'ROMA": ΤΟΣΟ ΑΠΛΟ ΚΑΙ ΤΟΣΟ ΘΑΥΜΑΣΙΟ...

Νομίζω ότι το 2018 ο μεξικάνος Alfonso Cuaron φτάνει στο απόγειο της καριέρας του με το εκπληκτικό "Ρόμα", ένα απλό, ασπρόμαυρο κι όμως αφάνταστα περιεκτικό φιλμ.
Ρόμα είναι μια συνοικία της Πόλης του Μεξικό, όπου διαδραματίζεται η ιστορία γύρω στα 1970. Εκεί ζει μια μάλλον μεγαλοαστική οικογένεια (σύζυγος γιατρός, γυναίκα με σπουδές, αλλά... οικιακά) με 4 παιδιά και δύο υπηρέτριες (ινδιάνες). Η ιστορία τους, που ξεκινά όταν ο γιατρός φεύγει, είναι ειδωμένη κυρίως μέσα από τα μάτια της νεότερης υπηρέτριας, η οποία υπηρετεί πιστά, αλλά και αγαπά πραγματικά την οικογένεια.
Τίποτα ακραίο και μεγαλεπήβολο. Συνηθισμένες ιστορίες πλούσιων και φτωχών, καθημερινότητα, χαρές και λύπες. Κι όμως, μέσα από την καθημερινότητα αυτή, ο Cuaron καταφέρνει να πει σχεδόν τα πάντα: Από τις παιδικές του αναμνήσεις (σίγουρα κάποια κομμάτια είναι αυτοβιογραφικά) έως κομμάτια της την ιστορίας της χώρας του, από πολιτικά νοήματα (η ταξική δομή, η σχέση εξουσιαστών εξουσιαζόμενων, που εδώ φαίνονται στις σχέσεις των κυρίων και των υπηρετών) έως τον ερωτικό πόνο. Στο φιλμ καταφέρνουν να χωρέσουν και να συνυπάρξουν τα πάντα.
Κι όλα αυτά με μια εκπληκτική ασπρόμαυρη φωτογραφία, που υπογραμμίζει το ιδιαίτερο ποιητικό και λυρικό κλίμα της ταινίας. Θα ήθελα να επιμείνω λίγο στον πολιτικοκοινωνικό σχολιασμό. Συχνά είναι εμφανής και απλούστατος (το άνετο σπίτι των "δυτικοτραφών" αφεντικών και το μικρό δωματιάκι των υπηρετριών, οι καθημερινές ασχολίες κυρίας και υπηρέτριας κλπ.). Στο βάθος όμως αυτό που βλέπουμε είναι ότι όλη η λειτουργία της οικογένειας, αλλά και η ίδια της η επιβίωση (τελευταία σκηνή στη θάλασσα) στηρίζονται στο "προσωπικό". Ενδιαφέρον επίσης έχει η κατάδειξη της έννοιας του φασισμού όχι μόνο στην κυριολεκτική του μορφή (η διαδήλωση - σφαγή, η δικτατορία), αλλά και στον χαρακτήρα του "εραστή", στην καθημερινότητά του, τις καταβολές και τα άσχετα με την πολιτική πιστεύω του, τα γυμναστήρια, τις πολεμικές τέχνες κλπ. και την τελική του εμφάνιση... δεν θα σας πω πού. Θαυμάσια κατάδειξη του φασισμού που ριζώνει (και) σε φτωχά στρώματα. Συγχρόνως όμως με το πολιτικό στοιχείο το φιλμ αποτελεί και μια περιεκτική ματιά στα αιώνια ανθρώπινα προβλήματα, ανεξαρτήτως τάξης ή φυλής: Οι ερωτικές απογοητεύσεις κυρίας και υπηρέτριας δίνοται - με έξυπνο τρόπο - παράλληλα. Τα βάσανα, βλέπετε, μοιάζουν.
Τι να σας πω. Ο καθένας μπορεί να ανακαλύψει κι άλλα νοήματα στο φιλμ ή απλώς να θαυμάσει την υπέροχη σκηνοθεσία και φωτογραφία (η τελευταία είναι του ίδιου του Cuaron), τις μεξικάνικες λεπτομέρειες και αναφορές κλπ. Εγώ θα πω μόνο ότι τη θεωρώ μια από τις καλύτερες ταινίες του 2018.

ΓΙΑ ΤΗΝ (ΠΙΘΑΝΟΝ) ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΗΣΙΑ ΤΟΥ "EIGER SUNCTION"

Clint Eastwood και πάλι. Αυτή τη φορά για μια από τις πρώτες σκηνοθετικές του προσπάθειες (την 4η συγκεκριμένα), το "The Eiger Sunction" (στην Ελλάδα "Ο Δολοφόνος των Άλπεων (!) του 1975, φιλμ του οποίου την ύπαρξη αγνοούσα. Ο ίδιος με τον Τζορτζ Κένεντι πρωταγωνιστές, και... μπορώ από τώρα να σας πω ότι πρόκειται μάλλον για τη χειρότερη (για να είμαι πιο ακριβής την πλέον ανόητη) ταινία του Clint.
Όπου, ούτε λίγο ούτε πολύ, ο ίδιος είναι... καθηγητής κλασικής τέχνης, αλλά στο παρελθόν υπήρξε... πληρωμένος δολοφόνος για λογαριασμό μιας μυστικής και μυστηριώδους κυβερνητικής οργάνωσης (σκότωνε κατασκόπους των ρώσων και τέτοια) και, συγχρόνως, ως χόμπι έχει την επικίνδυνη ορειβασία (!!!). Όλα αυτά μαζί. Ξαναλέω για να το χωνέψετε: Εξπέρ και καθηγητής κλασικής τέχνης, δεινός ορειβάτης και πληρωμένος δολοφόνος. Εννοείται άριστος σε όλα αυτά! Τώρα βέβαια, από τον... κλάδο των δολοφονιών έχει αποσυρθεί, αλλά το τερατώδες αφεντικό του τον αναγκάζει να εκτελέσει μια τελευταία αποστολή: Να εντοπίσει έναν κατάσκοπο - δολοφόνο ανάμεσα σε μια ομάδα ορειβατών που επειχειρεί να κατακτήσει απάτητη κορυφή των Άλπεων!!!
Ο ήρωάς μας είναι αβάσταχτα μάτσο, όλες, μα όλες οι γυναίκες πέφτουν ξερές και κάνουν τα πάντα για να πηδηχτούν μαζί του, εκεινος όμως είναι συνήθως εξίσου αβάσταχτα cool και συχνά τις αποδιωχνει με κοφτερές ατάκες. Α, υπάρχει και ένας κακός που είναι γκέι και το σκυλάκι του ονομάζεται... Faggot!!! Θα μπορούσε η ταινία να είναι ηθελημένη παρωδία, αλλά φοβάμαι ότι μάλλον δεν είναι.
Όντως από τις πλέον ανόητες ταινίες που έχω δει, με τον Ίστγουντ να λατρεύει και να θεοποιεί τον εαυτό του ως το απόλυτο μάτσο αρσενικό. Το φιλμ είναι τόσο ανόητο, που ίσως (για κάποιους τουλάχιστον) να... καταντά διασκεδαστικό. Ουσιαστικά νομίζω ότι το μόνο διασκεδαστικό είναι οι συχνές θανατερές ατάκες του ήρωά μας.
Το απίστευτο είναι ότι ο άνθρωπος που γύρισε αυτή την ταινία μετατράπηκε μετά από μία δεκαετία περίπου σε έναν από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες των επόμενων δεκαετιών, με μερικές συγκλονιστικές ταινίες σρι ενεργητικό του. Άβυσος η ψυχή του ανθρώπου...

"ΒΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΟΜΙΧΛΗ": ΤΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΘΡΙΛΕΡ ΣΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΤΟΥ

Ομολογώ ότι αγνοούσα τον παραγωγικό αμερικανό σκηνοθέτη Arthur Lubin (1898-1995). Γύρισε κυρίως κωμωδίες, αλλά και άλλα είδη και μετά το 1957 έκανε σχεδόν αποκλειστικά τηλεόραση. Το 1955 πάντως γυρίζει στη Βρετανία ένα πολύ καλό θρίλερ, το "Footsteps in the Fog" (Βήματα στην Ομίχλη) με τους Στιούαρτ Γκρέιντζερ και Τζιν Σίμονς.
Στις αρχές του 20ού αιώνα μια όμορφη υπηρέτρια εκβιάζει έναν πλούσιο και υπεράνω πάσης υποψίας άντρα, όταν ανακαλύπτει ότι ο τελευταίος έχει δολοφονήσει τη μεγαλύτερη από αυτόν σύζυγό του για να την κληρονομήσει. Η σχέση των δύο θα περάσει από πολλά στάδια και οι ανατροπές θα είναι διαρκείς.
Πολύ ενδιαφέρον θρίλερ, απρόοπτες - αλλά αππολυτα πιστευτές - εξελίξεις, σασπένς, φόνοι και, ας το σημειώσουμε αυτό, μια ταινία που διαθέτει κάτι που πολύ σπάνια βρίσκει κανείς στο σύγχρονο mainstream Χόλιγουντ (διότι το φιλμ ήταν mainstream στην εποχή του): Δύο ωραίους και διάσημους πρωταγωνιστές, οι οποιοι είναι αμφότεροι αμοραλιστές και αδίστακτοι. Ή, για να το πούμε πιο καθαρά, καθάρματα. Νομίζω ότι αυτό το στοιχείο των χαρακτήρων των ηρώων είναι και το σημαντικότερο: Η καταβύθιση στις χειρότερες πτυχές της ανθρώπινης ψυχής. Σημειώστε δε ότι δεν κινούνται από πάθος ή αναζήτηση ηδονής, αλλά μόνο από καθαρό συμφέρον. Μπροστά σ' αυτό δεν διστάζουν να πράξουν οτιδήποτε.
Αγνοούσα την ταινία και εντυπωσιάστηκα. Ίσως να μην είναι το απόλυτο αριστούργημα, τη θεωρώ όμως εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.

ΒΑΜΠΙΡ ΚΑΙ ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΑΓΑΠΕΣ ΣΤΗ "ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΕΝΑ ΒΡΥΚΟΛΑΚΑ"

Καθώς ο χρόνος περνά, νομίζω ότι η "Συνέντευξη με ένα Βρικόλακα" του Neil Jordan (στις φόρμες του ακόμα το 1994), που βασίζεται στο βιβλίο της Anne Rice, είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες με το ανεξαντλητο θέμα των βαμπίρ. Και συγκεντρώνει - στα νιάτα τους - Μπραντ Πιτ, Τομ Κρουζ, Κρίστιαν Σλέιτερ, Αντόνιο Μπαντέρας, Κίρστεν Ντανστ...
Ένα βαμπίρ άνω των 200 ετών αποφασίζει να αφηγηθεί σε ένα σύγχρονο δημοσιογράφο την πολυτάραχη ζωή του: Πώς ξεκίνησε από ιδιοκτήτης φυτείας και σκλάβων στο Νότο, πώς έγινε βαμπίρ από τον παλιότερό του Λεστάτ, η μεταξύ τους (ερωτική ουσιαστικά) σχέση, η "υιοθέτηση" ενός μικρού κοριτσιού - που, φυσικά, μετατρέπουν επίσης σε βαμπίρ, οι μετακινήσεις τους από πόλη σε πόλη...
Το φιλμ είναι από τα λίγα που μελετούν την ψυχολογία των βρικολάκων, το αιώνιο τίμημα που πρέπει να πληρώνουν για την αθανασία, οι  διαφορετικοί ψυχικοί τους κόσμοι... Είναι επίσης από τα λίγα που μας παρουσιάζουν τα βαμπίρ ως απόλυτα αμφισεξουαλικά πλάσματα, που ερωτεύονται θνητούς ή άλλους ομοίους τους, ενώ ο έρωτας παραμένει συναισθηματικός αφού, όπως δεν μπορούν να φάνε ή να πιουν (εκτός από αίμα φυσικά), δεν μπορούν να κάνουν και σεξ. Η ηδονή βρίσκεται πιο βαθιά, στην ψυχή τους.
Συμπαθητικά όντα λοιπόν οι βρικόλακες; Εδώ έρχεται η επόμενη ανατροπή: Ίσως ναι, ίσως όχι. Όπως ακριβώς οι άνθρωποι, έτσι κι αυτά διαθέτουν ποικιλία χαρακτήρων, πολύ διαφορετικών μεταξύ τους. Σ' αυτή τη διαφορά βασίζεται και το σενάριο: Ο Λούις, με ηθικές αρχές, που αρνείται να σκοτώσει ανθρώπους για να ικανοποιήσει την ασίγαστη όρεξή του για αίμα και πραγματικά υποφέρει για κάθε έγκλημα που (αναγκάζεται να ) κάνει, και από την άλλη ο Λεστάτ, αδίστακτος, αμοραλιστής, που απολαμβάνει κάθε φόνο, κάθε πλούσιο "γεύμα", δίχως να νοιάζεται για τις επιπτώσεις στους θνητούς. Η σύγκρουση αυτών των χαρακτήρων δημιουργεί την πλοκή - και κάνει τον ευαίσθητο Λούις αιώνια δυστυχισμένο.
Πολύπλοκες σχέσεις (η περίπτωση του μικρού κοριτσιού - βαμπίρ αποτελεί το κερασάκι στην τούρτα), δραματικές κορυφώσεις, εντυπωσιακή ατμόσφαιρα και σκηνοθεσία - επικεντρωμένη στην κατάδειξη της απόλυτης παρακμής και αβάστακτης δυστυχίας, προβολή του ομοφυλοφιλικού στοιχείου, όλα κάνουν το φιλμ να διαφέρει από τις συνηθισμένες ταινίες με βρικόλακες. Αν δεν το έχετε δει να το κάνετε. Ακόμα κι αν δεν είστε φίλοι των ταινιών τρόμου. Αν και δεν πρόκειται ακριβώς για ταινία τρόμου, παρά τη συχνά "άρρωστη" ατμόσφαιρά της, αλλά για κάτι πιο σύνθετο.

"ΚΛΕΦΤΕΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ" Ή Η ΘΑΛΠΩΡΗ ΜΙΑΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑς

Ο γιαπωνέζος Hirokazu Koreeda είναι από τους πιο ενδιαφέροντες και χαμηλότονους, πλην όμως ουσιαστικούς, σύγχρονους δημιουργούς. Οι "Κλέφτες Καταστημάτων" (Manbiki Kazoku) του 2018 το επιβεβαιώνουν απόλυτα.
Εδώ ο σκηνοθέτης, όπως συνηθίζει, παρακολουθεί από κοντά μια οικογένεια από παρίες του "γιαπωνέζικου θαύματος". Φτωχοί, περιθωριακοί, πολυμελείς, ζουν από τη σύνταξη μια γιαγιάς, αλλά συμπληρώνουυν τα πενιχρά τους εισοδήματα κλέβοντας τα απαραίτητα από διάφορα καταστήματα. Ώσπου, παρά τη φτώχεια τους, θα "υιοθετήσουν" (απάγοντάς το στην ουσία) ένα πεντάχρονο κοριτσάκι που κακοποιείται από τους δικούς του - άλλο που δεν ήθελαν οι δικοί του - κάνοντάς το για πρώτη φορά ευτυχισμένο. Οικογένεια; Εδώ βρίσκεται το ζουμί. Ναι μοιάζουν με οικογένεια και όλα είναι αρμονικά μεταξύ τους. Σύντομα όμως θα διαπιστώσουμε ότι δεν είναι τέτοια με την κλασική σημασία του όρου. Ούτε γάμος υπάρχει ούτε παιδιά ούτε... Απλώς μια παράξενη, αρμονική όπως είπαμε, συμβίωση. Και με πολλές αθώες παρανομίες βεβαίως.
Παρά το απόλυτα μίζερο περιβάλλον η ταινία ακτινοβολεί μια απίστευτη ζεστασιά, ανθρωπιά και συγκίνηση. Είναι σα να λέει με κάθε δυνατό τρόπο ότι και οι παρίες μπορεί να είναι ευτυχισμένοι με τον δικό τους τρόπο (δίχως το παραμικρό ίχνος κηρύγματος και "μηνυμάτων", το τονίζω αυτό). Και ταυτόχρονα τονίζει ότι η (οικογενειακή) θαλπωρή και αγάπη δεν προϋποθέτει ούτε δεσμούς αίματος ούτε την όποια νομιμοποίηση από θρησκείες ή κοινωνικούς θεσμούς και μπορεί να ανθισει εξ ίσου ανάμεσα στα σκουπίδια. Απλώς βρίσκεται "εκεί που βρίσκεται η καρδιά" (για να χρησιμοποιήσω έναν τίτλο παλιάς ταινίας). Αντίθετα, μερικές φορές ο νόμος και η κάθε λογής τυπικότητα μπορεί να καταστρέψουν τα πάντα.
Τρυφερή, συγκινητική, χαμηλότονη, η ταινία ήδη βρίσκεται στην προσωπική μου λίστα με τις καλύτερες του 2018.

"ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΠΕΡΑΣΑΤΕ ΑΠΟ ΔΩ": ΣΤΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΠΑΛΙΟΜΟΔΙΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΧΙΟΥΜΟΡ

Ας το πούμε από την αρχή: Ή είστε φανατικοί του Σταύρου Τσιώλη ή τον βαριέστε και τον απορρίπτετε. Μάλλον δεν υπάρχει μέση οδός. Ως φαν λοιπόν είδα το "Γυναίκες που Περάσατε από δω" του 2017, φιλμ με το οποίο επιστρέφει μετά από 13 χρόνια (από το "Φτάσαμεε!..." του 2004), με τους απολαυστικούς Κωνσταντίνο Τζούμα και Ερρίκο Λίτση στους βασικούς ρόλους.
Όπου το δίδυμο είναι δύο τσιλιαδόροι που παριστάνουν τους κουλουράδες και είναι νυχθημερόν στημένοι κάπου στο Λυκαβηττό για να ειδοποιήσουν τον ιδιοκτήτη διαμερίσματος (που φτιάχνει παράνομο δωμάτιο) αν τύχει και εμφανιστεί η πολεοδομία. Όλο το νεοελληνικό μπάχαλο και η μιζέρια δηλαδή συμπυκνωμένα. Στο μεταξύ μπροστά τους περνάνε διάφοροι τύποι (άντρες και γυναίκες) και αφηγούνται τις ιστορίες τους (που κυρίως έχουν να κάνουν με γυναίκες).
Το φιλμ είναι απόλυτα στατικό. Οι δύο ήρωες κάθονται στις θέσεις τους και, με σουρεαλιστικό τρόπο, οι περαστικοί τους αφηγούνται ιστορίες, που κι αυτές, μερικές φορές, αγγίζουν τα όρια του σουρεαλισμού. Οι εξομολογήσεις αυτές έχουν κάτι από παλιομοδίτικα λαϊκά μυθιστορήματα (συνοικέσια, κληρονομιές, ρομαντικοί έρωτες που άφησαν εμμονές σε όσους τους βίωσαν, χαμένα παιδιά κλπ.) και μπλέκονται με την χύμα νεοελληνική πραγματικότητα. Πολλές απ' αυτές είναι απολαυστικές, άλλες πάλι λιγότερο. Το χιούμορ είναι υπόγειο, αλλά πανταχού παρόν, το σενάριο επίτηδες και ηθελημένα προσχηματικό, το όλο φιλμ χαμηλότονο και λιτό (όπως όλα του δημιουργού) και... τα πάντα είναι Τσιώλης.
Το βρήκα λίγο άνισο, μάλλον κατώτερο από το "Παρακαλώ, γυναίκες μην κλαίτε" και τα άλλα φιλμ του, πλην όμως η ατμόσφαιρα του ιδιόρρυθμου και τόσο προσωπικού αυτού δημιουργού υπάρχει ατόφια. Και, όπως είπα στην αρχή, θα αρέσει κυρίως στους οπαδούς του, σ' αυτούς δηλαδή που γνωρίζουν και αποδέχονται το έργο του. Οι υπόλοιποι ίσως βαρεθούν ή νοιώσουν αμηχανία. Ούτως ή άλλως ο Τσιώλης είναι ένας πραγματικά ακατάτακτος σκηνοθέτης.
ΥΓ: Ίσως οι "γνωρίζοντες" πρέπει να σπεύσουν. Όταν γύριζε την ταινία ο σκηνοθέτης ήταν ήδη 80 ετών.

ΠΑΛΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ "ΑΠΟΛΥΤΗ ΔΥΝΑΜΗ"

Νομίζω ότι ο Clint Eastwood παραμένει ο σημαντικότερος ηθοποιός που κάποια στιγμή έγινε και σκηνοθέτης. Ακόμα κι αν δεν κάνει μεγάλες ταινίες (Gran Torino, Ασυγχώρητοι, Million Dollar Baby κλπ.) γυρίζει στιβαρά φιλμ - περιπέτειες που βλέπονται αν μη τι άλλο ευχάριστα (τα πολύ τελευταία χρόνια το έχασε λίγο βέβαια, αλλά τι να κάνουμε; Είναι πάνω από 80)! Στη δεύτερη λοιπόν κατηγορία υπάγεται νομίζω το "Absolute Power" (Απολυτη Δύναμη) του 1997, με τον ίδιο ως πρωταγωνιστή, αλλά και τους Τζιν Χάκμαν, Εντ Χάρις, Τζούντι Ντέιβις κλπ.) 
Όπου ένας ιδιοφυής κλέφτης κοσμημάτων μπαίνει σε πολυτελέστατη έπαυλη, κλέβει αμύθητης αξίας κοσμήματα... και παγιδεύεται εκεί, καθώς δεν επιστρέφει σ' αυτήν ο ιδιοκτήτης, αλλά κάποιοι άλλοι. Κρυμμένος λοιπόν, θα παρακολουθήσει άθελά του ένα φόνο, στον οποίο εμπλέκονται πολύ υψηλά ιστάμενοι (πιο ψηλά δεν γίνεται). Και βέβαια, επειδή η προσωπική του ηθική θα υπερισχύσει, θα τα βάλει με πανίσχυρες δυνάμεις.
Ίσως να υπάρχουν ευκολίες και κάποια σημεία να μη γίνονται πιστευτά, ίσως ο βασικός ήρωας να είναι πολύ σούπερ στις ικανότητές του, το σίγουρο όμως είναι ότι παρακολουθείς την ταινία απνευστί και με κλιμακούμενη ένταση. Και, επί πλέον, ο πάντοτε κοινωνικά σκεπτόμενος Ίστγουντ τα βάζει με την υπέρτατη εξουσία των ΗΠΑ, τον πρόεδρο, καυτηριάζει το περί αυτόν δίκτυο ασφαλείας και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα και υποστηρίζει το αυτονόητο: Καμιά εξουσία δεν μπορεί να αυθαιρετεί εκμεταλλευόμενη την "απόλυτη δύναμή" της. Όλες οφείλουν να τιμωρούνται όταν υπάρχει περίπτωση κατάχρησης εξουσίας.
Δίχως πολλά πολλά για να προβληματιστεί κανείς εκτός των ανωτέρω (που είναι γνωστά πιστεύω και ελπίζω), νομίζω ότι το φιλμ ανήκει σ' αυτά που προσφέρουν καθαρή απόλαυση, με ήπια δράση και, όπως είπα, αρκετό σασπένς.

"BOOK OF ELI" Ή ΕΝΑΣ... ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΣ MAD MAX!

Τους αδελφούς Hughes (Albert και Allen) τους θυμόμουν από το "From Hell", την επί της οθόνης μεταφορά του κλασικού κόμικς του Άλαν Μουρ. Το 2010 όμως γυρίζουν το ανεκδιήγητο "The Book of Eli" ("Ο Εκλεκτός" στην Ελλάδα), και μάλιστα με γερό καστ: Ντέντζελ Ουάσινγκτον, Γκάρι Όλντμαν, Μίλαν Κούνις, Τζένιφερ Μπιλς, Τομ Γουέιτς (πάντα cult στις κινηματογραφικές εμφανίσεις του) κλπ. Προσοχή: Το "ανεκδιήγητο" αναφερεται στο ηλίθιο σενάριο. Οπτικά είναι όντως εντυπωσιακό.
Σε μια μετακαταστροφική Αμερική, που έχει κυλήσει στον αναλφαβητισμό και τη βαρβαρότητα, ένας μαύρος σούπερ πολεμιστής (πλην όμως γαλήνιος και βίαιος μόνο όταν προκληθεί) που ουδείς  μπορεί να τα βάλει μαζί του, κουβαλά και προστατεύει πάσει θυσία ένα πολύτιμο βιβλίο. Ο αδίστακτος αρχηγός μιας πόλης (και μιας στρατιάς καθαρμάτων) Γκάρι Όλντμαν θέλει όσο τίποτα άλλο και με κάθε τίμημα να το αποκτήσει. Πιστεύει ότι έτσι θα γίνει ο ηγέτης ίσως και ολόκληρης της εξαθλιωμένης ανθρωπότητας.
Το φιλμ διαθέτει πραγματικά εντυπωσιακή εικόνα και φωτογραφία και εξ ίσου θεαματική σκηνοθεσία. Σκοτεινή, πειραγμένη φωτογραφία, που αγγίζει το ασπρόμαυρο, εξ ίσου εντυπωσιακά και παρακμιακά μετακαταστροφικά σκηνικά και ατμόσφαιρα και πάμπολλα στοιχεία απ' ευθείας δανεισμένα από το "Mad Max" (αυτό το τόσο "δανεισμένο" δεν ξέρω αν είναι καλό). Εδώ τα καλά τελειώνουν. Το σενάριο, ηλίθιο σε πολλά επίπεδα, σχεδόν παράλογο και πρόχειρο, θα μπορούσε άνετα να έχει χρηματοδοτηθεί από κάποια χριστιανική εκκλησία. Η Βίβλος πάνω απ' όλα, ο χριστιανισμός που θα αναζωογονήσει τη σχεδόν νεκρή ανθρωπότητα, ένας "προφήτης" που ακούει τη... φωνή του θεού και, άγνωστο πώς, ίσως από θαύμα, είναι ανίκητος και σχεδόν άτρωτος... και πολλά άλλα που μάλλον έκπληκτοι θα ανακαλύψετε και δεν θα πιστεύετε ότι σερβίρονται τόσο απροκάλυπτα. Ακόμα κι αν πιστεύετε βαθύτατα, πάλι οι σεναριακές τρύπες και ευκολίες παραμένουν πολλές για να τις χωνέψει ακόμα και ο πιστός.
Πάντως αν είστε φίλος των ατμοσφαιρικών μετακαταστροφικών ταινιών θα το απολαύσετε. Ξαναλέω, οπτικά μόνο. Φτάνει να ξεχάσετε την ιστορία και τους τόνους ηλιθιότητας και μόνο να βλέπετε. Τίποτα άλλο.

ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΗ "ΑΝΑΣΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ"

Η πρωτοεμφανιζόμενη σε φιλμ μεγάλου μήκους ισλανδή Isold Uggadottir γυρίζει το 2018 την βραβευμένη "Ανάσα Ελευθερίας", ένα δράμα με επίκεντρο το μεταναστευτικό πρόβλημα.
Μια ισλανδή ανύπαντρη μητέρα προσπαθεί απεγνωσμένα να επιβιώσει κάτω από συνθήκες στέρησης. Βρίσκει προσωρινά δουλειά ως ελέγκτρια διαβατηρίων. Όταν μια μαύρη γυναίκα από τη Γουινέα Μπισάου (επίσης ανύπαντρη μητέρα) προσπαθεί να φύγει στον Καναδά με πλαστά χαρτιά, εκείνη θα την εντοπίσει. Έτσι η μετανάστρια θα οδηγηθεί σε κέντρο διαμονής προσφύγων μέχρι να απελαθεί. Η τύχη όμως θα το φέρει οι δύο γυναίκες να συναντηθούν ξανά, με απρόβλεπτες συνέπειες για τις ζωές τους.
Δραματικό φιλμ, με ξεκάθαρη ανθρωπιστική ματιά και αντιρατσιστικά μηνύματα, συγκινεί με την τρυφερή, συγκινητική (και κάπως "εύκολη" βεβαίως) ματιά πάνω στο φλέγον πρόβλημα του καιρού μας. Ωστόσο διαθέτει και κάτι άλλο (μια που το προσφυγικό θέμα το έχουμε δει ήδη πολλές φορές): Την καταγραφή της ζοφερότητας, της μιζέριας και της ανέχειας που μπορεί να κρύβεται όχι πλέον στις τριτοκοσμικές πατρίδες των μεταναστών, αλλά στην ίδια την Ευρώπη, στην πλούσια, ας πούμε, Ισλανδία. Από το καταθλιπτικό, γκρίζο, γυμνό και ανεμοδαρμένο υπαίθριο ή αστικό τοπίο της χώρας ως την δύσκολη (επιεικώς) ζωή κάποιων - πιθανόν σχετικά λίγων ποσοστιαία, υπαρκτών όμως - κατοίκων της. Και τελικά έκπληκτοι βλέπουμε ότι η μοίρα της "πλούσιας" (εντός πολλών εισαγωγικών) ισλανδής και της από χέρι άτυχης εκ Γουινέας γυναίκας μπορούν κάλλιστα να είναι κοινές, δηλαδή εξ ίσου δύσκολες, ακόμα και να αντιστραφούν οι προκαθορισμένοι ρόλοι τους.
Ρεαλιστικό, τρυφερό, συγκινητικό φιλμ με πολιτική ματιά, σίγουρα θα "πιάσει" συναισθηματικά τους περισσότερους θεατές. Και επειδή αυτά που λέει είναι, νομίζω,  σημαντικά, ίσως του συγχωρήσετε κάποιες σεναριακές αφέλειες ή ευκολίες.

