που κάνει τα πάντα για να βγάλει όσο περισσότερα χρήματα γίνεται η οικογένεια, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Ως το τέλος φαίνεται εμμονικά να βάζει πάνω απ' όλα όχι το χρήμα, αλλά την ενότητα της οικογένειας, το καλό του (οικογενειακού) συγκροτήματος. Προσπαθεί με νύχια και δόντια να μην αυτονομηθεί μουσικά ο Michael  διαρκώς πασχίζει να τον πείσει να παραμείνει στο γκρουπ.

Και ο Michael; Εδώ τα πράγματα είναι όντως παράξενα. Δεν έχω ιδέα (ούτε με νοιάζει ιδιαίτερα να μάθω) αν ήταν όντως έτσι. Ωστόσο στην ταινία παρουσιάζεται ως ένα μεγάλο παιδί ή μάλλον ένας ενήλικας καθηλωμένος στην παιδική ηλικία. Όντας εκατομμυριούχος εξακολουθεί να ζει (σε ένα αχανές παλάτι βεβαίως) με τους γονείς του και τα περισσότερα από τα αδέλφια του. Το δωμάτιό του είναι γεμάτο από λούτρινα ζωάκια, ενώ στους κήπους περιφέρονται διάφορα ζώα (αυτά αληθινά). Όσο για σεξουαλικότητα (και για όσα κατηγορήθηκε αργότερα) ούτε λέξη. Ως το 1988 τουλάχιστον μοιάζει να είναι μάλλον ασεξουαλικός - ή τουλάχιστον η ταινία δεν αναφέρει καμία σχέση.

ΟΚ, έκανα λίγο κουτσομπολιό. Προσωπικά δεν βρήκα ότι το φιλμ είχε κάτι ιδιαίτερο σκηνοθετικά ή ό,τι άλλο. Αν λοιπόν δεν είσαι φίλος της μουσικής του Michael, από την οποία προφανώς είναι πλημμυρισμένο, δεν σ΄ενδιαφέρει ούτε η ταινία. Αν βγει και δεύτερο μέρος με τη συνέχεια της ζωής του, όπως φημολογείται, μάλλον δεν θα το δω.

 

ΣΚΟΤΕΙΝΗ "INSOMNIA" : ΟΤΑΝ Ο NOLAN ΚΑΝΕΙ REMAKE

 Το 2002 ο Christopher Nolan ήταν ακόμα ένας ανερχόμενος σκηνοθέτης με 2 καλές ταινίες στο ενεργητικό του. Τότε κάνει ριμέικ σε ένα πολύ καλό (και σκοτεινό) σκανδιναβικό αστυνομικό του 1997 που λεγόταν "Insomnia". Διατηρείται ο ίδιος τίτλος και στους βασικούς ρόλους βρίσκουμε τους Αλ Πατσίνο, Ρόμπιν Ουίλιαμς και Χίλαρι Σουόνκ.

 Ένας ντετέκτιβ από το Λος Άντζελες στέλνεται με τον συνεργάτη του σε μια απομονωμένη πόλη της Αλάσκα όπου έχει γίνει ένας φόνος. Εκεί θα συνεργαστεί με την τοπική αστυνομία, αλλά για τον ίδιο τίποτα δεν πάει καλά αφού έχει πέσει στην εποχή της διαρκούς μέρας, πάσχει από εξοντωτική αϋπνία, ενώ η σχέση με τον συνάδελφό του είναι τεταμένη και χειροτερεύει...  

Ως γνωστόν οι Αμερικάνοι μόλις εντοπίσουν μια ενδιαφέρουσα ταινία από οποιαδήποτε χώρα που δεν είναι αγγλόφωνη, την παίρνουν και την κάνουν αμερικάνικο remake (φαίνεται ότι η πλειοψηφία του δικού τους κοινού έχει αλλεργία στις ξένες γλώσσες). Συνήθως - για να είμαι ακριβής σαφώς σε πάνω από το 90% αυτών των περιπτώσεων - η αμερικάνικη βερσιόν είναι από χειρότερη έως πολύ χειρότερη από το πρωτότυπο. Η περίπτωση του "Insomnia" νομίζω ότι ανήκει σ' αυτό το μονοψήφιο επί τοις εκατό που είναι εξ ίσου καλή με το σουηδικό φιλμ. Σκοτεινή ατμόσφαιρα, παρά το διαρκές φως ημέρας, ένας σατανικός και πανέξυπνος δολοφόνος, τον οποίο γνωρίζουμε από τα μισά περίπου της ταινίας, διαρκές, αυξανόμενο σασπένς και δύο ιστορίες που πάνε παράλληλα : Η δολοφονία και το κυνήγι του δολοφόνου  και η προσωπική σκοτεινή ιστορία του ντετέκτιβ, που περιπλέκεται όλο και περισσότερο και τον πιέζει όλο και πιο πολύ. Ουσιαστικά παρακολουθούμε το πορτρέτο ενός ανθρώπου υπό κατάρρευση - και γίνεται έντονη αναφορά στη διαφθορά της αστυνομίας.

Αν δεν το έχετε δει προτείνω να το ψάξετε. Όχι πάντως για να φτιάξετε το κέφι σας... 

Η ΚΑΤΑ NOLAN "ΟΔΥΣΣΕΙΑ"

 

Ας γράφω κι εγώ τη άποψή μου για την πολυσυζητημένη "Οδύσσεια" του Christopher Nolan του 2026. Με πλειάδα γνωστών ηθοποιών φυσικά : Ματ Ντέιμον, Τομ Χόλαντ, Αν Χαθαγουέι, Σαρλίζ Θερόν, Ζεντάγια, Μία Γκοθ, Ρόμπερτ Πάτινσον, Έλιοτ Πέιτζ και άλλοι πολλοί.

Για την ιστορία δεν χρειάζεται να πούμε πολλά. Η Οδύσσεια του Όμηρου είναι λίγο - πολύ γνωστή σε όλους, άσχετα αν την έχουν διαβάσει ή όχι. Ο περιπετειώδης αγώνας για επιστροφή στην πατρίδα και στην Πηνελόπη, που τόσο νοσταλγεί (αμφότερες) έχει γίνει παγκόσμιο σύμβολο πολλών πραγμάτων. 

Η κατά Nolan εκδοχή όμως δεν μένει σ' αυτά. Ο σκηνοθέτης αλλάζει τον χαρακτήρα του ήρωα : Ο Οδυσσέας εδώ δεν είναι ένας άτυχος μεν, ηδονοθήρας δε τύπος. Είναι ένας βασανισμένος άνθρωπος, κουρασμένος από 10 χρόνια πόλεμο και άλλα τόσα στην προσπάθειά του να επιστρέψει. Κι όχι μόνο αυτό : Κατατρύχεται  από συνεχείς τύψεις και βασανίζεται από αμφιβολία : Ήταν σωστό αυτό που έκανε - που επινόησε μάλλον, το οποίο έγινε η αιτία της ανηλεούς σφαγής και της πλήρους καταστροφής της Τροίας; Μήπως δεν είναι ο σοφός και πολυμήχανος ήρωας, αλλά ουσιαστικά ένας δολοφόνος; Και, για να έρθουμε εντελώς στην εποχή μας, ο Nolan μιλά για το τέλος μιας εποχής με συγκεκριμένη ηθική και τον ερχομό μιας νέας βαρβαρότητας, δίχως κανόνες και σεβασμό προς οτιδήποτε κάποτε ίσχυε. Και, τελικά ποιοι είναι οι τρομεροί "Λαοί της Θάλασσας", που όλοι φοβούνται ότι μπορεί να εμφανιστούν ανά πάσα στιγμή; Δεν θα σας πω, καθώς αυτό αποκαλύπτεται στο τέλος...

