ΜΟΝΑΧΟ(Σ)

Το Μόναχο του Steven Spielberg κατ' αρχήν με κούρασε με την αδικαιολόγητα, κατά τη γνώμη μου, μακρά διάρκειά του. Ενδιαφέρον είχε η "ξεθωριασμένη" φωτογραφία, που θύμιζε όντως φιλμ των αρχών των 70ς, πλην όμως κι αυτή, επί τρεις ώρες, συνέβαλλε κάπως στην κούραση που σας έλεγα. Παρ' όλα αυτά και καλές στιγμές διέθετε και έναν ερεθιστικό προβληματισμό μου άφησε συνολικά.
Ένα τέτοιο φιλμ όμως, είναι, φοβάμαι, "καταδικασμένο" από την αρχή να συζητιέται όχι τόσο για τις όποιες κινηματογραφικές αρετές του, όσο για την ιδεολογία του. Κι εδώ είναι που δίχασε το κοινό όσο πολύ λίγες φετινές ταινίες. Προσωπικά λοιπόν δεν το βρήκα τόσο φιλοϊσραηλινό όσο φοβόμουν και όσο άκουσα πολλούς να φωνάζουν σκίζοντας τα ιμάτιά τους. Σίγουρα οι ήρωες ήταν ισραηλινοί, από τη δική τους σκοπιά δειχνόταν το όλο θέμα, αλλά και η παλαιστινιακή άποψη εκφραζόταν καθαρά (θυμηθείτε τον παθιασμένο - αλλά όχι εθνικιστικό - λόγο του παλαιστίνιου τρομοκράτη στην Αθήνα για το τι σημαίνει τελικά να μην έχεις πατρίδα κι ότι μπροστά σ' αυτό όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα), σκεφτείτε και τον φανατικό εβραίο της ομάδας που θέλει να καθαρίσει κάθε μη εβραϊκό ον που κουνιέται, ο οποίος μόνο αρνητικά μπορεί να ειδωθεί. Εβραίοι ήρωες λοιπόν, αλλά σχετικά ισορροπημένη ματιά.
Αυτό που μου άρεσε πολύ όμως - και είναι γενικότερο από την αραβοϊσραηλινή διαμάχη - είναι το τελευταίο τέταρτο της ταινίας, όπου η αποστολή έχει τελειώσει και ο ήρωας μπορεί να επιστρέφει σπίτι και... τότε αρχίζουν τα αληθινά προβλήματα γι' αυτόν. Δεν θυμάμαι ποτέ στο σινεμά να έχει δειχτεί με τόσο ρεαλιστικό τρόπο ένα προφανές γεγονός: Αν ένας άνθρωπος (ανεξαρτήτως εθνικότητας και στρατοπέδου) αποφασίσει (από μαλακία κατά την προσωπική μου γνώμη) να γίνει πράκτορας και βρίσκεται επί 2 χρόνια στην τσίτα, σκοτώνοντας συνεχώς, φοβούμενος και τη σκιά του, μετακινούμενος ασταμάτητα από τόπο σε τόπο και αλλάζοντας διαρκώς ταυτότητες, ε, τότε, ακόμα κι αν όλα τελειώσουν, ποτέ πια δεν θα είναι ένας κανονικός άνθρωπος. Θα έχει σαλτάρει για τα καλά και αυτό που θα έχει χαραχτεί ανεξίτηλα από την προηγούμενη ζωή του θα είναι, ακριβώς, το να φοβάται και τη σκιά του. Από εκεί και πέρα, αντίο ευτυχία. Θα υποψιαζεται με παρανοϊκό τρόπο τους πάντες και τα πάντα, ακόμα και στο σεξ θα βλέπει εχθρούς... Δεν έχει να κάνει με τύψεις - καμία σχέση. Έχει να κάνει με κοινη παράνοια. Αν το καλοεξετάσουμε, χαρακτήρες όπως, ας πούμε, ο Τζέιμς Μποντ ή διάφοροι παρόμοιοι σούπερ, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υπάρχουν in real life. Όχι μόνο επειδή κανείς δεν μπορεί να έχει τις φοβερές ικανότητές τους, αλλά διότι, ζώντας τόσο καιρό με τεντωμένα νεύρα θα είχαν καταλήξει με μαθηματική ακρίβεια σε κάποιο ψυχιατρείο. Αυτό για μένα ήταν το καλύτερο σημείο του φιλμ κι αυτό που κατάφερνε να εκφράσει μια γενική αηδία για όλη αυτή τη βία - και την κρατική τρομοκρατία ιδιαίτερα, αφού αυτού του είδους η βία πρωταγωνιστούσε.
Πιστεύω πάντως ότι ποτέ πια δεν θα ξαναδούμε έναν καθαρά διασκεδαστικό Σπίλμπεργκ, στο στυλ των Ιντιάνα Τζόουνς, του ΕΤ ή των Στενών Επαφών...
Και μια τελευταία απορία - που αφορά μία από τις αρκετές σεναριακές αφέλειες της ταινίας. Ποιοί ήταν επιτέλους, ρε παιδιά, αυτοί οι φοβεροί γάλλοι αναρχικοί, με το απίστευτο πατριαρχικό σύστημα, που τα ήξεραν όλα, απαντούσαν σε κάθε ερώτηση και βρίσκονταν χωμένοι παντού;