ΧΑΖΑ "DEATH DREAMS"

O Martin Donovan είναι αργεντινός, αλλά δουλεύει στις ΗΠΑ. Είναι κυρίως τηλεοπτικός και, επίσης κυρίως, σεναριογράφος, αλλά σκηνοθετεί κιόλας κάπου - κάπου. Όλα αυτά, κυρίως και πάλι, στη δεκαετία του 90. Το 1991 λοιπόν γυρίζει μια τηλεταινία με σταρ τον γνωστό Σούπερμαν Κρίστοφερ Ριβς, το "Death Dreams". Μεταφυσικό θρίλερ, αλλά...
Υπάρχει ένα ερωτευμένο, ζάπλουτο παντρεμένο ζευγάρι (έπαυλη με λίμνη, αυτοκινητάρες  κλπ.). Εκείνη έχει μια μικρή κόρη από τον προηγούμενο γάμο της (χήρα γαρ). Η ευτυχία τους όμως θα καταστραφεί όταν το κοριτσάκι πνίγεται στη λίμνη που λέγαμε. Αυτό όμως είναι μόνο η αρχή: Η μητέρα θα αρχίσει να βλέπει οράματα - και μάλιστα όταν είναι ξύπνια και όχι κοιμισμένη, ακόμα και σε δημόσιους χώρους - με τη νεκρή κόρη, η οποία πασχίζει να της πει κάτι. Ποιο είναι όμως το μυστικό που θέλει να της αποκαλύψει;
Είπαμε: Μεταφυσικό θρίλερ, με το οποίο όμως καθόλου δεν φοβάσαι (υποθέτω επίτηδες, διότι αν σκόπευε να τρομάξει κιόλας η αποτυχία θα ήταν ακόμα μεγαλύτερη). Μέτριες ηθοποιίες, κάμποσα κλισέ με τα περί επικοινωνίας με νεκρούς, καθόλου εφέ - αυτό δεν είναι κακό, απλώς το αναφέρω - καθόλου ατμόσφαιρα, όλα με κάνουν να το θεωρήσω ως παντελώς αδιάφορο θρίλερ. Το χειρότερο για μένα είναι το ηλίθιο τέλος, δίχως καμία λογική ή συνέπεια με το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν τα φαντάσματα...
Οι περισσότεροι φαντάζομαι το αγνοούσατε. Δεν πειράζει. Καλά κάνατε.

"ΚΟΡΙΤΣΙ" (;)

Το "Κορίτσι" (2018) του πρωτοεμφανιζόμενου βέλγου Lucas Dhont είναι μια ταινία με ήρωα ένα 16χρονο αγόρι που νοιώθει εντελώς παγιδευμένο στο αντρικό σώμα του και επιθυμεί διακαώς να γίνει γυναίκα. Και όχι απλώς γυναίκα, αλλά μπαλαρίνα (δουλεύει εξαιρετικά σκληρά στη σχολή χορού όπου έχει γίνει δεκτός/ή), δηλαδή ό,τι θεωρείται πιο κομψό στο φύλο αυτό. Κάνει θεραπεία με ορμόνες, κάνει τα πάντα για να μοιάζει με κορίτσι - και είναι όντως αδύνατο να φανταστεί κανείς από την εμφάνισή του ότι πρόκειται για αγόρι - και προετοιμάζεται για εγχείρηση αλλαγής φύλου. Το ενδιαφέρον είναι ότι, αντίθετα με τα περισσότερα καταγγελτικά δράματα με το θέμα αυτό, όπου αυτό που προβάλλεται και στηλιτεύεται είναι η μισσαλοδοξία και η άρνηση της αποδοχής του διαφορετικού, εδώ έχουμε πλήρη αποδοχή της προσωπικότητας του ήρωα: Ο πατέρας του (δεν υπάρχει μητέρα) βοηθά με όλες του τις δυνάμεις τον γιο του να γίνει αυτό που επιθυμεί, οι συγγενείς τον έχουν αποδεχτεί, η σχολή το ίδιο (όλοι, καθηγητές και χορευτές, ξέρουν ότι πρόκειται για αγόρι), οι γιατροί τον παρακολουθούν με ενδιαφέρον...
Αποτέλεσμα του "ιδανικού" αυτού κοινωνικού και οικογενειακού περιβάλλοντος (υπάρχει μόνο μία σκηνή όπου φανερώνεται μισσαλοδοξία από κάποιες άλλες υποψήφιες χορεύτριες, αλλά, παρ' όλα αυτά, το περιβάλλον παραμένει "ιδανικό"), είναι το φιλμ να γίνεται απόλυτα ψυχολογικό, να επικεντρώνεται δηλαδή στα προβλήματα του ήρωα/ηρωίδας με το ίδιο του το σώμα και στον προσωπικό του ψυχολογικό αγώνα, καθώς και στη σύγχυση που αφορά την κατεύθυνση της σεξουαλικότητάς του (όλα αυτά με δραματική κορύφωση). Διότι, όπως αποδεικνύεται, κι αν ακόμα το περιβάλλον είναι φιλικό, το εγχείρημα παραμένει δύσκολο.
Ενδιαφέρον ρεαλιστικό φιλμ από πρωτοεμφανιζόμενο σκηνοθέτη και εξαιρετικός ο επίσης πρωτοεμφανιζόμενος πρωταγωνιστής Βικτόρ Πόλστερ. Ο οποίος βεβαίως είναι χορευτής, αλλιώς θα ήταν αδύνατο να γυρίσει κάτι τέτοιο.

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ "DOGMAN"

Τον ιταλό Matteo Garrone τον γνωρίσαμε από τα πολύ καλά "Gomorra". Μετά από δύο διαφορετικού στιλ ταινίες, ο ιταλός σκηνοθέτης επανέρχεται στο κλίμα όπου αποδίδει καλύτερα με το συγκλονιστικό "Dogman" του 2018. Ο άγνωστος μάλιστα πρωταγωνιστής Μαρτσέλο Φόντε δίκαια πήρε το βραβείο αντρικής ερμηνείας στις Κάννες.
Σε μια απίστευτα παρακμιακή περιοχή της Ιταλίας (κάπου βόρεια της Νάπολι διάβασα), σε σχεδόν ερειπωμένες πολυκατοικίες ζουν εξ ίσου ανθρώπινα ερείπια. Οι περισσότεροι, άσχετα με το αν έχουν κανονικές δουλειές, είναι και μικροεγκληματίες. Ένας απ' αυτούς, μικρόσωμος, καλόψυχος και με ιδιαίτερη αγάπη για τα ζώα, διατηρεί κατάστημα περιποίησης σκύλων (και σπρώχνει καμιά φορά και λίγη κόκα). Διατηρεί όμως μια περίεργη σχέση εξάρτησης με έναν κτηνώδη, ναρκομανή, μονίμως παραβατικό και καθόλου ισορροπημένο ψυχολογικά τύπο, που τρομοκρατεί με το έτσι θέλω τους πάντες και παρασύρει (ή μάλλον επιβάλλει στον ήρωά μας) σε εγκληματικές πράξεις. Η σχέση τους - εξ αιτίας της απαράδεκτης συμπεριφοράς του τύπου - θα οδηγηθεί στα άκρα...
Χαρακτήρισα το φιλμ συγκλονιστικό. Είναι τόσο βαθιά η παρακμή που αναδύεται σε κάθε δευτερόλεπτο, τόσο λόγω του απίστευτου οικιστικού περιβάλλοντος όσο και λόγω του ανθρώπινου τοπίου, που διαπερνά κυριολεκτικά τον θεατή. Η βία, έστω και καλυμμένη, είναι πανταχού παρούσα. Η ηθική απουσιάζει παντελώς. Η απαισιοδοξία κυριαρχεί. Η σαπίλα, κυριολεκτικά και μεταφορικά, το ίδιο. Η ανθρωπιά βεβαίως υπάρχει σε κάποιους ανθρώπους (που και οι ίδιοι μπορεί να παρανομούν), απλώς όμως προσπαθεί να επιβιώσει και να εκδηλωθεί στο εφιαλτικό περιβάλλον. Ο ίδιος ο Garrone δηλώνει με φρίκη ότι "η ιδέα της κυριαρχίας του δυνατού κερδίζει καθημερινά έδαφος σε όλο τον κόσμο". Αν δεν είναι αυτό υπαρκτός εφιάλτης, τι είναι;
Τη θεωρώ από τώρα μια από τις πιο δυνατές ταινίες της χρονιάς και σίγουρα θα έχει θέση στη λίστα με τα καλύτερα. Προσοχή όμως: Προειδοποιώ ότι βλέπεται δύσκολα. Η ασφυκτική ατμόσφαιρα και η εσωτερική και εξωτερική μιζέρια βρίσκονται παντού. Και, με τρόμο αναρωτιέμαι, αν αυτό που βλέπουμε βρίσκεται και συμβαίνει στη γειτονική, ευρωπαϊκή Ιταλία (έστω και στον υποβαθμισμένο νότο της), τι να περιμένουμε άραγε από την πορεία ενός ολόκληρου πλανήτη, που μάλλον βρίσκεται υπό κατάρρευση;

ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ "ΦΟΝΙΚΟ ΟΠΛΟ". ΔΕΝ ΕΝΘΟΥΣΙΑΖΟΜΑΙ...

Να σας πω από την αρχή ότι δεν είμαι λάτρης των "Φονικών Όπλων"; Ούτε και ων ταινιών δράσης-και-τίποτα-άλλο γενικότερα, εκτός λίγων εξαιρέσεων; Προφανώς λοιπόν το "Φονικό Όπλο 2" και πάλι του Richard Donner του 1989, δεν μου λέει απολύτως τίποτα.
Οι ίδιοι χαρακτήρες φυσικά: Ο μισοπάλαβος και πενθών δια την χαμένη του αγάπη Μελ Γκίμπσον και ο οικογενειάρχης, πιο σώφρων, ο οποίος όμως - φευ - παρασύρεται, Ντάνι Γκλόβερ, μπάτσοι αμφότεροι, που τα κάνουν όλα λίμπα και δεν αφήνουν όρθιο κολυμπηθρόξυλο... Αυτή τη φορά τα βάζουν με αδίστακτους ρατσιστές νοτιοαφρικάνους (υπήρχε ακόμα εκεί το απεχθές απαρτχάιντ), οι οποίοι, καλυμμένοι από τη διπλωματική τους ασυλία (διότι είναι διπλωμάτες) κάνουν πάμπολλες παρανομίες και σκοτώνουν κιόλας για να τις καλύψουν. Φυσικά οι δικοί μας δεν μασάνε. Μόνοι τους, αντί να προστατέψουν έναν μάρτυρα (τον Τζο Πέσι), όπως έχουν εντολή, τον παίρνουν μαζί τους (!) σε ό,τι σκαρφίζονται και διαλύουν τα πάντα!
Εννοείται ότι η σεναριακή πειστικότητα βρίσκεται λίγο κάτω από το μηδέν (σχεδόν τίποτα, τόσο από τη δράση καθ΄' εαυτή όσο και από την όλη ίντριγκα δεν είναι δυνατόν να συμβεί, και μάλιστα τόσο απροκάλυπτα), ενώ οι δύο μπάτσοι - ήρωες για να εξοντώσουν τους κακούς πρέπει να έχουν προκαλέσει ανυπολόγιστες καταστροφές στην πόλη και άλλα τόσα θύματα. Α, ναι, υπάρχει και ο χαβαλές υποτίθεται (συγνώμη, αλλά ελάχιστα χαμογέλασα)... Θα μπορούσα να γράφω κατεβατά με αρνητικά και απίστευτα που συμβαίνουν, όπως καταλαβαίνετε όμως βαριέμαι. Δύο τελευταίες παρατηρήσεις: Α: Προσωπικά, για κάποιο λόγο, προτιμώ την παρόμοια σειρά των Die Hard. Διασκεδάζω κάπως μ' αυτά, ενώ εδώ όχι. Β: Ο Donner, αν και το άκρον άωτον του mainstream των 80ς κυρίως, έχει, κατά τη γνώμη μου, κάνει και καλύτερες ταινίες. Πάντως επιβεβαιώνεται ότι ο ορυμαγδός των ανεγκέφαλων ταινιών δράσης που έχει κατακλύσει τις αμερικάνικες οθόνες έχει τις ρίζες του στα 80ς.

"ΛΗΣΤΕΙΑ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ", ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΠΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

Η "Ληστεία στο Μουσείο" του 2018 είναι η 2η ταινία του μεξικανού Alonso Ruizpalacios, με τον Gael Garcia Bernal στο βασικό ρόλο και βασίζεται σε αληθινή ιστορία (της δεκαετίας του 80 νομίζω).
Δύο τριαντάρηδες, αιώνιοι φοιτητές, που ζουν με τους δικούς τους, κάνουν μια τολμηρή ληστεία στο Εθνικό Ανθρωπολογικό Μουσείο του Μεξικού, η οποία, παρά τον πρόχειρο σχεδιασμό, παραδόξως πετυχαίνει. Αφαιρούν πολλά πολύτιμα κειμήλια των Μάγιας. Το φιλμ διηγείται κυρίως το τι συμβαίνει μετά τη ληστεία, όταν οι μεν ήρωές μας μάλλον δεν ξέρουν τι να κάνουν τα ανεκτίμητα αντικείμενα που έχουν στην κατοχή τους, συνειδητοποιούν δε, αργά βεβαίως, τις τεράστιες συνέπειες της πράξης τους. Όλη η μεξικάνικη κοινωνία - και τα μίντια φυσικά - μιλούν για... οργανωμένους εχθρούς του έθνους - δίχως βέβαια να ξέρουν τους ερασιτέχνες δράστες.
 Το φιλμ εστιάζει όχι στη ληστεία και την εκτέλεσή της, αλλά στο μετά. Εξετάζει την ψυχολογία των ηρώων (ο ένας άβουλος, που ακολουθεί κάπως τυφλά τον κολλητό φίλο του, ο άλλος λίγο ιδεολόγος, πολύ καταπιεσμένος από τον επιτυχημένο πατέρα του, λίγο αριστερός, αρκετά οπαδος της μεξικάνικης παράδοσης και πνεύματος - γι' αυτό και θα αντιδράσει όταν καταλάβει ότι οι εθνικοί θησαυροί πιθανόν να πουληθούν σε άγγλο - κυρίως όμως μάλλον επιπόλαιος και χωρίς πολύ βάθος στις σκέψεις και στις πράξεις του). Τελικά το φιλμ μας δείχνει αυτό που ο ήρωας επαναλαμβάνει συχνά: Δεν μπορούμε να ξέρουμε τι σκέφτονταν και γιατί έπραξαν ό,τι έπραξαν οι "μεγάλοι" άνθρωποι, που διαμόρφωσαν την ιστορία. Γνώρίζουμε τις πράξεις τους, αλλά ποτέ ακριβώς το "γιατί". Ή μήπως, κάτω απ' όλα αυτά, υπάρχει απλώς η πλήξη ενός "καλής οικογενείας" ευκατάστατου γιου, που βαριέται τη μίζερη καθημερινότητά του;
Ενδιαφέρον φιλμ. Σας προειδοποιώ όμως ξανά: Μην ετοιμαστείτε να δειτε μια ακόμα ταινία με ληστεία, ένα απλό heist movie δηλαδή.