Εκτός όλων αυτών θα προσθέσω ότι σαφώς η ουσία του φιλμ δεν βρίσκεται στα εφέ και στο θέαμα, τα οποία φυσικά υπάρχουν (αλλοίμονο, για χολιγουντιανή υπερπαραγωγή μιλάμε), αλλά στην ουσία των θεμάτων που θέτει και τη μεταφορά του διαχρονικού μύθου σε όχημα σύγχρονων προβληματισμών. Και, σημειωτέον, για όσους γκρινιάζουν, είναι απόλυτα νόμιμο ένας σημαντικός δημιουργός να παίρνει ένα κλασικό αριστούργημα και να αλλάζει το νόημά του, μεταφέροντάς το στην εποχή του. Έχει γίνει άπειρες φορές και στο σινεμά και στο θέατρο.

Πάντα θεωρούσα τον Nolan σημαντικό, αλλά μεγαλεπήβολο, μερικές φορές και υπερφίαλο δημιουργό, που αρκετές φορές με έχει κουράσει. Θα σας ομολογήσω λοιπόν ότι κάπως με κούρασε και η τρίωρη "Οδύσσεια" (λίγο πάντως, όχι ότι μειώθηκε η προσοχή μου). Ωστόσο θεωρώ εξαιρετικά ενδιαφέρον και εκτιμώ πολύ το όλο εγχείρημα για τους (πολλούς) λόγους που προανέφερα. Οπότε το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε όσους δεν το έχουν δει ακόμα.

ΥΓ1: Έχω μάλλον εκπλαγεί από την τεράστια εμπορική επιτυχία, τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα, της ταινίας. Κι αυτό επειδή, όπως είπα, δεν την θεωρώ τόσο κλασική, θεαματική χολιγουντιανή υπερπαραγωγή, όσο ταινία προβληματισμού - με τις αναπόφευκτες βεβαίως παραχωρήσεις στο θέαμα και την σχετική εμπορικότητα. 

ΥΓ2 : Μόνο γελοίες (για να μην πω κάτι βαρύτερο) μπορώ να θεωρήσω τις κραυγές για την 5λεπτη εμφάνιση της μαύρης Ελένης σε ένα τρίωρο φιλμ και τα άλλα σχετικά με woke ατζέντες και άλλες μπούρδες (και μάλιστα όταν τα περισσότερα από τα άτομα που ούρλιαζαν δεν είχαν δει καν το φιλμ). Παρόμοια είναι και η άποψή μου για όσους γκρινιάζουν για τις αλλαγές στο μύθο (εξαφάνιση Λωτοφάγων και Ναυσικάς κλπ.) Υπενθυμίζω ότι πάμπολλες φορές στο σινεμά που προέρχεται από λογοτεχνικά έργα αλλάζει πολύ η ιστορία. Ας θυμίσω απλώς ότι το "Blade Runner" άλλαξε τα φώτα στο βιβλίο του Dick όπου βασίστηκε, αλλά είναι και τα δύο (βιβλίο και ταινία) αριστουργήματα. 

ΟΤΑΝ "EVERYBODY WINS"...

Ο Τσέχος Karel Reisz (1926-2002), μετά από κάποιες μικρού μήκους στην πατρίδα του, πήγε στην Βρετανία και υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους του βρετανικού Νέου Κύματος στα 60ς, γνωστό και ως Free Cinema, ενώ στο τέλος γύρισε ταινίες στις ΗΠΑ. Η τελευταία του, το "Everybody Wins" (στην Ελλάδα είχε παιχτεί ως "Η Σκοτεινή Πλευρά της") του 1990, έχει ως πρωταγωνιστές την Ντέμπρα Γουίνγκερ, στα πολύ πάνω της τότε, και τον Νικ Νόλτε και σενάριο του Άρθουρ Μίλερ! Η ταινία απέτυχε εμπορικά και πήρε κακές κριτικές. Φαίνεται ότι είμαι ο μόνος στον οποίο αρέσει...

Ένας ντετέκτιβ προσλαμβάνεται από μία σέξι γυναίκα για να εξιχνιάσει μια υπόθεση φόνου σε μικρή επαρχιακή πόλη. Ένας νεαρός κατηγορείται για τον φόνο ευπόληπτου πολίτη. Όπως φαίνεται, όλοι γνωρίζουν ότι ο νεαρός είναι αθώος, αλλά κανείς δεν θέλει να πει περισσότερα (και η αστυνομία το ίδιο). Τι συμβαίνει; Και ποια είναι αληθινά η γυναίκα που τον έχει προσλάβει;

Το φιλμ ερευνά τη διαφθορά - που απλώνεται σε πολλά επίπεδα - και την συνωμοσία σιωπής σε μια κλειστή κοινωνία, η οποία οφείλει να προστατέψει επτασφράγιστα μυστικά (που για την ίδια την κοινότητα δεν είναι καθόλου μυσικά)... Και βέβαια τονίζει ότι στον κόσμο αυτόν τίποτα δεν είναι υποχρεωτικά δίκαιο. Ούτε καν η ίδια η Δικαιοσύνη. Και αν νομίζετε ότι τελικά το καλό θριαμβεύει, δεν έχετε παρά να ρίξετε μια ματιά στον σημερινό κόσμο, που συνολικά είναι πολύ χειρότερος από αυτόν που περιγράφει το φιλμ... 

Αν και σε γενικές γραμμές συνήθως συμφωνώ με τη γενική κριτική, στην συγκεκριμένη περίπτωση μοιάζε, όπως έγραψα στην αρχή, να είμαι ο μόνος που του άρεσε αυτή η ταινία, όπου τίποτα και κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται και η υποκρισία θριαμβεύει.

ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΟ "ΔΕΙΠΝΟ ΤΟΥ ΦΡΑΝΚΟ"

 

Ο ισπανικός εμφύλιος έχει τελειώσει μόλις 2 εβδομάδες πριν. Ένα πολυτελές ξενοδοχείο της Μαδρίτης έχει μετατραπεί σε νοσοκομείο. Και ξαφνικά έρχεται αναπάντεχα η διαταγή: Ο νικητής Φράνκο θέλει να διοργανώσει ένα πλουσιοπάροχο δείπνο για 60 άτομα για να γιορτάσει την επικράτηση του φασισμού. Πότε; Σε λίγες ώρες! Τι θα κάνει ο ευαίσθητος μετρ ντ΄οτέλ; Και ποιος θα μαγειρέψει τα υπέροχα εδέσματα, αφού όλοι οι μεγάλοι σεφ είναι αριστεροί και βρίσκονται στη φυλακή;

Αυτά τα ευτράπελα - και όχι μόνο ευτράπελα, όπως θα δείτε - συμβαίνουν στο ισπανικό φιλμ του Manuel Gomez Pereira (ίσως να τον θυμάστε από το "Ανάμεσα στα Πόδια", 1998) "Το Δείπνο του Φράνκο" (La Cena) του 2025. Μια ταινία που συνδυάζει το κωμικό στοιχείο με το διαρκώς αυξανόμενο σασπένς, αλλά και τον καθαρά αντιφασιστικό τόνο, αφού οι νικητές φασίστες παρουσιάζονται ως, απλά, γελοίοι. 

Η ιστορία επικεντρώνεται στην μεταβαλλόμενη σχέση δύο απόλυτα διαφορετικών χαρακτήρων : Ενός νεαρού αρρενωπού λοχαγού, ποτισμένου με τα φασιστικά ιδανικά, που αναλαμβάνει να οργανώσει το περιβόητο δείπνο και του διπλωματικού, μεσήλικα μετρ ντ΄οτέλ που προαναφέραμε, ο οποίος ελίσσεται διαρκώς ανάμεσα σε φασίστες και αριστερούς, νικητές και ηττημένους, προκειμένου να τα καταφέρει.

