"VARIETY" ΚΑΙ ΕΜΜΟΝΕΣ

 Το 1983 η Bette Gordon γυρίζει το "Variety", μια μάλλον περίεργη ταινία (cult; λίγο πειραματική; δεν ξέρω). Πάντως πρέπει να ανήκει σε γνωστούς κύκλους παρεών της underground πρωτοπορίας,  αφού μουσική έγραψε ο John Lurie και στο καστ συμμετέχει σε δεύτερο, αλά σημαντικό ρόλο η Nan Goldin.

Μια κοπέλα αναγκάζεται λόγω οικονομικών δυσκολιών να δουλέψει στο ταμείο ενός πορνοσινεμά, όπου παρατηρεί τους θαμώνες και κάποιες φορές βλέπει και μέρος των ταινιών. Σιγά - σιγά μπαίνει όλο και περισσότερο στο κλίμα αυτό, στον κόσμο της πορνογραφίας (όχι αυτής καθεαυτής, αλλά στον κόσμο των καταναλωτών πορνογραφίας). Και κυρίως αποκτά εμμονή με έναν κοστουμαρισμένο μεσήλικα που συχνάζει εκεί και μάλλον κάνει περίεργες δουλειές...

Το φιλμ μάλλον με απογοήτευσε. Περιγράφει με ενδιαφέροντα τρόπο το σταδιακό "ρούφηγμα" της ηρωίδας από έναν άγνωστο μέχρι πριν λίγο, παράδοξο και περιθωριακό κόσμο, διαθέτει "βρώμικη" εικόνα με κόκκο, απόλυτο ρεαλισμό, εικόνες της παλιάς, βρώμικης Νέας Υόρκης, αλλά μάλλον συνειδητά χρησιμοποιεί ένα προσχηματικό σενάριο όπου όλα μένουν ανοιχτά, τα όποια ερωτήματα αναπάντητα, οι σχέσεις μετέωρες... Με κούρασε κάπως, αλλά σε κάποιους άρεσε. Είναι αλήθεια ότι δίνει πολύ καλά το κλίμα μιας εποχής και ενός χώρου, αλλά...   

ΕΝΑΣ ΕΦΙΑΛΤΗΣ "ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΚΛΕΙΣΤΑ"

 Το 2018 η Susanne Bier, η γνωστή δανέζα σκηνοθέτιδα δυνατών δραμάτων κάνει απότομη στροφή (προφανώς πήγε στο Χόλιγουντ) και φτιάχνει ένα φιλμ επιστημονικής φαντασίας και μάλιστα με τις Σάντρα Μπούλοκ και τον Τζον Μάλκοβιτς μεταξύ άλλων. "Ανθρώπινη" επιστημονική φαντασία βεβαίως, δίχως τερατώδη εφέ κλπ. κλπ. Βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Josh Malerman και λέγεται "Bird Box" ("Με τα Μάτια Κλειστά" στην Ελλάδα).

Ο κόσμος καταστρέφεται από την έλευση μυστηριωδών πλασμάτων (σας προειδοποιώ ότι δεν θα τα δούμε ποτέ) που, ενώ δεν κάνουν κάτι εμφανές, οδηγούν όποιον τα αντικρίσει σε άμεση αυτοκτονία. Οι ελάχιστοι επιζώντες ζουν σε σπίτια με καλυμμένα παράθυρα και αναγκάζονται στις ελάχιστες, απολύτως απαραίτητες εξόδους τους να έχουν κλειστά μάτια. Μια γυναίκα με δύο μικρά παιδιά είναι υποχρεωμένη να διαπλεύσει με μια μικρή βάρκα ένα ποτάμι (και οι τρεις "στα τυφλά") για να βρει επιζώντες...

Δεν είναι κακή ταινία και νομίζω ότι βλέπεται με αρκετό ενδιαφέρον. Διαθέτει πρωτότυπη ιδέα για να χτίσει ένα μετακαταστροφικό κόσμο και (σχετικά) πειστικές καταστάσεις. Και, αν αναρωτιέστε γι' αυτό, το πολύ καλό "A Quiet Place" είναι επίσης του 2018, οπότε, εφόσον το βιβλίο προϋπήρχε, μάλλον αυτό "έκλεψε" την παρόμοια ιδέα (η "απαγόρευση όρασης" έχει αντικατασταθεί από "απαγόρευση ακοής"). Οι φίλοι της ΕΦ ας το δουν λοιπόν. Ίσως δεν θα συγκλονιστούν, αλλά είναι ευπρόσωπο φιλμ. 

ΥΓ: Ίσως να με έχετε δει να επιμένω ότι δεν πρέπει να συγκρίνουμε ταινίες με τα βιβλία από τα οποία προέρχονται. Διαφορετική τέχνη, διαφορετικά εργαλεία και περιορισμοί ή ελευθερίες κλπ. Ωστόσο έτυχε να έχω διαβάσει το βιβλίο (κυκλοφορεί από το Οξύ) μόλις ένα μήνα πριν, οπότε τα πάντα ήταν πολύ νωπά για να αποφύγω αυτό με το οποίο ο εγώ ίδιος διαφωνώ: Τις συγκρίσεις. Λοιπόν, τονίζοντας ότι δεν θα το σκεφτόμουν καν δίχως αυτή τη συγκυρία, οι χολιγουντιανές "στρογγυλεύσεις" και "διορθώσεις" ήταν κάτι παραπάνω από εμφανείς. Το σαφώς πιο βρώμικο και ζοφερό κείμενο έχει "καθαριστεί" και λειανθεί με απόλυτη επιμέλεια και συνείδηση. Προφανώς έτσι θα γινόταν πιο εύπεπτο άρα πιο πολλά εισιτήρια. Μάλιστα.

ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΑ "ΤΥΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΥΧΗΣ"

 

Το 2023 ο Woody Allen είναι πλέον 88 χρονών και persona non grata στη χώρα του. Αυτό όμως δεν τον εμποδίζει να γυρίζει, όπως πάντα, μια ταινία κάθε χρόνο. Κι αν δεν τον αφήνουν στην Αμερική πάει και τη γυρίζει στη Γαλλία. Αυτό ακριβώς έγινε με τα "Γυρίσματα της Τύχης" (Coup de Chance).

Νεαρό ζεύγος, ευκατάστατο και με καλούς, επίσης ευκατάστατους φίλους, ζει στο Παρίσι και μοιάζει ευτυχισμένο. Μέχρι που η κοπέλα συναντά τυχαία παλιό της συμμαθητή, ο οποίος κάποτε ήταν ερωτευμένος μαζί της και τώρα είναι συγγραφέας και κατά τύχη και πάλι έχει επιστέψει στο Παρίσι... και όλα ανατρέπονται. Πώς θα αντιδράσει ο σύζυγος όταν θα αρχίσει να υποψιάζεται κάτι;

Το φιλμ θυμίζει το εξαιρετικό "Match Point", δίχως βέβαια να το φτάνει. Διαθέτει ένα είδος αστυνομικής - θριλεροειδούς πλοκής, αλλά όλα εδώ γίνονται πολύ πιο ανάλαφρα, ίσως και με κάποιο (λίγο) χιούμορ, όχι στις ατάκες όπως μας έχει συνηθίσει ο Allen, αλλά στο όλο σεναριακό πνεύμα με απροσδόκητους "ντετέκτιβ" και σαφώς επίτηδες "από μηχανής θεούς". Γενικά όλα γίνονται κάπως εύκολα, κάπως στημένα, κάπως αναμενόμενα. Πάντως η κεντρική ιδέα είναι μια από τις πιο εμμονικές του δημιουργού: Ο καθοριστικότατος ρόλος της τύχης στις ανθρώπινες ζωές. Πράγμα που, στο τέλος τουλάχιστον, υποστηρίζεται κάπως άγαρμπα, αλλά νομίζω ότι κι αυτό γίνεται εν γνώσει του. 

