Ας γράφω κι εγώ τη άποψή μου για την πολυσυζητημένη "Οδύσσεια" του Christopher Nolan του 2026. Με πλειάδα γνωστών ηθοποιών φυσικά : Ματ Ντέιμον, Τομ Χόλαντ, Αν Χαθαγουέι, Σαρλίζ Θερόν, Ζεντάγια, Μία Γκοθ, Ρόμπερτ Πάτινσον, Έλιοτ Πέιτζ και άλλοι πολλοί.
Για την ιστορία δεν χρειάζεται να πούμε πολλά. Η Οδύσσεια του Όμηρου είναι λίγο - πολύ γνωστή σε όλους, άσχετα αν την έχουν διαβάσει ή όχι. Ο περιπετειώδης αγώνας για επιστροφή στην πατρίδα και στην Πηνελόπη, που τόσο νοσταλγεί (αμφότερες) έχει γίνει παγκόσμιο σύμβολο πολλών πραγμάτων.
Η κατά Nolan εκδοχή όμως δεν μένει σ' αυτά. Ο σκηνοθέτης αλλάζει τον χαρακτήρα του ήρωα : Ο Οδυσσέας εδώ δεν είναι ένας άτυχος μεν, ηδονοθήρας δε τύπος. Είναι ένας βασανισμένος άνθρωπος, κουρασμένος από 10 χρόνια πόλεμο και άλλα τόσα στην προσπάθειά του να επιστρέψει. Κι όχι μόνο αυτό : Κατατρύχεται από συνεχείς τύψεις και βασανίζεται από αμφιβολία : Ήταν σωστό αυτό που έκανε - που επινόησε μάλλον, το οποίο έγινε η αιτία της ανηλεούς σφαγής και της πλήρους καταστροφής της Τροίας; Μήπως δεν είναι ο σοφός και πολυμήχανος ήρωας, αλλά ουσιαστικά ένας δολοφόνος; Και, για να έρθουμε εντελώς στην εποχή μας, ο Nolan μιλά για το τέλος μιας εποχής με συγκεκριμένη ηθική και τον ερχομό μιας νέας βαρβαρότητας, δίχως κανόνες και σεβασμό προς οτιδήποτε κάποτε ίσχυε. Και, τελικά ποιοι είναι οι τρομεροί "Λαοί της Θάλασσας", που όλοι φοβούνται ότι μπορεί να εμφανιστούν ανά πάσα στιγμή; Δεν θα σας πω, καθώς αυτό αποκαλύπτεται στο τέλος...
Εκτός όλων αυτών θα προσθέσω ότι σαφώς η ουσία του φιλμ δεν βρίσκεται στα εφέ και στο θέαμα, τα οποία φυσικά υπάρχουν (αλλοίμονο, για χολιγουντιανή υπερπαραγωγή μιλάμε), αλλά στην ουσία των θεμάτων που θέτει και τη μεταφορά του διαχρονικού μύθου σε όχημα σύγχρονων προβληματισμών. Και, σημειωτέον, για όσους γκρινιάζουν, είναι απόλυτα νόμιμο ένας σημαντικός δημιουργός να παίρνει ένα κλασικό αριστούργημα και να αλλάζει το νόημά του, μεταφέροντάς το στην εποχή του. Έχει γίνει άπειρες φορές και στο σινεμά και στο θέατρο.
Πάντα θεωρούσα τον Nolan σημαντικό, αλλά μεγαλεπήβολο, μερικές φορές και υπερφίαλο δημιουργό, που αρκετές φορές με έχει κουράσει. Θα σας ομολογήσω λοιπόν ότι κάπως με κούρασε και η τρίωρη "Οδύσσεια" (λίγο πάντως, όχι ότι μειώθηκε η προσοχή μου). Ωστόσο θεωρώ εξαιρετικά ενδιαφέρον και εκτιμώ πολύ το όλο εγχείρημα για τους (πολλούς) λόγους που προανέφερα. Οπότε το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε όσους δεν το έχουν δει ακόμα.
ΥΓ1: Έχω μάλλον εκπλαγεί από την τεράστια εμπορική επιτυχία, τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα, της ταινίας. Κι αυτό επειδή, όπως είπα, δεν την θεωρώ τόσο κλασική, θεαματική χολιγουντιανή υπερπαραγωγή, όσο ταινία προβληματισμού - με τις αναπόφευκτες βεβαίως παραχωρήσεις στο θέαμα και την σχετική εμπορικότητα.
ΥΓ2 : Μόνο γελοίες (για να μην πω κάτι βαρύτερο) μπορώ να θεωρήσω τις κραυγές για την 5λεπτη εμφάνιση της μαύρης Ελένης σε ένα τρίωρο φιλμ και τα άλλα σχετικά με woke ατζέντες και άλλες μπούρδες (και μάλιστα όταν τα περισσότερα από τα άτομα που ούρλιαζαν δεν είχαν δει καν το φιλμ). Παρόμοια είναι και η άποψή μου για όσους γκρινιάζουν για τις αλλαγές στο μύθο (εξαφάνιση Λωτοφάγων και Ναυσικάς κλπ.) Υπενθυμίζω ότι πάμπολλες φορές στο σινεμά που προέρχεται από λογοτεχνικά έργα αλλάζει πολύ η ιστορία. Ας θυμίσω απλώς ότι το "Blade Runner" άλλαξε τα φώτα στο βιβλίο του Dick όπου βασίστηκε, αλλά είναι και τα δύο (βιβλίο και ταινία) αριστουργήματα.