Ταινία που, δίχως να είναι "μεγάλη", βλέπεται ευχάριστα, συνδυάζει, όπως είπαμε, κωμωδία και αγωνία και, τελικά είναι είναι συμπαθής και διασκεδαστική (και έγινε μεγάλη επιτυχία στη χώρα της).  

"DRACULA A.D. 1972" : ΟΤΑΝ Ο ΔΡΑΚΟΥΛΑΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΤΟΥΣ ΧΙΠΙΣ!

 

Ο Alan Gibson (1938-1987) ήταν ένας Βρετανός κυρίως τηλεοπτικός σκηνοθέτης. Ενδιάμεσα γύρισε και λίγες κινηματογραφικές ταινίες. Το 1972 λοιπόν γυρίζει το "Dracula A.D. 1972", μια ακόμα ταινία με τον Δράκουλα της κλασικής σειράς της Hammer... με κάποιες ωστόσο ιδιορρυθμίες... Φυσικά πρωταγωνιστεί το κλασικό δίδυμο Κρίστοφερ Λη - Πίτερ Κάσινγκ.

Στη σύγχρονη εποχή (εννοώ το 1972 που γυρίζεται το φιλμ) μια παρέα χίπηδων στο Λονδίνο, καθοδηγούμενη από έναν σατανικό νεαρό, ανασταίνει τον περιβόητο κόμη, που έχει εξοντωθεί πριν από 100 περίπου χρόνια από τον διώκτη του Βαν Χέλσινγκ. Από εκεί και πέρα η μάχη ανάμεσα στο Καλό και το Κακό θα συνεχιστεί με... απογόνους, καθώς τον βρικόλακα θα αντιμετωπίσει ένας απόγονος του Χέλσινγκ, ενώ ο νεαρός που προαναφέραμε είναι απόγονος σκοτεινών αλχημιστών.

Είναι μια ακόμα ταινία της σειράς, η οποία, δίχως να έχει κάτι ξεχωριστό - και χρησιμοποιώντας τα γνωστά κλισέ - βλέπεται, κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον και αν αγαπάτε το είδος, ευχάριστα. Η ιδιορρυθμία φυσικά είναι η σύγχρονη (για την εποχή) πινελιά : Ο χίπικος τρόπος ζωής που κυριαρχούσε τότε (ροκ, πάρτι, μπάφοι, παρέες χύμα με αναφορές σε ελεύθερο σεξ, τάση προς ανατολικές λατρείες και κάθε μεταφυσικό εν γένει κλπ.) Έτσι εκτός από μια ταινία τρόμου (εντάξει, δεν θα τρομάξετε σήμερα, όπως και με όλη τη σειρά της Hammer), έχει και το ενδιαφέρον της, ξώφαλτσης βεβαίως, καταγραφής της τελευταίας φάσης του περίφημου "Swinging London" των 60ς. Οπότε, αν είστε φίλοι της σειράς, ψάξτε το.

"EXECUTIVE SUITE" : ΣΤΑ ΕΣΩΤΕΡΑ ΜΙΑΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ

 

Το 1954 ένας κατά τη γνώμη μου από τους καλύτερους  - και μάλλον παραγνωρισμένους - κλασικούς χολιγουντιανούς σκηνοθέτες, ο Robert Wise (1914-2005) γυρίζει ένα ασυνήθιστο ασπρόμαυρο φιλμ: "Executive Suite" με τους Ουίλιαμ Χόλντεν, Μπάρμπαρα Στάνγουικ, Τζουν Άλισον και άλλους γνωστούς τότε ηθοποιούς.

Η ιστορία μπορεί να περιγραφεί σε ελάχιστες μόλις σειρές : Όταν ο  ιδρυτής και επικεφαλής μιας μεγάλης και επιτυχημένης κατασκευαστικής εταιρίας πεθαίνει ξαφνικά στο γραφείο του ξεκινά ένας αδυσώπητος αγώνας ανάμεσα στους λιγότερους από 10 μεγαλομέτοχους για τη διαδοχή του. Ποιος θα κερδίσει τελικά;

Θα μου πείτε: Και τι με νοιάζει εμένα για κάποιους μεγαλομέτοχους που πλακώνονται σε μια μεγάλη εταιρία; Γι' αυτό ακριβώς χαρακτήρισα την ταινία ασυνήθιστη. Γυρισμένη σχεδόν αποκλειστικά σε εσωτερικούς χώρους, δίχως καμιά σκηνή δράσης, καταφέρνει να κρατά έναν θεατή παντελώς αδιάφορο με το συγκεκριμένο θέμα (όπως εγώ) δίχως να κουράζει. Παρακολουθούμε μια "πινακοθήκη" από διαφορετικούς χαρακτήρες, με διαφορετικά όνειρα ή προγράμματα και τρόπους που μεταχειρίζονται για να κερδίσουν την επίμαχη θέση να συγκρούονται άλλοτε ανοιχτά και άλλοτε υπόγεια. Κι όλο αυτό βέβαια λειτουργεί ως καθρέφτης μιας κοινωνίας που απαρτίζεται από άτομα που πολύ συχνά ανταγωνίζονται σκληρά για κάποιον (οποιοδήποτε) σκοπό.

Ίσως να θεωρήσετε το τέλος κάπως αφελές. Σήμερα καμιά μεγάλη εταιρία δεν θα επέλεγε με παρόμοιο τρόπο. Βρισκόμαστε όμως στο 1954 και είναι Χόλιγουντ. Συγχωρείστε το γι' αυτό και δώστε μια ευκαιρία σε ένα φιλμ που, διαβάζοντας γι' αυτό, ελάχιστες πιθανότητες έχει να σας έλξει. Εξάλλου ο Wise είναι ένας σκηνοθέτης που κινήθηκε σε πάμπολλα εντελώς διαφορετικά είδη με απόλυτη επιτυχία : Έχει κάνει κοινωνικά, επιστημονική φαντασία, τρόμο, μιούζικαλ, δράματα, πολεμικά... και άλλα. Σεβαστείτε τον!

"HALF LIGHT" - HALF PLEASURE...

Το "Half Light" είναι ένα φιλμ ψυχολογικού τρόμου που γύρισε το 2006 ο άγνωστος Craig Rosenberg (έχει γυρίσει μόνο δύο ταινίες). Η Ντέμι Μουρ ερμηνεύει τον βασικό ρόλο.

Μια διάσημη συγγραφέας, μετά από μια συγκλονιστική απώλεια (θάνατος του μικρού γιου της) αποσύρεται σε ένα μικρό, απομονωμένο σκοτσέζικο χωριό προσπαθώντας να ξεπεράσει το σοκ και να μπορέσει ίσως να ξαναγράψει. Ωστόσο στο ακόμα πιο απομονωμένο σπίτι που νοικιάζει στοιχειώνεται τόσο από φαντάσματα όσο και από κάποιους "πραγματικούς" τρόμους...

Φιλμ με κλισέ, απ' αυτά που διαρκώς ο θεατής αναρωτιέται αν όσα συμβαίνουν είναι αληθινά ή βρίσκονται μόνο στο ταραγμένο μυαλό της ηρωίδας. Προφανώς δεν θα σας δώσω την απάντηση, αλλά όποια και να είναι αυτή, κάπου τα έχουμε ξαναδεί όλα αυτά... Το φιλμ διαθέτει απόλυτα καρτποσταλική, κρυστάλλινη φωτογραφία, λες και θέλει να σε κάνει να κορνιζώσεις κάθε πλάνο της, ιδίως όταν αυτό περιλαμβάνει τοπίο. Τρόμος - τρόμος, αλλά τα πάντα εκεί έξω, αλλά και μέσα, στους εσωτερικούς χώρους, είναι ονειρεμένα!