Τέλος πάντων, ενώ το βρήκα συμπαθητικό όπως όλα σχεδόν τα φιλμ του δημιουργού, δεν είναι κάτι σπουδαίο κατά τη γνώμη μου. Αλλά πώς θα μπορούσε να είναι στα 88 του; Είναι αξιοθαύμαστο και μόνο το ότι καταφέρνει να κάνει ταινίες σ' αυτή την ηλικία. Τελικά δεν είναι πολύ καλός Woody Allen, αλλά, διάβολε, είναι Woody Allen! (η τελευταία πρόταση απευθύνεται αποκλειστικά στους φανς).

 

"Η Θεωρία του Σύμπαντος" (Die Theorie von Allen, 2023) του Timm Kroger είναι ένα ασπρόμαυρο γερμανικό φιλμ επιστημονικής φαντασίας.

Το 1962 στις Άλπεις, σε απομονωμένο ξενοδοχείο, διοργανώνεται επιστημονικό συνέδριο φυσικής με μερικά από τα καλύτερα μυαλά της Ευρώπης. Ένας νεαρός φοιτητής, πιθανή ιδιοφυία που πιστεύει ότι έχει βρει τη "θεωρία για τα πάντα" που όλοι οι φυσικοί και μαθηματικοί ψάχνουν, θα παρευρεθεί με τον ηλικιωμένο, αυστηρό καθηγητή του. Εκεί θα γνωρίσει έναν άλλο καθηγητή, παλιό συμφοιτητή του δικού του, με εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα: Αλκοολικό, κεφάτο, σαρκαστικό... αλλά και μια μυστηριώδη πιανίστα. Από εκεί και πέρα τα πάντα μπερδεύονται.

Η ταινία παίζει με την ιδέα των παράλληλων συμπάντων. Η μεγάλη της αρετή είναι σίγουρα η ωραία ασπρόμαυρη φωτογραφία και η δημιουργία από το σκηνοθέτη ιδιαίτερης υποβλητικής ατμόσφαιρας. Πέραν της ατμοσφαιρικότητας όμως, φοβάμαι ότι το σενάριο είναι αρκετά χαώδες, δίχως ξεκάθαρες εξηγήσεις για το τι ακριβώς συμβαίνει (ίσως όλα αυτά επίτηδες βέβαια), με συνεχή μέσα-έξω σε δύο διαφορετικά σύμπαντα που μπερδεύονται, με τους ίδιους ανθρώπους εντελώς διαφορετικούς κάθε φορά ως χαρακτήρες... Θα ξαναπώ ότι ο δημιουργός ίσως επεδίωκε συνειδητά όλο αυτό το μπέρδεμα και τα ερωτηματικά που διαρκώς αναφύονται, αλλά προσωπικά μάλλον βαρέθηκα. Κρατάω μόνο την ωραία και μυστηριώδη ατμόσφαιρα και το πικρό τέλος. 

ΓΛΥΚΕΣ "ΠΕΡΑΣΜΕΝΕΣ ΖΩΕΣ"

 

Οι "Περασμένες ζωές" (Past Lives) του 2023 είναι η πρώτη ταινία της κορεάτισας Celine Song, η οποία ζει στη Νέα Υόρκη (δουλεύει στο θέατρο), ενώ είχε μετακομίσει από 12 ετών στον Καναδά. Να λοιπόν ένα πρώτος αυτοβιογραφικός πυρήνας για το υλικό του φιλμ.

Δύο 12χρονοι συμμαθητές είναι οι καλύτεροι φίλοι στο σχολείο στην Κορέα. Το αγόρι είναι ουσιαστικά ερωτευμένο με το κορίτσι με τον τρόπο που εμφανίζονται οι πρώτοι έρωτες. Ξαφνικά όμως εκείνη (με την οικογένειά της προφανώς) πρέπει να μετακομίσουν στον Καναδά και το αγόρι μένει συντετριμμένο. Από εκεί και πέρα οι δυο τους θα ξαναβρίσκονται κάθε 12 χρόνια είτε ιντερνετικά είτε ζωντανά, όταν εκείνος θα επισκεφτεί τη Νέα Υόρκη όπου ζει τώρα η κοπέλα. 

Γλυκό, τρυφερό, ρομαντικό, με τρόπους που καμία σχέση δεν έχουν με τα mainstream αμερικάνικα ή αισθηματικά φιλμ ή τις κομεντί, συγκίνησε πολλούς θεατές (κι εμένα) και συγχρόνως μίλησε χαμηλότονα για διάφορα πράγματα : Για την φύση της τύχης στις ζωές μας (όχι τον ρόλο που παίζει η τύχη, αλλά για το τι είναι τύχη), για διαφορετικούς κόσμους που είναι αδύνατο να σμίξουν (γεωγραφικούς, πολιτισμικούς, επαγγελματικούς κλπ.), για τον έρωτα που βιώνεται διαφορετικά από κάθε άνθρωπο και το ρόλο που παίζει στη ζωή του και άλλα που ίσως ανακαλύψετε. Αλλά κυρίως, όπως και στην "Ερωτική Επιθυμία" του Won Kar-Wai, για τις επιθυμίες που μένουν ανεκπλήρωτες λόγω των συνθηκών της ζωής, δηλαδή της πραγματικότητας.

Καλή ταινία που συνίσταται σε ευαίσθητους/ες.

"ΛΥΚΟΦΩΣ", ΟΜΙΧΛΗ ΚΑΙ ΘΟΛΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

 

Ο Gyorgy Feher (1939-2002) ήταν ένας ούγγρος σκηνοθέτης με πολύ ιδιαίτερο κλίμα στις ταινίες του. Παραδόξως (για το ύφος του) υπήρξε τηλεοπτικός σκηνοθέτης από τις αρχές των 70ς, γύρισε μόνο δύο κινηματογραφικές ταινίες και πιθανόν επηρέασε (λέω πιθανόν επειδή δεν ξέρω το τηλεοπτικό του έργο) τον γνωστό Bela Tarr. Πάντως το "Λυκόφως" (Szürkület) του 1990 κινείται σε παρόμοιο με του Tarr ύφος.

Σε ένα ορεινό χωριό της Ουγγαρίας, σε κάποια περασμένη δεκαετία, ένας αστυνομικός ερευνά το φόνο ενός μικρού κοριτσιού στο δάσος. Όσο η έρευνα δεν φέρνει αποτελέσματα τόσο εκείνος παθιάζεται και γίνεται εμμονικός με την υπόθεση. 

