"ΤΡΕΛΗ ΧΑΡΑ" ΚΑΙ... ΤΡΕΛΑ

Ο ιταλός Paolo Virzi έχει γυρίσει αρκετές ταινίες, προσωπιά όμως έχω δει μέχρι σήμερα μόνο το "Ανθρώπινο Κεφάλαιο", που μου άρεσε αρκετά. Το 2016 γυρίζει την "Τρελή Χαρά" (La Pazza Gioia) με τις καλές Βαλέρια Μπρούνα-Τεντέσκι και Μικαέλα Ραματσότι, κάτι ανάμεσα σε "Θέλμα και Λουίζ" και "Φωλιά του Κούκου", σε ιταλική εκδοχή φυσικά.
Δύο έγκλειστες σε ψυχιατρικό ίδρυμα, η μια με κατάθλιψη και σχεδόν κατατονικές τάσεις, η άλλη υπερκινητική και εξωστρεφής σε βαθμό κακουργήματος, δραπετεύουν και περιπλανιούνται σε διάφορα μέρη. Θα περάσουν και από τα σπίτια τους - ταπεινής καταγωγής η μία, πλούσια μεγαλοαστή η άλλη - και σιγά - σιγά, ψηφίδα με ψηφίδα, θα μάθουμε το παρελθόν τους (σε αρκετά σημεία τραγικό). Στο μεταξύ η δίχως σαφή προορισμό περιπλάνηση θα τις δέσει με βαθιά φιλία, παρά την απόλυτη μεταξύ τους αντίθεση.
Το φιλμ ισορροπεί ανάμεσα σε κωμωδία και βαθύ δράμα, σε χαμόγελο και δάκρυ, είναι ταινία δρόμου, αλλά και μια ματιά πάνω στις ψυχικες διαταραχές και τη σχέση των ασθενών αυτών με την κοινωνία. Ωστόσο νομίζω ότι κλείνει πολύ περισότερο προς το δράμα, καθώς οι καταστάσεις που βιώνουν οι ηρωίδες δεν είναι και τόσο για γέλια (συνήθως), ενώ το παρελθόν τους (της μίας ιδιαίτερα) είναι κατάμαυρο. Υπάρχουν νύξεις γαι τη θεραπευτική δύναμη της ελευθερίας και τη χαρά που μπορεί να δώσει αυτή, ωστόσο το φιλμ δεν υποστηρίζει ότι θα έπρεπε να αφεθούν επίσημα ελεύθερες, καθώς κάποιες από τις ενέργειές τους είναι σαφώς επικίνδυνες. Οπότε χαρά, ελευθερία, ναι, αλλά ο εγκλεισμός παραμένει απαραίτητος.
Το φιλμ δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσίασε. Οι ηθοποιίες είναι πολύ καλές, αρκετές σκηνές είναι ευφάνταστες ή/και διασκεδαστικές, αλλά δεν κατάλαβα ακριβώς τι ήθελε να πει. Το ίδρυμα ούτως ή άλλως είναι αρκετά προοδευτικό, από την άλλη η χαρά της ελεθερίας παρουσιάζεται, αλλά αυτή (η ελευθερία) δεν είναι τελικά και πολύ θεραπευτική (απλώς δίνει κάποια χαρά), οπότε; Σε περιπτώσεις σαν αυτές των δύο γυναικών ο εγκλεισμός είναι μια χαρά (δεν διαφωνώ προσωπικά σ' αυτό σε βαριές περιπτώσεις, αλλά δεν αντιλαμβάνομαι το νόημα της ταινίας).
Μια συμπαθητική λοιπόν ματιά πάνω σε μια απόδραση και μια φιλία (ίσως το τελικό συμπέρασμα να είναι η ανάγκη της φιλίας) και όχι κάτι παραπάνω. Πάντως οφείλω να δηλώσω ότι το φιλμ αρέσει στο κοινό και σε αρκετά φεστιβάλ πήρε Βραβείο Κοινού. Προσωπικά το "Ανθρώπινο Κεφάλαιο" μου άρεσε περισσότερο.

"SHOCK CORRIDOR" ΠΟΥ ΑΚΟΜΑ ΣΟΚΑΡΕΙ

Γνωρίζετε πιθανόν την περίπτωση του Samuel Fuller (1912-1997).  Χαρακτηριστικός "μπι-μουβάς" δημιούργησε μερικές από τις καλύτερες "φτηνές" ταινίες και θαυμάστηκε από σημαντικούς νεότερους δημιουργούς όπως, για παράδειγμα, ο Βέντερς. Μια από τις πιο δυνατές του ταινίες είναι το "Shock Corridor" του 1963.
Ένα έγκλημα συμβαίνει μέσα σε ένα φρενοκομείο. Ένας φιλόδοξος και μάλλον αλαζόνας δημοσιογράφος (συμπεριφέρεται και σχετικά άσχημα και στην κοπέλα του) συλλαμβάνει το σχέδιο να παραστήσει τον ψυχοπαθή, να κλειστεί στο άσυλο και να μπορέσει έτσι να ερευνήσει τον φόνο. Στόχος του η δόξα και το βραβείο Πούλιτζερ! Τα πράγματα όμως εκεί μέσα δεν είναι τόσο απλά...
Ζοφερή ασπρόμαυρη ταινία, γυρισμένη αποκλειστικά σχεδον στο χώρο του ψυχιατρείου - επιτείνοντας έτσι το κλειστοφοβικό στοιχείο - παίζει σαρδόνια με την ιδέα ότι "όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρώνε οι κότες" (για να το πω χρησιμοποιώντας μια παροιμία). Ο εγκλεισμός του ήρωα, η διαρκής συναναστροφή με διαταραγμένους ανθρώπους και η διαρκής προσπάθεια να υποδύεται τον διαταραγμένο ο ίδιος δεν μπορούν να αφήσουν αλώβητο τον ψυχικό του κόσμο. Το φιλμ παρακολουθεί με ανατριχιαστικό τρόπο την δική του πορεία προς το σημείο μη επιστροφής - ή, αν θέλετε, το τίμημα της υπέρμετρης φιλοδοξίας, σχεδόν απληστίας. Ταυτόχρονα, πολύ πριν τη "Φωλιά του Κούκου", επιχειρεί να καταγράψει τις συνθήκες εγκλεισμού στα σχετικά ιδρύματα.
Η ταινία βλέπεται και σήμερα με κομμένη την ανάσα (προσωπική γνώμη βεβαίως) και συγχρόνως αποτελεί μια ανησυχητική πινακοθήκη αξέχαστων τύπων άλλων εγκλείστων. Πιστός στη b-movie αισθητική του, ο Fuller χρησιμοποιεί άγνωστους ηθοποιούς (η πρωταγωνίστρια πάντως Constance Towers πρωταγωνίστησε και στην επόμενη ταινία του), περιορισμένους χώρους (ο διάδρομος του τίτλου παίζει βασικό ρόλο στο φιλμ), ελάχιστα εφέ. Το σοκ θα έρθει από τα τεκταινόμενα και όχι από φτηνούς εντυπωσιασμούς. Όσο για τον θεατή, παρακολουθεί συγχρόνως ένα αστυνομικό μυστήριο (ποιος είναι ο δολοφόνος) και την ψυχολογική πορεία του ήρωα. Και μία "κρυμμένη" πολιτικοκοινωνική διάσταση: Οι έγκλειστοι που γνωρίζουμε έχουν τρελαθεί από καθαρά κοινωνικές αιτίες: Από τον πόλεμο και τον στιγματισμό του ως "κομμουνιστή" ο ένας, από τον ρατσισμό ο άλλος (μαύρος γαρ)... Νομίζω ότι το σχόλιο είναι καταλυτικό.
Από τα κλασικότερα b-movies όλων των εποχών, το φιλμ συνίσταται σε όσους το αγνοούν. Παρά τις κάποιες αφέλειές του (βλ. τη σκηνή με τις νυμφομανείς).

"LORD OF WAR" ΣΤΟ ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ

Το 2005 ο παντελώς άνισος Andrew Niccol γυρίζει το "Lord of War" ("Κυρίαρχος του Παιχνιδιού" στην Ελλάδα) με τον Νίκολας Κέιτζ να κρατά τον βασικό ρόλο και τους Ίθαν Χοκ και Τζάρεντ Λέτο δίπλα του. Είναι ενδιαφέρο το ότι ενσαρκώνει έναν παντελώς αρνητικό ήρωα, έναν άνθρωπο δίχως καμιά ηθική.
Ο ουκρανικής καταγωγής Γιούρι Ορλόφ ζει με την μάλλον φτωχή οικογένειά του στη "Μικρή Οδησσό", συνοικία της Νέας Υόρκης. Κάποια στιγμή ανακαλύπτει την "κλίση" του και αποφασίζει να ασχοληθεί επαγγελματικά μ' αυτήν: Να πουλά όπλα. Από τη δεκαετία του 80 σε συμμορίες της γειτονιάς του μέχρι τα '00ς, όταν πλέον έχει εξελιχτεί σε έναν ζάμπλουτο διεθνή έμπορο, που συνδιαλέγεται με κυβερνήσεις τριτοκοσμικών συνήθως χωρών. Ταυτόχρονα παρακολουθεί τις σχέσεις με τον αδελφό του, περισσότερο ηθικό αλλά και αυτοκαταστροφικό, το μοντέλο σύζυγό του, με έναν αιμοσταγή αφρικάνο δικτάτορα - πελάτη του, αλλά και με έναν πράκτορα του FBI, ο οποίος βρίσκεται διαρκώς στα ίχνη του, αδυνατεί όμως να τον συλλάβει γιατί τυπικά δεν υπάρχουν κατηγορίες εναντίον του.
Φυσικά πρόκειται για μια ακόμα ιστορία ανόδου και πτώσης. Πτώσης; Το κυνικό τέλος δεν είναι σίγουρο ότι δείχνει κάτι τέτοιο, οικονομικά τουλάχιστον. Ωστοσο εσωτερικά, συναισθηματικά, σίγουρα υπάρχει πτώση ή - αν το θέλετε διαφορετικά - το αναποφευκτο τίμημα της ανόδου-πατώντας-επί-πτωμάτων. Το πορτρέτο που φτιάχνει το φιλμ είναι πραγματικά ανατριχιαστικό κι εμείς μένουμε να αναρωτιόμαστε: Πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν άνθρωποι σαν τον ήρωά μας, δίχως ίχνος ηθικής, τόσο αδίστακτοι, τόσο πορωμένοι, τόσο αποφασισμένοι να πετύχουν με κάθε τίμημα; Φυσικά ένας έμπορος όπλων είναι εξ ορισμού απεχθής. Ο συγκεκριμένος ακόμα απεχθέστερος. Και υπάρχει και η απίστευτη ατάκα του: "Στον κόσμο κυκλοφορούν πάνω από 550 εκατομμύρια όπλα, ένα δηλαδή για κάθε 12 κατοίκους του πλανήτη. Το ζητούμενο είναι: Πώς θα οπλίσουμε τους άλλους 11;" Φυσικά σε τέτοιες περιπτώσεις, η ταπεινή καταγωγή, οι στερήσεις και η θέληση για άνοδο, για να βγει επίτέλους κάποιος από την καθημερινή μιζέρια, ελάχιστα ελαφρυντικά αποτελούν.
Κυνικό, αμοραλιστικό, βίαιο, με αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο από τον ήρωα, το φιλμ βλέπεται με αρκετό ενδιαφέρον, τολμά να φτιάχνει το πορτρέτο ενός εντελώς αρνητικού χαρακτήρα και είναι πολύ σκληρό (όχι τόσο σε συγκεκριμένες σκηνές, όσο γενικότερα, στο πνεύμα του). Και δείχνει και κάποια πράγματα για το διεθνές εμπόριο όπλων, την απεχθέστερη ίσως "μπίζνα" του κόσμου. Πολλά τέτοια καθάρματα είναι εκατομμυριούχοι, άλλοι νόμιμα και άλλοι παράνομα (δεν νομίζω ότι έχει ιδιαίτερη σημασία στην προκειμένη περίπτωση). Το χειρότερο είναι ότι ουδείς μπορεί να τους πειράξει...

"ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΑ ΖΩΑ" ΚΑΙ ΠΩΣ ΝΑ ΒΓΑΛΕΤΕ (ΞΑΝΑ) ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ

Όπως όλα δείχνουν ο Χάρι Πότερ ήταν μόνο η αρχή. Μετά την τεράστια παγκόσμια επιτυχία σε βιβλία και ταινίεςτο κοινό έδειξε ότι διψούσε και για άλλες ιστορίες από τον κόσμο που επλασε η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ. Κι εκείνη φυσικά δεν άργησε να ικανοποιήσει τα εκατομμύρια των πιστών της, αυτή τη φορά όχι με βιβλίο, αλλά με απ' ευθείας σενάριο με μια νέα (φευ) πενταλογία, η οποία διαδραματίζεται μεν στον κόσμο του Πότερ, αλλά τοποθετείται στη Νέα Υόρκη του 1926, πριν δηλαδή της περιπέτειες του διάσημου μικρού μάγου. Σκηνοθέτης (εκ του ασφαλούς φυσικά) ο David Yates, που είχε γυρίσει και τις 4 τελευταίες ταινίες του Χ.Π. και πρώτη ταινία του νέου κύκλου τα "Φανταστικά Ζώα και πού Βρίσκονται" του 2016.
Όπου ο βρετανός μάγος Νιουτ Σκαμάντερ φτάνει εν έτει 1926 στη Νέα Υόρκη, η οποία ταλαιπωρείται από μια μυστηριώδη σκοτεινή παρουσία. Στη μαγική βαλίτσα του κουβαλά πλήθος από παράδοξα ζώα με μαγικές ικανότητες, τα οποία αγαπά και προστατεύει. Κάποια απ' αυτά το σκάνε και το χάος στην πόλη επιτείνεται. Ένας "άμαγος" (κοινος θνητός δηλαδή) θα μπερδευτεί άθελά του στην όλη ιστορία, καλοί και κακοί μάγοι συγκρούονται και, τελικά, ο μεγάλος κίνδυνος είναι να αποκαλυφτεί ο μυστικός μαγικός κόσμος στους κοινούς ανθρώπους και να αρχίσει πόλεμος μεταξύ μάγων και ανθρώπων (όπως είχε συμβεί στο μεσαίωνα, μας πληροφορεί το φιλμ).
Φυσικά η χορταστική (ή μήπως λιγωτική;) περιπέτεια γεμίζει την οθόνη, μαζί με εντυπωσιακά εφέ και κάθε λογής αστεία ή/και επικίνδυνα ή/και χαριτωμένα ή/και τρομακτικά όντα, ανατροπές υπάρχουν, χιούμορ αρκετό, καθώς και τα απαραίτητα "διδάγματα": Η ανοχή στη διαφορετικότητα (το πιο πολυφορεμένο μήνυμα του σύγχρονου mainstream σινεμά), η εναντίωση στους πολεμοχαρείς κλπ. Ταυτόχρονα το σκηνικο του μεσοπολέμου, η περιρέουσα τζαζ και τα σχετικά κοστούμια δίνουν στο φιλμ και έναν απροσδόκητο νοσταλγικό τόνο. Τι άλλο θέλετε;
Προσωπικά πάντως το βρήκα κάπως "ξεχειλωμένο". Επίσης μου φάνηκε ότι δεν μπορούσε να εστιάσει σε ένα θέμα, αλλά ξέφευγε σε διάφορα. Σα να έβαζε πολλές υποπλοκές μαζί, οι οποίες έμεναν ανεκμετάλλευτες. Θα μου πείτε πρώτο φιλμ της σειράς είναι, στο μέλλον θα ξεδιπλωθούν όλα αυτά. ΟΚ, αλλά προσωπικά κρίνω το φιλμ που είδα. Το οποίο βρήκα κάπως "ανερμάτιστο" και έπιασα τον εαυτό μου να βαριέται λιγάκι.
Προφανώς η συντριπτική πλειοψηφία των θεατών διαφωνεί και η επιτυχία είναι τεράστια. Οπότε τι να πώ; Μάλλον οι περισσότεροι θα το διασκεδάσετε.

ΔΙΑΣΚΕΔΑΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ "ΑΝΘΡΩΠΟ ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΖΕ ΠΟΛΛΑ"

Βρισκόμαστε στα 1956 και ο Alfred Hitchcock (1899-1980) γυρίζει μια από τις πιο γνωστές ταινίες του, τον "Άνθρωπο που Γνώριζε Πολλά". Το περίεργο είναι ότι το διασκεδαστικό αυτό φιλμ είναι ριμέικ μιας παλιότερης, του 1934 συγκεκριμένα, ομότιτλης ταινίας του ίδιου του Χίτσκοκ.
Ένα ζευγάρι αμερικανών (ο Τζέιμς Στιούαρτ και η Ντόρις Ντέι) με τον μικρό γιο τους κάνουν διακοπές στο Μαρόκο. Εκεί μπλέκονται άθελά τους με ένα δίκτυο κατασκόπων και ένας απ' αυτούς, καθώς πεθαίνει, εμπιστεύεται στο σύζυγο ένα θανάσιμο μυστικό. Οι εχθροί του, για να κλέισουν το στόμα του ζεύγους, απαγάγουν το μικρό γιο, ενώ ο ήρωας θα ταξιδέψει στο Λονδίνο για να σώσει το παιδί του. Μια από τις τελευταίες σκηνές διαδραματίζεται στη διάρκεια ενός κονσέρτου και πραγματικά κορυφώνει την ένταση.
Εδώ ο σκηνοθέτης δεν είναι σκοτεινός, όπως στο "Vertigo", τον "Σιωπηλό Μάρτυρα" ή το μεταγενέστερο "Ψυχώ" ας πούμε. Εδώ αποβλέπει στην καθαρή διασκέδαση, γι' αυτό άλλωστε και υπάρχει αρκετό διάχυτο (και διακριτικό) χιούμορ. Παράλληλα το σασπένς καλά κρατεί, με αποκορύφωμα την περίφημη σκηνή του κονσέρτου που αναφέραμε παραπάνω, που θεωρείται πραγματικά κλασική και άψογο δείγμα εφαρμογής του (τού σασπένς εννοώ). Επίσης στο φιλμ υπάρχει και το διάσημο σουξέ "Que Sera Sera", από τα γνωστότερα κομμάτια ολων των εποχών, το οποίο μάλιστα παίζει καθοριστικό ρόλο στην πλοκή.
Παρά την επιτυχία της ταινίας, την αγωνία και όλα τα κλασικά επί μέρους στοιχεία, προσωπικά δεν την θεωρώ από τις πολύ μεγάλες του Χίτσκοκ. Νομίζω ότι όλα εδώ συμβαίνουν πολύ "εύκολα", ο ήρωας (άσχετος με όλα αυτά γιατρός) καταφέρνει ολομόναχος να λύσει τα πάντα, ενώ οι "κακοί" είναι πολύ χλιαροί... Υπάρχει βέβαια το τυπικό χιτσκοκικό μοτίβο του αθώου, που ξαφνικά βρισκεται μπλεγμένος σε κάτι μεγάλο για το οποίο δεν φταίει καθόλου, αλλά κι αυτό σε πιο light δόσεις από τα πολύ σημαντικά φιλμ του μετρ.
Όχι, αν δεν το έχετε δει δεν σας αποτρέπω. Κάθε άλλο. Πρόκειται άλλωστε για κλασική ταινία του είδους που αποβλέπει στην καθαρή διασκέδαση - και το πετυχαίνει θαυμάσια. Απλώς μου λείπει η σκοτεινιά που προαναφέραμ, η οποίαι κάνει τα πράγματα στον Χίτσκοκ πολύ, αλλά πολύ (πιο) σοβαρά...