ΟΚ, βλέπεται σχετικά ευχάριστα, αλλά οι επί τούτου ανατροπές που, όπως είπα, έχουμε ξαναδεί, κάνουν την ταινία ένα όχι και τόσο ενδιαφέρον κλισέ.

"7 ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΜΑΪΟΥ" ΠΟΥ ΘΑ ΚΑΘΟΡΙΣΟΥΝ ΤΗ ΜΟΙΡΑ ΤΩΝ ΗΠΑ

Ο John Frankeheimer (1930-2002) είναι από τους γνωστούς χολιγουντιανούς δημιουργούς. Στο πρώτο μέρος της καριέρας του μάλιστα, ως το 1968 περίπου, είχε γυρίσει μια σειρά από εξαιρετικά φιλμ. Ένα απ' αυτά, από τα γνωστότερά του, είναι οι ασπρόμαυρες "7 Μέρες του Μαϊου" του 1964. Μπαρτ Λάνκαστερ, Κερκ Ντάγκλας, Άβα Γκάρντνερ, Φρέντερικ Μαρτς, Μάρτιν Μπάλσαμ, αποτελούν μέρος μόνο ενός πολύ δυνατού καστ.

 Ένας αντιδημοφιλής πρόεδρος των ΗΠΑ καταφέρνει να κλείσει συμφωνία με τους σοβιετικούς "εχθρούς" για πλήρη πυρηνικό αφοπλισμό (βρισκόμαστε βεβαίως στην καρδιά του Ψυχρού Πολέμου). Ωστόσο οι στρατιωτικοί κύκλοι, οι κάθε λογής "πατριώτες" και οι ισχυρές δεξιές δυνάμεις έχουν πείσει την πλειοψηφία των πολιτών ότι η συμφωνία με τους "ύπουλους" κομμουνιστές αποτελεί έσχατη προδοσία. Εξέχουσα μορφή των κύκλων που εναντιώνονται στη συμφωνία είναι ένας διάσημος, δημοφιλέστατος και γοητευτικός στρατηγός, ήρωας πολέμου και πιθανότατα επόμενος υποψήφιος πρόεδρος. Τι θα γίνει όταν ένας αξιωματικός του ναυτικού, προσωπικός φίλος και θαυμαστής του στρατηγού, ανακαλύψει ότι ο τελευταίος ετοιμάζει άμεσο στρατιωτικό πραξικόπημα και πλήρη κατάλυση της δημοκρατίας;

Πρόκειται για ένα εξαιρετικό πολιτικό θρίλερ, από τα καλύτερα του είδους, ενός χαμένου σήμερα ποιοτικού, πολιτικοποιημένου και σκεπτόμενου Χόλιγουντ (ναι, σαφώς υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά απλώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα). Η ταινία θέτει πολλά ερωτήματα και θέματα : Τι γίνεται όταν ο άνθρωπος που θαυμάζεις αποδεικνύεται όχι και τόσο αθώος; Τι διαλέγεις όταν η προδοσία του πολιτεύματος - και της διαφαινόμενης ειρήνης - συγκρούεται με την προδοσία μιας βαθιάς φιλίας; Τι σημαίνει (και πώς καλλιεργείται ή καταστρέφεται) η λαϊκή δημοφιλία; Ποιοι μηχανισμοί κατευθύνουν τη γνώμη των πολιτών; Στην ουσία εδώ παρακολουθούμε μια μάχη ανάμεσα σε δεξιές και "αριστερές" αντιλήψεις (ό,τι και αν σημαίνουν αυτά για τις ΗΠΑ).

Το σενάριο είναι στέρεο και μελετημένο, σαν παρτίδα σκακιού, και, όσο προχωρά το φιλμ καταφέρνει να ανεβάζει το σασπένς. Ποιος θα προλάβει; Η αγωνία του θεατή είναι πραγματική, με την έννοια ότι βρισκόμαστε στην εποχή όπου μεγάλες χολιγουντιανές ταινίες δεν δίσταζαν να έχουν "κακό" τέλος, καθώς ο φόβος του πυρηνικού πολέμου πλανιόταν διαρκώς στην ατμόσφαιρα. Φυσικά μην περιμένετε δράση, κυνηγητά, πιστολίδια και άλλα τέτοια. Οι έκβαση των "μαχών" εδώ είναι θέμα στρατηγικών κινήσεων και τακτικών. 

Κατά την γνώμη μου συνίσταται απόλυτα στους φίλους του παλιού, μεγάλου αμερικάνικου σινεμά (δίχως ήρωες που σώζουν τον κόσμο κάθε δεύτερη εβδομάδα).   

'"ΥΠΕΡΑΝΩ ΠΑΣΗΣ ΥΠΟΨΙΑΣ" 'Η Η ΠΑΡΑΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Ο Elio Petri (1929-1982) είναι από τους σημαντικούς σκηνοθέτες του μεγάλου ιταλικού σινεμά των 60ς και 70ς. Το 1970 γυρίζει το "Υπεράνω πάσης Υποψίας" (Indagine su un cittadino al di sopra di ogni sospetto) με τον Τζαν Μαρία Βολοντέ ως απόλυτο πρωταγωνιστή και την βραζιλιάνα σταρ της εποχής Φλορίντα Μπολκάν.

Ένας αστυνομικός που μόλις έχει προαχθεί σε επικεφαλής του τμήματος πολιτικών εγκλημάτων δολοφονεί την ερωμένη του δίχως λόγο στη διάρκεια ενός σαδομαζοχιστικού σεξουαλικού παιχνιδιού. Από εκεί και πέρα, αντί να καλύψει το έγκλημά του, σπέρνει επίτηδες στοιχεία που οδηγούν στον ίδιο, προσπαθώντας να αποδείξει ότι ως "υπεράνω πάσης υποψίας" επιφανής πολίτης αποκλείεται να συλληφθεί!

Ως μισαλλόδοξος, φανατικά αντικομμουνιστής και υπέρ της επιβολής της τάξης με κάθε τρόπο μπάτσος, ουσιαστικά ένας φασίστας (ο οποίος ωστόσο είναι δημοσφιλέστατος στους υφισταμένους του) ο Βολοντέ παίρνει στις πλάτες του το φιλμ. Ουσιαστικά ο ήρωάς του βρίσκεται με τις εμμονές και τις ιδεοληψίες του στα όρια της παράνοιας, όπως κάθε βίαιος φασίστας άλλωστε, πράγμα που δείχνεται και από την ψυχαναλυτική διάσταση της ταινίας. 

Παράδοξο θρίλερ, σχεδόν σουρεαλιστικό ως προς τον χαρακτήρα του πρωταγωνιστή του, είναι ουσιαστικά μια βιτριολική σάτιρα όχι μόνο του καταπιεστικού αστυνομικού κατεστημένου, το οποίο παρουσιάζει με τα μελανότερα χρώματα, αλλά ουσιαστικά κάθε μορφής εξουσίας. Παρατηρείστε άλλωστε ότι οι σχέσεις εξουσίας του ήρωα - που προφανώς λόγω της υψηλής του θέσης συμβολίζει το σύστημα γενικότερα - επεκτείνονται και στην ατομική και ερωτική του ζωή. 