ΟΙ "ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΥΠΟΠΤΟΙ" ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΕΣ ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ

Οι "Συνήθεις Ύποπτοι" (1995), 2η ταινία του Bryan Singer (και η καλύτερή του κατά τη γνώμη μου), είναι ένα σεναριακό παζλ "για δυνατούς λύτες", και μάλιστα με πολλούς καλούς ηθοποιούς (Κέβιν Σπέισι, Γκάμπριελ Μπερν, Μπενίτσιο Ντελ Τόρο κλπ.). Νομίζω ότι η ιστορία είναι λίγο - πολύ γνωστή σε όλους.
5 ύποπτοι για μια ληστεία σε φορτηγό που μετέφερε όπλα πάνε στην Ασφάλεια για εξακρίβωση. Κανένας τους όμως δεν είναι τυχαίος, όπως συνήθως συμβαίνει σ' αυτές τις περιπτώσεις. Έχουν συγκεντρωθεί επίτηδες εκεί από κάποιον για να γνωριστουν μεταξύ τους και να οργανώσουν μια πολύ μεγάλη δουλειά. Οι ετοιμασίες ξεκινάν, ενώ από πάνω τους πλανάται το "φάντασμα" ενός μυθικού εγκληματία, που ουδείς γνωρίζει με σιγουριά το αν είναι υπαρκτό πρόσωπο ή μύθος, του εφιαλτικού Κάιζερ Σόσε. Όλα αυτά τα μαθαίνουμε από την ανάκριση του μοναδικού επιζώντος της "δουλειάς" που λέγαμε από την αστυνομία.
Με αφήγηση με συνεχή μπρος πίσω στο χρόνο, η ταινία συμπληρώνει μεθοδικά το πολύπλοκο παζλ της ιστορίας της και απαιτεί από τον θεατή ιδιαίτερη προσοχή για να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει έως το τελικό, εντελώς απροσδόκητο φινάλε που ανατρέπει τα πάντα. Στο είδος αυτό λοιπόν, των ταινιών με απροσδόκητη ανατροπή, νομίζω ότι το φιλμ είναι πραγματικά από τα καλύτερα και πιο έξυπνα. Από αυτά που σχηματίζουν το πορτρέτο ενός απόλυτα ιδιοφυούς εγκληματικού μυαλού. Και ένας ύμνος στη δυνατότητα αυτοσχεδιασμού κάποιων προικισμένων ανθρώπων...
Διάβασα κάπου - και συμφωνώ απόλυτα - ότι πρόκειται για μια από τις ταινίες που είναι ίσως ακόμα απολαυστικότερες στη δεύτερη θέαση. Ίσως μάλιστα και αυτή να είναι απαραίτητη για να ξεκαθαριστούν κάποια πράγματα και να μπουν στη θέση τους όλα τα κομμάτια του παζλ. Ούτως ή άλλως πρόκειται για απολαυστικό φιλμ - και οι ηθοποιίες βοηθούν επίσης σ' αυτό - οπότε, αν είστε από τους λίγους που δεν το έχουν δει (ή δεν ξέρουν τι αποκαλύπτεται στο τέλος) συνίσταται ανεπιφύλακτα.

"ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΜΑΗ" Ή ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ

Ομολογώ ότι οι λίγες ταινίες του γάλου Olivier Assayas που έχω δει δεν με ενθουσίασαν καθόλου, παρά το ότι ο σκηνοθέτης αυτός είναι αγαπημένο παιδί των φεστιβάλ. Ωστόσο πρόσφατα είδα ένα φιλμ του που με ενθουσίασε: Το "Μετά το Μάη" του 2012. Όμως, προειδοποιώ, η άποψή μου αυτή είναι πολύ προσωπική, αφού το φιλμ άγγιξε πολύ προσωπικές αγάπες και ενδιαφέροντα. Δεν ξέρω λοιπόν αν θα "μιλήσει" τόσο σε άλλους.
Η ταινία αποτελεί ένα χρονικό των πνευματικών, πολιτικών, καλλιτεχνικών και άλλων αναζητήσεων των νέων στα ταραγμένα χρόνια αμέσως μετά το Μάη του 68. Με ήρωα ένα νεαρό, έντονα πολιτικοποιημένο και ακτιβιστή ήδη από τα χρόνια του σχολείου, αλλά και με πολλές καλλιτεχνικές ανησυχίες (ζωγραφική, σινεμά...), παρακολουθούμε, μέσα από τη μετέπειτα ιδεολογικοπολιτική του πορεία, τη ζωή και τους έρωτές του, την πορεία μιας ολόκληρης ανήσυχης γενιάς, που κύριο χαρακτηριστικό της υπήρξε το ατελείωτο ψάξιμο σε κάθε πιθανό τομέα - και η αμφισβήτηση κάθε καθιερωμένου. Καθώς και την κατάληξη κάποιων απ' αυτές τις πορείες (μερικές στην απόλυτη αυτοκαταστροφή).
Η γενική μου άποψη είναι ότι πιάνει με τρόπο εξαιρετικά πλήρη την τότε κατάσταση στο ανήσυχο κομμάτι της νεολαίας και τις περισσότερες από τις ιδεολογικές κατευθύνσεις του: Την εξωκοινοβουλευτική ή την περισσότερο συμβατική αριστερά, την αναρχία, τις ανατολικές φιλοσοφίες / θρησκείες, την καλλιτεχνική αναζήτηση, τους πειραματισμούς με τα ναρκωτικά, με τον έρωτα κλπ. κλπ. Καθώς και την ευρύτερη σύγκρουση / αντίφαση ανάμεσα στο προσωπικό και το δημόσιο, τον εαυτό και την ευρύτερη πολιτική (η σύγκρουση αυτή έχει καταγραφεί με ωραίο τρόπο και στους "Ονειροπόλους" του Μπερτολούτσι). Γι' αυτό - και λόγω της συμπάθειας στους παθιασμένους και με ποικίλες και συχνά αντικρουόμενες επιλογές ήρωές της, η ταινία γίνεται συγκινητική. Και το προσωπικό στοιχείο; Τυχαίνει να ενδιαφέρομαι και να με συγκινεί πολύ η εποχή αυτή, τότε που οι νέοι πίστευαν απόλυτα ότι άλλαζαν εκ θεμελίων τον κόσμο (πόσο λάθος, αλίμονο, αποδείχτηκε αργότερα αυτή η πίστη...). Γι' αυτό καταλάβαινα απόλυτα το τι συνέβαινε, το στιλ του καθενός από τους ήρωες, την κουλτούρα και την αγωνία του. Για να σας πω μάλιστα ένα πολύ προσωπικό παράδειγμα, σε κάποια στιγμή ο πρωταγωνιστής ψάχνει τη συλλογή του για να βάλει ένα δίσκο στο πικ απ. Ε, τους περισσότερους από τους δίσκους αυτούς τους έχω και τους αγαπώ πολύ - μερικοί είναι από τους πολύ αγαπημένους μου μέχρι σήμερα! Εξ άλλου σε όλο το φιλμ ακούγονται υπέροχα κομμάτια της μακρινής αυτής εποχής.
Εννοείται ότι τέλη 60ς - αρχές 70ς δεν θα μπορούσα να έχω την παραμικρή ιδέα για όλα αυτά. Όλη αυτή την κουλτούρα την ανακάλυψα αργότερα, από τα φοιτητικά μου χρόνια και μετά - και κάποια στοιχεία της (μουσική π.χ.) τα ψάχνω μέχρι τώρα. Οπότε, συγχωρείστε μου τον πολύ προσωπικό και υποκειμενικό τόνο στα σχόλιά μου για το φιλμ, είναι επειδή με άγγιξε τόσο και μου προκάλεσε ένα παράξενο είδος νοσταλγίας για μια εποχή που εγώ δεν έχω ζήσει.. Προσπαθώντας πάντως να γίνω κάπως αντικειμενικός, θα έλεγα ότι αποτελεί μια ταινία - καθρέφτη μιας ολόκληρης χαμένης εποχής (κάποια στοιχεία της οποίας πάντως παρέμειναν και μας έχουν διαμορφώσει ως σήμερα). Αν λοιπόν σας ενδιαφέρουν όλα αυτά, δείτε το οπωσδήποτε, έστω και για πληροφοριακούς λόγους. Για να γνωρίσετε την ομορφιά, αλλά και τη μελαγχολία, και τις ήττες μιας γενιάς που πίστεψε ότι θα έκανε πραγματικότητα το όνειρα, αλλά φευ...

"SHOWDOWN IN LITTLE TOKYO": ΓΙΑ ΝΑ ΓΕΛΑΜΕ ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΥ...

Θυμάστε, φαντάζομαι, τον πάλαι ποτέ Μίστερ Κόσμος (ή κάτι τέτοιο) Ντολφ Λούντγκρεν. Ίσως να ξέρετε και τον μέτριο σκηνοθέτη Mark L. Lester (της "Τάξης του '84"). Οι δύο αυτοί... ενώνουν τις δυνάμεις τους (με τον Μπράντον Λι επίσης) στο ανεκδιήγητο "Showdown in Little Tokyo" (Σκληρή Αναμέτρηση στο μικρό Τόκιο) του 1991.
Οι δύο πρωταγωνιστές είναι μπάτσοι, υπάρχει ένας πολύ, αλλά πολύ κακός της Γιακούζα, οι μπάτσοι προσπαθούν να προστατέψουν μια πανέμορφη κοπέλα (με το ζόρι γκόμενα του κακού), όλοι, καλοί - κακοί, γνωρίζουν άψογα πολεμικές τέχνες, α, και ο Ντολφ, εκτός από κατάξανθος μποντιμπιλντεράς μπάτσος, είναι βαθύς γνώστης της ιαπωνικής κουλτούρας, αυτοσυγκεντρώνεται, ζει σε ιαπωνικού στιλ σπίτι και άλλα τέτοια. Και ακολουθεί πολύ ξύλο, αίμα και εκρήξεις.
Πώς είπατε; Το έχετε ξαναδεί; Κι εγώ επίσης. Άπειρες φορές. Μιλάμε για ταινία που σπάει τα κοντέρ των κλισέ: Ο πολύ κακός. Οι φίλοι, πανάξιοι μπάτσοι, διαφορετικών φυλών. Ο "λευκός γίγαντας" που συμπαθεί τους "κίτρινους". Η σούπερ γκόμενα, του κακού βεβαίως, με την οποία αλληλοερωτεύονται. Το τελικό χάπι εντ (χίλια συγνώμη, αλλά νομίζω ότι σε τέτοια φιλμ δεν κάνω spoiler αν σας μιλήσω για χάπι εντ). Και άλλα πολλά, που βαριέμαι να θυμηθώ.
Απομένουν δυο ώρες δράσης με καλούς και κακούς. Αν πραγματικά δεν έχετε τι άλλο να κάνετε... (μην έχετε ενοχές, κι εγώ το παθαίνω καμιά φορά, απόδειξη ότι είδα αυτή την ταινία).

"ICE AGE" ΞΑΝΑ: ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ ΤΟ Νο 4...

Το έχω πει με διάφορους τρόπους μέχρι τώρα: Το πολύ το "κυρ' ελέησον" το βαριέται κι παπάς! Τουτέστιν, όταν μια έστω πετυχημένη και ευχάριστη σειρά φτάνει αισίως στο νο 4, δεν έχουμε, τελικά, παρά μία από τα ίδια. Να τι συμβαίνει με το γνωστό animation "Ice Age 4: Continental Drift" (Η Εποχή των Παγετώνων 4: Ο Χορός των Ηπείρων) που έφτιαξαν το 2012 οι Steve Martino και Mike Thurmeier.
Η γνωστή παρέα των ζώων (οικογένεια μαμούθ, τίγρης, βραδύπους, σκιουράκια κλπ. κλπ.) προσπαθώντας να αποφύγει τα τρομαχτικά και καταστροφικά γεωλογικά φαινόμενα, ταξιδεύει με ένα πλοίο - παγόβουνο για ασφαλέστερες περιοχές. Το ταξίδι όμως κάθε άλλο παρά ασφαλές είναι. Η οικογένεια θα αναγκαστεί να χωριστεί και, επιπλέον, θα συναντηθούν με ένα άλλο πλοίο παγόβουνο, το οποίο - φευ - είναι πειρατικό. Α, ναι, και ο θρυλικός Σκρατ που, κυνηγώντας πάντοτε το αγαπημένο του βελανίδι, θα προκαλέσει κι άλλες κοσμογονικές αλλαγές.
Τι να σας πω; Ότι πρόκειται για καλά και έξυπνα animation; Ότι βγάζουν πολύ γέλιο και ταυτόχρονα σε κρατάνε με τις περιπέτειες των ηρώων τους και διαθέτουν - όπως πάντα - και τα κλασικά μηνύματα περί σεβασμού της διαφορετικότητας, περί του ότι τα πράγματα δεν είναι αυτά που εκ πρώτης όψεως φαίνονται κλπ. κλπ.; Ότι μερικές από τις εικόνες είναι όμορφες ή/και υποβλητικές, με τα βουνά να γκρεμίζονται και τις ηπείρους να γεννιούνται; Όλα αυτά - και άλλα - συμβαίνουν εδώ. Το κακό είναι ότι, όπως είναι φυσικό, ο πρώτος ενθουσιασμός έχει πλέον εξαφανιστεί και ό,τι βλέπουμε - ακόμα και καλό - κάπου το έχουμε ξαναδεί.
Καλά πέρασα λοιπόν και τα παιδιά θα περάσουν ακόμα καλύτερα. Αλλά η κατά βάθος βαρεμάρα παραμένει. Για πόσο ακόμα θα κρατήσει το σινε-σίριαλ; Δεν ξέρω αν έχετε αντιληφτεί το πόσο, μα πόσο λείπει η πρωτοτυπία στην εποχή μας...