BROKEBACK MOUNTAIN: ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΟΥΜΠΟΪΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΙ...

Αρχικά θαύμασα την ευαισθησία της πολυσυζητημένης ταινίας του Ang Lee. Οι σκληροτράχηλοι κάουμπόις του Brokeback Mountain μπορούν να ερωτευθούν (και μάλιστα μεταξύ τους) κι αυτό μπορεί να κρατήσει μια ζωή. Αν η σχέση αυτή δεν ήταν τόσο απαγορευμένη, η ταινία δεν θα ήταν παρά ένα ακόμα μελό. Ωστόσο η αξία και η "εξυπνάδα" της έγκειται στην καταγραφή ενός τόσο ασφυκτικού κοινωνικού περίγυρου, ώστε ακόμα και η παραμικρή σκέψη αποκάλυψης να καθίσταται αδιανόητη. Έτσι το δράμα που έρχεται είναι απόλυτα δικαιολογημένο: Καμιά διέξοδος δεν μπορεί να υπάρχει στον αμερικάνικο νότο (και μάλιστα 40 χρόνια πριν). Και, ως γνωστόν, τα αδιέξοδα οδηγούν πάντα σε καταστροφή...
Γι' αυτό, κατά τη γνώμη μου, πέρα από την σταδιακή δόμηση των χαρακτήρων των δύο ηρώων και την παρακολούθηση της πορείας της ζωής τους, αληθινός πρωταγωνιστής της ταινίας είναι το περιβάλλον: Η μιζέρια, η πληκτικότητα, ο αβάσταχτος συντηρητισμός, η σκληρότητα και το απίστευτο κιτς που βασιλεύει - και μάλιστα για 20 χρόνια, αφού φτάνουμε μέχρι τις αρχές των 80ς. Είναι σαν η έκρηξη της δεκαετίας του 60, οι χίπις, ο ελεύθερος έρωτας, η πολιτικοποίηση, η έκρηξη του πανκ αργότερα και τόσα άλλα καυτά γεγονότα και καταστάσεις, να μην άγγιξαν καθόλου τα μέρη αυτά, να πέρασαν ξόφαλτσα αφήνοντάς τα να κοιμούνται τον (γεμάτο εφιάλτες και καθόλου μακάριο) ύπνο τους. Να λοιπόν το αληθινό δράμα!
Πολύ καλός ο Χιθ Λέτζερ, καθώς και η σύζυγός του. Και μια προειδοποίηση: Η ταινία δεν διαθέτει σχεδόν καθόλου δράση (ούτε τολμηρές ερωτικές σκηνές). Αρκείται στην καθημερινή καταγραφή του παράλληλου δράματος των δύο ηρώων. Κι αν στο τέλος συγκινηθείτε, αυτό θα έρθει από μόνο του, χωρίς εντυπωσιακές κορυφώσεις.