Πρωτότυπο φιλμ, από αυτά που δεν γυρίζονται πλέον σήμερα, συνίσταται για την παραδοξότητα της ιστορίας και την γενική καταγγελτική του διάθεση - δίχως να παραγκωνίζεται και η διάσταση του αστυνομικού θρίλερ, απ' αυτά που από την αρχή γνωρίζεις τον δολοφόνο.

ΟΧΙ ΤΟ "DRESSED TO KILL" ΠΟΥ ΞΕΡΕΤΕ, ΑΛΛΑ ΑΥΤΟ ΜΕ ΤΟΝ ΣΕΡΛΟΜΚ ΧΟΛΜΣ

 

Ως γνωστόν έχουν γυριστεί πάμπολλες ταινίες με τον θρυλικό ντετέκτιβ Σέρλοκ Χολμς και δεκάδες ηθοποιοί τον έχουν ενσαρκώσει. Στα μακρινά 40ς ο Roy William Neill (1887-1946) είχε γυρίσει μια σειρά ταινιών με ιστορίες του. Το δίδυμο Σέρλοκ - Γουότσον ενσάρκωναν στη σειρά αυτή οι Basil Rothbone και Nigel Bruce αντίστοιχα. Το "Dressed to Kill", το τελευταίο της σειράς, γυρίστηκε το 1946.

Ένας φίλος, μανιώδης συλλέκτης μουσικών κουτιών, επισκέπτεται το δίδυμο στο διαμέρισμά τους και, ανάμεσα σε άσχετες κουβέντες, αναφέρει ότι κάποιοι έκλεψαν από το σπίτι του ένα απ' αυτά. Το περίεργο είναι ότι, ενώ υπήρχαν πραγματικά σπάνια και πολύτιμα τέτοια, οι ληστές περιορίστηκαν σε ένα κοινότοπο και ευτελούς αξίας. Τι πιο φυσικό το περίεργο της υπόθεσης αυτής να τραβήξει την προσοχή του δαιμόνιου Σέρλοκ...

Εντάξει, η ασπρόμαυρη αυτή ταινία διαθέτει την νοσταλγία των παλιών φιλμ, είναι σχετικά στιλάτη, οδηγεί σε μια μεγαλύτερη ιστορία, περιέχει φόνους, εμπλέκει μια γοητευτική, πλην όμως αδίστακτη κακοποιό, ωστόσο δεν την βρήκα και πολύ σπουδαία. Αφέλειες, μάλλον εύκολη ιστορία, μάλλον λίγο σασπένς και ένας μάλλον χαζός Γουότσον δεν συνθέτουν μια δυνατή ταινία. Συνίσταται κυρίως σε φίλους του παλιού σινεμά και σε φανατικούς του γνωστότερου ίσως ντετέκτιβ όλων των εποχών. 

"NIGHT OF THE BIG HEAT"... ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΕΛΕΓΕ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΜΕ ΤΙΠΟΤΑ...

Παλιού βρετανικού φανταστικού συνέχεια : Αυτή τη φορά βρισκόμαστε στο 1967 και ο βασικός σκηνοθέτης της Hammer ήδη από τα 50ς, αυτός που γύρισε τους περισσότερους Δράκουλες με τον Κρίστοφερ Λι, ο Terence Fisher (1904-1980), γυρίζει το "Night of the Big Heat" με τους κλασικούς Κρίστοφερ Λι και Πίτερ Κάσινγκ και πάλι. Αυτή τη φορά όμως δεν ερμηνεύουν τους Δράκουλα και Βαν Χέλσινγκ. Πρόκειται για ταινία επιστημονικής φαντασίας / τρόμου που ουδεμία σχέση έχει με απέθαντους. Αλλά ούτε και με κάποια έννοια ποιότητας φοβάμαι, καθώς ο Fisher μάλλον δεν βρίσκεται σε φόρμα...

 Ενώ η Βρετανία υποφέρει από δριμύ ψύχος, το μικρό, απομονωμένο νησί Fara του βορρά υποφέρει από ακραία ζέστη... και η θερμοκρασία ανεβαίνει μέρα με τη μέρα. Ένας ερευνητής που φτάνει εκεί προσπαθεί να κατανοήσει το φαινόμενο, ενώ σιγά σιγά θα αντιληφθούμε ότι κάποιες μορφές ζωής έχουν βάλει το χέρι (;) τους.

Δεν νομίζω ότι πρόκειται για καλή ταινία. Αλλοπρόσαλλο, ηλίθιο σενάριο, χαρακτήρες που πάνε από το ένα μέρος του νησιού στο άλλο δίχως ακριβώς να καταλαβαίνουμε το γιατί, γελοία εξωγήινα όντα και ακόμα πιο γελοία τελική (και απότομη) λύση... και μέσα σ' όλα αυτά ένα ερωτικό τρίγωνο που πρέπει να μείνει κρυφό (και ίσως αυτό δημιουργεί μεγαλύτερο σασπένς από τους φόνους και τα μυστήρια)...  Ουδεμία εκμετάλλευση της κλειστοφοβικής (λόγω νησιού) ατμόσφαιρας, η βαθμιαία τρέλα που πιάνει τους λίγους κάτοικους λόγω της αυξανόμενης ζέστης δίνεται άτεχνα, ο σκοπός των "κακών" δεν είναι ξεκάθαρος... Αν εκμεταλλεύονταν λίγο καλύτερα κάποιες ιδέες που υπάρχουν θα μπορούσαν να είναι καλύτερα τα πράγματα...

Είπαμε, νοσταλγία της παλιάς αφέλειας των b-movies του φανταστικού, αλλά δεν αρκεί όταν η ταινία είναι εντελώς μέτρια. 

"QUATERMASS 2" : ΟΙ ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ!

Να υπενθυμίσω ότι ο ερευνητής επιστήμονας Quatermass ξεκίνησε από βρετανική τηλεοπτική σειρά επιστημονικής φαντασίας και από το 1955 μεταφέρθηκε και στη μεγάλη οθόνη με σειρά ταινιών. 

Το 1957 ο Val Guest (1911-2016) και πάλι γυρίζει το δεύτερο ασπρόμαυρο φιλμ με τον ομώνυμο ήρωα με τον απλό τίτλο "Quatermass 2" (στην Ελλάδα είχε προστεθεί και ο απαραίτητος υπότιτλος "Εξωγήινοι Εισβολείς") με τον Brian Donlevy και πάλι ως πρωταγωνιστή.

Ο "αυστηρός" και ψυχρός επιστήμονας προσπαθεί να βρει κρατικά κονδύλια για να φτιαχτεί μια βάση στη σελήνη. Παράλληλα η γη αρχίζει να δέχεται μια βροχή από αρχικά ακίνδυνους μετεωρίτες, ενώ κάτι περίεργο συμβαίνει σε μια απομονωμένη βάση...

Η δεύτερη αυτή ταινία νομίζω ότι είναι η πιο αδύναμη από την αρχική τριλογία. Πιθανόν αυτό οφείλεται στο κάπως "ατσούμπαλο" σενάριο, που πηγαινοέρχεται σε διαφορετικές ιστορίες (τα προβλήματα με τη χρηματοδότηση της σεληνιακής βάσης, οι μετεωρίτες, ένα τρομακτικό μυστικό κλπ.) Υπάρχει και το στοιχείο της "εισβολής από τα μέσα" (οι γνωστοί σου άνθρωποι που δεν είναι πια ίδιοι...), οπότε βρήκα ότι κάπως δεν δένει το όλο πράγμα.

