"ΕΝΑΣ ΠΟΗΤΗΣ" ΜΕ ΠΟΛΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ

Απόλυτα θετική έκπληξη η κολομβιανή ταινία "Ένας Ποιητής" (2025). Είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους του Simon Mesa Soto και με εντυπωσίασε πολλαπλώς. Τόσο για την κριτική και το σχόλιο σε αρκετά θέματα όσο και για τον εξαιρετικό πρωταγωνιστή Ubeimar Rios, που είναι ερασιτέχνης και ουσιαστικά πρωτοεμφανιζόμενος - και κλέβει την παράσταση! Κωμικό και ταυτόχρονα τραγικό, καταφέρνει να είναι απόλυτα διεισδυτικό.

Ένας μεσήλικας, ξοφλημένος (και ψωνισμένος) ποιητής που μένει με τη μητέρα του, χωρισμένος, με μία κόρη που βλέπει σπάνια, πιστεύει ότι οι καλλιτέχνες πρέπει να ζουν από την τέχνη τους, ενώ βεβαίως ο ίδιος ζει στα όρια της φτώχειας και θεωρεί τον εαυτό του "καταραμένο καλλιτέχνη". Όταν πλέον κινδυνεύει να μείνει στο δρόμο αναγκάζεται, μετά από πιέσεις των δικών του, να αξιοποιήσει το παλιό πτυχίο του και να δεχτεί μια θέση καθηγητή σε σχολείο της υποβαθμισμένης γειτονιάς που ζει. Αλλά εκεί τον περιμένουν άλλου είδους προβλήματα, όταν θα αναγνωρίσει σε μια συνηθισμένη, φτωχή μαθήτριά του μεγάλο ποιητικό ταλέντο...

Το φιλμ καταφέρνει να κάνει μια σαρδόνια κριτική σε όσους πιστεύουν ότι για να γίνουν μεγάλοι καλλιτέχνες πρέπει να φυτοζωούν. Ο μύθος αυτός είναι όντως διαδεδομένος και προφανώς υπήρξαν πολλοί τέτοιοι (ο Βαν Γκογκ και ο Χαλεπάς, ο Πόε και ο Καρυωτάκης είναι παραδείγματα που έρχονται αμέσως στο μυαλό). Ωστόσο υπάρχουν πάμπολλοι εξ ίσου μεγάλοι καλλιτέχνες (από την αναγέννηση ήδη) που έζησαν με τιμές και δόξες και έγιναν πλούσιοι. Η δυστυχία - η οικονομική ή εξ αιτίας έλλειψης αναγνώρισης - δεν είναι σε καμία περίπτωση προϋπόθεση της μεγάλης τέχνης. Από την άλλη η ταινία καταλήγει μάλλον στο σκληρό συμπέρασμα ότι η τέχνη - στις μέρες μας τουλάχιστον - δεν μπορεί να αλλάξει την κοινωνία. Ακόμα χειρότερα, αντιμετωπίζεται με απόλυτη αδιαφορία από τους περισσότερους. 

Σ' όλα αυτά προσθέστε την κοινωνική κριτική της ακραίας  οικονομικής ανισότητας που καθορίζει την ανθρώπινη μοίρα και συμπεριφορά, την αβάσταχτη κοινωνική υποκρισία, που εδώ μάλιστα έρχεται και από τους "φτασμένους" καλλιτέχνες, την κατάδειξη της εξαθλίωσης των κατώτερων κοινωνικών τάξεων και άλλα και θα διαπιστώσετε το πολυεπίπεδο της ταινίας. Σημειωτέον ότι τα τελευταία κοινωνικοπολιτικά θέματα δεν είναι ο κύριος στόχος, αλλά διαγράφονται ευκρινώς στο "φόντο" του φιλμ. Κι όλα αυτά με ένα ισορροπημένο μείγμα κωμικότητας και σάτιρας από τη μία και τραγωδίας από την άλλη...

Για μένα από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς. Οι "χολιγουντιανοί" φίλοι μάλλον δεν θα συμφωνήσουν...

ΤΡΥΦΕΡΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΑΧΗΤΙΚΗ "ΑΡΚΟΥΔΟΤΡΥΠΑ"

Η "Αρκουδότρυπα" του 2025 είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία των Στέργιου Ντινόπουλου και Χρυσιάννας Παπαδάκη. Οι δύο πρωταγωνίστριές της είναι επίσης φρέσκιες, σχεδόν πρωτοεμφανιζόμενες. 

Κάπου στην ελληνική επαρχία δύο κοπέλες είναι κολλητές φίλες από τα χρόνια του σχολείου. Η μία είναι μοναχική βοσκός και φροντίζει τα πρόβατα του πατέρα της, η άλλη, πιο "μοντέρνα", έχει φίλο, τον οποίο θα παντρευτεί. Όταν όμως συμβαίνει αυτό και εγκαθίσταται στην κοντινή πόλη, η φίλη που μένει πίσω νοιώθει να χάνονται όλα γι' αυτή και αποζητά με κάθε τρόπο την φίλη της. Η ερωτική επιθυμία είναι κι αυτή παρούσα στην ιστορία...

Ρομαντική ταινία που διαδραματίζεται για μια ακόμα φορά στην επαρχία (το λέω επειδή η επαρχία, με τη μιζέρια αλλά και τη γοητεία της, είναι πανταχού παρούσα τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό σινεμά). Τρυφερή σε αρκετά σημεία, αλλά και μαχητική όταν χρειάζεται, αποδέχεται με άνεση την διαφορετικότητα (εδώ μια λεσβιακή σχέση σε μια μικρή κοινωνία) και βλέπει με απόλυτη συμπάθεια τις ηρωίδες που δεν διστάζουν να πάνε κόντρα στη ασφυκτική (από ηθική άποψη) ατμόσφαιρα μιας κωμόπολης. Ταυτόχρονα οι παγανιστικές αναφορές, η φύση, οι παραδόσεις και οι παλιοί θρύλοι κάνουν κι αυτοί την εμφάνισή τους.

Συμπαθητικό ντεμπούτο - όχι φυσικά αριστούργημα, αλλά συμπαθητικό - ελπίζω να έχει και ανάλογη συνέχεια. Σε γενικές γραμμές πάντως θα παρατηρήσω ότι είναι πλέον αρκετά χρόνια που το ελληνικό σινεμά έχει ξεπεράσει την μετριότητα που κάποτε το μάστιζε και μπορεί να παρουσιάσει μερικές όντως καλές ταινίες κάθε χρόνο (δίχως να υπολογίζω τον διεθνή Λάνθιμο και τον πάντοτε από ένα επίπεδο και πάνω Οικονομίδη).

"Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΤΡΙΧΙΛΑ" ΚΑΙ ΤΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΑ ΟΝΕΙΡΑ

Ο Lawrence Kasdan, επιτυχημένος σεναριογράφος πριν περάσει στη σκηνοθεσία, είχε κάνει μερικές ενδιαφέρουσες ταινίες στα 80ς και κάποιες λιγότερο καλές στα 90ς. Μετά... ελάχιστα πράγματα. Το 1983 πάντως γυρίζει τη "Μεγάλη Ανατριχίλα" (The Big Chill), μια ταινία που συζητήθηκε πολύ. Για το καστ θα γράψω στο τέλος.

Μια παρέα 7 πρώην κολλητών από τα κολεγιακά, επαναστατικά χρόνια, που έχουν χαθεί για αρκετό καιρό, περνούν ένα σαββατοκύριακο στο εξοχικό σπίτι ενός ζευγαριού απ΄αυτούς (οι μόνοι της παλιάς παρέας που προφανώς βλέπονται καθημερινά αφού έχουν παντρευτεί) μετά την κηδεία του 8ου της παρέας. Αναμνήσεις, πολύπλοκες μεταξύ τους σχέσεις, παλιοί έρωτες που θα ανάψουν και πάλι για λίγο, προσωπικές αποτυχίες... όλα θα ξαναέρθουν στην επιφάνεια...