"THE SKELETON KEY" Ή ΑΝ ΤΟ ΠΙΣΤΕΨΕΙΣ ΘΑ ΓΙΝΕΙ

Ο Iain Softley είναι βρετανός, αλλά το "The Skeleton Key" που γύρισε το 2005 είναι αμερικάνικη ταινία, και μάλιστα με καλό καστ: Κέιτ Χάνσον, Τζον Χαρτ και Τζίνα Ρόουλαντς στους βασικούς ρόλους. Πρόκειται για ταινία τρόμου και δεν θα μπορούσε να μην είναι αμερικάνικη αφού διαδραματίζεται στη Νέα Ορλεάνη, από τα γνωστότερα μέρη στα οποία η μαγεία έχει τόσο μεγάλη παράδοση και εξασκείται εδώ και αιώνες.
Μία νέα κοπέλα αναλαμβάνει τη θέση της νοσοκόμου ενός ηλικιωμένου, κατάκοιτου από εγκεφαλικό άντρα, που ζει με την επίσης ηλικιωμένη γυναίκα του σε ένα απομονωμένο σπίτι κάπου κοντά στη Νέα Ορλεάνη. Από την αρχή κιόλας η κοπέλα θα αντιληφτεί ότι κάτι δεν πάει πολύ καλά εκεί, ενώ οι σχέσεις της με τη σύζυγο είναι... ας το πούμε έτσι... τεταμένες. Παράξενα πράγματα συμβαίνουν, αναμφίβολα το σπίτι κρύβει μυστικά και σιγά - σιγά η κοπέλα αρχίζει να πιστεύει σε πράγματα που λίγο πριν θα θεωρούσε απλές δεισιδαιμονίες.
Το ενδιαφέρον σ' αυτό το σχετικά χαμηλότονο (για ταινία τρόμου τουλάχιστον) φιλμ είναι ότι δεν βασίζεται ούτε σε εφιαλτικά εφέ ούτε σε απότομα "μπαμ" με αποκλειστικό σκοπό να τρομάξουν. Κι ούτε βέβαια υπάρχει το σπλάτερ στοιχείο και τα λουτρά αίματος. Εδώ η προσπάθεια έγκειται στο να δημιουργηθεί ανησυχητική, δυσοίωνη ατμόσφαιρα - φυσικά το σκηνικό του κλασικού απομονωμένου σπιτιού βοηθά σ' αυτό - μέσα στην οποία θα νοιώθουμε άβολα. Ένα - ένα τα σκοτεινά μυστικά αρχίζουν να αποκαλύπτονται, μέχρι να φτάσουμε στην τελική μεγάλη και μάλλον απροσδόκητη ανατροπή. Το στιλ αυτό (η δημιουργία ατμόσφαιρας εννοώ) είναι κάτι που εκτιμώ στις ταινίες του είδους. Στη συγκεκριμένη βέβαια όλα κυλούν κάπως αργά, αλλά - νομίζω - αρκετά ικανοποιητικά. Το ενδιαφέρον στην ιστορία είναι η ιδέα ότι τα αποτελέσματα της μαγείας και το υπερφυσικό στοιχείο γενικότερα υπάρχουν (ή εμφανίζονται) μόνο αν κάποιος πιστεύει σ' αυτά. Αλλιώς παραμένουν απλώς δυσειδαιμονίες.
Σίγουρα δεν πρόκειται για μεγάλη ταινία, τη βρήκα όμως συμπαθητική και σίγουρα ξεφεύγει από το βαβούρικο και εφετζίδικο κλίμα των σύγχρονων ταινιών τρόμου. Γι' αυτό και μόνο αξίζει νομίζω να της δώσουμε μια ευκαιρία.

"ΑΦΕΡΙΜ!" : ΕΝΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΓΟΥΕΣΤΕΡΝ;

Το ρουμάνικο σινεμά μας έχει συνηθίσει σε αγχωτικά, ρεαλιστικά δράματα, μερικά από τα οποία είναι θαυμάσια. Το "Αφερίμ!" όμως του 2015, τρίτη ταινία του Radu Jude, είναι κάτι απόλυτα διαφορετικό. Ασπρόμαυρο, διαδραματίζεται στη Βλαχία του 1835 και είναι κυριολεκτικά βουτηγμένο στο βαλκανικό καζάνι. Αν έπρεπε να το κατατάξουμε ντε και καλά σε είδος (όχι υποχρεωτικά φυσικά), μάλλον πλησιέστερα στο γουέστερν βρίσκεται. Ή μήπως μιλάμε για μια ιδιότυπη ταινία δρόμου εποχής;
Ένας αστυνόμος της εποχής περιπλανιέται στη Βλαχία με το νεαρό γιο του, ο οποίος θα τον διαδεχτεί στο αξίωμα, προσπαθώντας να πιάσει έναν τσιγγάνο σκλάβο που το έσκασε από την υπηρεσία του τοπικού αυταρχικού βογιάρου. Στην πορεία τους αυτή ο πατέρας νουθετεί το γιο, λέγοντάς του ουσιαστικά να αφήσει τα νεανικά όνειρα και να προσγειωθει στην πραγματικότητα, έστω κι αν αυτή είναι σκληρή και άδικη, ο γιος ενηλικιώνεται - κάποιες φορές επώδυνα, ενώ οι δυο τους θα έχουν αρκετές, πολύ διαφορετικές μεταξύ τους συναντήσεις (ένας φανατικός παπάς, ένας άλλος αστυνόμος, μια πόρνη σε ένα πανδοχείο, τσιγγάνοι, ένας τούρκος κλπ.)
Πρωταγωνιστής είναι βέβαια τα γεμάτα ποικιλία Βαλκάνια, ένα καζάνι γεμάτο από διαφορετικές εθνότητες, κουλτούρες, θρησκείες, φιλοσοφίες και τρόπους ζωής. Ο πατέρας, αμοραλιστής, καταφερτζής, συχνά σκληρός, αλλά καλόκαρδος και συγκαταβατικός κατά βάθος, απλώς αποδέχεται απόλυτα τη σκληρή και άδικη πραγματικότητα και με ένα είδος σοφίας ζωής προσπαθεί να ελιχτεί και να επιβιώσει. Περισσότερο ρομαντικός (νέος γαρ και άπειρος) ο γιος, πιο ονειροπόλος, παίρνει μια σειρά από μαθήματα και, πολύ πιθανόν, κάποια στιγμή θα γίνει σαν τον πατέρα του. Στο μεταξύ οι διάλογοι είναι συχνά χιουμοριστικοί - υπάρχει μια γενική τάση για μαύρο χιούμορ - ενώ το περιβάλλον είναι βουτηγμένο στη δεισιδαιμονία, τον ρατσισμό, τη σκληρότητα, χαρακτηριστικά που πηγάζουν βέβαια από την απόλυτη αμορφωσιά και ανέχεια. Το τερατωδώς άνισο και βάρβαρο καθεστώς της φεουδαρχίας, που πλέον είναι στα τελευταία της, δείχνεται επίσης καθαρά, με την τελική πολύ σκληρή (και καθόλου δίκαιη) κατάληξη να υπογραμμίζει την αθλιότητα ενός τέτοιου συστήματος. Και τελικά, βεβαίως, τίποτα δεν αλλάζει...
Κάπου ανέφερα τη λέξη σκλάβος. Αν νομίζετε ότι κάτι τέτοιο δεν υπήρχε στα μέρη μας, δείτε το φιλμ. Οι τσιγγάνοι ιδιαίτερα, θύματα ενός καθολικού ρατσισμού από τους πάντες, αγοράζονται και πουλιούνται όπως ακριβώς οι αρχαίοι σκλάβοι στην Ελλάδα ή τη Ρώμη. Ο αφέντης έχει πάνω τους δικαίωμα ζωής και θανάτου! Ο ρατσισμός δεν αφήνει φυσικά ανέγγιχτους ούτε τους εβραίους.
Ενδιαφέρον και πρωτότυπο φιλμ, που ανακατεύει την ιστορική ταινία, το γουέστερν, την ταινία δρόμου, το χιούμορ και τη σκληρότητα, ενώ πιάνει ένα θέμα και μια εποχή που σπάνια έχουν απασχολήσει το σινεμά.

ΟΤΑΝ ΞΕΝΕΡΩΝΩ ΣΤΟ "ELIZABETHTOWN"

Σίγουρα ο Cameron Crow είναι ένας σκηνοθέτης του οποίου η σχέση με τη μουσική είναι κάτι παραπάνω από έντονη και ο οποίος έχει κάνει μερικές feel good ταινίες. Μια τέτοια είναι και το "Elizabethtown" του 2005, όμως προσωπικά μόνο βαρεμάρα μου προκάλεσε (εντάξει, αντικαταστείστε αν θέλετε το "μόνο" με το "κυρίως").
Πρόκειται για ρομαντική κομεντί, είδος που σπάνια δίνει κάτι καλό στην εποχή μας. Ο νεαρός ήρωας, πρώην ακριβοπληρωμένος σχεδιαστής παπουτσιών σε μεγάλη εταιρία, είναι υπεύθυνος για μία τερατώδη αποτυχία, με αποτέλεσμα η εταιρία του να χάσει ένα δις (!!!) δολάρια και φυσικά εκείνος να απολυθεί. Είναι έτοιμος να αυτοκτονήσει, όταν μαθαίνει ότι ο πατέρας του μόλις πέθανε στη μικρή πόλη του τίτλου, όπου είχε πάει να επισκεφτεί τον αδελφό του. Ο ήρωας αναβάλλει την αυτοκτονία και πάει εκεί για να φέρει πίσω τη σωρό. Στο αεροπλάνο θα γνωρίσει μια όμορφη αεροσυνοδό, που με το κέφι και την αισιοδοξία της θα του αλλάξει τη ζωή. Όσο για την πόλη και τους συγγενείς... είναι αφόρητα πληκτικοί, αλλά θα τον κάνουν να βρεί τον εαυτό του... ή κάτι τέτοιο.
Ακούγεται απλοϊκό; Νομίζω ότι μάλλον είναι. Τουλάχιστον εμένα δεν κατάφερε να με κρατήσει. Η κοπέλα είναι κάτι παραπάνω από τέλεια, ο έρωτάς της για τον πρωταγωνιστή μοιάζει κεραυνοβόλος, οι άλλοι χαρακτήρες παραείναι γραφικοί, όλα γίνονται πανεύκολα και αναρωτιέται μάλιστα κανείς γιατί αργούν τόσο και δεν τελειώνουν πιο γρήγορα. Ναι, το φιλμ θέλει να είναι feel good και σου αφήνει μια γλυκιά γεύση (μήπως θα έπρεπε να πω γλυκερή;), διαθέτει το χιούμορ του (αλοίμονο, κομεντί είναι), αλλά ελάχιστα έχει να προσθέσει στη σχεδόν κορεσμένη φιλμογραφία του είδους. Περίμενα κάτι παραπάνω από τον Crow.
Όπως συχνά συμβαίνει στις ταινίες του η "Elizabethtown" είναι πλημμυρισμένη από μουσική. Ακούγονται πολλά κομmάτια, παλιά και καινούρια, από μεγάλα ονόματα (από Elton John έως Ryan Adams και από Tom Petty έως Fleetwood Mac και Henri Mancini) και στο καστ περιλαμβάνονται, εκτός από το κεντρικό ζέυγος των Ορλάντο Μπλουμ και Κίρστεν Ντανστ και οι Σούζαν Σάραντον, Άλεκ Μπάλντουιν, Τζέσικα Μπιελ κλπ. Δεν νομίζω όμως ότι όλα αυτά φτάνουν για να κάνουν κάτι πιο ιδιαίτερο από μια ακόμα αισθηματική, ρομαντική κομεντί. Βαρέθηκα.
ΥΓ: Αλήθεια γιατί κανείς σχεδόν δεν κλαίει για τον θάνατο του πατέρα, ο οποίος, σε γενικές γραμμές ήταν μάλλον συμπαθής τύπος;