Το ασπρόμαυρο φιλμ διαθέτει θαμπή - σαν να βρισκόμαστε διαρκώς σε ομίχλη - φωτογραφία, παράδοξα, λοξά καδραρίσματα και εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, ενώ η ιστορία μένει συνειδητά ανοιχτή και επιδέχεται πολλές ερμηνείες - ή απόπειρες ερμηνείας. Ίσως να είναι μια αλληγορία για την παντοδυναμία ή για την αδυναμία εξάλειψης του κακού. Πάντως, όπως λέει και ο τίτλος, βρισκόμαστε όντως σε έναν κόσμο δίχως φως, σε ένα συνεχές θαρρείς λυκόφως, σε μια διαρκώς ζοφερή, μουντή πραγματικότητα. 

Η ταινία είναι πράγματι μοναδική και πιθανόν να μη μοιάζει με τίποτα απ' όσα έχετε δει. Ωστόσο προσωπικά με κούρασε φοβερά, σε βαθμό ύπνου. Καθόλου παράξενο βέβαια γιατί όλη η κινηματογράφηση, το ύφος, οι ρυθμοί, μόνο ως υπνωτικοί μπορούν να χαρακτηριστούν. Από πολλούς θεωρείται αριστούργημα. Όχι από μένα. Μοναδικό ναι, το είπα. Αλλά πολύ δύσκολα άντεξα κάτι τόσο βαρύ και κουραστικό.

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΕΝΑΓΩΝΙΩΣ "ΣΗΜΕΙΟ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑΣ"

 Το "Σημείο Επαναφοράς" (Bod Obnovy) είναι μια τσέχικη ταινία επιστημονικής φαντασίας που γύρισε ο Robert Hloz το 2023. Είναι η πρώτη του μεγάλου μήκους.

Σε μια μελλοντική (κοντινή χρονικά) κοινωνία η αστική βία έχει αυξηθεί αφάνταστα. Μια πρωτοποριακή τεχνολογία επιτρέπει στους ανθρώπους να επανέλθουν στη ζωή αλλά, προσοχή, μόνο αν έχει κάποιος πεθάνει από βίαιο θάνατο και όχι από φυσικά αίτια, αρκεί να έχει ένα είδος back up του εαυτού του του τελευταίου 48ωρου, πράγμα που γίνεται πανεύκολα, μέσα σε ένα λεπτό. Οι πάντες το κουβαλάν μαζί τους σε μικροσκοπική συσκευή. Η τεχνολογία αυτή έχει γίνει συνταγματικό δικαίωμα κάθε πολίτη και προσφέρεται δωρεάν. Όταν ένα εύπορο ζευγάρι βρίσκεται δολοφονημένο και δίχως αυτό το back up (οπότε δεν μπορούν να "επανέλθουν") , μία αστυνομικός καλείται να λύσει το μυστήριο, που γίνεται όλο και πιο "μεγάλο" και πολύπλοκο.

Πολύ καλή ταινία επιστημονικής φαντασίας, εξαιρετικά καλογυρισμένη, που συνδυάζει το φανταστικό με το αστυνομικό στοιχείο, με σασπένς και ανατροπές (συνεπείς ανατροπές, όχι αυθαίρετες) και με στοιχεία πολιτικής κριτικής μιας σύγχρονης κατάστασης που όλοι ζούμε (δεν σας λέω άλλα γι' αυτό). Το εντυπωσιακό είναι ότι το γύρισμα, τα (λίγα) εφέ, ο ρυθμός, είναι όλα άψογα και, σε τεχνικό επίπεδο, απόλυτα εφάμιλλα ενός σχετικού αμερικάνικου φιλμ (οι αμερικάνοι, παρά τις συχνότατες μπούρδες που παράγουν, έχουν αναμφισβήτητα κατακτήσει την κινηματογραφική τεχνική, οπότε συχνά στο Χόλιγουντ μιλάμε για "καλογυρισμένες μπούρδες"). Το συγκεκριμένο φιλμ είναι λοιπόν καλογυρισμένο, αλλά, κατά τη γνώμη μου, όχι μπούρδα. Όπως σωστά γράφτηκε στο προγραμματάκι των Νυχτών Πρεμιέρας, ο σκηνοθέτης καλά θα κάνει να ετοιμάζει τις βαλίτσες του για Χόλιγουντ. Τεχνικά τουλάχιστον
είναι έτοιμος.

"LAST VOYAGE OF THE DEMETER": ΑΝΑΛΥΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ "ΔΡΑΚΟΥΛΑ"

 

Το 2023 ο νορβηγός Andre Ovredal (τον θυμόμαστε από το έξυπνο ψευδοντοκιμαντέρ "Κυνηγός Τρολ" του 2010) γυρίζει το "The Last Voyage of Demeter" ("Demeter : Η Αφύπνιση του Κακού" στην Ελλάδα).

Η ιστορία βασίζεται σε ένα πολύ μικρό μέρος του κλασικού μυθιστορήματος του Μπραμ Στόουκερ "Δράκουλας" (από εκεί ξεκίνησαν όλα). Ξέρετε το βιβλίο ή τις αναρίθμητες κινηματογραφικές μεταφορές του; Κάποια στιγμή λοιπόν ο εφιαλτικός κόμης αποφασίζει να φύγει από τον πύργο του και να εγκατασταθεί στο Λονδίνο για να βρίσκεται κοντά στη Μίνα που έχει ερωτευτεί. Ναυλώνει λοιπόν ένα καράβι για να τον μεταφέρει, με το αμπάρι γεμάτο με κιβώτια με χώμα από την πατρίδα του - μόνο που σε ένα από αυτά κοιμάται ο ίδιος τις ώρες της μέρας. Φυσικά κατά τη διάρκεια του ταξιδιού πρέπει να τραφεί. Το καράβι θα φτάσει στις ακτές της Βρετανίας δίχως κανέναν επιβάτη, ως πλοίο φάντασμα...

Δεν σας κάνω σπόιλερ. Η πρώτη - πρώτη σκηνή του φιλμ δείχνει το ακυβέρνητο πλοίο να συγκρούεται στα βράχια.Τι ακριβώς συνέβη όμως κατά τη διάρκεια του καταραμένου αυτού ταξιδιού; Αυτό μας δείχνει το φιλμ. Οι πρωταγωνιστές είναι οι ναυτικοί του πληρώματος, άνθρωποι από διαφορετικές χώρες, με διαφορετικούς χαρακτήρες, οι οποίοι αναλύονται αρκετά. Το ίδιο το "κακό" εμφανίζεται πολύ λίγο. 

Βρήκα την ταινία καλογυρισμένη, ιδιαίτερα ατμοσφαιρική και με πολύ καλό κλίμα εποχής. Δεν θα τρομάξει κανέναν (δεν το ενδιαφέρουν τα ξαφνικά "μπου" που σε κάνουν να πηδάς από το κάθισμά σου), αλλά βασίζεται στη δημιουργία ενός διαρκούς κλίματος ανησυχίας και φόβου, πράγμα που κατά τη γνώμη μου καταφέρνει. Οπότε νομίζω ότι, δίχως να είναι αριστούργημα, είναι ένα αξιοπρεπέστατο φιλμ τρόμου.