Πικρή ταινία που ουσιαστικά μιλά για τη χαμένη νιότη και τα χαμένα όνειρά της, τη χαμένη επανάσταση... Σήμερα άλλοι είναι μόνοι και ψάχνονται, άλλοι παγιδευμένοι σε βαρετούς γάμους, κάποιοι πολεμάνε εθισμούς... Το σαββατοκύριακο αυτό θα τους βγάλει από την βολή (;;;) τους, κάτι απ' τα παλιά θα πάει να ξαναζωντανέψει, αλλά... Είναι δυνατό να ξανάρθουν τα παλιά χρόνια, αυτά που οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν "τα καλύτερα", να ξαναβρούμε το πάθος και την ορμή τους; Ήταν κάτι ουσιαστικό αυτό που κάναμε τότε ή μόνο νομίζουμε κάτι τέτοιο, καθώς οι αναμνήσεις είναι πασπαλισμένες με μπόλικη νοσταλγία;

Πολλά τέτοια ερωτήματα θέτει η ταινία και νομίζω ότι πολλοί από εμάς έχουμε αναρωτηθεί για όλα αυτά, έχουμε νοσταλγήσει ή/και έχουμε σκεφτεί κριτικά το παρόν μας. Νομίζω ότι το φιλμ πιθανότατα θα σας αγγίξει ή θα σας συγκινήσει. Ταυτόχρονα παραμένει μια "μελέτη" για τις αλλαγές που φέρνει η ηλικία και για το πιθανότατο άδοξο τέλος των ονείρων. 

Άφησα τελευταίο το καστ. Με έναν μαγικό τρόπο οι περισσότεροι από τους νέους και άγνωστους τότε ηθοποιούς θα γίνονταν σταρ των 80ς και 90ς. Σημειώστε : Κέβιν Κλάιν, Τομ Μπέρεγκερ, Γκλεν Κλόουζ, Ουίλιαμ Χαρτ, Τζεφ Γκόλντμπλουμ, Τζόμπεθ Ουίλιαμς (τη θυμάστε αυτή;), Μεγκ Τίλι (αυτή μήπως;)  Και το πτώμα, του οποίου μόνο το ένα χέρι φαίνεται για λίγα δευτερόλεπτα; Το πτώμα λοιπόν είναι ο Κέβιν Κόστνερ! Πώς γίνεται να φαίνεται μόνο το χέρι του; Απλούστατα αρχικά εμφανιζόταν ως ολόκληρο πτώμα, ίσως να υπήρχε και κανένα flashback, αλλά οι σκηνές με τον άγνωστο τότε Κόστνερ, ζωντανό ή νεκρό, κόπηκαν στο μοντάζ. 

Αν δεν την έχετε δει δώστε της μια ευκαιρία. 

"ΕΝΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ"... ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΞΑΝΑΠΙΟΥΜΕ!

Το ιταλικό φιλμ "Ένα Τελευταίο για τον Δρόμο" (Le Citta di Pianura) του 2025 είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Francesco Sossai. Πρόκειται για μια συμπαθέστετη ταινία δρόμου.

Δύο κολλητοί φίλοι, 50τόσο πλέον, περιπλανιούνται άσκοπα με το αυτοκίνητό τους δίχως ουσιαστικά να κάνουν τίποτα. Ή μάλλον κάνουν : Πίνουν ασταμάτητα και αμπελοφιλοσοφούν. Κάποια στιγμή, ενώ πηγαίνουν σε κάποιο αεροδρόμιο (;) να παραλάβουν κάποιο φίλο, συναντούν έναν ερωτευμένο, αλλά αναποφάσιστο φοιτητή αρχιτεκτονικής και προσφέρονται να τον πάνε στον προορισμό του. Έτσι ξεκινά ένα ταξίδι που μόνο σε "συγκεκριμένους προορισμούς" δεν καταλήγει...