ΚΑΤ' ΕΥΦΗΜΙΣΜΟΝ "SWEET SIXTEEN"

Αν είστε γνώριμοι του Ken Loach θα γνωρίζετε τα βασικά στοιχεία του έργου του: Ωμός ρεαλισμός, καταγραφή της δύσκολης ζωής των κατώτερων τάξεων της Βρετανίας, καμιά χολιγουντιανή προδιαγραφή ή "στρογγύλεμα", αδιέξοδες καταστάσεις. Όλα αυτά τα συναντά κανείς στο "Sweet Sixteen" του 2002, από τις χαρακτηριστικότερες ταινίες του.
Το φιλμ παρακολουθεί τη ζωή ενός 16χρονου σκωτσέζου, από χαμηλά κοινωνικά στρώματα φυσικά. Το μόνο που ονειρεύεται ο μικρός είναι μια φυσιολογική ζωή. Πλην όμως πατέρας δεν υπάρχει και η μητέρα, την οποία υπεραγαπά, βρίσκεται στη φυλακή και θα αποφυλακιστεί σε λίγους μήνες. Μέχρι τότε ο Λίαμ θα προσπαθήσει με κάθε τρόπο να βρει λεφτά για να ζήσουν μαζί αυτός κι η μητέρα του και να τη γλυτώσει από το κάθαρμα φίλο της, έναν έμπορο ναρκωτικών, ο οποίος μάλιστα συνεργάζεται με τον παπού του μικρού (εξ ίσου κάθαρμα). Και βέβαια, ο τρόπος να βγάλει γρήγορα λεφτά ένας 16χρονος δεν μπορεί να είναι νόμιμος. Σύντομα και ο μικρός θα μπλεχτεί με το εμπόριο ναρκωτικών...
Μουντή φωτογραφία, ασορτί με το εξ ίσου μουντό περιβάλλον, άχαροι δρόμοι γεμάτοι άνεργους, επίσης άχαρα σπίτια, έλλειψη ηθικής (συνήθως), φτώχια και στο μέσο όλων αυτών ένας έφηβος που δεν ξεκουράζεται ποτέ και πασχίζει με νύχια και δόντια να πραγματοποιήσει το όνειρό του. Αλλά πώς να το κάνεις αυτό όταν το όνειρο αφορά μια "κανονική" ζωή και προσπαθείς να το κατακτήσεις με κάθε άλλο παρά "κανονικά" μέσα; Αυτή η αντίφαση είναι που δημιουργεί τα προβλήματα. Η πηγή του κακού βεβαίως βρίσκεται στην φτώχια, την εγκατάλειψη χιλιάδων ανθρώπων, στην έλλειψη ενδιαφερόντων (πώς να χωρέσουν αυτά όταν το μεγάλο ζητούμενο είναι απλώς η νορμάλ καθημερινότητα;) Και, τι τραγικό, ακόμα κι αυτή είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να κατακτηθεί. Ο Λόουτς τα καταγγέλει όλα αυτά, όπως πάντοτε έκανε, και μας λέει ότι τελικά η παραβατικότητα / εγκλημαικότητα είναι απόλυτα φυσιολογικό να ανθίσουν σε τέτοια περιβάλλοντα, δεν είναι παρά απόρεια της δεινής οικονομικής κατάστασης. Και βεβαια καταγράφει και πάλι την τόσο χαρακτηριστική βρετανική μιζέρια.
Σκληρή ταινία, που δεν χαρίζεται σε εύκολες καταστάσεις ή χάπι εντ, με το "sweet" του τίτλου προφανώς ειρωνικό, θα αρέσει στους φίλους του βρετανού δημιουργού με το τόσο χαρακτηριστικό έργο. Αλλά και στους φίλους του πολιτικοποιημένου, κινηματογραφικού ρεαλισμού γενικότερα.

"ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ" ΕΙΝΑΙ Η... ΙΠΕΡ

Προσθήκη λεζάντας

Τελικά η γαλίδα σταρ Ιζαμπέλ Ιπέρ αναδεικνύεται σε μια από τις καλύτερες ηθοποιούς της εποχής μας (ακόμα και η καλύτερη θα ισχυρίζονταν αρκετοί). Το αποδεικνύει και πάλι στο φιλμ της Mia Hansen-Love "Το Μέλλον" (L' Avenir) του 2016. Το οποίο είναι μια δραματική ταινία (με λίγο χιούμορ) για μια γυναίκα της οποίας η καθημερινότητα όπως την ήξερε καταρρέει.
Η ηρωίδα είναι μια πενηντάρα καθηγήτρια φιλοσοφίας, παντρεμένη, με δύο μεγάλα παιδιά. Απολαμβάνει τη φιλοσοφία και τις απολαύσεις της σκέψης, ενώ έχει να αντιμετωπίσει και την κτητική, μισότρελη μητέρα της. Κάποια στιγμή εκείνη θα πεθάνει, ενώ ο άντρας της τής ανακοινώνει ότι θέλει να χωρίσει επειδή βλέπει μια άλλη γυναίκα. Μόνη πλέον, αλλά και για πρώτη ίσως φορά ελεύθερη, η Ναταλί πρέπει να ανακαλύψει ξανά την μέχρι τότε τακτοποιημένη ζωή της. Αρχίζει έτσι να κάνει παρέα με έναν εναλλακτικό νεαρό, παλιό αγαπημένο της μαθητή (όχι, δεν πρόκειται για ερωτική σχέση).
"Το Μέλλον" είναι μία χαμηλότονη, δραματική και ρεαλιστική ταινία, που παρακολουθεί την προσπάθεια μιας γυναίκας να βρει μια νέα ζωή όταν όλες οι παλιές σταθερές καταρέουν. Μιλά λοιπόν για τις αλλαγές που μπορεί ανά πάσα στιγμή να έρθουν στη ζωή μας, όσο σίγουροι κι αν είμαστε γι' αυτήν. Και, μια που τόσο αυτή όσο και ο σύζυγός της, είναι διανοούμενοι, μιλά για τη σχέση φιλοσοφίας και καθημερινότητας ή, αν θελετε, πώς η φιλοσοφία και η υψηλή σκέψη δεν μπορούν να δώσουν λύσεις σε καθημερινά προβλήματα. Γι' αυτό και η ηρωίδα δεν ξέρει τι ακριβώς να κάνει, απλώς "ψάχνεται". Προσωπικά με άγγιξε στο σημείο όπου νοιώθει μόνη και αντιλαμβάνεται ότι δεν ανήκει εκεί, όταν βρίσκεται στο εναλλακτικό σχεδόν-κοινόβιο. Μου φάνηκε ότι αυτό το σημείο εμπεριέχει μελαγχολία και τη συνειδητοποίηση ότι τα νεανικά όνειρα και η θέληση για κόντρα στο κατεστημένο απόπειρες έχουν φύγει ανεπιστρεπτί.
Είπα ότι το φιλμ είναι χαμηλότονο, δίχως δραματικές κορυφώσεις ή ανατροπές. Απλώς παρακολουθεί ήσυχα τα τεκταινόμενα. Πολλοί μπορεί να κουραστούν στη θέασή του και άλλοι να μην αντέχουν αυτή την ήσυχη, ρεαλιστική καταγραφή. Αυτό που αναμφισβήτητα ισχύει όμως, το είπαμε και στην αρχή άλλωστε, είναι η εξαιρετική Ιπέρ, που δίνει άλλο ένα, χαμηλών τόνων αυτή τη φορά, ρεσιτάλ. Γι' αυτό αξίζει να δείτε το φιλμ. Το οποίο, σημειωτέον, θα αρέσει μόνο σε εκείνους που αγαπούν τα εσωτερικά, καθημερινά δράματα (με κάποιες πινελιές χιούμορ, το είπαμε).