ΥΓ: Οι περισσότεροι χαρακτήρες είναι επινοημένοι για το φιλμ. Στο κλασικό βιβλίο δεν δίνεται ιδιαίτερο βάρος στο ταξίδι.

Ο "OPPENHEIMER" ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ

 Ο πάντα μεγαλεπήβολος Christopher Nolan γυρίζει το 2023 το τρίωρο βιογραφικό φιλμ "Oppenheimer", τη μεταφορά δηλαδή στην οθόνη της ζωής του γνωστού επιστήμονα, που θεωρείται ο πατέρας της ατομικής βόμβας. Στο βασικό ρόλο ο Κίλιαν Μέρφυ και γύρω του πλειάδα γνωστών ηθοποιών: Έμιλι Μπλαντ, Ματ Ντέιμον, Ρόμπερτ Ντάουνι τζ., Κένεθ Μπράνα, Ράμι Μάλεκ, Κέισι Άφλεκ, Γκάρι Όλντμαν, Φλόρενς Πιου κ.ά.

Παρακολουθούμε την πορεία του Οπενχάιμερ από φοιτητή έως τα μέσα των 50ς. Ουσιαστικά όμως το φιλμ εστιάζει σε τρεις σημαντικές φάσεις της ζωής του: Στην κατασκευή της ατομικής βόμβας (το περίφημο Σχέδιο Μανχάταν κάποθ στην έρημο της Νεβάδας) και, μεταπολεμικά πλέον, σε δύο "εξεταστικές επιτροπές" (διώξεις ουσιαστικά) του μεγάλου επιστήμονα: Τη μία την εποχή του μακαρθισμού (ο Οπενχάιμερ είχε αριστερό παρελθόν) και μετά σε εξεταστική επιτροπή όπου θα αποκαλυφτούν πολλά για τις σχέσεις του με έναν γερουσιαστή (δεν εννοώ σεξουαλικές σχέσεις). Παράλληλα παρακολουθούμε φάσεις της προσωπικής του ζωής.

ΟΚ. Το είπαμε. Η ταινία είναι μεγαλεπήβολη, καλογυρισμένη, με λαμπρό καστ. Είναι δομημένη με πισωγυρίσματα στο χρόνο, καθώς πηγαινοερχόμαστε από τη μία εποχή στην άλλη (η μία από τις 3 βασικές ιστορίες είναι ασπρόμαυρη). Ναι, μας δίνει την εσωτερική σύγκρουση του βασικού χαρακτήρα - αγάπη για την επιστήμη του και πάθος για τη δημιουργία της περίφημης βόμβας και μετά, όταν βλέπει τα αποτελέσματα, τύψεις, αμφιβολίες και προσπάθειες να περιορίσει τη συνέχεια του κακού (απόπειρες εξιλέωσης μάλλον). Επίσης στα θετικά τοποθετώ και την σαφέστατη κατάδειξη της αμερικάνικης αντικομμουνιστικής υστερίας στα 50ς κυρίως (και μέχρι σήμερα βέβαια), του ασφυκτικού κλίματος και τις διάφορες εξεταστικές επιτροπές - παρωδίες. 

Το φιλμ στο πρώτο μισό ομολογώ ότι με κούρασε. Στο δεύτερο μέρος - για μένα τουλάχιστον -τα πράγματα βελτιώθηκαν, καθώς μπαίνει το στοιχείο του (ψυχολογικού) σασπένς, όταν αποκαλύπτονται διάφορα μυστικά και σκιαγραφούνται καθαρότερα κάποιοι χαρακτήρες και το γιατί δρουν όπως δρουν. 

Το γενικό προσωπικό συμπέρασμα; Καλή ταινία, αλλά όχι "μεγάλη" ταινία. Μου άρεσε που την είδα, αλλά δεν τη θεωρώ κάτι σαν "τομή στην ιστορία του σινεμά" ή κάτι τέτοιο. Α, και κάτι ακόμα: Το έχω ξαναπεί και το επαναλαμβάνω: Δεν είμαι ιδιαίτερα φανατικός οπαδός του "τεράστιου" για πολλούς Nolan. Τον παρακολουθώ, αρκετές φορές μου αρέσει, αλλά μέχρις εκεί. Ούτε μέγιστος ούτε κάτι παρόμοιο. Τα διαρκώς μεγαλεπήβολα οράματά του μάλλον με κουράζουν, καθώς θεωρώ ότι συχνά βρίσκονται στα όρια της φλυαρίας.

"ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΜΙΑΣ ΠΤΩΣΗΣ" ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗΣ

 Το 2023 η γαλίδα Justine Trier γυρίζει την 6η της ταινία και κερδίζει Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες : Η "Ανατομία μιας Πτώσης" είναι ένα δικαστικό δράμα με πρωταγωνίστρια την εξαιρετική Sandra Huller.

Μια διάσημη γερμανίδα συγγραφέας ζει με τον γάλλο σύζυγό της και τον 11χρονο γιο τους (που μετά από ατύχημα έχει χάσει μεγάλο μέρος της όρασής του) σε σχετικά απομονωμένο σαλέ στα χιονισμένα βουνά της Ελβετίας. Όταν ο μικρός επιστρέφει από έναν περίπατο με το σκύλο του θα βρει τον πατέρα του νεκρό στα χιόνια από πτώση από το ψηλό μπαλκόνι του σπιτιού. Πρόκειται για ατύχημα, για έγκλημα ή για αυτοκτονία; Όταν η σύζυγος θεωρείται ύποπτη και οδηγείται στο δικαστήριο θα δούμε ότι και οι τρεις περιπτώσεις είναι εξ ίσου πιθανές.

Η ταινία διατηρεί το αστυνομικής φύσης σασπένς του τι ακριβώς έχει συμβεί. Ωστόσο αυτό είναι το πρώτο επίπεδο. Διότι καθώς πολλές ανατροπές θα συμβούν και πολλά περιστατικά θα αποκαλυφθούν (σημειώστε ότι οι ανατροπές έχουν να κάνουν με τους χαρακτήρες και τις σχέσεις των ηρώων και όχι με το πώς έγιναν τα γεγονότα), αυτό που όντως "ανατέμνεται" είναι οι σχέσεις του ζευγαριού, οι χαρακτήρες τους, οι σχέσεις με το παιδί τους, οι επαγγελματικοί τους κόσμοι και οι τριβές που προκαλούν... με λίγα λόγια οι τεταμένες, δύσκολες και πολύπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα μέλη μιας σύγχρονης οικογένειας. Γλώσσα, φύλο, σεξουαλικές προτιμήσεις, επάγγελμα, ανατροφή παιδιού, σχέσεις εξουσίας, όλα μπαίνουν στο παζλ και εξετάζονται. Τελικά, αυτό που μένει είναι μια διαρκής δυσκολία, ένα συνεχές ανικανοποίητο... Αυτά νομίζω χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο κόσμο - τον δυτικό τουλάχιστον. Έτσι δεν είναι; Και μη ξεχνάτε: Δεν υπάρχει δίκιο και άδικο, καλοί και κακοί. Όλοι φέρουν τις ευθύνες τους και όλοι έχουν τα δίκια τους...