ΣΤΗΝ ΟΥΤΟΠΙΑ ΤΟΥ "ΧΑΜΕΝΟΥ ΟΡΙΖΟΝΤΑ"

Ήταν το 1937 όταν ο Frank Capra (1897-1991) μετέφερε στην οθόνη το μυθιστόρημα του James Hilton "Χαμένος Ορίζοντας" με τον Ρόναλντ Κόλμαν στο βασικό ρόλο. Η ιδέα ήταν μεγαλεπήβολη (δεν είναι τυχαίο ότι το φιλμ κρατά 132').
Ένα αεροπλάνο με λευκούς που φεύγει από την σε πόλεμο Κίνα οδηγείται (σκόπιμα, όπως αποδεικνύεται), κάπου στα Ιμαλάια, όπου πραγματοποιεί ανώμαλη προσγείωση. Οι επζήσαντες, μετά από περιπλάνηση στα χιόνια, θα βρεθούν σε μια παράξενη, αποκομένη από τον κόσμο άγνωστη κοιλάδα, το Σάνγκρι-Λα, όπου κάνει πάντοτε ζέστη και οι κάτοικοί της μοιάζουν να έχουν πραγματώσει την απόλυτη ουτοπία: Την τέλεια αρμονία και ευτυχία. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο, ακόμα πιο παράξενο: Η απίστευτη μακροζωία τους... Ο ήρωας, διάσημος συγγραφέας και διανοητής, θεωρεί ότι έχει βρει τον παράδεισό του. Ο αδελφός του όμως τον πιέζει να φύγουν.
Σίγουρα μιλάμε για κλασική ταινία. Ο Κάπρα βρίσκεται μακριά από τις γνωστές, απολαυστικές κωμωδίες του και καταπιάνεται με κάτι απόλυτα σοβαρό. Και βαθύ θα έλεγα. Η ιστορία μοιάζει να είναι μια αλληγορία για την ανθρώπινη κατάσταση: Ενώ ο άνθρωπος θα μπορούσε να είναι ευτυχισμένος - ίσως με κάποιον "εσωτερικό" τρόπο, υπαινίσσεται το φιλμ - αυτός τα καταστρέφει όλα, καθαρά με δικό του φταίξιμο. Ή, αν θέλετε να το δούμε κάπως πιο πνευματικά, ο εξωτερικός κόσμος, με τη διαρκή του κίνηση και βία, μας αποσπά από την εσωτερική γαλήνη. Δεν είναι τυχαίο που η ουτοπία αυτή γυρίζεται σε μια πραγματικά δύσκολη εποχή: Η ανθρωπότητα, ενώ καλά - καλά δεν έχει συνέλθει από τον εφιαλτικό Α' παγκόσμιο πόλεμο, είναι έτοιμη να μπει στη φρίκη του Δεύτερου. Πόσο αναγκαία φαντάζει η ουτοπία...
Κατά τη γνώμη μου βέβαια - παρά την κλασικότητα που προανέφερα - η ταινία κάνει κάποια κοιλιά στο μέσον, στην μεγάλη σε διάρκεια περιγραφή της τέλειας ζωής στο Σάνγκρι-Λα. Ωστόσο τόσο το πρώτο μέρος όσο και το τελευταίο μας αποζημειώνουν απόλυτα. Οπότε η συνολική απόλυτα θετική εντύπωση παραμένει. Αν δεν το έχετε δει, πρέπει. Πρόκειται για μια από τις κλασικότερες στιγμές του σινεμά του φανταστικού (και όχι μόνο). Και, επί πλέον, (άσχετο με την ποιότητα του φιλμ, απλώς το αναφέρω) πιάνει πολύ καλά το πνεύμα του βιβλίου.

"OVERLORD": ΝΑΖΙ ΚΑΙ ΖΟΜΠΙ!

Το "Overlord" του 2018 είναι η 2η μεγάλου μήκους του Julius Avery και είναι μια ταινία που συνδυάζει τον τρόμο με το πολεμικό φιλμ.
Μια ομάδα αμερικανών στρατιωτών στο Β' παγκόσμιο πέφτουν με αλεξίπτωτα στα μετόπισθεν των γερμανών, σε ένα χωριό της Γαλλίας, τη μέρα της απόβασης στη Νορμανδία, για να καταστρέψουν ένα γρμανικό οχυρό μεγάλης σημασίας. Ωστόσο σύντομα θα ανακαλύψουν ότι κάτι δεν πάει καλά εκεί. Οι ναζί κάνουν πειράματα σε ντόπιους και αιχμαλώτους, μετατρέποντάς τους σε... απέθαντους υπερπολεμιστές.
Η ταινία ξεκινά σαν καθαρά πολεμική, με δράση και μάχες, για να μεταβληθεί σε απόλυτο φιλμ τρόμου, με αρκετό σπλάτερ, όταν ανακαλύπτεται η αλήθεια. Κρατούνται ευλαβικά τα βασικά συστατικά (κλισέ αν θέλετε) και των δύο ειδών και συμβαίνουν κάμποσες απιθανότητες. Ωστόσο στην περίπτωσή μας και πολύ καλογυρισμένο είναι το φιλμ και τα συστατικά αναμειγνύονται με σωστό τρόπο, οπότε, αφήνοντας κατά μέρος τις περί κλισέ παρατηρήσεις, πραγματικά το ευχαριστήθηκα. Με λίγα λόγια, για μένα τουλάχιστον, η προσπάθεια του δημιουργού για ακομπλεξάριστο ανακάτωμα ειδών και συνειδητό άφημα στις πεπατημένες που αναφέραμε πριν, λειτούργησε μια χαρά.
Συνίσταται ως καθαρή διασκέδαση για τους φίλους του είδους (του τρόμου εννοώ). Οι υπόλοιποι φοβάμαι ότι δεν θα το ευχαριστηθούν και τόσο. Να θυμάστε απλώς ότι εδώ τα στάνταρ πολεμικού και τρόμου διατηρούνται και η ταινία δεν πρωτοτυπεί. Κυλά όμως πολύ ευχάριστα. Στο κάτω - κάτω στην εποχή μας μια (ακόμα) ταινία με πάνκακους ναζί έχει καταντήσει να είναι και χρήσιμη, αφού, έστω με τον καρικατουρίστικο τρόπο της, μας θυμίζει τι υπήρξαν αυτοί.

ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΣΤΟ "MINORITY REPORT"

Πάντοτε θεωρούσα το "Minority Report" του 2002 ως την πιο σκοτεινή ταινία του Steven Spielberg. Αλλά, ταυτόχρονα, και μία από τις πιο ενδιαφέρουσες. Και (ίσως) την καλύτερη από όσες έχει γυρίσει ο αχώνευτος για μένα Τομ Κρουζ.
Βασισμένη για μια ακόμα φορά σε διήγημα του αστείρευτου Φίλιπ Ντικ, η ταινία μας μεταφέρει σε ένα μέλλον όπου κάποιοι "Προγνώστες" (3 είναι όλοι κι όλοι) μπορούν να προβλέπουν ένα έγκλημα που πρόκειται να γίνει λίγες μέρες μετά. Μόνο ηθελημένα εγκλήματα μπορούν να προβλεφτούν. Ειδικές μονάδες της αστυνομίας (επί κεφαλής τους είναι ο ήρωας) αναλύουν τις εικόνες των Προγνωστών και εντοπίζουν πού θα συμβεί το έγκλημα. Έτσι καταφτάνουν λίγο πριν αυτό συμβεί και συλλαμβάνουν τον ένοχο λίγο πριν διαπράξει αυτό που σχεδιάζει. Τα εγκλήματα έχουν όντως μειωθεί. Είναι όμως απόλυτα ασφαλής η μέθοδος αυτή ή υπάρχουν κάποιες ρωγμές στο σύστημα; Και τι θα γίνει όταν οι Προγνώστες υποδείξουν ως μελλοντικό ένοχο τον ίδιο τον αρχηγό, ο οποίος μάλιστα δεν έχει καμιά πρόθεση να διαπράξει τον φόνο ενός αγνώστου;
Πολύπλοκη, πολυεπίπεδη ιστορία, που συνδυάζει το ενδιαφέρν σενάριο με τη δράση και το σασπένς και, συγχρόνως, εγείρει πολλά ερωτήματα: Είναι ηθικό να συλλαμβάνεις κάποιον που δεν έχει ακόμα πραγματοποιήσει την σκέψη ή την επιθυμία του; Θυσιάζει κανείς κάτι πετυχημένο όταν μόνο ένα μικρό ποσοστό των περιπτώσεων μπορεί να είναι λανθασμένο; Είναι ηθικό να "θυσιάζεις" έστω λίγους για το κοινό καλό (στη συγκεκριμένη περίπτωση τους ίδιους τους Προγνώστες, στους οποίους αρνούνται μια έστω ελάχιστα κανονική ζωή); Δηλαδλη, με άλλα λόγια, ο σκοπός αγιάζει τα μέσα ή όχι; Παράλληλα, εκτός της δράσης που λέγαμε, το φιλμ κρατά τον θεατή με το μυστήριο και τα διαρκή σεναριακά ερωτήματα πού θέτει: Γιατί ο ήρωας πρόκειται να σκοτώσει έναν άγνωστό του;
Τη θεωρώ μια από τις καλύτερες ταινίες ΕΦ και μια από τις πιο ενδιαφέρουσες του δημιουργού της, ο οποίος εδώ ξεφεύγει από την κλασική του άψογη, περιπετειώδη αφηγηματικότητα φτιάχνοντας κάτι πιο σύνθετο.

"ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΟΔΡΑΣΗΣ" Ή ΤΙ ΑΛΛΟ ΘΑ ΣΚΕΦΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΙΞΟΥΝ ΜΑΖΙ ΔΥΟ "ΓΙΓΑΝΤΕΣ";

Το "Σχέδιο Απόδρασης" (Escape Plan) γυρίστηκε το 2013 από τον σουηδό Mikael Hafstrom και, δεν μου το βγάζετε από το μυαλό, δημιουργήθηκε με αποκλειστικό σκοπό να παίξουν μαζί οι "σούπερ" Σιλβέστερ Σταλόνε και Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ (και ο Σαμ Νιλ).
Ο Σιλβέστερ λοιπόν είναι ειδικός στις αποδράσεις από φυλακές ασφαλείας. Καμία σχέση όμως με κάτι σαν τον Πεταλούδα. Αυτόν τον πληρωνουν, μπαίνει επίτηδες φυλακή, καθεται εκεί κάποιον καιρό και τελικά αποδρά, και έτσι υποδεικνύει στους χρηματοδότες του τα τρωτά σημεία των σωφρωνιστικών ιδρυμάτων (!). Έχει μάλιστα γράψει και πολύτιμο βιβλίο επί του θέματος. Όταν η αμερικάνικη κυβερνηση (ή η CIA) τον πείθουν να μπει σε μία σούπερ ασφαλή φυλακή, ειδική για τρομοκράτες και πολύ, μα πολύ "βαριούς" κρατούμενους, για την οποία όχι μόνο ουδείς γνωρίζει πού βρίσκεται, αλλά και οι πάντες (εκτός των πολύ μέσα στην κυβέρνηση) γνωρίζουν την (παράνομη) ύπαρξή της, θα τα βρει σκούρα. Συγκρατούμενός του όμως εκεί θα είναι ο Άρνολντ. Τι μπορεί να συμβεί αν οι δυο τους συνεργαστούν;
Η ταινία ανήκει στην κατηγορία του "αυτό δεν γίνεται με τίποτα". Οι αναληθοφάνειες και οι απιθανότητες διαδέχονται η μία την άλλη ταχύτατα. Υπάρχουν μερικές καλές ιδέες (η θέση της φυλακής π.χ.) και κάποια στοιχεία που αγγίζουν τα όρια της επιστημονικής φαντασίας, αλλά μέχρι εκεί. Αν πάντως αφεθείτε να δείτε δίχως πολλή - πολλή σκέψη το φιλμ, ίσως και να διασκεδάσετε (αν και δεν είμαι σίγουρος). Πάντως αυτό που κάνει εντύπωση είναι η σαφής θέση της ταινίας εναντίον της ύπαρξης τέτοιων μυστικών φυλακών (κάτι σαν εντελώς μυστικό Γκουαντανάμο, ας πούμε). Οι απόλυτοι "κακοί" εδώ είναι οι δεσμοφύλακες και ο διευθυντής της και φτάνουμε να συμπαθούμε ακόμα και τους ισλαμιστές κρατούμενους περισσότερο από τους φρουρούς της τάξης! Κάτι είναι κι αυτό τέλος πάντων. Κατά τα άλλα, μην το πάρετε σοβαρά. Καθόλου σοβαρά θα έλεγα.