Η θρυλική εταιρία Hammer βρισκόταν στις πρώτες της προσπάθειες να συνδυάσει επιστημονική φαντασία και τρόμο. Φυσικά ο σύγχρονος θεατής δεν θα τρομάξει, αλλά αυτό δεν σχετίζεται με την αξία των παλιών αυτών ταινιών. Μερικές κρατάνε ακόμα πολύ καλά. Οι φίλοι της παλιάς ΕΦ λοιπόν ας τη δουν για να συμπληρωθεί η αρχική τριλογία, παρά το ότι - θα επαναλάβω - για μένα είναι η πλέον αδύναμη.

"ΕΜΜΟΝΗ" 'Η ΠΡΟΣΕΧΕ ΤΙ ΕΥΧΕΣΑΙ

Το σερί των καλών ταινιών τρόμου με ελάχιστο μπάτζετ από νεαρότατους σκηνοθέτες συνεχίζεται (αφού το πρώην μεγάλο Χόλιγουντ δεν μπορεί πλέον, αναμενόμενο είναι). Ιδού λοιπόν η δεύτερη ταινία του γνωστού - απ' ό,τι διαβάζω - από το youtube Curry Barker "Εμμονή" ("Obsession") του 2025. Με άγνωστους ηθοποιούς φυσικά.

Ένας ντροπαλός νεαρός υπάλληλος διστάζει να εξομολογηθεί τον έρωτά του για μια συνάδελφό του, η οποία, προς το παρον, παραμένει κολλητή φίλη και μονο. Όταν αγοράζει ένα αντικείμενο από new age μαγαζί που "εκπληρώνει επιθυμίες", το δοκιμάζει ευχόμενος η κοπέλα "να τον αγαπήσει περισσότερο απ' ό,τι άλλο στον κόσμο". Αυτό ακριβώς συμβαίνει, αλλά είναι η αρχή μόνο ενός ατελείωτου, κλιμακούμενου εφιάλτη...

Σοκαριστική σε αρκετά σημεία ταινία τρόμου, που ξεκινά ως ρομαντική νεανική αισθηματική ιστορία (ο νέος σκηνοθέτης δεν διστάζει να μείνει για αρκετό χρόνο σ' αυτό το κλίμα), εξελίσσεται σε θρίλερ με όλο και πιο ανησυχητικές καταστάσεις και κλιμακώνεται όσο προχωρά σε κάτι απόλυτα φριχτό και εφιαλτικό. Και φυσικά, όπως σωστά μας λέει ο τίτλος, κεντρική έννοια του φιλμ παραμένει αυτή της (ανεξέλεγκτης από ένα σημείο και πέρα) εμμονής. 

Το θέμα του "προσέξτε τι εύχεστε" έχει βεβαίως χρησιμοποιηθεί πολλές φορές τόσο στη λογοτεχνία όσο και στο σινεμά τρόμου, απο την εποχή τουλάχιστον του διηγήματος "Το Πόδι της Μαϊμούς" του W.W. Jacobs του 1902. Οι παραλλαγές που έχουν γίνει έκτοτε είναι πολλές. Θεωρώ την "Εμμονή" μια από τς πλέον επιτυχημένες - και συγχρόνως μια υποδόρια σάτιρα του ρομαντικού έρωτα. Δυνατή ταινία λοιπόν για μένα, αλλά προσοχή : Μονο για φίλους του σινεμά τρόμου. Οι "κοινοί", απροετοίμαστοι θεατές μπορεί να φύγουν άρρωστοι.

"Ο ΞΕΝΟΣ" ΚΑΙ Η ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ

Το 2025 ο πολύ ενδιαφέρων και απρόβλεπτος Francois Ozon μεταφέρει στην οθόνη το σημαντικό μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμί "Ο Ξένος" (L'Etranger) με τον Benjamin Voisin στον βασικο ρόλο. Κατά την προσωπική μου γνώμη πετυχαίνει μια δύσκολη αποστολή, παραμένοντας πιστός στο γράμμα και στο πνεύμα του βιβλίου.

Στο Αλγέρι των 30ς, που τότε ήταν γαλλική αποικία, ένας νεαρός Γάλλος υπάλληλος είναι αδιάφορος για ό,τι συμβαίνει γύρω του, αρνείται να εκφέρει οποιαδήποτε γνώμη για οτιδήποτε και ζει τη ζωή δίχως καμιά φιλοδοξία, κυριολεκτικά όπως έρθουν τα πράγματα. Ο θάνατος της μητέρας του σε γηροκομείο έξω από την πόλη μοιάζει να μην τον ταράζει συναισθηματικά, απλώς τον βγάζει από την καθημερινή του ρουτίνα. "Τυχαία" επίσης, την ίδια μέρα, αφήνεται να τα φτιάξει με μια κοπέλα και, λίγο καιρό μετά, προχωρά σε μια αδικαιολόγητη πράξη...

Ο Ozon, με υπέροχη ασπρόμαυρη φωτογραφία, δίνει ανάγλυφα τον χαρακτήρα ενός ανθρώπου δίχως ενδιαφέροντα, με κυνική άποψη για τη ζωή και με τη μόνιμη ιδέα ότι τίποτα δεν έχει σημασία, όλα είναι εφήμερα και μάταια, ακόμα και το πώς και το πότε θα πεθάνουμε. Συγχρόνως μας μεταφέρει στο χαλαρό, νωχελικό κλίμα της εποχής, καταδεικνύοντας όμως σε κάθε στιγμή ότι αυτό αφορά μόνο τους λευκούς (Γάλλους κυρίως) που ζουν εκεί και όχι τους αυτόχθονες. Σε μερικές σκηνές μάλιστα που περνούν στο "βάθος πεδίου", δίχως να επιμένει σ' αυτό, δείχνει καθαρά τον ρατσισμό των αποίκων απέναντι στους Άραβες. Αλλά βέβαια δεν είναι αυτό το κύριο θέμα του φιλμ. 

Η ιστορία δίνεται λιτά, χωρίς εξάρσεις και υπερβολές, όπως ακριβώς ταιριάζει στον ουσιαστικά μηδενιστικό κόσμο του ήρωα, που αφήνεται να παρασύρεται δίχως αντίσταση από όσα συμβαίνουν γύρω του (ίσως λίγο υπερβολική να είναι η τελική έντονη συνομιλία με τον ιερέα). Ακριβώς αυτή η λιτότητα, η αποστασιοποιημένη αφήγηση και η "νοσταλγική" εικόνα, συμβάλλουν κατά τη γνώμη μου στη γοητεία της ταινίας, την οποία απόλαυσα. Από μένα μπράβο στον Ozon.

"ΗΜΕΡΑ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ" : ΤΙ ΜΑΣ ΚΡΥΒΟΥΝ;

Στα 80του πλέον ο Steven Spielberg γυρίζει το 2026 την "Ημέρα Αποκάλυψης" ("Disclosure Day"), με την Έμιλι Μπλαντ και τον Κολιν Φερθ στους βασικούς ρόλους. Και ολοκληρώνει έτσι μια τριλογία... γι' αυτό ομως θα πούμε αργοτερα.