"BARBARELLA" : ΣΕΞΙ, ΚΙΤΣ ΚΑΙ... ΕΝΟΧΗ ΑΠΟΛΑΥΣΗ

Βρισκόμαστε στα 1968. Μυθική εποχή με ποικίλους πειραματισμούς σε πολλούς τομείς και με την ψυχεδέλεια να αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στην αισθητική. Τη χρονιά αυτή ο Roger Vadim (1928-2000) γυρίζει τη θρυλική "Barbarella", γαλλοϊταλική παραγωγή, αλλά ομιλούσα αγγλικά, βασισμένη στο ομώνυμο κόμικς του Jean-Claude Forest, με σταρ την νεαρή τότε σύζυγό του Τζέιν Φόντα, αλλά και με άλλους γνωστούς ηθοποιούς (Ούγκο Τονιάτσι, Ντέιβιντ Χέμινγκς, Τζον Φίλιπ Λο κλπ.)
Στο σύμπαν επικρατεί ειρήνη, αγάπη, ελευθερία... όσα δηλαδή πρέσβευε η επαναστατημένη νεολαία της δεκαετίας. Εκτός από τον άγριο πλανήτη Σόγκο, όπου ο πρόεδρος της γης στέλνει τη σέξι κοσμοναύτη Μπαρμπαρέλα για να ανακαλύψει τα ίχνη του διάσημου επιστήμονα Ντουράν Ντουράν (ναι, από εκεί πήραν το όνομά τους), που έχει εξαφανιστεί εκεί κατέχοντας ένα μυστικό που μπορεί να καταστρέψει το σύμπαν. Στον πλανήτη θα συναντήσει ποικίλους ανθρώπους, θα κάνει έρωτα με κάμποσους απ' αυτούς και θα φτάσει στην Πόλη της Νύχτας, όπου η αμαρτία και το κακό βασιλεύουν. Εκεί θα έρθει αντιμέτωπη με την κακιά (και εξ ίσου σέξι) Μαύρη Βασίλισσα, θα γνωρίσει έναν τυφλό άγγελο και θα ζήσει πολλές (ερωτικές και όχι μόνο) περιπέτειες.
Η ταινία είναι βουτηγμένη στη 60ς αισθητική. Αλλά και ιδεολογικά δεν θα μπορούσε να έχει γυριστεί άλλη εποχή. Το σεξ είναι κάτι αθώο (και γίνεται με παράξενο τρόπο), είναι ελεύθερο και είναι πανταχού παρόν. Η κατανάλωση ουσιών δείχνεται κάποιες φορές, τα περί αγάπης μηνύματα ακούγονται συχνά. Ταυτόχρονα το φιλμ είναι αβάσταχτα κιτς. Από το δωμάτιο στο διαστημόπλοιο καλυμένο με... γούνες, όπου η Μπαρμπαρέλα, σε έλλειψη βαρύτητας, κάνει το διάσημο στριπτίζ της αρχής μέχρι τα εμφανώς ψεύτικα εξωγήινα τοπία, τις απίστευτες στολές (όχι μόνο της ηρωίδας) ή τη μουσική και τα τραγούδια. Επίπλέον εδώ η Φόντα δεν είναι και πολύ καλή ηθοποιός... Βέβαια η ταινία δεν παίρνει ποτέ τον εαυτό της στα σοβαρά και το χιούμορ είναι κι αυτό διάχυτο, όπως το σεξ. Ευτυχώς. Γενικά θα την χαρακτήριζα ως ένα overdose ελαφρότητας (αν και η σκηνή με τα σαρκοβόρα παιδάκια θα μπορούσε να είναι βγαλμένη από σοβαρή ταινία τρόμου) και φυσικά, αν και επιστημονικής φαντασίας, δεν έχει τίποτα το επιστημονικό.
Εν τέλει το φιλμ είναι τόσο κακό σε αρκετά επί μέρους στοιχεία του, που γίνεται άμεσα cult, χαρακτηρισμός που το ακολουθεί μέχρι σήμερα. Και, μέσα στους τόνους της (ηθελημένης) αφέλειάς του γίνεται τελικά, με έναν διεστραμένο τρόπο, απολαυστικό. Χαλαρώστε λοιπόν, μην πολυσκέφτεστε όσα βλέπετε και απολαύστε μια ερωτική και όχι μόνο οδύσσεια, με μια Φόντα στην πιο σέξι φάση της. Νομίζω ότι θα το διασκεδάσετε. Άλλωστε το φιλμ δικαιωματικά κατάσσεται στις ένοχες απολαύσεις...

ΩΡΙΜΑ "CALENDAR GIRLS"

Οι βρετανοί ξέρουν να κάνουν κωμωδίες, αν όχι πάντοτε ξεκαρδιστικές τουλάχιστον χαριτωμένες. Το 2003 ο Nigel Cole (παλιότερα είχε κάνει και το επίσης ανατρεπτικό "Saving Grace", "Το Χορτο του Θεού στην Ελλάδα) γυρίζει το "Calendar Girls" (Τα Κορίτσια του Ημερολογίου) και, δίχως να κάνει μια μεγάλη ταινία, εξασφαλίζει κομψότητα, αλλά και τα χαμόγελά μας.
Η ασυνήθιστη ιστορία διαδραματίζεται σε μικρή επαρχιακή πόλη της Βρετανίας. Εκεί λειτουργεί σύλλογος (μεσήλικων) γυναικών, που συνήθως ασχολείται με εξαιρετικά βαρετά θέματα. Οι πιο πνευματώδεις από τις θαμώνες (αφού δεν έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν) απλώς διασκεδάζουν με τη βαρεμάρα και τα αδιάφορα θέματα. Μετά τον ξαφνικό θάνατο του συζύγου μιας από αυτές, αποφασίζουν να κάνουν μια δωρεά στο νοσοκομείο. Πώς θα βρουν όμως λεφτά; Τοτε η πιο ανήσυχη από τις κυρίες συλλαμβάνει μια εξαιρετικά τολμηρή ιδέα: 12 απ' αυτές (από 50 έως 70 περίπου) να ποζάρουν γυμνές στο ετήσιο ημερολόγιο του συλλόγου. Το γεγονός θα σκάσει σαν βόμβα στην ήσυχη κοινότητα και πολύ σύντομα θα ξεπεράσει κατά πολύ τα σύνορά της...
Η ταινία, παρά τις σχετικά ήπιες δραματικές καταστάσεις, κυριαρχείται από χιούμορ. Όχι ξεκαρδιστικό χιούμορ, όπως είπαμε στην αρχή, αλλά τις περισσότερες φορές χαμηλότονο και κομψό. Από την άλλη το φιλμ βεβαίως παίρνει σαφή θέση κόντρα στον μικροαστικό ή/και επαρχιακό συντηρητισμό και δεν διστάζει να υποστηρίξει (ήπια) ανατρεπτικές θέσεις. Στο μεταξύ έχει προλάβει να σκιτσάρει την μονότονη, βαρετή ζωή στη βρετανική (και κάθε) επαρχία. Όσο για τις συντηρητικές ως επί το πλείστον κυρίες, που τολμούν να υιοθετήσουν και, πολύ περισότερο, να συμμετάσχουν στην ανατρεπτική πρόταση, είναι όλες συμπαθέστατες με τον τρόπο τους και, κάποιες απ' αυτές, θα κερδίσουν για πρώτη φορά ουσιαστική ελευθερία μετά την πράξη τους. Άλλωστε το φιλμ δείχνει αρκετά και τις προσωπικές ζωές κάποιων από αυτές.
Οι ηθοποιίες, με επί κεφαλής την πάντοτε εξαιρετική Έλεν Μίρεν, ειναι πολύ καλές, όπως συνήθως συμβαίνει με τις βρετανικές ταινίες. Η ατμόσφαιρα της βρετανικής επαρχίας είναι σωστά δοσμένη, το θέμα σκαμπρόζικο. Δεν πρόκειται φυσικά για μεγάλη ταινία, αλλά απ' αυτές που θα χαρατήριζε κανείς συμπαθέστατες. Νομίζω ότι θα περάσετε καλά.

O "HARDCORE HENRY" ΩΣ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟ ΒΙΝΤΕΟΓΚΕΪΜ

Κατ' αρχήν μου κινησε το ενδιαφέρον. Ρωσική ταινία επιστημονικής φαντασίας (ρωσοαμερικάνικη παραγωγή για την ακρίβεια); Αμερικάνοι και ρώσοι ηθοποιοί, γυρισμένο στη Ρωσία; Στην παραγωγή ο γνωστός Timur Bekmambetov. Μιλώ για το "Hardcore Henry" του 2015 και "δράστης" ο πρωτοεμφανιζόμενος σε μεγάλου μήκους φιλμ Ilya Naishuller. Μάλιστα. Δυστυχώς το ενδιαφέρον που σας έλεγα κράτησε μόνο τα πρώτα 5, άντε 10 λεπτά...
Τύπος ξυπνά σε κάποιο εργαστήριο. Δεν ξέρει ποιος είναι, γιατί βρίσκεται εκεί. Μια όμορφη ξανθιά τον πληροφορεί ότι είναι η γυναίκα του και είναι φυσιολογικό να μη θυμάται τίποτα, αφού ουσιαστικά τον επανέφεραν από τον θάνατο. Και, προσθέτοντάς του πολύπλοκα εμφυτεύματα και ψεύτικα μέλη, τον μετατρέπουν σε μια αληθινή πολεμική μηχανή, που στόχο έχει να πολεμήσει κάποιους κακούς". Από εκεί και πέρα αρχίζει η άγρια δράση, οι διαρκείς πυροβολισμοί, και τα πτώματα είναι πραγματικά αμέτρητα... Δύο ώρες ασταμάτητος χαμός.
Σας φέρνει στο μυαλό το "Ρόμποκαπ"; Δικαίως. Μόνο που εδώ οι εχθροί είναι κάπως ασαφείς, ο αρχικακός είναι ένας τύπος με υπερφυσικές ιδιότητες (άγνωστο γιατί και πώς) και ο χαμός είναι περίπου 100 φορές περισσότερος από την προαναφερθείσα ταινία. Ουσιαστικά είναι σα να παρακολουθούμε ένα ατελείωτο βιντεογκέιμ. Με ορισμένες ιδιορυθμίες βεβαίως, η σημαντικότερη από τις οποίες είναι ότι ο ήρωας, ο Χένρι, δεν εμφανίζεται ποτέ. Σε ολόκληρο το φιλμ βλέπουμε μόνο ό,τι βλέπει εκείνος, αποτελείται δηλαδή η ταινία αποκλειστικά από υποκειμενικά πλάνα. Κουνημένα ως επί το πλείστον, σαλταρισμένα για την ακρίβεια, με το αίμα να βάφει τα πάντα. Ίσως ποτέ δεν έχω δει τόσους πυροβολισμούς... Και ίσως πολλοί να ζαλιστούν πολύ γρήγορα.
Φυσικά επίσης πολύ γρήγορα βαρέθηκα όσο δεν παίρνει. Ίσως αν μέτραγα τους νεκρούς να το διασκέδαζα περισσότερο. Στο τέλος, η ανατροπή (που δεν σας λέω φυσικά) δεν ήταν ικανή να με κάνει να αποκτήσω καλύτερη γνώμη για την ταινία. Όντως η όλη λογική και εικόνα (που πασχίζει αποκλειστικά και μόνο να εντυπωσιάσει με οποιοδήποτε τρόπο) μοιάζει πολύ μ' αυτή των βίαιων βιντεογκέιμς, ενώ οι γωνίες λήψης, τα χρώματα, όλα, υπηρετούν τον ίδιο σκοπο. Το μόνο ενδιαφέρον και διασκεδαστικό τελικά ήταν η παρουσία του Sharlto Copley (έπαιζε στο "District Nine" και το "Elysium") σε έναν πραγματικά πολλαπλό ρόλο - έκπληξη.
Ουφ! Επιτέλους τελείωσε και τελείωσα κι εγώ. Πάντως μερικούς 15χρονους μπορεί να τους ενθουσιάσει.