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΕΜΜΟΝΕΣ ΣΤΟ "ΕΒΕΡΕΣΤ"

Ο παντός καιρού διεθνής εδώ και χρόνια ισλανδός σκηνοθέτης Baltasar Kormakur γυρίζει το 2015 το δραματικό "Έβερεστ", βασισμένο σε αληθινή ιστορία.
Το φιλμ αφηγείται την προσπάθεια μιας ομάδας ορειβατών και των επαγγελματιών οδηγών τους να κατακτήσουν (και αυτοί) την υψηλότερη κορυφή του κόσμου. Ωστόσο σε μια εν γνώσει τους επικίνδυνη επιχείρηση, πολλά θα πάνε στραβά και οι απώλειες θα αρχισουν να αυξάνονται επικίδυνα.
Το φιλμ είναι διαπραγματευμένο σχεδόν σαν ντοκιμαντέρ, δείχνοντάς μας με τι έχουν να κάνουν άνθρωποι που επιχειρούν παρόμοια τολμήματα. Ποιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν, πόσο εύθραυστη είναι η όλη προσπάθεια, πόσο κοντά στο χαμό βρίσκονται. Κάποιοι χαρακτήρες θα σκιτσαριστούν, άλλοι συμπαθείς άλλοι λιγότερο. Ωστόσο το φιλμ δεν επικεντρώνεται σ' αυτό. Στο φιλμ δεν υπάρχουν σε καμία περίπτωση "καλοί" ή "κακοί". Απλώς διάφοροι ανθρώπινοι τύποι και, μερικές φορές, τα κίνητρά τους για να διακινδυνεύσουν κάτι τέτοιο. Είπαμε: Η ταινία θέλει να είναι όσο πιο ρεαλιστική γίνεται - αν και το μελό νομίζω ότι παρεισφρύει αρκετά.
Και βέβαια το βασικό ερώτημα παραμένει: Γιατί το κάνουν; Γιατί παίζουν τη ζωή τους κυριολεκτικά κορώνα - γράμματα, και μάλιστα πληρώνοντας τεράστια ποσά (η όλη αποστολή για έναν "τουρίστα" υποψήφιο για το Έβερεστ κρατά μήνες). Το ερώτημα παραμένει μάλλον αναπάντητο: Είναι η πλήξη από την πεζή καθημερινότητα; Είναι ένα είδος ηρωισμού (ή εγωισμού) του στιλ "να πετύχω αυτό που απειροελάχιστοι σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας έχουν πετύχει"; Είναι ένας σκοπός ζωής που πασχίζεις να επιτύχεις πάσει θυσία; Δεν ξέρω. Αν δείτε στην ταινία τις πραγματικές συνθήκες και τις πραγματικές κακουχίες στις οποίες υποβάλλονται, μάλλον κι εσείς θα απορήσετε.
Ενδιαφέρον αν σας ενδιαφέρουν τα "extreme sports" (των οποίων η κορωνίδα, υποθέτω, είναι να κατακτήσεις το Έβερεστ). Αν επίσης σας ενδιαφέρει η πραγματικά επικίνδυνη ορειβασία. Και εκτιμώ την προσπάθεια ρεαλισμού (παρά το μελό, επαναλαμβάνω). Δεν ενθουσιάστηκα πάντως. Από ένα σημείο και μετά το μόνο που με ενδιέφερε ήταν ποιοι θα επιβιώσουν και ποιοι θα χαθούν.
ΥΓ: Εντυπωσιακό πάντως το καστ των μικρότερων ρόλων: Κίρα Νάιτλι, Τζος Μπρόλιν, Τζέικ Γκίλενχααλ, Έμιλι Γουάτσον...

Η ΚΙΝΑ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΕΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΣΤΙΣ "ΣΤΑΧΤΕΣ ΜΙΑΣ ΑΓΑΠΗΣ"

Ο κινέζος βραβευμένος σκηνοθέτης Zhangke Jia γυρίζει τις "Στάχτες μιας Αγάπης" το 2018 και, για μια ακομα φορά, ενδιαφέρεται για όσα συμβαίνουν στη χώρα του, που αλλλάζει ραγδαία.
Η ταινία παρακολουθεί τους ήρωές της σε ένα διάστημα 15 περίπου χρόνων. Το ερωτευμένο ζευγάρι των πρωταγωνιστών ανήκει στο χώρο του υπόκοσμου, σε μια συμμορία μικροακακοποιών, στην οποία εκείνος είναι αρχηγός. Όταν δέχεται δολοφονική επίθεση από αντίπαλη συμμορία, σώζεται χάρη στη γενναία επέμβαση της αγαπημένης του, η οποία, στη συνέχεια, τα παίρνει όλα πάνω της και καταδικάζεται σε 5 χρόνια φυλακή. Όταν βγαίνει όλα έχουν αλλάξει. Οι παλιοί της "αδελφοί" της συμμορίας είναι πλέον νόμιμοι επιχειρηματίες, ενώ εκείνος έχει ξαναφτιάξει τη ζωή του.
Μέσα από αυτή την ιστορία αγάπης (και αυτοθυσίας) ο σκηνοθέτης παρακολουθεί με αγωνία τις συνεχείς αλλαγές στη χώρα του, το ραγδαίο πέρασμα σε έναν παράξενο, κεκαλυμμένο, αδηφάγο καπιταλισμό - αν και οι επίσημες λέξεις που χρησιμοποιούνται από την πολιτεία παραμένουν μαρξιστικές. Ταυτόχρονα μελετά την ιδιάιτερη ηθική των συμμοριών και την αλληλεγγύη των μελών τους, πράγματα που κι αυτά χάνονται βαθμιαία με το νέο καθεστώς. Οι αλλαγές λοιπόν (πολλές απ' αυτές βγάζουν την αχανή χώρα από την απομόνωσή της και τη βάζουν στο κλίμα της νέας, σύγχρονης εποχής), αλλά κυρίως το τίμημά τους. Ναι, πολλές από τις αλλαγές μοιάζουν απαραίτητες. Το τίμημα όμως είναι ενίοτε βαρύ - έστω και σε ηθικό επίπεδο (αν και όχι μόνο).
Το φιλμ έχει ενδιαφέρον - και σε πραγματολογικό συν τοις άλλοις επίπεδο - ωστόσο δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε. Ίσως να με κούρασε λιγάκι. Ωστόσο δεν το απορρίπτω. Και το συνιστώ ιδιαίτερα σε όσους ενδιαφέρονται για τα τεκταινόμενα στη μεγαλύτερη χώρα του κόσμου, που, αργά ή γρήγορα, θα επηρεάσουν όλους μας. Και τις επιπτώσεις των αλλαγών στην ηθική των κατοίκων της.

ΜΠΑΙΝΟΒΓΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΕ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΣΥΜΠΑΝΤΑ ΣΤΟ "GATEWAY"

To "Gateway" (γνωστό και ως "Alpha Gateway") είναι ένα αυστραλέζικο φιλμ επιστημονικής φαντασίας που γύρισε το 2018 ο (άγνωστός μου) John V. Soto.
Μια επιστήμονας πειραματίζεται με έναν συνάδελφό της με την τηλεμεταφορά της ύλης και, από λάθος, ανοίγουν μια πύλη που οδηγεί σε παράλληλα σύμπαντα. Το πρώτο απ' αυτά είναι ένα σύμπαν που μοιάζει φαινομενικά με το δικό μας, περιέχει τους ίδιους ανθρώπους (άρα και ένα αντίγραφιο του εαυτού μας) αλλά... δεν είναι ακριβώς το ίδιο. Όταν η γυναίκα θα χάσει σε ατύχημα τον αγαπημένο της σύζυγό της, θα αποφασίσει να μπει η ίδια στο παράλληλο σύμπαν και να μεταφέρει το εκεί αντίγραφο του συζύγου στον δικό μας κόσμο. Τα πράγματα όμως δεν θα είναι τόσο ειδυλιακά όπως αρχικά φαίνονται. Σύντομα κάτι θα αρχίσει να μην πάει και τόσο καλά...
Τα παράλληλα σύμπαντα - των οποίων η ύπαρξη, κατά τον Χόκινγκς τουλάχιστον, δεν μπορεί να αποκλειστεί - είναι ιδέα που έχει χρησιμοποιηθεί αρκετά στην επιστημονική φαντασία. Εδώ έχουμε μια ταινία δίχως πολλά πολλά εφέ, που βασίζεται κυρίως στο αρκετά ευρηματικό της σενάριο. Από ένα σημείο και μετά μάλιστα θα μετατραπεί σε αγωνιώδες θρίλερ, που λίγο απέχει απο το να χαρακτηριστεί ταινία τρόμου. Καλή ηθοποιία από την επίσης άγνωστή μου πρωταγωνίστρια, καλή ιδέα και, τελικά αρκετά συμπαθητικά συνολικά αποτελέσματα, συνθέτουν ένα φιλμ που, δίχως να καθόλου να βασίζεται στον οπτικό εντυπωσιασμό και δίχως να είναι κάποιο αριστούργημα, παρακολουθείται με ενδιαφέρον και, νομίζω, κάθε άλλο παρά κουράζει. Ο ταλαιπωρημένος χώρος της ΕΦ, που κατακλύζεται από κούφια ψηφιακά εφέ και νομίζει ότι από μόνα τους αυτά κάνουν την καλή ταινία, έχει νομίζω ανάγκη από τέτοια μικρά φιλμ, των οποίων το ενδιαφέρον έγκειται στις ιδέες των δημιουργών της. Οι οποίες, βεβαίως, αντέχουν πολύ πιο πολύ από την καθαρά οπτική μας δίψα.

ΑΥΤΟΣ, ΑΥΤΗ ΚΙ ΕΝΑ ΠΑΙΔΑΚΙ ΣΤΟ ""40 POUNDS OF TROUBLE"

Ο γνωστός αμερικανός σκηνοθέτης Norman Jewison ξεκίνησε από την τηλεόραση. Την πρώτη του κινηματογραφική ταινία τη γύρισε το 1962 και είναι μια κωμωδία, το "40 Pounds of Trouble" (στην Ελλάδα είχε μάλλον παιχτεί ως "40 Τόνοι Γορουσουζιά"), με τον Τόνι Κέρτις στο βασικό ρόλο.
Ένας καπάτσος και γοητευτικός τύπος διευθύνει ένα καζίνο στη Νεβάδα, ενώ στη γειτονική Καλιφόρνια διώκεται διότι αρνείται (από πείσμα) να πληρώσει διατροφή στη στρίγγλα και πλούσια πρώην σύζυγό του. Η ζωή του αλλάζει ριζικά όταν ένας πατέρας "ξεχνά" το 5χρονο κοριτσάκι του στο καζίνο. Σκανταλιάρικο, αλλά και πολύ γοητευτικό, αρχικά θα γίνει αφόρητο βάρος στο διευθυντή, στη συνέχεια όμως οι σχέσεις τους θα αλλάξουν βαθμιαία. Η ιστορία θα κορυφωθεί όταν το κοριτσάκι θα απαιτήσει να επισκεφτεί τη Ντίσνείλαντ, η οποία βεβαίως βρίσκεται στη Καλιφόρνια...
Κωμωδία καταστάσεων αρχικά  - με θέμα που έχουμε ξαναδεί, θα εξελιχτεί από ένα σημείο και πέρα σε screwball, αποτίοντας μάλιστα συνειδητό φόρο τιμής στα βουβά δείγματα του είδους, και ιδιαίτερα στις παλαβές καταδιώξεις με τους Keystone Cops της δεκαετίας του 1910. Η δράση κορυφώνεται φυσικά στην περίφημη Ντίσνεϊλαντ (ίσως το φιλμ αποτελεί και έμμεση διαφήμισή της), όπου ο ρυθμός γίνεται ξέφρενος.
Εντάξει, χαριτωμένο φιλμ είναι, πλάκα έχει σε ορισμένα σημεία, σε γενικές γραμμές όμως θα το τοποθετούσα μάλλον στην κατηγορία των ξεπερασμένων κωμωδιών, που έχουν - άθελά τους - γίνει παλιομοδίτικες. Δεν το θεωρώ από τα καλύτερα του σκηνοθέτη.

"ΣΙΩΠΗΛΟΣ (ΚΑΙ ΑΔΙΣΤΑΚΤΟΣ) ΔΟΛΟΦΟΝΟΣ"

Ο Daryl Duke (1929-2006) ήταν ένας καναδός τηλεοπτικός σκηνοθέτης. Ωστόσο το 1978 γυρίζει τον "Σιωπηλό Δολοφόνο" (Silent Partner), ένα καλό θρίλερ με τον Έλιοτ Γκουλντ στο βασικό ρόλο, τον ανατριχιαστικό εδώ Κρίστοφερ Πλάμερ και τη Σούζαν Γιορκ.
Όπου ο ήρωας είναι ένας μοναχικός τραπεζικός υπάλληλος, με κενή ερωτική ζωή. Όταν όμως του δίνεται η ευκαιρία, αποδεικνύεται ιδιαίτερα έξυπνος και με μια πονηρή κόνηση, όταν γίνεται ληστεία στην τράπεζά του, τσεπώνει αυτός τα περισσότερα λεφτά, δίνοντας ψίχουλα στο ληστή. Μόνο που δεν έχει υπολογίσει τον δράστη: Δεν πρόκειται για κάποιον απλό ληστή, αλλά για έναν σαδιστή, εμμονικό δολοφόνο, ο οποίος, όταν καταλαβαίνει ότι του τη φέρανε, δεν διστάζει μπροστά σε τίποτα προκειμένου να πάρει πίσω τα λεφτά "που του ανήκουν" (τα λεφτά της ληστείας δηλαδή).
Το φιλμ ξεκινά σαν απλό αστυνομικό, με ληστεία τράπεζας και τα σχετικά κόλπα, και σύντομα μετατρέπεται σε αγωνιώδες και αιματηρό θρίλερ με τον δολοφονο να κυνηγά τον ήρωα και όσους σχετίζονται μ' αυτόν. Ωστόσο δεν λείπει και το υπόγειο χιούμορ, κυρίως όσον αφορά τις (περίπου) ερωτικές σχέσεις του ήρωα με μια συνάδελφό του και τις απροσδόκητες ανατροπές που προκύπτουν εξ αιτίας του δολοφόνου. Και υπάρχει καιο ενδιαφέρον χαρακτήρας του ήρωα. Και, βεβαίως και η πανταχού παρούσα στην ατμόσφαιρα "σεβεντίλας" για τους νοσταλγούς της δεκαετίας αυτής. Γενικά το φιλμ μας λέει ότι οι άνθρωποι δεν είναι ακριβώς αυτό που φαίνονται με την πρώτη ματιά και συγχρόνως καταφέρνει και απολαυστικό στην παρακολούθησή του να είναι και αυξανόμενο σασπένς να διαθέτει.
Το αγνοούσα πλήρως πριν το δω. Μπορώ να πω ότι το απόλαυσα.