Ταινία δρόμου με ήρωες δύο συμπαθητικά ρεμάλια που αρνούνται να μεγαλώσουν (η επί του θέματος ατάκα του ενός είναι "Είμαι πολύ μεγάλος πια για να μεγαλώσω"), που ακολουθούν μια "χύμα" πορεία στη ζωή με μόνη ξεκάθαρη αγάπη το αλκοόλ. Το φιλμ θεωρώ ότι ξαναβρίσκει την φλέβα της παλιάς ιταλικής κωμωδίας που, ωστόσο, συνδυαζόταν πάντοτε με διάχυτη μελαγχολία, ακόμα και τραγικότητα. Έτσι κι εδώ οι αστείες καταστάσεις συνδυάζονται με υφέρπουσα θλίψη, ένα είδος συγκίνησης για τον χρόνο που φεύεγι - για πολλούς άσκοπα. Κάτι μεταξύ "Εντιμότατων Φίλων μου" (αλλά με λιγότερη πλάκα) και "Φανφαρόνου" του Rizi (έχει μεγαλύτερη συγγένεια μ' αυτό το φιλμ), με έκανε να διασκεδάσω και το προτείνω.

Τελικά το ιταλικό σινεμά εξακολουθεί - παρά το ότι δεν βρίσκεται στην μεγάλη ακμή παλιότερων δεκαετιών - να παράγει σποραδικά διαμαντάκια.

Η ΓΛΥΚΙΑ "ΟΔΟΣ ΜΑΛΑΓΑ"

Το 2025, μετά την καλλιτεχνική και όχι μόνο επιτυχία της προηγούμενης ταινίας της "Το Μπλε Καφτάνι", η μαροκινή Maryam Touzani γυρίζει την "Οδό Μάλαγα" (Calle Malaga), με "απόλυτη" πρωταγωνίστρια την πάλαι ποτέ μούσα του Almodovar στις πρώτες του ταινίες Κάρμεν Μάουρα.

Μία 79χρονη πλέον ισπανίδα χήρα ζει μόνη, πλην όμως ξένοιαστα και ευτυχισμένη, στην Ταγγέρη, στην οδό Μάλαγα, όπου έχει ζήσει όλη της τη ζωή. Ξαφνικά η κόρη της που ζει στην Ισπανία και οι σχέσεις με τη μητέρα της είναι μάλλον αραιές, έχοντας οικονομικά προβλήματα, αποφασίζει να πουλήσει το σπίτι της Ταγγέρης, που είναι γραμμένο στο όνομά της. Η ηλικιωμένη γυναίκα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στο να μετακομίσει και να μείνει με την κόρη της στην "πατρίδα" (όπου δεν έχει ζήσει ποτέ) και στο να πάει σε οίκο ευγηρίας στην αγαπημένη της πόλη...

Μια από τις γλυκύτερες, ποιητικές σε κάποια σημεία, ταινίες της χρονιάς, καμωμένη θαρρείς για να είναι feelgood, διαθέτει ωστόσο και αρκετή συγκίνηση, καθώς και ένα είδος σασπένς για το πώς θα εξελιχτούν τα πράγματα... Συγχρόνως μιλά για τα προβλήματα, κυρίως όμως για τα δικαιώματα της τρίτης ηλικίας και τονίζει με κάθε τρόπο ότι ναι, υπάρχει ζωή ακόμα και στα 79 (αρκεί να υπάρχει σχετική υγεία). Και ότι πρέπει να το χωνέψετε : Οι γέροι έχουν τα ίδια δικαιώματα με κάθε άλλον. Μακριά από εμάς ο κάθε λογής ηλικιακός ρατσισμός... Με άφησε λίγο αμήχανο το εντελώς ανοιχτό τέλος, αλλά μικρό το κακό.

Η Touzani έχει βρει φαίνεται τρόπο να κάνει ταινίες που αγαπιούνται, δίχως να γίνονται μελό. Μακάρι να συνεχίσει έτσι.