Ένας κυβερνητικος πράκτορας κλέβει απόρρητα κρατικά αρχεία και διαφεύγει καταδιωκόμενος από πράκτορες. Μια τηλεπαρουσιάστρια αρχίζει να μιλά (;) παράξενα ενώ βρίσκεται σε ζωντανή εκπομπή. Κάποιοι, ελάχιστοι, κατανοούν μια μη ανθρώπινη γλώσσα. Τι συμβαίνει; Μήπως έχει έρθει η ώρα να αποκαλυφθούν στο ευρύ κοινό (σε όλη την ανθρωπότητα δηλαδή) όσα με υπερπροσπάθεια κρύβουν οι κυβερνήσεις επί δεκαετίες για την παρουσία εξωγήινων;

Ο Spielberg είναι ο πρώτος του μοντέρνου Χόλιγουντ που από τα τέλη των 70ς μίλησε για "καλούς" εξωγήινους (είχε προηγηθεί στα 50ς ο Wise με "Τη μέρα που η Γη σταμάτησε", γι' αυτό μιλώ για το "μοντέρνο" Χόλιγουντ). Έτσι για μένα κατ' αρχήν το φιλμ είναι συγκινητικό, αφού ολοκληρώνει την τριλογία των "καλών εξωγήινων" μετά τις "Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου" και τον "ΕΤ". Εδώ ο σκηνοθέτης - πάντοτε αισιόδοξος - θεωρεί πλέον ότι η ανθρωπότητα είναι έτοιμη να δεχτεί την "αλήθεια που μας κρύβουν" : Δεν είμαστε μόνοι. Τώρα βέβαια, αν αναλογιστεί κανείς το ότι βρισκομαστε στη χειρότερη μεταπολεμικά εποχή της ανθρωπότητας και ότι ο κόσμος (σχεδόν) κυβερνάται από ένα κοπάδι φανατικών χριστιανοταλιμπάν ψυχάκηδων, δεν ξέρω αν πρέπει να συμμεριζόμαστε την άποψη ότι "είμαστε έτοιμοι", τέλος πάντων...

Καλά όλα αυτά. Για την ταινία όμως : Την είδα με ενδιαφέρον, με κράτησε, αλλά και παραείναι αισιόδοξη, όπως έγραψα παραπάνω, περιέχει αρκετές αφέλειες και είναι σχετικά απλοϊκή όσον αφορά τον κλασικό διαχωρισμό "καλών - κακών". Έχω γράψει εδώ και χρόνια ότι ο Spielberg δεν θα ξαναβρεί την παλιά μαγεία και την απίστευτη ικανότητα να αφηγείται παραμύθια που συγκινούν. Αυτά έγιναν στα 70ς και στα 80ς, άντε και λίγο στα 90ς. Και είναι λογικό και αναμενομενο. Δεν τον κατηγορώ. Κάποτε η μαγεία χάνεται...

Πάντως το είδα αρκετά ευχάριστα. Μέχρις εκεί όμως.  

"THE BEDFORD INCIDENT" Ή ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΜΟΝΟΜΑΝΟΥΣ ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΥ

 

Στα μέσα των 60ς ο κόσμος βιώνει την "ισορροπία του τρόμου" ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις (ΗΠΑ - ΕΣΣΔ) και ο μόνιμος εφιάλτης είναι ένας τρίτος παγκόσμιος, ο οποίος, αν γινόταν τότε, θα γινόταν με πυρηνικά. Κοινώς πιθανή κατάρρευση κάθε πολιτισμού και επιστροφή πολύ, πολύ πίσω. Το τότε ευαισθητοποιημένο Χόλιγουντ αρχίζει να μετατρέπεται σε "αριστερό" Χόλιγουντ (με πολλά εισαγωγικά προφανώς, καθώς η λέξη χρησιμοποιείται εντελώς σχετικά και εννοεί μόνο ό,τι σημαίνει αυτό για την Αμερική). Ουσιαστικά δηλαδή γίνεται (το Χόλιγουντ) ακραιφνής υποστηρικτής της ειρήνης και πολέμιο κάθε ακροδεξιάς, εθνικιστικής, πολεμοκάπηλης τάσης. 

Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα : Από το σατιρικό "SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα" έως το αβάσταχτα απελπισμένο "On the Beach" και πολλά, πολλά άλλα. Ένα από αυτά είναι και το ασπρόμαυρο "The Bedford Incident" (1965) του κυρίως παραγωγού και πιο σπάνια σκηνοθέτη James B. Harris (έχει γυρίσει 5-6 ταινίες). Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ και Σίντνεϊ Πουατιέ ερμηνεύουν τους βασικούς ρόλους.

Ένα αμερικάνικο πολεμικό πλοίο που πλέει κάπου στην Αρκτική κυβερνάται από φανατικό, στρατόκαυλο καπετάνιο, ο οποίος απαιτεί αυστηρή πειθαρχία από το πλήρωμα. Ένας δημοσιογράφος καταφτάνει εκεί με ειδική άδεια για να καταγράψει τη ζωή σ' ένα πολεμικό πλοίο και, βεβαίως, από την αρχή οι σχέσεις του με τον σκληρό κυβερνήτη θα είναι τεταμένες. Όταν εντοπίζεται ένα σοβιετικό υποβρύχιο να πλέει λίγο μέσα στα χωρικά ύδατα, ο κυβερνήτης θα αρχίσει να το καταδιώκει αλύπητα. Το διαρκές αυτό παιχνίδι με τη φωτιά όμως - εν μέσω πολικών παγόβουνων - σύντομα θα κλιμακωθεί με επικίνδυνες για όλους παρενέργειες...

Εξαιρετικά δομημένο το φιλμ, ξεκινά κάπως χαλαρά και, όσο προχωρά, γίνεται όλο και πιο αγχωτικό, με κάθετα αυξανόμενο σασπένς, μέχρι την τελική συγκλονιστική κλιμάκωση, ενώ η κλειστοφοβική ατμόσφαιρα του πλοίου επιτείνει τη δύναμή του. Το βάρος πέφτει σχεδόν ολόκληρο στους ώμους του θαυμάσιου Ρίτσαρντ Γουίντμαρκ σε έναν από τους καλύτερους ρόλους του, αυτόν βεβαίως του σχεδόν παρανοϊκού καπετάνιου, ενώ δίπλα του στέκει ο Σίντεϊ Πουατιέ, του οποίου το χρώμα δεν αποτελεί καθόλου θέμα της ταινίας (δεν γίνεται καν η παραμικρή νύξη). Πέραν αυτού θα προειδοποιήσω τους οπαδούς του σύγχρονου Χόλιγουντ ότι το φιλμ είναι απ' αυτά που "μιλάνε πολύ". Η πλοκή βασίζεται στους διαλόγους, στις αποφάσεις, στις κινήσεις του κάθε "παίκτη". Η ιστορία ξεδιπλώνεται αργά, οδηγώντας μεθοδικά στην τελική κορύφωση. Κάπως "στατικό" ως εικόνα, χτίζει με μεγάλη μαστοριά μια όλο και πιο ανησυχητική και αγχωτική κατάσταση μέχρι την τελική έκβαση. Πέραν της σαφέστατης  καταδίκης της στρατοκαυλίασης, του φανατισμού και των βαθιά εθνικιστικών απόψεων, το φιλμ μπορεί να διαβαστεί και ως καταδίκη κάθε καταπιεστικής εξουσίας και προειδοποίησης για το πού μπορεί να φτάσει μια τέτοια. 

Για τους ρέκτες ενός "διαφορετικού" Χόλιγουντ και μόνο. Όσοι περιμένουν δράση και απίθανες ανατροπές θα απογοητευτούν.

 

 

 

 

ΚΑΤΑΜΑΥΡΟΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΞΕΚΑΡΔΙΣΤΙΚΟΣ "ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΒΙΚΙΝΓΚ"

Ο Anders Thomas Jensen είναι από τις πιο σημαντικές μορφές του δανέζικου σινεμά τόσο ως σεναριογράφος όσο και ως σκηνοθέτης (θυμάμαι τα "Μήλα του Αδάμ" και τους "Εκκεντρικούς"). Το 2025 γυρίζει τον "Τελευταίο Βίκινγκ" (Den sidste viking), με το δίδυμο που πρωταγωνιστεί στα τελευταία φιλμ του : Ο γνωστός μας Μαντς Μίκελσεν και ο λιγότερο γνωστός εκτός Σκανδιναβίας Νικολάε Λίε Κας.