ΑΓΑΠΩΝΤΑΣ ΤΟ "ΚΤΗΝΟΣ"

Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Michael Pearce "Κτήνος" (Beast) του 2017 υπόσχεται πολλά για τη συνέχεια του σκηνοθέτη αυτού. Είδομεν.
Σε μια απομονωμένη, κλειστή κοινότητα σε βρετανικό νησί μια νεαρή κοπέλα (που θεωρείται ότι έχει παραβατική συμπεριφορά) ασφυκτιά κάτω από το άγρυπνο μάτι της καταπιεστικής μητέρας της - αλλά και της μικρής, συντηρητικής κοινωνίας γενικότερα. Θα ερωτευτεί παράφορα έναν μυστηριώδη ξένο που φτάνει εκεί. Όταν όμως μια σειρά από φριχτά εγκλήματα ταράζουν τη μικρή κοινωνία, οι υποψίες πέφτουν στον ξένο. Η κοπέλα αρχικά τον υπερασπίζεται, σιγά σιγά όμως αρχίζει να αμφιβάλλει για την αθωότητά του.
Το φιλμ δεν είναι ακριβώς θρίλερ, αν και έχει στοιχεία, είναι περισσότερο ψυχολογικό - δραματικό. Εξαιρετικά καλογυρισμένο, με την πολύ καλή πρωταγωνίστρια Τζέσι Μπάκλει να "το παίρνει πάνω της", θέτει σειρά προβλημάτων δίχως να απαντά καθαρά. Αφήνει τον θεατή να κρίνει: Τι γίνεται όταν το ένστικτο (ο παράφορος έρωτας) συγκρούεται με τη λογική (η γνώση ότι ο αγαπημένος μπορεί να είναι το κακό, το κτήνος); Η ερωτική ιστορία συνυπάρχει με την αγωνία, τα ερωτήματα περί καλού και κακού πληθαίνουν, ενώ η καταπιεστική κοινωνία σκιαγραφείται έντονα (οικογενειακή καταπίεση, ξενοφοβία, υπερβάλλων καθωσπρεπισμός κλπ.) Η επανάσταση και η έκρηξη είναι αναμενόμενες, τι θα συμβεί όμως όταν συναντηθεί με ένα άλλου είδους κακό, διαφορετικό απ' αυτό που κρύβει η ήσυχη και επιφανειακά ειδυλλιακή, πλην όμως ασφυκτική κοινότητα;
Πολύ ενδιαφέρουσα ταινία, και μάλιστα πρωτοεμφανιζόμενου. Αναμένουμε συνέχεια.

"HALOWEEN"... 40 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Το "Haloween" (Η νύχτα με τις μάσκες) του 1978 του Τζον Κάρπεντερ αποτελεί βεβαίως σταθμό στην ιστορία του σινεμά τρόμου. Τα διάφορα σίκουελ ατύχησαν εντελώς, με αποτέλεσμα όσοι δεν πολυξέρουν την κινηματογραφική ιστορία να  ταυτίζουν σχεδόν τη σειρά με τις διάφορες "Παρασκευές και 13" και άλλες τέτοιες αθλιότητες. Ακριβώς 40 χρόνια μετά, το 2018, ο απρόβλεπτος David Gordon Green (από ανεξάρτητος μέχρις ό,τι θέλετε) γυρίζει το (αντιφατικό ως όρος βεβαίως) "αυθεντικό σίκουελ" με τον ίδιο τίτλο, με την Τζέιμι Λι Κέρτις και πάλι - γιαγιά πλέον - στο βασικό ρόλο.
Ο εφιαλτικός Μάικλ Μάγιερς, ο σίριαλ κίλερ του πρώτου και καλύτερου φιλμ, βρισκόταν αυτά τα 40 χρόνια κλεισμένος σε ψυχιατρείο. Ανήμερα του Χάλογουιν όμως δραπετεύει και, φυσικά, σκορπά και πάλι τον τρόμο και τον θάνατο. Ωστόσο η Τζέιμι, ως άλλη Σάρα Κόνορ, προετοιμαζόταν όλα αυτά τα χρόνια γι' αυτό ακριβώς το ενδεχόμενο, και είχε προετοιμάσει και την κόρη της - όχι όμως και την έφηβη εγγονή της...
Το φιλμ είναι σίγουρα καλογυρισμένο. Καταφέρνει να δημιουργήσει αγωνία και κάποιες ανατριχίλες. Το εμφανές σπλάτερ αποφεύγεται, διαδραματίζεται συνήθως εκτός πλάνου (εμείς βλέπουμε τα αποτελέσματα). Επίσης σημαντικό είναι νομίζω το έντονα συμβολικό - και ευπρόσδεκτο - φεμινιστικότατο φινάλε. Ωστόσο όλα τα άλλα είναι νομίζω επαναλήψεις της πρώτης ταινίας. Από την ιστορία (οι συνεχείς φόνοι και η αγωνία του θεατή για το ποιοι θα πεθάνουν και ποιοι θα επιβιώσουν), από τον "απέθαντο" φριχτό ήρωα (με την ίδια φυσικά μάσκα), από το ίδιου τύπου σασπένς, έως τα νοήματα (η ενσάρκωση του απόλυτου και απρόσωπου Κακού στο πρόσωπο του Μάγιερς, η ανατροπή κάθε ειδυλλιακής οπτικής της αμερικάνικης μέσης καθημερινότητας  κλπ.) Δεν ξέρω γιατί τόσοι κριτικοί έγραψαν τόσο καλά λόγια.
Προσοχή: Δεν το θεωρώ κακή ταινία. Απλώς το βρίσκω μια καλή επανάληψη (του καλού πρώτου, όχι των ηλίθιων σίκουελς). Αν αρκείστε σε καλές επαναλήψεις...

"SHRECK": ΑΝΑΤΡΕΠΟΝΤΑΣ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ

Όταν το 2001 είχε βγει το γνωστό animation "Shrek" των Andrew Adamson και Vicky Jenson, πολλοί είχαν ενθουσιαστεί. Ο λόγος δεν ήταν μόνο η καθαρή διασκέδαση. Είχε να κάνει και με την ανατρεπτικότητα της ταινίας.
Ο Σρεκ είναι ένας μάλλον βρώμικος γίγαντας (ένα ogre για όσους γνωρίζουν σε βάθος τα είδη των φανταστικών πλασμάτων) και ζει μόνος στο σπίτι του δίπλα στον αγαπημένο του βάλτο. Όλοι τον φοβούνται, δίχως να ξέρουν ότι κατά βάθος είναι καλός. Όταν όλα τα μυθικά πλάσματα του βασιλείου αρχίζουν να εκδιώκονται από τον άρχοντα και κατακλύζουν τον βάλτο του, αποφασίζει, με βαριά καρδιά και σε συνεννόηση με τον ύπουλο άρχοντα, να σώσει μια όμορφη πριγκίπισσα, που, όπως συνήθως κάνουν αυτές, κοιμάται σε κάποιο κάστρο μαγεμένη ώσπου να τη γλυτώσει κάποιος γενναίος. Ο άρχοντας δειλιάζει να πάει ο ίδιος, ενώ, εκτελώντας την αποστολή, ο Σρεκ θα ξαναβρεί την ησυχία του.
Όπως καταλαβαίνετε το στόρι είναι ένα συνειδητό συνονθύλευμα από στερεότυπα παραμυθιών (οι αναφορές άλλωστε σ΄αυτά είναι πολλές - Χιονάτη, Σταχτοπούτα, Πινόκιο κλπ.) Αυτό που αλλάζει εδώ δεν είναι οι ιδέες στην πλοκή, αλλά η πλήρης ανατροπή ή σάτιρα όλων των στερεοτύπων που προαναφέραμε (με τα  οποία στερεότυπα παίζουν συνεχώς αυτές οι ιδέες). Ο ήρωας, π.χ., κάθε άλλο παρά ωραίος είναι, πολλά παραμύθια έχουν διαφορετική κατάληξη, το τέλος κρύβει μια μεγάλη έκπληξη κλπ. Φυσικά υπάρχουν και τα κλασικά μηνύματα : αποδοχή της διαφορετικότητας, αλλά και "μην κρίνετε κάποιον από την εμφάνισή του ή από την πρώτη εικόνα, ψάξτε πρώτα μέσα του". Όμως η ουσία δεν βρίσκεται στα παραπάνω, σωστότατα βεβαίως, αλλά χιλιοδιατυπωμένα μηνύματα, αλλά στην ανατρεπτικότητα και τη διαρκή πλάκα με τα στερεότυπα που λέγαμε πριν. Και, τέλος, ξεχνώντας όλα τα παραπάνω, είναι ένα φιλμ που βλέπεται πολύ ευχάριστα και βγάζει αρκετό γέλιο (δεν είναι τυχαίο που γυρίστηκαν δύο συνέχειες).

ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ ΕΡΩΤΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ "ΨΥΧΡΟ ΠΟΛΕΜΟ"

Μετά την "Ida" o Pawel Pawlikowski  γυρίζει το 2018 τον "Ψυχρό Πόλεμο" στην Πολωνία. Πρόκειται για μια ταινία που, αισθητικά τουλάχιστον, θυμίζει πολύ την προηγούμενή του, την προαναφερθείσα δηλαδή "Ida".
Η ιστορία ξεκινά από το 1949 και απλώνεται μέχρι τη δεκαετία του 60. Εκείνη είναι τραγουδίστρια σε φολκλορικό πολωνικό συγκρότημα, εκείνος πιανίστας και υπεύθυνος για την επιλογή ταλέντων. Στο πρόσωπό της βλέπει μια μελλοντική σταρ και έχει απόλυτο δίκιο. Σύντομα θα γίνουν ζευγάρι. Όταν όμως αυτός αποφασίζει να αυτομολήσει στη Δύση, μετά την πολιτιστική καταπίεση από το καθεστώς, που του επιβάλλει ωμά ποιο πρέπει να είναι το ρεπερτόριό του, εκείνη αρνείται να τον ακολουθήσει. Στα πολλά επόμενα χρόνια, πάντοτε ερωτευμένοι, θα εξακολουθήσουν περίοδοι παθιασμένων ενώσεων και μακρών χωρισμών, άλλοτε στο εξωτερικό κι άλλοτε στην Πολωνία, μέχρι...
Εκείνο που ξεχωρίζει με την πρώτη ματιά είναι η εξαιρετική, ασπρόμαυρη αισθητική. Υπέροχα κάδρα, θαυμάσια φωτογραφία, άψογες συνθέσεις... Και καλή μουσική, από φολκλορικά τραγούδια διαφόρων βόρειων χωρών έως νοσταλγική τζαζ και γαλλικό τραγούδι. Αυτό που κυριαρχεί βεβαίως  στο φιλμ είναι ο βαθύς ρομαντισμός. Μ' αυτόν όμως ο Pawlikowski συνδυάζει και το έντονο πολιτικό στοιχείο - την κατάσταση στα κράτη του πάλαι ποτέ υπαρκτού σοσιαλισμού δηλαδή και την άγρυπνη παρακολούθηση κάθε μορφής τέχνης (αφού με την τέχνη της μουσικής ασχολείται το συγκεκριμένο φιλμ). Οι επιπτώσεις βεβαίως είναι βαριές και στην καθημερινή ζωή. Τέλος η αφήγηση είναι κάπως ιδιόρυθμη: Ενώ παραμένει απόλυτα γραμμική, κάνει αυθαίρετα χρονικά άλματα - ακόμα και αρκετών χρόνων - αφήνοντας τον θεατή να συμπληρώσει τα κενά. 
Γενικά τη βρήκα γοητευτική και - θα το ξαναπώ - αισθητικά πανέμορφη.  Όσο για το τόσο έντονο ρομαντικό στοιχείο... ε, ο ρομαντισμός είναι κάτι που λείπει από την εποχή μας. Αν τον αναζητάτε, πρόκειται για την ταινία σας.

"ΑΥΤΗ Η ΝΥΧΤΑ ΜΕΝΕΙ" : ΜΙΑ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΑ ΠΑΛΙΑ ΣΚΥΛΑΔΙΚΑ

Ο Νικος Παναγιωτόπουλος (1941-2016) γυρίζει το "Αυτή η Νύχτα Μένει" το 1999, δηλαδή πριν την κρίση, σε μια εποχή, φαινομενικά τουλάχιστον, παχιών αγελάδων. Και "καταδύεται" στους χώρους της κατ' εξοχήν διασκέδασης μεγάλης μερίδας των "πλούσιων" τότε ελλήνων της επαρχίας, στα σκυλάδικα.
Η Στέλα, μια όμορφη και ταλαντούχα γυναίκα, έχει σαν όνειρο ζωής να γίνει τραγουδίστρια. Για να το εκπληρώσει δεν θα διστάσει να εγκαταλείψει αυτόν που την αγαπά και να υπογράψει συμβόλαιο ως τραγουδίστρια σε κέντρα της επαρχίας. Σύντομα θα ανακαλύψει ότι τα "κέντρα" δεν είναι παρά εξαθλιωμένα σκυλάδικα όπου συχνάζουν μεθυσμένοι (με ουίσκι φυσικά) αγρότες για να ξοδέψουν τα πολλά τότε λεφτά τους (από κρατικά ή ευρωπαϊκά επιδόματα κλπ.) με σκοπό κατά βάθος να πηδήσουν τις τραγουδίστριες. Ο παλιός φίλος της όμως θα την αναζητήσει στα χωριά και τις πόλεις της Θράκης.
Ενδιαφέρουσα ταινία, μια από τις λίγες (μετά το καλύτερο κατά τη γνώμη μου "Όλα Είναι Δρόμος") ελληνικές που πιάνουν το θέμα αυτό (των σκυλάδικων εννοώ) και συγχρόνως "ψηλαφούν" την παθογένεια των ελλήνων, της μίζερης επαρχίας κυρίως, που, θαμπωμένοι από λεφτά, βγάζουν το χειρότερο εαυτό τους - και το χειρότερο δυνατό γούστο. Ταυτόχρονα φτιαχνει το πορτρέτο μιας αποφασιστικής γυναίκας που κυνηγά το όνειρό της μέχρι τα άκρα. Το κυνήγι του ονείρου είναι βασικό θέμα, αλλά η συντριβή του δεν θα επιφέρει υστερικές μελοδραματικές κορυφώσεις - απλώς θα συντριβεί το όνειρο (ενδιαφέρουσα προσέγγιση κι αυτή, όπως δηλαδή συμβαίνει συνήθως. Οι άνθρωποι περισσότερο συμβιβάζονται παρά αυτοκτονούν ή κάτι τέτοιο).
Το καλύτερο κομμάτι θεωρώ ότι είναι το δεύτερο μέρος, με την περιήγηση στη χειμωνιάτικη Θράκη και στα διάφορα σούπερ κιτς κέντρα. Ωστόσο το φιλμ πάσχει νομίζω από κάτι που το βρίσκω κάπως "ψεύτικο", κατασκευασμένο. Διακρίνεται σε διάφορα σημεία η αναπαράσταση, η κατασκευή και όχι το αυθεντικό βίωμα κάποιων καταστάσεων. Στα μείον και οι μέτριες ηθποιίες και η μερικές φορές κακή ηχοληψία. Παρ' όλα αυτά πάντως τη βρίσκω μια από τις αξιόλογες ταινίες του ελληνικού σινεμά, που έχει την τιμιότητα να πιάσει τα θέματα που λέγαμε. Και βλέπεται ευχάριστα.