Ο ΤΙΓΡΗΣ, ΤΟ ΧΙΟΝΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΡΟΠΙ

Ο Roberto Benigni το έκανε πάλι. Ένας ακόμα ύμνος στον έρωτα, στην ανθρωπιά, στην αγάπη, την ποίηση κι όλα τα σχετικά. Καλά είναι αυτά, δεν λέω, αλλά όπως εκφράζονται από τον πάλαι ποτέ ξεκαρδιστικό κωμικό καταντάνε να λιγώνουν τον θεατή. Κάτι σαν να έχεις φάει ολομόναχος ένα τεράστιο ταψί μπακλαβά. Προφανώς η αντίρηση δεν βρίσκεται στον μπακλαβά καθ' εαυτόν (μια χαρά είναι), αλλά στην ποσότητά του...
Στο πρώτο μισό της ταινίας "Ο Τίγρης και το Χιόνι" όντως ένοιωθα μπουχτισμένος, δεν άντεχα τόσον έρωτα, τόσο ρομαντισμό. Στη συνέχεια τα πράγματα βελτιώθηκαν κάπως, υπήρχε και η ανατροπή στο τέλος (που δεν θα σας αποκαλύψω φυσικά), αλλά εξακολουθώ να θεωρώ το σύνολο overdose.
Το σίγουρο πάντως είναι ότι ο Μπενίνι απομακρύνεται όλο και πιο πολύ από την καθαρή κωμωδία των πρώτων ταινιών του (θεωρώ από τις πιο αστείες ταινίες τον Διαβολάκο και διασκέδασα πολύ και στο Τέρας), πασχίζοντας να γίνει, όπως έγραψε κάποιος κριτικός, "ο Τσάπλιν των καιρών μας". Κρίμα, γιατί στην κωμωδία τα κατάφερνε καλύτερα.
Και μια ιδεολογική αντίρηση: Η μισή ταινία, που διαδραματίζεται στο σύγχρονο Ιράκ, βγάζει όντως ένα έντονα αντιπολεμικό αίσθημα κι αυτό είναι καλό. Όμως ο Μπενίνι αρνείται να πάρει οποιαδήποτε θέση για τον συγκεκριμένο πόλεμο, έναν από τους πιο βρώμικους των τελευταίων δεκαετιών. Είναι σαν να πήγε εκεί και, τυφλωμένος από έρωτα, να μην κατάλαβε απολύτως τίποτα. Θα μπορούσαν οι εμπόλεμοι να είναι πραγματικά οπιοιδήποτε. Ούτε λέξη για εισβολή. Μα τότε θα μπορούσε κάλλιστα να τοποθετήσει ως πλαίσιο του δραματικού έρωτά του έναν φανταστικό πόλεμο, ανάμεσα σε δύο φανταστικά έθνη. Το αντιπολεμικό κλίμα, που προφανώς αποκλειστικά τον ενδιέφερε να περάσει, θα έβγαινε το ίδιο καλά.

WALK THE LINE Ή ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΤΖΟΝΙ

Δύο παρατηρήσεις για το Walk the line του James Mangold:
Α. Δείτε το μόνο αν σας αρέσει η μουσική του μεγάλου Τζόνι Κας (εμένα μ' αρέσει)
Β. Ακόμα και τότε, το μεγαλύτερο προσόν της ταινίας παραμένει η εκπληκτική ηθοποιία του Γιοακιν Φίνιξ, που, επιπλέον, τραγουδά, καταφέρνοντας να θυμίζει απίστευτα τον original Κας! (και η Ρις Γουίδερσπουν είναι πολύ καλή).
Κατά τα άλλα, το φιλμ απλώς κυλά σχετικά εύκολα, με τον ιδιόρυθμο Τζόνι να ταλαντεύεται ανάμεσα στον ανεκπλήρωτο έρωτά του, τα χάπια και τις φοβερές του περφόρμανς (ο Φίνιξ έχει μιμηθεί τέλεια και τις χαρακτηριστικές κινήσεις του Κας επί σκηνής, καθώς και τον τρόπο που έπαιζε κιθάρα). Γενικά, όπως θα το περιμέναμε ίσως, το βάρος της ταινίας πέφτει στην ερωτική του ζωή (τη μόνιμη καψούρα του μάλλον με την Τζουν Κάρτερ) και στον αυτοκαταστροφικό του χαρακτήρα (χάπια, αλκοόλ), παραβλέποντας τόσο το καθαρά μουσικό μέρος (ο Κας είχε κατά πολύ υπερβεί τα όρια της κάντρι και διασκεύαζε από Dylan και Cave μέχρι Depeche Mode) όσο και το γεγονός ότι υπήρξε πολιτικοποιημένος. Καλύπτει την περίοδο από τα παιδικά του χρόνια μέχρι το 1968. H σκηνοθεσία (όπως μας έχει συνηθίσει ο Mangold άλλωστε) παραμένει συμβατική και συντηρητική.