ΟΤΑΝ ΤΑ ΡΟΜΠΟΤ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΙΔΥΛΛΙΑΚΟ WESTWORLD

Ο Michael Crighton (1942-2008) υπήρξε πετυχημένος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας, αλλά γύρισε και μερικές ταινίες ο ίδιος. Η πρώτη απ' αυτές (μετά από μία τηλεοπτική) ήταν το "Westworld" του 1973, μια ταινία ΕΦ βέβαια, που μπορεί να θεωρηθεί αρκετά πρωτότυπη για την εποχή της.
Στο μέλλον ο υψηλός τουρισμός γίνεται σε τεράστια κάτι-σαν θεματικά πάρκα, όπου οι πλούσιοι τουρίστες ζουν για μερικές μέρες σε μια εποχή της αρεσκείας τους. Για το σκοπό αυτό έχουν δημιουργηθεί ένας ρωμαϊκός, ένας μεσαιωνικός κι ένας γουέστερν "κόσμος". Τα πάντα εκεί είναι απόλυτα ρεαλιστικά, οι τουρίστες μπορούν να ζήσουν όπως ακριβώς στην εποχή που διάλεξαν, ακόμα και να σκοτώσουν. Όλο αυτό επιτυγχάνεται επειδή οι κάτοικοι όλων αυτών των κόσμων - εκτός των ίδιων των τουριστών φυσικά - είναι τέλεια φτιαγμένα ρομπότ, τα οποία είναι προγραμματισμένα να συμπεριφέρονται απόλυτα όμοια με τους κατοίκους της εκάστοτε εποχής, τοσο ώστε οι τουρίστες να μην αντιλαμβάνονται ποιοι από τους "κατοίκους" είναι ρομπότ και ποιοι άλλοι τουρίστες. Όλα αυτά έως ότου στο γουέστερν περιβάλλον ένα ρομπότ χαλάει και αρχίζει να συμπεριφέρεται όπως ακριβώς απαιτεί ο ρόλος του : Σαν πιστολέρο - φονική μηχανή.
Η ταινία, στον απόηχο ίσως της "Οδύσσειας του Διαστήματος", βάζει στο προσκήνιο το θέμα της "επανάστασης της τεχνολογίας" ενάντια στον άνθρωπο, στον δημιουργό της δηλαδή ή, αν θέλετε, τους κινδύνους που εγκυμονεί αυτή. Σε δεύτερο επίπεδο μπορεί κανείς να ανακαλύψει μία κριτική στα βαθιά ριζωμένα άγρια ανθρώπινα ένστικτα. Βλέπετε, οι "πολιτισμένοι" και πλούσιοι τουρίστες πολύ σύντομα αρχίζουν να αρέσκονται στο να σκοτώνουν, να μονομαχούν, να παίζουν ξύλο, συμμετέχοντας πρόθυμα στις "βάρβαρες" συνθήκες του κόσμου που επέλεξαν (τουλάχιστον στον γουέστερν κόσμο, όπου διαδραματίζεται το μεγαλύτερο μέρος του φιλμ).
Στην ταινία κυριαρχεί βεβαίως η αδυσώπητη παρουσία του Γιουλ Μπρίνερ στο ρόλο του "χαλασμένου" ρομπότ - πιστολέρο που σκορπά τον όλεθρο. Οι σκηνές άλλωστε με την όλο και πιο τρομακτική εμφάνιση ενός ρομπότ που σκοτώνει οτιδήποτε κινείται, επηρρέασαν άμεσα τον μετά από δεκαετία περίπου "Εξολοθρευτή" (το έχει δηλώσει και ο ίδιος ο Κάμερον).
Δεν είναι μεγάλη ταινία ούτε μπορεί σήμερα να προκαλέσει την ανησυχία που ίσως προκάλεσε στην εποχή της. Ωστόσο σε αρκετά σημεά είναι μπροστά, γι' αυτό και αξίζει να της δώσετε μια ευκαιρία. Έστω και για ιστορικούς λόγους.

ΨΥΧΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΖΕΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΚΩΜΙΚΟΤΡΑΓΙΚΟ "TONI ERDMANN"

Το 2016 η γερμανίδα Maren Ade εντυπωσιάζει το διεθνές κοινό με το τρίτο της φιλμ, τον απρόβλεπτο "Toni Erdmann", μια ταινία που συνδυάζει την κωμωδία (ενίοτε ξεκαρδιστική) με το δράμα.
Τι είναι όμως η ταινία αυτή; ΄Ένας εκκεντρικός, χωρισμένος 65χρονος πατέρας ζει μόνος και αρέσκεται να μεταμφιέζεται, να σκαρώνει φάρσες και να συμπεριφέρεται αντικομφορμιστικά. Όταν ο σκύλος του πεθαίνει αποφασίζει να επισκεφτεί αιφνιδιαστικά και δίχως καμιά προειδοποίηση την καριερίστα και ψυχρή κόρη του, η οποία εργάζεται σε πολυεθνική εταιρία στο Βουκουρέστι, αμοίβεται πολύ καλά, πλην όμως η προσωπική της ζωή είναι άθλια. Οι δυο τους έχουν αποξενωθεί, αλλά ο πραγματικά απρόβλεπτος πατέρας, που εμφανίζεται από το πουθενά μεταμφιεσμένος και συστήνεται στους πάντες ως Τόνι Έρντμαν, αποφασίζει με τον δικό του απίθανο τρόπο να κάνει μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης.
Με έξυπνο τρόπο η σκηνοθέτης αντιπαραθέτει δύο διαφορετικές γενιές, στάσεις ζωής, φιλοσοφίες. Από τη μία η νεότερη γενιά είναι κουμπωμένη, εργασιομανής, ψυχρή. Στόχος της μόνο η καριέρα με κάθε τίμημα. Η προσωπική ζωή έχει θυσιαστεί στον στόχο αυτόν. Μοιάζει απόλυτα υποταγμένη και "σύμφωνη" με τον άγριο καπιταλισμό της εποχής μας και είναι έτοιμη να γίνει θύτης αν χρειαστεί. Από την άλλη η παλιότερη γενιά (έχει ζήσει τα ανήσυχα 60ς και 70ς βλέπετε...) είναι πιο ζεστή, παιχνιδιάρικη, μη σοβαρή ίσως και αποπροσανατολισμένη, δίχως να ξέρει ακριβώς τι θέλει, αλλά, τελικά, πιο ζωντανή και ανθρώπινη. Η ξαφνική, απροετοίμαστη επαφή των δύο θα δημιουργήσει ρωγμές στην τακτοποιημένη, άψογη εξωτερικά ζωή της κόρης, η οποία σιγά - σιγά θα αρχίσει να αμφισβητεί την μέχρι τότε κατάστασή της. Όχι με επαναστατικές ρητορείες ή πράξεις, αλλά στην καθημερινότητά της, στις σχέσεις της με τα άλλα στελέχη, στη μουντή πλην όμως πολυτελή ζωή της. Ταυτόχρονα αντιπαρατίθενται δύο κόσμοι (με τη γεωγραφική έννοια): Ο ψυχρός, καπιταλιστικός κόσμος των βορείων και ο πιο "χύμα", τσαπατσούλικος, αλλά και θερμότερος των πέριξ οικονομιών (το φιλμ είναι γυρισμένο κυρίως στο Βουκουρέστι). Άλλωστε σε κάποιες σκηνές δείχνεται καθαρά το αληθινό, φτωχό πρόσωπο της σύγχρονης Ρουμανίας, πέρα από τα αποστειρωμένα, ψυχρά περιβάλλοντα των πολυεθνικών.
Όλα αυτά δίνονται άλλοτε με τρυφερό και συγκινητικό τρόπο κι άλλοτε με κωμικό, ακόμα και ξεκαρδιστικό, όπως έλεγα στην αρχή. Φυσικά ο πατέρας είναι όλα τα λεφτά και κάθε φορά η αναμονή της επόμενης "κουφής" ενέργειάς του δημιουργεί ακόμα κι ένα είδος ψυχολογικού σασπένς. Τα πάντα κορυφώνονται στο (συμβολικό) γυμνό πάρτι της ηρωίδας, όπου οι πάντες καλούνται για πρώτη φορά να τολμήσουν να δείξουν ποιοι πραγματικά είναι ξεπερνώντας τις μέχρι τότε απρόσωπες σχέσεις τους.
Πατέρας - κόρη λοιπόν, παλιά και νέα γενιά, προηγμένος βοράς και φτωχός νότος, μια σειρά από αντιπαραθέσεις αντίθετων κόσμων μέσα από μια γλυκόπικρη ταινία, που πολύ συχνά θα σας κάνει να γελάσετε. Από τις καλύτερες του 2016, νομίζω. Μοναδική μου αντίρηση η μεγάλη (αδικαιολόγητα κατά τη γνώμη μου) διάρκειά της. Πέραν αυτού μου άρεσε πολύ.

ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ ΕΝΟΣ ΜΕΞΙΚΑΝΙΚΟΥ "BORDERTOWN"

Το δεύτερο φιλμ που έτυχε να δω σχεδόν ταυτόχρονα με το "Trade" και αφορά την εφιαλτική κατάσταση που κυριαρχεί σε κάποιες περιοχές του Μεξικό είναι το Bordertown (2006) του Gregory Nava. Πριν όμως λίγα λόγια για τα αληθινά γεγονότα που ενέπνευσαν την ταινία:
Το Χουάρες είναι μεξικάνικη πόλη κοντά στα σύνορα με τις ΗΠΑ, που χαρακτηρίζεται ως μία από τις πλέον βίαιες μη εμπόλεμες περιοχές στον κόσμο. Μετά τη NAFTA, τη συνθήκη που επέτρεπε το ελεύθερο εμπόριο μεταξύ ΗΠΑ - Μεξικού, εγκαταστάθηκαν εκεί εκατοντάδες (!) εργοστάσια, με αποτέλεσμα να αυξηθεί κάθετα ο πληθυσμός (σήμερα υπολογίζεται σε 1.300.000). Το μεγαλύτερο μέρος του, νεαρές γυναίκες κυρίως, εργάζονται σ' αυτά με μισθούς πείνας και ζουν κάτω απο άθλιες συνθήκες, πολλοί σε παραγκουπόλεις. Ταυτόχρονα η πόλη είναι τεράστιο κέντρο λαθρομετανάσυευσης και έδρα του μεγαλύτερου ίσως καρτέλ ναρκωτικών της χώρας. Σα να μην έφταναν όλα αυτά, από το 1993-94 αρχίζει μια σειρά δολοφονιών νέων γυναικών, κυρίως εργατριών, που επιστρέφουν σπίτι μετά τη δουλειά. Το φαινόμενο συνεχίζεται μέχρι σήμερα και υπάρχουν ήδη πάνω από 350 νεκρές (!!), ενώ ο αριθμός αγνοουμένων είναι πολύ μεγαλύτερος. Μερικές μάλιστα έχουν βρεθεί σε ομαδικούς τάφους στην έρημο.
Το φιλμ τώρα είναι σίγουρα περισσότερο χολιγουντιανό από το τραχύ "Trade" (Τζένιφερ Λόπεζ και Αντόνιο Μπαντέρας γαρ...), πλην όμως αρκετά ανησυχητικό. Μια φιλόδοξη αμερικανίδα δημοσιογράφος, που έχει θυσιάσει την προσωπική της ζωή για την καριέρα της, φτάνει στο Χουάρες για να καλύψει τα τραγικά γεγονότα. Εκεί θα προσπαθήσει να συνεργαστεί με έναν αδέκαστο και απειλούμενο από παντού ντόπιου ιδιοκτήτη εφημερίδας, με τον οποίο γνωρίζονται από παλιά. Σιγά - σιγά θα εισχωρήσουν στην καρδιά των μυστηριωδών εγκλημάτων. 
Απο τη μία η ταινία είναι αρκετά σοβαρή, αποφεύγοντας μάλιστα τα εύκολα χάπι-εντ, με "ιδρωμένη" και σκονισμένη κιτρινωπών αποχρώσεων φωτογραφία, και αρκετά καταγγελτική (αν και όχι τόσο όσο ίσως θα έπρεπε). Αναφέρεται και λίγο στην περιβόητη NAFTA, πηγή του κακού, αλλά και στη φτώχεια, τις άθλιες συνθήκες εργασίας, στις ανάλγητες πλούσιες οικογένειες που κυριαρχούν στον τόπο, όπως ακριβώς οι παλιοί φεουδάρχες. Από την άλλη βρίσκει εύκολες λύσεις (από την πρώτη κιόλας μέρα η ηρωιδα γίνεται στόχος των φονιάδων και γενικότερα μπαίνει με αδικαιολόγητα μεγάλη ευκολία στα σκοτεινά βάθη των γεγονότων) και, τελικά, αποδίδει τους φόνους σε κάτι σαν σίριαλ κίλερ (Δεν κατάλαβα! Έναν μόνο; Με τόσα πολλά θύματα;). Έτσι συντηρεί συγχρονως και τα χολιγουντιανά κλισέ ενός πολυφορεμένου είδους θρίλερ.
Δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, κακή ταινία, απλώς κάπως "εύκολη" όπως είπαμε. Τη σώζει η τραγικότητα των αληθινών γεγονότων στα οποία στηρίζεται και η αρκετά καταγγελτική της διάθεση (όχι πάντως τόσο όσο θα μπορούσε, επαναλαμβάνω).

"TRADE" Ή ΟΙ ΕΦΙΑΛΤΙΚΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ TRAFFICKING

Συμπτωματικά έτυχε να δω δύο ταινίες που αφορούν το φτωχό Μεξικό, που τείνει να γίνει μία από τις χώρες με την μεγαλύτερη εγκληματικότητα στον κόσμο. Πανίσχυρα κυκλώματα διακίνησης ναρκωτικών, δολοφονίες γυναικών, trafficking, παράνομη λαθρομετενάστευση και ακραία φτώχια συνθέτουν ένα πραγματικά εκρηκτικό μείγμα. Χαρακτηριστικό είναι ότι η εγκληματικότητα αυξήθηκε με την εφαρμογή της NAFTA, συμφωνίας που κατάργησε τους δασμούς ανάμεσα στις χώρες της Β. Αμερικής, οπότε εκατοντάδες εργοστάσια με πάμφτηνο εργατικό δυναμικό δημιουργήθηκαν στα σύνορα με τις ΗΠΑ δημιουργώντας αχανείς παραγκουπόλεις. Μία ακόμα επίπτωση της οικονομικής παγκοσμιοποίησης...
Το "Trade" γυρίστηκε το 2007 στις ΗΠΑ από τον γερμανό Marco Kreuzpaintner και πρωταγωνιστής είναι ο Κέβιν Κλάιν. Ένα δεκατριάχρονο κορίτσι από τις παραγκουπόλεις της Πόλης του Μεξικό απάγεται από "εμπόρους λευκής σαρκός" και προορίζεται για σκλαβοπάζαρα των ΗΠΑ ή αλλού. Στην αιχμαλωσία τη συντροφεύει μία επίσης απαχθείσα, μεγαλύτερη σε ηλικία, πολωνέζα. Ο νεαρός αδελφός της μικρής, μέλος συμμορίας ο ίδιος, ακολουθεί τους απαγωγείς πασχίζοντας να σώσει την αδελφή του, καθώς νοιώθει υπέυθυνος γι' αυτήν. Στην αναζήτησή του συναντά ένα αμερικάνο αστυνομικό, ο οποίος ακολουθεί κι αυτός τα ίχνη των απαγωγέων για δικούς του, προσωπικούς λόγους. Οι δύο παντελώς αταίριαστοι χαρακτήρες θα αναγκαστούν να συμμαχήσουν για να συνεχισουν την κάτι παραπάνω από επικίνδυνη αναζήτητσή τους.
Η ταινία είναι σκληρή και βλέπεται, νομίζω, με ενδιαφέρον, αφού μας οδηγεί στα άδυτα ενός τεράστιου υπαρκτού προβλήματος. Το trafficking, που τρέφεται με σάρκες από πάμφτωχες τριτοκοσμικές ή πρώην ανατολικές χώρες και που ως θύματα έχει τόσο νέες γυναίκες όσο και παιδιά, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες φρίκες του σύγχρονου κόσμου. Αδίστακτα καθάρματα απαγάγουντα θύματα και εξ ίσου αδίστακτοι αγοραστές αγοράζουν σεξουαλικούς σκλάβους. Πρόκειται για το κοντινότερο στο αρχαίο δουλεμπόριο φαινόμενο της εποχής μας. Ακόμα και κανονικότατοι ιντερνετικοί και τηλεοπτικοί πλειστηριασμοί γίνονται, όπως θα δούμε στο φιλμ.
Σκληρή, βίαια και, σαν ιστορία, ανατριχιαστική, η ταινία προσπαθεί να καταδείξει τους μηχανισμούς που κάνουν να λειτουργεί όλη αυτή η φρίκη. Νομίζω ότι τα καταφέρνει αρκετά καλά. Και διαθέτει έναν τραχύ ρεαλισμό, που δεν εξωραϊζει τα πράγματα. Όσο για τις εικόνες από τις φτωχογειτονιές των μεξικάνικων μεγαλουπόλεων... ίσως από μόνες τους να αρκούν για να καταδείξουν πόσο έχει αποτύχει ο σύγχρονος κόσμος.

ΨΥΧΕΔΕΛΙΚΟΣ "DOCTOR STRANGE"

Ως γνωστόν δεν είμαι φαν των υπερηρωικών ταινιών (και κόμικς). Ωστόσο υπάρχουν μερικές εξαιρέσεις. Ο "Doctor Strange" (2016), ας πούμε, του Scott Derrickson (τον οποίο αντιπαθούσα από την εποχή του κακού ριμέικ στο "Όταν η Γη Σταμάτησε") με διασκέδασε πραγματικά και, νομίζω ότι κάπου διέφερε από τον Marvel συρμό.
Πρόκειται για έναν όχι πολύ γνωστό ήρωα της Marvel, που ξεκίνησε στα κόμικς από το 1963. Ο ήρωας είναι ένας ιδιοφυής και πετυχημένος νευροχειρουργός, κλεισμένος στον εαυτό του, ασχολούμενος μόνο με τη δουλειά του και αρκετά υπερόπτης και σνομπ. Όταν τα χέρια του (το εργαλείο της δουλειάς του, την οποία υπεραγαπά δηλαδή) αχρηστεύονται μετά από ένα αυτοκινητικό ατύχημα και αφού μάταια αναζητήσει ποικίλους τρόπους θεραπείας, καταλήγει σ' ένα μοναστήρι στο Θιβέτ, όπου, υπό τη διδασκαλία της μυστηριώδους ηγουμένης Αρχαίας, η οποία διαθέτει υπερφυσικές δυνάμεις, διευρύνει το πνεύμα του, ανακαλύπτει νέα σύμπαντα και αποκτά σχετικές δυνάμεις και ο ίδιος. Τελικά πείθεται να πολεμήσει το υπέρτατο κακό που απειλεί τα πάντα από το Σκοτεινό Σύμπαν και, βέβαια, αλλάζει και εσωτερικά σαν άνθρωπος.
Κατ' αρχήν, αντίθετα από άλλους υπερήρωες,  εδώ έχουμε να κάνουμε με έναν ήρωα που σχετίζεται άμεσα με τον ανατολικό μυστικισμό. Όλα εδώ έχουν μια κάπως "new age" διάσταση, την οποία προσωπικά δεν συμμερίζομια στην πραγματική ζωή, εδώ όμως γίνεται διακεδαστική και πρωτότυπη για το είδος. Από την άλλη έχουμε τον Μπάνεντικτ Κάμπερμπατς στον κεντρικό ρόλο, που αλλάζει με την παρουσία του τα δεδομένα (και την Τίλντα Σουίντον βεβαίως). Επίσης εδώ τα εφέ είναι και πραγματικά θεαματικά (στο νου μας έρχονται μεταξύ άλλων τα "Dark City" και "Inception"), αλλά και λειτουργικά. Φυσικά, όπως σε όλα σχεδόν τα φιλμ του είδους, οι χιουμοριστικές ατάκες υπάρχουν και σπάνε την όποια σοβαρότητα. Τέλος, αυτό που εμφανίζεται για πρώτη φορά σε τέτοιο φιλμ, είναι το ψυχεδελικό στοιχείο. Μερικές από τις εικόνες είναι θαρρείς βγαλμένες από αντίστοιχα οπτικά τριπ των 60ς. Άλλωστε μ' αυτό ταιριάζει και το όλο μυστικιστικό κλίμα που λέγαμε, που τόσο της μόδας ήταν την εποχή εκείνη.
Φυσικά τα κλισέ του είδους υπάρχουν και το όλο concept μάλλον αφελές είναι. Αλλά αυτά είναι δεδομένα. Όταν βλέπεις Marvel το ζητούμενο είναι η καθαρή διασκέδαση και όχι κάτι "υψηλότερο". Αντίθετα λοιπόν με τα περισσότερα άλλα φιλμ της, που προσωπικά βαριέμαι, ο "Doctor Strange" την διασκέδαση αυτή μου την προσέφερε απόλυτα. Γι' αυτό λοιπόν τελικά μου άρεσε και, όπως είπα, τον θεωρώ και κάπως διαφορετικό από τον ορυμαγδό τέτοιων φιλμ που μας έχουν κατακλύσει τα τελευταία χρόνια.

"ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ": ΝΑ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΙΡΑΝΙΚΟΣ ΤΡΟΜΟΣ!

Ο Babak Anvari είναι ιρανός και ζει πλέον στο Λονδίνο. Το "Στη Σκιά του Φόβου" (Under the Shadow) του 2016 είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του. Και είναι ταινία τρόμου. Είναι μεν ιρανοβρετανική παραγωγή, πλην όμως όλα τα άλλα (γλώσσα, ηθοποιοί, τόπος κλπ.) είναι ιρανικά. Έτσι μπορούμε να μιλάμε για την πρώτη ιρανική ταινία τρόμου. Και καλή μάλιστα!
Το 1988 ο πόλεμος Ιράν - Ιράκ (από τους πλέον μακροχρόνιους μετά τον Β' παγκόσμιο) μαίνεται και η Τεχεράνη βομβαρδίζεται ανηλεώς από τους ιρακινούς. Ο κόσμος εγκαταλείπει την πόλη και καταφεύγει στην επαρχία, οι πολυκατοικίες αδειάζουν. Μια νεαρή μητέρα, καταπιεσμένη από το φανατικό ισλαμικό καθεστώς, αναγκάζεται να μείνει μόνη με την κόρη της στο διαμέρισμά τους, καθώς ο σύζυγος στέλνεται αλλού. Όταν μια βόμβα πέφτει στην πολυκατοικία, δίχως όμως να εκραγεί, η μικρή κόρη αρρωσταίνει, ενώ όλο και πιο περίεργα, ανησυχητικά και τρομακτικά (πάντοτε όμως που γίνονται αντιληπτά μόνο με την "άκρη του ματιού") γεγονότα συμβαίνουν στο διαμέρισμα. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα, αφού η πολυκατοικία αδειάζει σιγά - σιγά από τους γείτονες που εγκαταλείπουν την πρωτεύουσα. Έτσι και μητέρα και κόρη θα μείνουν ολομόναχες...
Κατ' αρχήν θα πω ότι πρόκειται για μια καλή ταινία τρόμου με φαντάσματα (τζίνια, όπως τα λένε στην Ανατολή, και πιστέψτε με, δεν είναι καθόλου καλοκάγαθα όπως στα παραμύθια). Και μάλιστα δίχως καθόλου εφέ. Το φιλμ είναι σχεδόν ολόκληρο γυρισμένο μέσα στην πολυκατοικία και ο τρόμος, που είναι απόλυτα ατμοσφαιρικός, προκύπτει και από την όλη αγχωτική και κλειστοφοβική κατάσταση. Λίγες φευγαλέες σκιές, κάποιοι θόρυβοι, πολύ λιτά μέσα δηλαδή, είναι εδώ ικανά να μας τρομάξουν. Επιτέλους μπορούμε να φοβηθούμε δίχως πολύπλοκους ψηφιακούς μπαμπούλες. Γι' αυτό και το βρίσκω πολύ καλή ταινία τρόμου, ενός πλήρως παρακμασμένου είδους στην εποχή μας, παρά το ότι χρησιμοποιεί παλιά τεχνάσματα (παιδί, κούκλα κλπ) .
Αυτό όμως που για μένα του δίνει μεγαλύτερη αξία είναι το αλληγορικό στοιχείο και το πολιτικό - ιστορικό φόντο. Παράλληλα με το υπερφυσικό στοιχείο, ο Anvari κατορθώνει να περάσει μια έντονη κριτική στο θεοκρατικό καθεστώς, καθώς δείχνει ανάγλυφα την καταπίεση της γυναίκας κάτω από την κυριαρχία των ισλαμιστών, η οποία μόνο στο διαμέρισμά της μπορεί να είναι ελευθερη (δίχως τσαντόρ και βλέποντας παράνομο... αερόμπικ από απαγορευμένες (!) βιντεοκασέτες με την Τζέιν Φόντα, ενώ η συνέχιση των σπουδών της τής έχει απαγορευτεί). Ταυτόχρονα μπορεί να ειδωθεί και σαν αντιπολεμική κριτική, αφού το Κακό έρχεται με μια βόμβα - αλλά και η όλη κατάσταση είναι δυσάρεστη λόγω του πολέμου, πριν εμφανιστούν τα πνεύματα.... Αυτός ακριβώς ο συνδυασμός ιστορικού - ρεαλιστικού φόντου και μεταφυσικού τρόμου είναι που μου άρεσε στο φιλμ.
Μην φοβηθείτε για την εθνικότητα και τη γλώσα. Συνίσταται οπωσδήποτε στους φίλους του είδους, αλλά και σε σινεφίλ γενικότερα, αφού, όπως είπαμε, είναι πολέπίπεδο και έξυπνο. και μάλιστα σε μια "ξερή" εποχή για τον τρόμο

ΕΞΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΥΣΚΟΛΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΟ "ΒΑΜΜΕΝΟ ΠΕΠΛΟ"

Το "Βαμμένο Πέπλο" (Painted Veil) βασίζεται σε βιβλίο του Σόμερσετ Μομ. Διαβάζω ότι έχει μεταφερθεί άλλες δύο φορές στην οθόνη παλιότερα. Εδώ μας ενδιαφέρει η εκδοχή του 2006 του John Curran, με τον Έντουαρντ Νόρτον και τη Ναομί Γουάτς στους βασικούς ρόλους.
Η ταινία μας μεταφέρει στην ταραγμένη Κίνα της δεκαετίας του 20. Εκεί θα φτάσει ένα ζευγάρι νιόπαντρων βρετανών : Ένας γιατρός και η όμορφη σύζυγός του. Το ζευγάρι αποξενώνεται όταν ο σύζυγος ανακαλύπτει την απιστία της γυναίκας του. Με ένα μείγμα αυτοθυσίας και εκδίκησης από μέρους του, θα την υποχρεώσει να κατοικήσουν μαζί σε ένα μικρό, ξεχασμένο χωριό στην καρδιά της περιοχής όπου έχει ξεσπάσει επιδημία χολέρας, όπου ο γιατρός θα προσφέρει ατρόμητα τις πολύτιμες υπηρεσίες του. Ταυτόχρονα, για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, ο κινεζικός εθνικισμός ανεβαίνει κάθετα και ένας πιθανός εμφύλιος βρίσκεται προ των πυλών.
Δράμα χαρακτήρων, το φιλμ συνδυάζει πετυχημένα κατά τη γνώμη μου τις προσωπικές σχέσεις με το ταραγμένο ιστορικό φόντο. Αλλά και με την κυριαρχία μιας οργιώδους φύσης, που ζώνει από παντού τους ήρωες. Από εκεί και πέρα όλο το ενδιαφέρον πέφτει στην εξέλιξη των μεταξύ τους σχέσεων. Ψυχρότατες αρχικά εξ αιτίας της απιστίας, με έναν εκδικητικό και δίχως αισθήματα σύζυγο, θα εξελιχτούν βαθμιαία σε ένα παράξενο είδος αμοιβαίας εκτίμησης, αλλά η κατάσταση γύρω τους διαρκώς θα χειροτερεύει...
Βρήκα την ταινία ενδιαφέρουσα, ακριβώς λόγω της κατάδειξης της αλλαγής των ανθρώπινων συναισθημάτων, των ανθρώπινων σχέσεων γενικοτερα. Ο έρωτας, η μετατροπή του σε στοργή και συντροφικότητα, η αμοιβαία αποξένωση, όλα υπάρχουν εδώ. Όσο για τους χαρακτήρες (ιδιαίτερα ο αντρικός) είναι πολύπλοκοι και πολυεπίπεδοι. Όντως ο ήρωας δύσκολα κατατάσσεται με απλοϊκούς όρους του στιλ "καλός - κακός". Αντίθετα μέσα του μοιάζουν να υπάρχουν αντικρουόμενα συναισθήματα και δυνατότητες τόσο για το καλό όσο και για το κακό. Πρόκειται για έναν από τους πλέον αταξινόμητους χαρακτήρες που έχω συναντήσει στην οθόνη.
Η φωτογραφία, της φύσης κυρίως, είναι εντυπωσιακή, το ταραγμένο ιστορικό φόνταο που λέγαμε εντείνει την αγωνία και την ανασφάλεια των ηρώων και, γενικά, αν σας αρέσουν τα δραματικά φιλμ εποχής- με μια μεγάλη δόση εξωτισμού - νομίζω ότι θα το απολαύσετε.