Πολύ ενδιαφέρον φιλμ, που αμέσως κατακτά μια θέση στη λίστα με τα καλύτερα της χρονιάς.

"ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟΠΛΑΝΗΣΗΣ"... ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΜΕΝΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΛΕΟΝ (ΜΟΝΟ) ΓΛΥΚΕΣ ΚΑΙ ΧΑΡΙΤΩΜΕΝΕΣ

 "Μαθήματα Αποπλάνησης" στην Ελλάδα ή "No Hard Feelings" κανονικά. Είναι μια κομεντί του 2023 που γύρισε ο Gene Stupnitsky (ορίστε;). Είναι πάντως η δεύτερη ταινία του. Όπως πάντα ιδιαίτερα σέξι η Τζένιφερ Λόρενς και σε δεύτερο ρόλο ο Μάθιου Μπρόντερικ.

Εύποροι γονείς προσπαθούν να βγάλουν από το καβούκι του τον 19χρονο γιο τους, που ετοιμάζεται να φύγει για το κολλέγιο, αλλά δεν αφήνει με τίποτα το δωμάτιό του, δεν έχει παρέες και από γκόμενες... ούτε κατά διάνοια. Προσλαμβάνουν λοιπόν εκρηκτική 30άρα με μεγάλα και άμεσα οικονομικά προβλήματα για να τον αποπλανήσει και να του δείξει πώς γίνονται τα πράγματα. Το σεξ δηλαδή, για να καταλαβαίνουμε ακριβώς για τι μιλάμε.

Όπως αντιλαμβάνεστε η συγκεκριμένη κομεντί δεν είναι ακριβώς σαν τις περισσότερες με τη ζαχαρωμένη ατμόσφαιρα και τα αισθηματικά χτυποκάρδια των ηρώων. Εδώ πάμε κατ' ευθείαν στο ψητό ... κι αν μας προκύψει και κανένας έρωτας στο δρόμο... ΟΚ, θα δούμε. Άλλοι καιροί, άλλα ήθη... Να μιλήσουμε για ενηλικίωση της κομεντί (συνυπολογίζοντας και κάποιες γυμνές εμφανίσεις της Τζένιφερ); Δεν ξέρω. Διότι, παρ' όλα αυτά, τη βρήκα μέτρια ως ταινία, αν και διασκέδασα σε μερικά σημεία. Περισσότερο πνεύμα και έμπνευση χρειάζεται για να ανανεωθεί πραγματικά ένα κουρασμένο είδος και όχι απλώς και μόνο περισσότερες πικάντικες καταστάσεις...

ΟΤΑΝ Η "BARBIE" ΓΙΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΗ

 

Δεν είναι τυχαία σκηνοθέτης η Greta Gerwig. Γι' αυτό και όταν μεταφέρει στην οθόνη τη "μισητή" για πολλούς "Barbie" (ναι, τη γνωστή κούκλα), σίγουρα δεν κάνει μια απλή, κοριτσίστικη (για κορίτσια κάτω των 12 εννοώ) ιστορία. Κάθε άλλο. Και έχει μαζί της τη Μάργκοτ Ρόμπι, τον Ράιαν Γκόσλινγκ και τον Γουίλ Φερέλ και γράφει και το σενάριο έχοντας ως συν-σεναριογράφο τον καλό σκηνοθέτη Noah Baumbach. Οπότε...

Η Μπάρμπι, μαζί με πάμπολλες άλλες Μπάρμπι (κάθε τρεις και λίγο η εταιρία κυκλοφορεί διάφορες "ενσαρκώσεις" της του στιλ Μαύρη Μπάρμπι, νοσοκόμα Μπάρμπι κλπ. κλπ.) και επίσης πάμπολλους αντίστοιχους Κεν ζει στην πλαστική, ροζ χώρα της, την Barbieland, σε μια διαρκή ευτυχία, ένα διαρκές πάρτι και, φυσικά, απόλυτα εκτός χρόνου. Ώσπου βιώνει μια... υπαρξιακή κρίση αναρωτώμενη αν όλα αυτά ξύρω της είναι αληθινά... Τελικά καταλήγει να αποφασίσει να βγει στον Πραγματικό Κόσμο - και βέβαια ο Κεν την ακολουθεί...

Εντάξει λοιπόν, δεν είναι η ηλίθια παιδική ταινία που πολλοί φοβόντουσαν και δεν μας μιλά για κορίτσια που πρέπει να είναι πάντα άψογα - χτένισμα, ντύσιμο, νύχια κλπ. κλπ., το αντίθετο μάλιστα. Η υπαρξιακή κρίση και η κάθοδος στον αληθινό κόσμο συνοδεύεται σαφώς με φεμινιστική ματιά (οι Κεν είναι οι "κακοί" άλλωστε), με κριτική στον κόσμο της κατανάλωσης, με ένα γενικότερο κλίμα του στιλ "ξυπνήστε και αντιμετωπίστε την κάθε άλλο παρά παραμυθένια πραγματικότητα" και προχωρά ακόμα και σε αυτοσαρκασμό και σάτιρα της Ματέλ, της πραγματικής εταιρίας που επινόησε και κατασκευάζει τις Μπάρμπι. Όλα αυτά με πολύ χιούμορ (όντως διασκέδασα σε κάποια σημεία) και με τον Ράιαν Γκόσλινγκ (Κεν) όλα τα λεφτά όταν ενσαρκώνει διάφορες σπαρταριστές όψεις της φαλλοκρατίας, γελοιοποιώντας την βεβαίως με κάθε τρόπο. Και, κερασάκι στην τούρτα, η εκπληκτική πρώτη σκηνή - παρωδία της "Οδύσσειας του Διαστήματος"!

Συμπέρασμα: Είναι καλύτερο απ' ότι νομίζατε (νομίζαμε), είναι διασκεδαστικό, διαθέτει το είδος προβληματισμού που είναι της μόδας σήμερα, οπότε μια χαρά πέρασα. Φυσικά δεν είναι η "μεγάλη ταινία" (αλίμονο τώρα), αλλά βλέπεται μια χαρά! Κι αν τελικά η Ματέλ έβγαλε εκατομμύρια από τον ίδιο τον αυτοσαρκασμό της και την αμφισβήτηση της ίδιας της "χήνας με τα χρυσά αυγά" της, τι να κάνουμε; Σε στυγνό καπιταλισμό ζούμε, ο οποίος δεν διστάζει να "πουλήσει το σκοινί που θα τον κρεμάσει" (ξέροντας βεβαίως κατά βάθος ότι δεν πρόκειται να κρεμαστεί με κάτι τέτοια). Άλλωστε και η Marvel το ίδιο δεν κάνει εδώ και δεκαετίες;

"DEAD HEAT" : ΜΠΑΤΣΟΙ ΚΑΙ ΤΡΕΛΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ

 Το 1988 ο άγνωστος Mark Goldblatt γυρίζει την πρώτη από τις 2 όλες κι όλες ταινίες του, το "Dead Heat" με τους Τριτ Ουίλιαμς και Τζο Πίσκοπο. Πρόκειται για κωμωδία τρόμου και δράσης. 