ΣΟΥΠΕΡ ΘΕΑΜΑΤΙΚΗ ΥΠΟΣΧΕΣΗ

Η "Υπόσχεση" του Chen Kaige πριν από οτιδήποτε άλλο είναι μια κινέζικη υπερπαραγωγή, κι αυτό είναι εμφανές σχεδόν σε κάθε της πλάνο. Πρόκειται για ένα παραμύθι με θεές, ιπτάμενους ανθρώπους, κατάρες, μαγικούς μανδύες, αθανασία και διάφορα άλλα στοιχεία που συνθέτουν ένα παραμύθι. Η ήρωες της ιστορίας είναι σχετικά σύνθετοι σαν χαρακτήρες, αφού ο αντίζηλος του πρωταγωνιστή και ένα από τα μέλη του βασικού ερωτικού τριγώνου δεν είναι καθόλου "κακός" με τη συνηθισμένη έννοια, καθώς οι δύο άντρες συνδέονται με αρκετά πολύπλοκες σχέσεις αγάπης - μίσους (ο τυπικός "κακός" είναι άλλος, εκτός ερωτικού τριγώνου).
Η δράση είναι μπόλικη, οι εικόνες της ταινίας είναι όντως θεαματικές, σε κάποιες στιγμές μάλιστα μεγαλειώδεις. Όμως ο καταιγισμός ψηφιακών εφφέ (τα περισσότερα από τα οποία είναι εμφανώς ψηφιακά) προσωπικά με κούρασαν, ενώ αρκετά απ' αυτά βρήκα ότι αγγίζουν τα όρια του κιτς. Υπερθέαμα δεν σημαίνει υποχρεωτικά εικαστική ομορφιά...
Τελικά, μήπως στη μακρινή ανατολή αναπτύσσεται ένα κινέζικο Χόλιγουντ, σχετικά κοντά σαν λογική στο αντίστοιχο αμερικάνικο; (δεν εννοώ φυσικά ταινίες σαν - ας πούμε - το "Old Boy" ή την "Ερωτική επιθυμία")

ΑΛΗΘΕΙΑ, SEX & DRUGS

Στο "Εκεί που βρίσκεται η αλήθεια" ο Atom Egoyan στήνει μια αρκετά ενδιαφέρουσα θεματικά αστυνομική ιστορία, που διαδραματίζεται στον βρώμικο χώρο των show business, βουτηγμένη μέχρι εκεί που δεν παίρνει στα όργια, τα ναρκωτικά και την παράνοια που συνήθως ακολουθεί την επιτυχία. Τα κρυμμένα, σκοτεινά μυστικά αποκαλύπτονται το ένα μετά το άλλο, η ανατροπή στο τέλος είναι σχετικά απρόβλεπτη, η αφήγηση ακολουθεί ένα μπερδεμένο κουβάρι με συνεχή μπρος - πίσω στο χρόνο και, τελικά, δημιουργεί ένα πολύπλοκο μωσαϊκό καθώς παρουσιάζεται κάτω από εναλλασσόμενες οπτικές γωνίες διαφόρων προσώπων. Πλην όμως, τόσο το αργό ξετύλιγμα της υπόθεσης, όσο και όλο αυτό το - σε τελική ανάλυση μάλλον άνευ λόγου - μπέρδεμα, αποτελούν μειονεκτήματα της ταινίας, που αφήνει ένα αίσθημα ανικανοποίητου. Αυτό που πλήρως εμπεδώνουμε πάντως, είναι ότι όλο αυτό το sex & drugs νταβαντούρι - κι άλλα πράγματα, που είναι όντως κακά - υπήρχαν στην κορυφή της επιτυχίας τουλάχιστον απ' τη δεκαετία του 50.
Τελικά εξακολουθώ να θεωρώ καλύτερη ταινία του Εγκογιάν το Exotica.