ΟΝΤΩΣ "ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΩΡΕΣ ΣΤΟ ΕΛ ΡΟΥΑΓΙΑΛ"

Ο Drew Goddard είναι κυρίως γνωστός σεναριογράφος. Παλιότερα ωστόσο είχε γυρίσει το καλό, γεμάτο αναφορές φιλμ τρόμου "Το Μικρό Σπίτι στο Δάσος". Το 2018 επιστρέφει στη σκηνοθεσία με το εξ ίσου "παιχνιδιάρικο" "Δύσκολες Ώρες στο Ελ Ρουαγιάλ" (Bad Times at the El Royale).
Ακριβώς πάνω στα σύνορα Καλιφόρνια και Νεβάδα, στο πουθενά, βρίσκεται ένα παράξενο, κάποτε ακμάζον μοτέλ. Μια νύχτα με βροχή στα τέλη της δεκαετίας του 60 καταφτάνουν εκεί (άσχετα ο ένας με τον άλλον) μια ομάδα ετερόκλητων ανθρώπων. Όσο η νύχτα προχωρά καταλαβαίνουμε ότι κάθε ένας απ' αυτούς βρίσκεται εκεί για διαφορετικό, μάλλον σκοτεινό, λόγο. Όλοι σχεδόν παίζουν κάποιο ρόλο, κρατώντας κρυμμένο τον αληθινό εαυτό και τις προσθέσεις τους. Και, βεβαίως, πριν φύγει η νύχτα θα ξεκινήσει ένα λουτρό αίματος...
Να το πούμε από την αρχή: Η ταινία κάθε άλλο παρά αληθοφανής είναι, αφού, πριν από οτιδήποτε άλλο, βασίζεται σε μια δεν-υπάρχει σύμπτωση (να βρεθούν τυχαία όλοι αυτοί οι κάθε άλλο παρά συνηθισμένοι χαρακτήρες την ίδια νύχτα και ώρα, ταυτόχρονα, στο πουθενά). Αυτή όμως η έλλειψη αληθοφάνειας γίνεται εντελώς συνειδητά. Ο Goddard δεν ενδιαφέρεται για ρεαλισμό, αλλά για ένα συνεχές, πολύπλοκο και άκρως διασκεδαστικό παιχνίδι με διαρκείς ανατροπές, διαφορετικές οπτικές γωνίες, εναλλαγές αθωότητας - ενοχής, μπρος πίσω στο χρόνο (προσοχή: η αφήγηση κάθε άλλο παρά γραμμική είναι) κλπ. Πολλές ιδέες είναι έξυπνες, η αγωνία για τον θεατή δεν σταματά, ταυτόχρονα όμως υπάρχει παντού διάχυτη η κριτική του τέλους της δεκαετίας του 60, όταν η εποχή της ευδαιμονίας, του ηδονισμού, των ονείρων και των χίπις πέρναγε και η πραγματικότητα έπαιρνε τη ρεβάνς δείχνοντας το αληθινό, ανηλεές και σκοτεινό της πρόσωπο. Να το Βιετνάμ, να οι παράνομες παρακολουθήσεις του FBI (υπό τον διαβόητο Χούβερ), να ο ρατσισμός και η καταπίεση των μαύρων, να οι παλιοί χίπις που μετατρέπονται σε φανατικές σέχτες και δολοφόνους (αναφορά στον Μάνσον) ... όλα είναι εδώ. Ο κόσμος δεν είναι πια λουλούδια και ειρήνη, είναι σκοτεινός και αιματοβαμμένος.
Μην το πάρετε σοβαρά και ψάχνετε για ρεαλισμό. Όλο το φιλμ, αν αφαιρέσεις τα νοήματα που ανέφερα, είναι ένα παιχνίδι απίθανων ανατροπών, αποκάλυψης κρυμμένων μυστικών και συμπτώσεων. Ωστόσο, με αυτά τα δεδομένα, προσωπικά το ευχαριστήθηκα. Και υπάρχει και ο cult Τζεφ Μπρίτζες...

Ο ΒΟΥΡΚΟΣ "ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ"

Το "Όλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου" (1976) του συχνά πολιτικοποιημένου Alan Pakula (1928-1998) αναφέρεται βεβαίως στους ανθρώπους του Νίξον (μαζί με τον Τραμπ οι δύο πιο μισητοί πρόεδροι των ΗΠΑ σύμφωνα με κάποιο γκάλοπ) και στο διαβόητο σκάνδαλο του Γουοτεργκέιτ, το οποίο αφορούσε την κατασκοπεία του Δημοκρατικού κόμματος από τους Ρεπουμπλικάνους και οδήγησε στην πτώση του Νίξον πριν ολοκληρωθεί η θητεία του. Ευτύχησε να έχει ως πρωταγωνιστές τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ και τον Ντάστιν Χόφμαν (αλλά και τον Τζέισον Ρόμπαρτς και τον Μάρτιν Μπάλσαμ κ.ά.).
Δύο νεαροί δημοσιογράφοι της Washington Post αναλαμβάνουν την κάλυψη μιας ελάσσονος είδησης: Κάποιοι διαρρήκτες συλλαμβάνονται επ' αυτοφόρω μια νύχτα να σκαλίζουν τα γραφεία των Δημοκρατικών. Όσο όμως κοσκινίζουν την υπόθεση, ανακαλύπτουν έκπληκτοι ότι τα ίχνη (από ποιους έχουν πληρωθεί, ποιοι δικηγόροι θα τους υπερασπιστούν κλπ.) οδηγούν όλο και ψηλότερα και, τελικά, κατ' ευθείαν στον ίδιο τον Λευκό Οίκο.
Κλασική ταινία λεπτομερειακής καταγραφής μιας εξονυχιστικής δημοσιογραφικής έρευνας (προφανώς βασισμένη στα πραγματικά γεγονότα), σήμερα μας θυμίζει το πώς γίνεται (ή πώς γινόταν κάποτε) μια απόλυτα τίμια, εμπεριστατωμένη, τεκμηριωμένη και διασταυρωμένη τέτοια έρευνα. Ίσως η ταινία, με το ντοκιμαντερίστικο στιλ, τη μεγάλη διάρκεια και την πληθώρα ονομάτων κουράσει κάποιους. Ωστόσο, στο θέμα της έρευνας που λέγαμε πριν, μάλλον θα στενοχωρηθούμε αφάνταστα αν κάνουμε την προφανή σύγκριση με τις αντίστοιχες έρευνες (;;;), κυρίως αυτές των πάμπολλων σύγχρονων τηλεοπτικών βόθρων που μας περιβάλλουν ασφυκτικά.
Παραμένει λοιπόν η ιστορική αξία, οι καλές ηθοποιίες, το "δημοκρατικό" μήνυμα, αλλά σας επαναλαμβάνω ότι μπορεί και να κουράσει. Εξ άλλου το φιλμ δεν μιλά καθόλου για τις προσωπικές ζωές των ηρώων, τους εκτός δουλειάς χαρακτήρες τους κλπ. Είναι σα να παρακολουθούμε δύο ανθρώπους δοσμένους 100% στη δουλειά τους και πουθενά αλλού. Αλλά, είπαμε, αλλού βρίσκεται η αξία της ταινίας.

ΕΝΑ... ΜΑΥΡΟ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΥ ΚΛΟΥΞ ΚΛΑΝ ΣΤΗΝ "ΠΑΡΕΙΣΦΡΗΣΗ"

Ο Spike Lee είναι βεβαίως ένας πολιτικοποιημένος σκηνοθέτης, γνωστός για την εμμονή του στα προβλήματα της φυλής του (των μαύρων δηλαδή). Και πολύ καλά κάνει. Ωστόσο το έργο του είναι συχνά άνισο, καθώς έχει κάνει και αδιάφορες ταινίες. Το 2018 πάντως φαίνεται ότι βρίσκεται ξανά σε φόρμα, αφού η "Παρείσφρηση" (BlacKkklansman) είναι κατά τη γνώμη μου μια καλή ταινία.
Δεν θα το πιστέψετε, αλλά πρόκειται για αληθινή ιστορία: Στα μέσα των 70ς ένας μαύρος αστυνομικός καταφέρνει να γίνει δεκτός ως μέλος της... Κου Κλουξ Κλαν! Πώς γίνεται αυτό; Τους πείθει τηλεφωνικά ότι είναι αναμφισβήτητα ρατσιστής (φανατικός μάλιστα) και όταν έρχεται η ώρα των ζωντανών συναντήσεων στέλνει στη θέση του έναν συνάδελφό του αστυνομικό (ο οποίος, για να ολοκληρωθεί η ειρωνεία, είναι εβραίος!). Έτσι καταφέρνουν να ξεσκεπάσουν πολλά μυστικά (παράνομα εννοείται) της άθλιας αυτής εγκληματικής συμμορίας.
Ο Λι έχει συνειδητά παραποιήσει κάποια γεγονότα για να δώσει περισσότερο αφηγηματικό ενδιαφέρον και να δημιουργήσει ιδιαίτερο κοινωνικό περιβάλλον. Έτσι μεταφέρει τα γεγονότα λίγο πίσω στο χρόνο, στα 1971-72 για την ακρίβεια, ώστε να συμπίπτουν με την κλιμακούμενη μαύρη εξέγερση, την ύπαρξη (ακόμα) των Μαύρων Πανθήρων, το χαρακτηριστικό λουκ, τη μουσική κλπ. Επίσης σκαρφίζεται ένα αγωνιώδες τέλος (στη σκηνή με την έκρηξη) για να προσδώσει σασπένς.
Μου άρεσε η ταινία καθώς συνδυάζει έξυπνα την αγωνιώδη αστυνομική πλοκή, το χιούμορ (κάποιες στιγμές το φιλμ ανήκει καθαρά στο χώρο της κωμωδίας) και, φυσικά, την έντονα αντιρατσιστική θέση. Στο τέλος μάλιστα, παρατίθενται αυθεντικές σκηνές από τα σύγχρονα γεγονότα της ρατσιστικής επίθεσης εναντίον διαδηλωτών (στο Τζορτζτάουν νομίζω;) και την απαράδεκτη αντίδραση του Τραμπ, προφανώς για να δειχτεί το ότι ο ρατσισμός συνεχίζεται αμείωτος (στην Αμερική του Τραμπ μάλιστα... καταλαβαίνετε...). Τέλος καταγράφει τη σταδιακή απόκτηση αντιρατσιστικής συνείδησης από τον ήρωα, πράγμα που δίνει και κάποιο ψυχολογικό ενδιαφέρον.
Εξ ορισμού συμπαθώ τα αντιρατσιστικά φιλμ. Πολύ περισσότερο αν βλέπονται τόσο ευχάριστα όπως αυτό (συμβάλλει και η νοσταλγική ατμόσφαιρα εποχής). Μακάρι ο Λι να διατηρήσει τη φόρμα του, διότι, είπαμε, είναι άνισος δημιουργός).

ΠΑΡΑΚΜΗ ΚΑΙ ΣΟΥΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΟ "ΣΑΝΑΤΟΡΙΟ ΤΗΣ ΚΛΕΨΥΔΡΑΣ"

Ο πολωνός σκηνοθέτης Wojcech Has (1925-2000) ανήκει στη μικρή ομάδα των πλέον παράξενων δημιουργών στην ιστρία του κινηματογράφου. Η γοητεία της ατέλειωτης, ελλειπτικής και δίχως σταματημό αφήγησης μπλέκεται στο έργο του με τον σουρεαλισμό και το παράλογο, ενώ οι ονειρικές εικόνες κυριαρχούν. Ίσως το αποκορύφωμα όλων αυτών βρίσκεται στο "Σανατόριο της Κλεψύδρας", μια παντελώς φευγάτη ταινία του 1973.
Μην ψάχνετε για πλοκή ή λογικό ειρμό γεγονότων. Ο ήρωας φτάνει σε έναν ερειπωμένο πύργο στο πουθενά (θα μπορούσε να είναι ο πύργος του Δράκουλα), που περιβάλλεται από έρημο, χιονισμένο τοπίο, αναζητώντας τον πατέρα του. Αρχικά δεν υπάρχει κανείς. Μετά εμφανίζεται ένας γιατρός που θα τον πληροφορήσει κάτι σαν "μπορούμε να γυρίζουμε πίσω στο χρόνο, έτσι οι ασθενείς μας είναι τώρα νεκροί, αλλά κάποια στιγμή ίσως ξαναζωντανέψουν" ή κάτι τέτοιο, δείχνοντάς του το πτώμα (;;;) του πατέρα του. Υπάρχει κάπου και μια νοσοκόμα και στη συνέχεια η ιστορία παύει να είναι ιστορία και γίνεται μια σειρά συνειρμικών σκηνών που πάει μπρος - πισω στο χρόνο και όπου τα παράλογα συμβαντα έχουν τον πρώτο λόγο.
Μην  προσπαθήσετε να αποκωδικοποιήσετε την πλοκή και να φανταστείτε τι ακριβώς γίνεται. Το όλο φιλμ λειτουργεί κάπως σαν την "Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων". Ο ήρωας, π.χ., μπαίνει κάποια στιγμή κάτω από ένα κρεβάτι σε ένα κλειστό δωμάτιο και βρίσκεται ξαφνικά σε μια πλατεία πόλης γεμάτη κόσμο. Τέτοια πράγματα, για να σας δώσω να καταλάβετε. Ένα από τα πλέον καθηλωτικά στοιχεία του φιλμ είναι οι φοβερές, ονειρικές εικόνες του. Παντού κυριαρχεί μια έντονη αίσθηση παρακμής. τα πάντα είναι ερειπωμένα, εγκαταλειμένα, ξερά, αραχνιασμένα. Και, παράλληλα με αυτό το κλίμα απόλυτης παρακμής, υπάρχει και έντονος ερωτισμός. Δείτε το σαν ένα πραγματικά παραισθισιογόνο ταξίδι στο υποσυνέιδητο, στον κόσμο των επιθυμιών και των ονείρων, γνωρίζοντας από την αρχή ότι πρόκειται για μια ταινία που σπάει κάθε κώδικα αφήγησης. Λειτουργεί, όπως ξαναείπαμε, συνειρμικά. Βρισκόμαστε στην καρδιά του σουρεαλισμού. Όπως ο "Ανδαλουσιανός Σκύλος" ή τα φιλμ του Jodorowsky.
Αν μπορείτε να αφεθείτε και να απολαύσετε κάτι τέτοιο, το συνιστώ. Σίγουρα πάντως λίγοι θα το καταφέρουν. Απλώς να θυμάστε: Στο σινεμά των χωρών του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού μπορεί να κυριαρχούσε ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός, αλλά κάθε άλλο παρά μόνον αυτός υπήρχε. Μια μόνο ματιά στο πολωνικό σινεμά της εποχής θα σας πείσει.