Δύο αστυνομικοί αντιμετωπίζουν κτηνώδεις ληστές τράπεζας οι οποίοι έχουν την... ασυνήθιστη ιδιότητα να μην πεθαίνουν όταν τους πυροβολούν. Όταν παρόμοια περιστατικά πολλαπλασιάζονται αναλαμβάνουν να εντοπίσουν τον σατανικό επιστήμονα που κρύβεται πίσω απ' όλα αυτά και εισέρχονται στα άδυτα μιας φαρμακευτικής εταιρίας.

Δράση, τρόμος με σχεδόν ζόμπι όντα - με διαφορετικές ιδιότητες όμως από τα ζόμπι που ξέρετε, κάμποσες αστείες ατάκες και καταστάσεις, πυροβολισμοί κλπ. συνθέτουν ένα θέαμα κατάλληλο για πολλά ποπ κορν και πατατάκια και ό,τι άλλο επιθυμείτε. Φυσικά απλοϊκή ιστορία (αλλά με σχετικό χαβαλέ) και κυρίως αφόρητα 80ς σε κοστούμια, κομμώσεις και εν γένει ατμόσφαιρα. Α, και κάποιες αρκετά σπλάτερ σκηνές, που ελπίζω να μην ενοχλήσουν όσους δεν τις αντέχουν και βλέπουν το φιλμ μόνο για να διασκεδάσουν. Όπως καταλάβατε απλός χαβαλές και τίποτα παραπάνω.  

¨Η ΡΙΖΑ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ" Ή ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΠΩΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ

 

Να μια ενδιαφέρουσα γαλλόφωνη ταινία από το πουθενά! Εννοώ ότι δεν γνώριζα ούτε το δημιουργό της  ούτε κάτι άλλο γι' αυτήν: "Η Ρίζα του Κακού" (L'Origine du mal, 2022) του Sebastien Marnier.

Μια γυναίκα με μεγάλα οικονομικά προβλήματα (κινδυνεύει να μείνει στο δρόμο) αποφασίζει μετά πολλούς δισταγμούς να επικοινωνήσει με τον πλούσιο πατέρα της, ο οποίος της είναι παντελώς άγνωστος αφού δεν τον έχει συναντήσει ποτέ από πολύ μικρό κοριτσάκι (όταν χώρισαν οι γονείς της δεν συναντήθηκαν ποτέ ξανά κι εκείνη μεγάλωσε μακριά του με τη μητέρα της). Αυτός θα τη δεχτεί συγκινημένος στο πολυτελέστατο σπίτι του σε μικρή πόλη όπου ζει με την οικογένειά του, η οποία όμως οικογένεια δεν τη δέχεται με την ίδια θέρμη...

Έξυπνο σενάριο και πολλές ανατροπές, που δεν αφορούν μόνο τα όσα συμβαίνουν και τις εξελισσόμενες καταστάσεις, αλλά και τον ίδιο τον χαρακτήρα αρκετών από τους ήρωες, που αποκαλύπτει διαφορετικές πτυχές. Συνεχές παιχνίδι με το χρόνο (η αφήγηση δεν είναι γραμμική), το οποίο όμως έχει λόγο ύπαρξης αφού κάθε φορά φωτίζει καινούριες πτυχές της ιστορίας, υπόγεια ένταση που σιγοβράζει, οι συχνά άβολες καταστάσεις και η όλη εκκεντρικότητα της οικογένειας, όλα επιτείνουν μια ατμόσφαιρα μυστηρίου και γεννούν διαρκώς ερωτηματικά. Δεν πρόκειται για ταινία τρόμου - καθόλου, αλλά για ένα αρκετά πρωτότυπο ψυχολογικό θρίλερ. Μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον!

"DREAMSCOPE" : ΜΠΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ

"Η ΓΗ ΤΡΕΜΕΙ" ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΡΕΑΛΙΣΜΟΥ

 

Βρισκόμαστε στο 1948. Στην πάμφτωχη, μισοκατεστραμμένη μεταπολεμική Ιταλία ξεσπά ορμητικά ο νεορεαλισμός με μια πλειάδα νέων σκηνοθετών που θα αλλάξουν το παγκόσμιο κινηματογραφικό τοπίο. Τη χρονιά αυτή ο Luchino Visconti (1906-1976) γυρίζει την τρίτη ταινία του "Η Γη Τρέμει" (La Terra Trema).

Σε ένα μικρό ψαράδικο χωριό της Σικελίας η ζωή είναι δύσκολη και η φτώχεια είναι ο (απαράβατος;;;) κανόνας. Το φιλμ παρακολουθεί την ιστορία μιας οικογένειας ψαράδων : Παππούς, μητέρα, δύο γιοι, μία κόρη. Ενώ οι άντρες παλεύουν και θαλασσοπνίγονται ουσιαστικά για την επιβίωση και μόνο, οι μεσάζοντες (χονδρέμποροι ψαριών) κερδοσκοπούν αγοράζοντας εκβιαστικά τη ψαριά για ψίχουλα. Ο μεγάλος γιος, ονειροπόλος από τη φύση του, θα εξεγερθεί στην κατάφωρη αδικία απαιτώντας μια πιο αξιοπρεπή ζωή.

Η ταινία φέρει όλα τα γνωρίσματα του νεορεαλισμού. Ο Βισκόντι πήγε στο ψαράδικο χωριό και έμεινε εκεί για καιρό για να γυρίσει το φιλμ, που διαρκεί 2 ώρες και 40 λεπτά! Με γυρίσματα δίχως την παραμικρή υποψία στούντιο, μόνο σε φυσικούς χώρους, και ερασιτέχνες ηθοποιούς, οι πραγματικοί κάτοικοι δηλαδή, οι οποίοι μάλιστα μιλούν τη σικελική διάλεκτο που είναι σχεδόν ακατανόητη σε άλλα μέρη της χώρας. ΄Γι' αυτό η ταινία αρχικά απέτυχε και ο σκηνοθέτης αναγκάστηκε να προσθέσει voice over (με τη δική του φωνή μάλιστα) για να εξηγεί τι γίνεται και να είναι κατανοητή σε όλη τη χώρα.

Η ιστορία ακολουθεί βεβαίως μια καθαρά μαρξιστική λογική, καταδεικνύοντας την αδίστακτη εκμετάλλευση των "κάτω" από τους προνομιούχους (εδώ είναι οι μεσάζοντες) και προτείνοντας την ανατροπή της αδικίας - και την ελπίδα, που "δεν πεθαίνει" όταν τα πάντα αποτύχουν. Παράλληλα παρακολουθεί την προσωπική πορεία των τριών νέων παιδιών της οικογένειας, που παρά τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης (και κυρίως δουλειάς) διατηρούν τους διαφορετικούς χαρακτήρες τους και ακολουθούν διαφορετικές πορείες και λύσεις για να καλυτερέψουν τη ζωή τους.