Ένας σκληρός τύπος αποφυλακίζεται μετά 15 χρόνια λόγω εμπλοκής του σε αιματηρή ληστεία τράπεζας. Δεν ξέρει ούτε ο ίδιος πού βρίσκονται τα χρήματα της ληστείας, αφού τα παρέδωσε για να τα κρύψει στον μάλλον προβληματικό αδελφό του, με χαρακτήρα παντελώς αντίθετο από τον ίδιο. Ο αδελφός που θα αντικρίσει μετά τόσα χρόνια όμως είναι ένας καλοκάγαθος μεν, εντελώς διαταραγμένος όμως τύπος, ο οποίος, στην παρούσα φάση τουλάχιστον, πιστεύει ακράδαντα ότι είναι ο... Τζον Λένον. Και βέβαια αρνείται να του πει πού έκρυψε τη λεία για τον απλούστατο λόγο ότι... "πού να ξέρει ένας Beatle αυτά που ρωτάς";

Όλα αυτά είναι μόνο η αρχή μιας παλαβής κωμωδίας με ήρωες... ε... όχι και πολύ συνηθισμένους τύπους. Προσοχή : Κωμωδία μεν, βίαιη και αιματηρή όμως, πλημμυρισμένη από κατάμαυρο χιούμορ. Όλα τα λεφτά ο Μίκελσεν με απίστευτη κόμμωση (σγουρά, ξανθά μαλλιά) και φοβερές ατάκες, που μοιάζει να το διασκεδάζει πολύ. Όσο δε προχωρά το φιλμ τόσο οι καταστάσεις περιπλέκονται, παλιά οικογενειακά μυστικά αποκαλύπτονται, νέοι απίστευτοι τύποι κάνουν την εμφάνισή τους κλπ. κλπ. Στο βάθος όμως όλων αυτών υπάρχει και η τρυφερότητα για έναν άντρα που, μετά από μια δύσκολη παιδική ηλικία, αρνείται να μεγαλώσει και να ενταχθεί σε έναν βίαιο, παράλογο κόσμο, ενώ ο macho αδελφός δεν μπορεί καθόλου εύκολα να επιβληθεί, όπως φανταζόταν.

Τη διασκέδασα πραγματικά και τη συνιστώ. Προσοχή όμως : Επαναλαμβάνω ότι είναι βίαιη ταινία. 

ΚΑΤΑΔΥΣΗ ΣΤΑ "BACKROOMS" ΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΜΥΑΛΟΥ

Το 2026 ένας νεαρός 21 ετών, γνωστός από "χειροποίητες" σειρές στο youtube, ο Kane Parsons, "εισβάλλει" στο Χόλιγουντ, εξασφαλίζει ως πρωταγωνιστή τον Chiwetel Ejiofor, και δημιουργεί από το πουθενά την παγκόσμια επιτυχία τρόμου "Backrooms", που ως παραγωγή έχει στοιχήσει ελάχιστα.

 Ένας ψυχικά διαταραγμένος έμπορος φτηνών επίπλων που κάνει τακτικά ψυχανάλυση εξαφανίζεται. Η θεραπεύτρια του προσπαθεί να τον βρει και παγιδεύεται και η ίδια σε έναν αχανή, υπόγειο κόσμο όπου έχει χαθεί και ο ίδιος.

Πρωτότυπη για πολλούς λόγους ταινία τρόμου, αναπτύσσει έξυπνα (και συμβολικά) έναν αστικό μύθο που θέλει κάτω από τις πόλεις να εκτείνονται αχανείς χώροι άγνωστων κατασκευαστών και ακόμα πιο άγνωστης χρησιμότητας. Εδώ οι ατελείωτοι, λαβυρινθώδεις χώροι κάτω από το κατάστημα του ήρωα, γίνεται γρήγορα αντιληπτό ότι αποτελούν μια αλληγορία ενός διαταραγμένου ψυχικού κόσμου. Όποιος τολμήσει να βουτήξει βαθιά σ' αυτόν παγιδεύεται και ο ίδιος. Και ποιος άλλος μπορεί να εισχωρήσει βαθύτερα από την επί χρόνια ψυχαναλύτριά του, η οποία μάλιστα κουβαλά τα δικά της ψυχικά τραύματα;  

Ωστόσο θα ήθελα να επιμείνω στο πώς είναι φτιαγμένοι αυτοί οι άπειροι υπόγειοι χώροι (σκηνογραφικά εννοώ) : Οι χώροι αυτοί δεν είναι ακριβώς τρομακτικοί. Δεν έχουν σκιές που σέρνονται στους τοίχους, σκοτεινές γωνίες, παράδοξη αρχιτεκτονική κλπ. Όχι. Είναι κάτι σαν αχανή, δίχως καμία λογική, εγκαταλειμμένα γραφεία άγνωστης χρήσης, με μαζεμένα πού και πού οικεία αντικείμενα (παλιούς υπολογιστές, καρέκλες γραφείου, καναπέδες, πεταμένα καλώδια κλπ.) Οι λείοι τοίχοι είναι βαμμένοι με ένα ουδέτερο, απρόσωπο κιτρινωπό χρώμα, όπως συχνά τα συνηθισμένα γραφεία, τα αντικείμενα είναι καθημερινά και "βαρετά". Έτσι δημιουργείται ένα απρόσωπο περιβάλλον, οικείο και απόκοσμα ανοίκειο ταυτόχρονα, ακριβώς λόγω του "τίποτα" που εμπεριέχει ή του "τίποτα" της χρησιμότητάς του. Μια έντονη ανησυχία και, τελικά, φόβος, που δημιουργείται όχι από απόκοσμα, εντυπωσιακά τοπία, αλλά από οικεία, βαρετά πράγματα παράδοξα τοποθετημένα, που είναι αδύνατο να μαντέψεις σε τι εξυπηρετούν και γιατί κατασκευάστηκαν. Για μένα αποτελούν όχι μια κόλαση, αλλά ένα είδος "limbo", ενός προθάλαμου της κόλασης, στον οποίο μπορεί να καταδικαστείς για πάντα σε ένα είδος όχι αιώνιου τρόμου ή φρίκης, αλλά αιώνιας βαρεμάρας ή/και ανησυχίας. Ίσως να αντικατοπτρίζει το άρρωστο ψυχικό τοπίο αλλοτριωμένων, ουσιαστικά δίχως ενδιαφέροντα ανθρώπων, που περισσότερο νοιώθουν άδειοι παρά φοβισμένοι. Άλλωστε, για προσέξτε: Τα περισσότερα αληθινά αστικά τοπία, της επιφάνειας δηλαδή, μοιάζουν το ίδιο άδεια, βαρετά, κοινότοπα, απρόσωπα. Το κατάστημα του ήρωα, το μισοάδειο τεράστιο πάρκινγκ, οι μουντοί δρόμοι... Όλα είναι δίχως καμιά ιδιαιτερότητα, όλα θα μπορούσαν να βρίσκονται οπουδήποτε. Δεν έχω ιδέα αν ήταν συνειδητός στόχος του δημιουργού, αλλά εγώ το "διάβασα" και ως ένα σχόλιο για ένα απρόσωπο, κοινότοπο αστικό τοπίο που έχει ολέθριο αντίκτυπο και στην ανθρώπινη ψυχή.

Είτε σας αρέσει η ταινία είτε όχι (διότι σίγουρα πολλούς θα ξενίσει) είναι αναμφισβήτητα ταινία πρωτότυπη και ανοιχτή σε πολλές αναγνώσεις.