Δεν θα προτείνω την ταινία σε όλους. Μόνο σε όσους θέλουν να γνωρίζουν την ιστορία του κινηματογράφου (το φιλμ κατέχει σημαντική θέση σ' αυτή, ως ένα από τα πρώτα δείγματα του νεορεαλισμού). Πιστεύω ότι σήμερα μάλλον θα κουράσει το μέσο θεατή (ιδιαίτερα αν είναι εθισμένος στη δράση). Σίγουρα ενοχλεί το voice over που είπαμε πιο πάνω, αλλά εξηγήσαμε τις ανάγκες για τις οποίες έγινε. Όσοι ενδιαφέρεστε όμως για κάποια σημαντικά και ιστορικά φιλμ μην το χάσετε (αφήστε που τα "μηνύματα" και η πολιτική του άποψη ισχύουν ως σήμερα, άσχετα αν - στη δύση τουλάχιστον -  δεν υπάρχουν πια τόσοι μεροκαματιάρηδες που παίζουν τη ζωή τους κορώνα - γράμματα για ένα κομμάτι ψωμί)...

ΟΤΑΝ Ο "ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΣ" ΚΑΙΓΕΤΑΙ...

 Στο πρώτο μισό των 70ς (και λίγο μετά) το πονηρό Χόλιγουντ ανακαλύπτει έναν ακόμα τρόπο να βγάζει εκατομμύρια: Τιw ταινίες καταστροφής. Ηφαίστεια, ουρανοξύστες που καίγονται, σεισμοί και καταποντισμοί, θανατηφόρα έντομα και άλλα πολλά επιστρατεύονται για να σκορπίσουν τον πανικό. Εμβληματική ταινία του είδους παραμένει "Ο Πύργος της Κολάσεως" (The Towering Inferno), γυρισμένο το 1974 από τον βρετανό (που δούλευε στις ΗΠΑ) John Guillermin (1925-2015), ο οποίος είχε κάνει κι άλλες επιτυχίες στα 70ς. Όπως συνηθιζόταν στο είδος, το φιλμ βρίθει από ονόματα τεράστιων ηθοποιών, παλιότερων και σύγχρονων τότε. Πάρτε μια βαθιά ανάσα να ξεκινήσουμε : Πωλ Νιούμαν, Στιβ Μακ Κουίν, Ουίλιαμ Χόλντεν, Φέι Ντάναγουει, Φρεντ Ασταίρ, Ρίτσαρντ Τσάμπερλεν, Τζένιφερ Τζόουνς, Ρόμπερτ Βον, Ρόμπερτ Βάγκνερ κ.ά.!

Ένας γιγάντιος, σούπερ μοντέρνος (και πανάκριβος) ουρανοξύστης με σούπερ τεχνολογικά γκάτζετ της εποχής, εγκαινιάζεται σε μια σούπερ επίσημη τελετή με σούπερ επίσημους καλεσμένους (δήμαρχο της Ν. Υόρκης, γερουσιαστές, διασημότητες κλπ.). Όλα τα media καλύπτουν την τελετή. Και, ναι, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων παίρνει φωτιά από βραχυκύκλωμα στους κάτω ορόφους. Ακολουθεί πανικός καθώς δεκάδες άνθρωποι πασχίζουν να διασωθούν, παγιδευμένοι στο αχανές εστιατόριο του τελευταίου ορόφου, όπου γίνεται το πάρτι. 

Καταλαβαίνετε : Διαρκές σασπένς και αγωνία, πάμπολλοι χαρακτήρες, "καλοί" και "κακοί", εκατόμβες νεκρών, θεαματικές σκηνές φωτιάς και καταρρεύσεων, παράτολμες διασώσεις, διάφοροι ηρωισμοί από πυροσβέστες, αλλά και μερικούς καλεσμένους και άλλα πολλά συνθέτουν ένα σχεδόν τρίωρο υπερθέαμα (για την εποχή του), όπου η φρίκη εναλλάσσεται με τη συγκίνηση και, σε ορισμένα σημεία, με το μελό. Έχει πάντως ενδιαφέρον το ότι η αιτία της όλης φρίκης πηγάζει από κακοτεχνίες (κακής ποιότητας υλικά) που έχουν χρησιμοποιηθεί από τους μεγαλοκατασκευαστές - παρά τις ρητές προδιαγραφές του αρχιτέκτονα - για να κερδίσουν λεφτά. Δεν είναι λοιπόν καινούριο φαινόμενο, μην ανησυχείτε.

Υπάρχει βεβαίως αρκετή αφέλεια σε κάποιες σκηνές και ο συνήθως σαφής διαχωρισμός σε καλούς και κακούς χαρακτήρες, ωστόσο μάλλον αξίζει να το δει κανείς (σε μεγάλη αν είναι δυνατόν οθόνη) έστω και για να έχει μια καλή εικόνα της εποχής της γέννησης των χορταστικών blockbuster. Το φιλμ είχε κόψει τα περισσότερα εισιτήρια της χρονιάς στις ΗΠΑ.

Η ΚΟΛΑΣΗ ΕΝΟΣ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ ΣΤΟ "ΠΟΙΟΣ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΗ ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ ΓΟΥΛΦ;"

Το 1966 ο Mike Nichols (1931-2014) κάνει το εντυπωσιακό ντεμπούτο του με το ασπρόμαυρο δράμα "Ποιος Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;" από το ομώνυμο θεατρικό του Edward Albee, με ογκόλιθους επί της οθόνης το ζεύγος Ελίζαμπεθ Τέιλορ - Ρίτσαρντ Μπάρτον.

Ένα μεσήλικο ζευγάρι με δύσκολη, θυελλώδη σχέση αγάπης / μίσους, βουτηγμένο στα αλκοόλ και τον καπνό, καλεί για μια ατέλειωτη νύχτα ένα νεότερο ζευγάρι και επιδίδεται σε μια (ψυχολογική / λεκτική) "ανθρωποφαγία" τόσο ενάντιά τους όσο και ο ένας ενάντια στον άλλον. Μέχρι τελικής εξουθένωσης.

Η ταινία φέρει έντονα τα σημάδια της θεατρικής της προέλευσης - εξ ορισμού ίσως, αφού πρόκειται για ένα βαρύ ψυχολογικό δράμα δωματίου. Επιγραμματικά μπορώ να πω ότι περιγράφει με τρόπο δύσκολο, σχεδόν αφόρητο μερικές φορές για τον θεατή, την κόλαση που επικρατεί στις σχέσεις του αρχικού ζευγαριού - ή ίσως, μεταφορικά, στις σχέσεις πάμπολλων ζευγαριών που είναι πολλά χρόνια μαζί. Εδώ πάντως υπάρχει και μια περαιτέρω σαδιστική διάσταση, αφού οι δυο τους είναι σα να προσπαθούν διαρκώς να καταστρέψουν τη σχέση και του άλλου, του νέου ζευγαριού. Παίζουν μαζί τους σαν τη γάτα με το ποντίκι και συγχρόνως κατασπαράζουν ο ένας τις σάρκες του άλλου. Σιγά - σιγά, αριστοτεχνικά, ξεδιπλώνονται συναισθήματα, χαρακτήρες και κίνητρα των ηρώων, κρυμμένα μυστικά βγαίνουν στη φόρα μαζί με ενοχές και τραύματα που έχουν αφήσει παλιές ιστορίες, ίσως και ο βαθύτερος λόγος της συμπεριφοράς τους... Και, μη ξεχνάτε, και το νεαρό ζευγάρι έχει κι αυτό τα σκοτεινά σημεία στη σχέση του κι ας είναι τόσο νέοι. 

Η Τέιλορ, με ρεσιτάλ ηθοποιίας, μπορεί σε αρκετά σημεία να γίνεται αληθινά αφόρητη, στρίγγλα, να είναι ένας από τους ενοχλητικότερους χαρακτήρες που είδαμε ποτέ στην οθόνη και βέβαια ο Μπάρτον την ακολουθεί κατά πόδας. Καλοδουλεμένο από ψυχολογικά σκοπιά, προειδοποιώ ότι είναι δύσκολο και βαρύ στη θέασή του. Ίσως μπορεί να καταρρακώσει και τον θεατή, όπως καταρρακωμένοι είναι και οι ίδιοι οι ήρωες...

"ΘΕΩΡΗΜΑ": ΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ "ΔΥΣΚΟΛΗ" ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ

 

Το 1968 ο Pier Paolo Pasolini (1922-1975) γυρίζει το "Θεώρημα", μια από τις γνωστότερες ταινίες του, με τον Τέρενς Σταμπ και τη Σιλβάνα Μάγκανο. Ένα μάλλον δύσκολο φιλμ.

Ένας νεαρός μένει για ένα διάστημα στο πολυτελές σπίτι μιας πλούσιας οικογένειας. Σιγά σιγά κάνει έρωτα με όλα ανεξαιρέτως τα μέλη της και με την υπηρέτρια, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας ή τάξης. Όταν φεύγει η ζωή όλων δεν μπορεί να είναι ίδια με πριν.

Οι "αναγνώσεις" του φιλμ μπορεί να είναι πολλές. Φυσικά ο Παζολίνι, μαρξιστής και χριστιανός ταυτόχρονα, έχει ως κύριο μέλημα να αποδείξει και να διαλύσει τις αστικές προκαταλήψεις, να σπάσει όλα τα ταμπού της αστικής τάξης, να καταδείξει σε τελική ανάλυση την αλλοτρίωσή της. Φυσικά τα κυριότερα (ή προφανέστερα) ταμπού σχετίζονται με το σεξ και τις ποικίλες απαγορεύσεις γύρω απ' αυτό. Όλοι το απολαμβάνουν (προφανώς), αλλά οι μετά αντιδράσεις θα είναι ποικίλες, από τις αβάσταχτες τύψεις έως τον εθισμό σ' αυτό. Σίγουρα πάντως είναι αφύσικες και μαζοχιστικές, θα λέγαμε, τονίζοντας έτσι την πνιγηρή, ασφυκτική και δυσάρεστη κατάσταση που επικρατεί κάτω από την απαστράπτουσα επιφάνεια του πλούτου και της άνεσης. Και, φυσικά, μετά το "άφημά" τους στη γοητεία του ξένου και στην απαγορευμένη ηδονή θα ακολουθήσει, μαθηματικά σχεδόν, η πλήρης διάλυση της οικογένειας. Μόνο η (χριστιανή) υπηρέτρια θα ακολουθήσει μια άλλου είδους "πειθαρχία" και θα οδηγηθεί στο θαύμα και την (περίπου) μεταφυσική εξαϋλωση (η χριστιανική πλευρά του Παζολίνι που λέγαμε). Να έχουμε υπ' όψη, βεβαίως, ότι όλα αυτά συμβαίνουν στο '68, όπου ενώ έχει μεν ξεσπάσει η σεξουαλική επανάσταση, που αφορά ουσιαστικά μια μερίδα των τότε νέων, στα υπόλοιπα στρώματα τα πράγματα παραμένουν αφόρητα πνιγηρά: Το σεξ σχετίζεται πάνω απ' όλα με την ενοχή.

Όλα αυτά αποτελούν εξαιρετική τροφή για σκέψη και οδηγούν σε ποικίλους προβληματισμούς και αναλύσεις. Ωστόσο θα πω την καθαρά προσωπική μου άποψη: Ποτέ δεν με άγγιξε πραγματικά το στεγνό και στρυφνό σινεμά του Παζολίνι (αισθητικά εννοώ). Κι εδώ έχουμε αυτή τη "λιτότητα" στην εικόνα, την αίσθηση της αυστηρότητας, τα μουντά χρώματα κλπ. κλπ. Δεν απορρίπτω φυσικά έναν από τους πιο τολμηρούς και ρηξικέλευθους δημιουργούς της εποχής του, απλώς, καθαρά προσωπικά και υποκειμενικά, δεν μου αρέσει ιδιαίτερα η αισθητική του.

"GALVESTON": ΕΝΑ ΟΝΤΩΣ ΜΑΥΡΟ ΝΟΥΑΡ

 Η γαλλίδα Melanie Laurent είναι κυρίως ηθοποιός (τη θυμόμαστε μεταξύ άλλων από το επιστημονικής φαντασίας "Οξυγόνο", όπου πρωταγωνιστούσε σχεδόν μόνη της). Ωστόσο από το 2011 σκηνοθετεί τακτικά ενδιαφέρουσες ταινίες. Το 2018 γυρίζει το καλό σύγχρονο νουάρ "Galveston" στις ΗΠΑ με τους Μπεν Φόστερ και Ελ Φάνινγκ στους βασικούς ρόλους.

Ένας εκτελεστής μοιάζει "τελειωμένος", τόσο επειδή τον κυνηγά το πρώην αφεντικό του όσο και λόγω προσωπικών καταχρήσεων. Κάποια στιγμή, προσπαθώντας να γλυτώσει από μια ενέδρα, θα σώσει μια πόρνη. Στη συνέχεια θα βρεθεί κυνηγημένος μαζί της και με την τρίχρονη αδελφή της και όλοι θα κατευθυνθούν προς τη μικρή πόλη Galveston...   

Σύγχρονο νουάρ από τα πλέον "μαύρα" και απελπισμένα. Σκληρό, αλλά και με ένα είδος υποδόριας ευαισθησίας, γεμάτο "τελειωμένους", αυτοκαταστροφικούς χαρακτήρες και βρώμικες καταστάσεις, δεν κάνει καμιά παραχώρηση σε χάπι εντ και άλλα σχετικά και προχωρεί σε "δύσκολες" λύσεις. Προσωπικά μου άρεσε αρκετά και το συνιστώ στους φίλους του νουάρ, αλλά και σε όσους δεν αρέσκονται στις συνήθεις χολιγουντιανές ευκολίες. Για να ασχοληθώ κάποια στιγμή και με τις υπόλοιπες ταινίες που σκηνοθέτησε η Laurent...