Η ΤΟΛΜΗΡΗ ΚΥΡΙΑ ΧΕΝΤΕΡΣΟΝ

"Η κυρία Χέντερσον παρουσιάζει" είναι η πρόσφατη ταινία του Steven Frears και αυτό και μόνο θα έπρεπε να αποτελεί γεγονός. Ωστόσο εδώ ο σκηνοθέτης καταπιάνεται με ένα ιστορικής φύσης θέμα που μάλλον δεν μας αγγίζει τόσο. Η παρουσίαση του πρώτου θεάματος με γυμνό στο Λονδίνο της δεκαετίας του 30, ίσως στην εποχή του να σκανδάλισε πολύ κόσμο και να αποτέλεσε στήριγμα για τους φαντάρους που πολεμούσαν στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, πλην όμως σήμερα μόνο εγκυκλοπαιδικό ενδιαφέρον μπορεί να προκαλέσει. Η ταινία είναι ευχάριστη, ίσως και διασκεδαστική σε κάποια σημεία, έχει και την απαραίτητη δόση τραγικού στοιχείου, η Τζούντι Ντεντς και ο Μπομπ Χόσκινς είναι πολύ καλοί, αλλά από τον Frears περιμένουμε σαφώς κάτι περισσότερο από ό,τι θα χαρακτηρίζαμε απλώς "συμπαθητικό".

Η ΑΒΑΣΤΑΧΤΗ ΕΛΑΦΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ BREAKFAST ON PLUTO

Ναι. To "Breakfast on Pluto" είναι η πιο πρόσφατη ταινία του Neil Jordan κι αυτό αποτελεί γεγονός. Εδώ ο Jordan καταγράφει τη ζωή ενός "χαρούμενου" και "αθώου" τραβεστί, από την παιδική του ηλικία μέχρι τώρα. Ανάλαφρα, με χιούμορ και κάμποσο σουρεαλισμό, με το μελό να εναλλάσσεται με την κωμωδία. Κι όμως. Παρά την φαινομενική ελαφρότητα, οι τραγωδίες (τόσο ιστορικές όσο και προσωπικές) αφήνουν ανεξίτηλο το στίγμα τους. Το ιρλανδικό πρόβλημα, ο IRA και η τρομοκρατία, αποτελούν το πολιτικό background, ενώ οι προσωπικές "καταστροφές" διαδέχονται η μία την άλλη. Κι όμως, ο ήρωας μοιάζει να περνά αλώβητος απ' όλα αυτά, πάντα με καλή διάθεση και σαρκαστικές ατάκες, ακόμα κι όταν τον βασανίζουν!
Δίπλα στον πολύ καλό Κίλιαν Μέρφι, ένα all star ιρλανδέζικο (ως επί το πλέιστον) καστ, με τον ηθοποιό - φετίχ του σκηνοθέτη Στίβεν Ρία, τον Λίαμ Νίσον, τον Μπρένταν Γκλίζον, τον Ίαν Χαρτ, τον Gavin Friday (για όσους εκτιμούν τη μουσική του), ακόμα και τον πολύ Brian Ferry (αναγνωρίστε τον αν μπορείτε).
Ποτρέτο ενός εκκεντρικού χαρακτήρα, μια εκκεντρική ταινία γενικότερα, που βλέπεται ευχάριστα, κρατά τον θεατή, πλην όμως ο Jordan στο παρελθόν έχει κάνει και δυνατότερα πράγματα. Παρ' όλα αυτά, η επιστροφή ενός παλιού φίλου είναι πάντα ευπρόσδεκτη.

Η ΔΙΠΛΑΝΗ ΠΟΡΤΑ ΤΟΥ ΜΥΑΛΟΥ ΜΑΣ

Ο Νορβηγός Pol Sletaune (πιθανή προφορά Σλετάνε) κάνει με τη "Διπλανή Πόρτα" μια από τις πιο "άρρωστες" ταινίες της χρονιάς. Ο μοναχικός ήρωας καταβυθίζεται σε έναν εφιαλτικό κόσμο, γεμάτο διεστραμμένο ερωτισμό, σαδομαζοχιστικές φαντασιώσεις, βία και παράνοια. Όλα αυτά τονίζονται ιδιαίτερα από την ψυχρή εικόνα (χρώμα, "παγωμένα" εσωτερικά κλπ.), αλλά και τους λαβυρινθώδεις, συστρεφόμενους εσωτερικούς χώρους που κυριαρχούν. Η "Λάμψη", ο "Ένοικος", η "Δαιμονισμένη Γυναίκα" και κυρίως η "Αποστροφή" του Πολάνσκι, βρίσκονται όλα εδώ (η ταινία μάλιστα θυμίζει υπερβολικά το τελευταίο από τα φιλμ αυτά). Γενικά πρόκειται για χαρακτηριστικά "βόρειο" έργο, όπου δεν τρυπώνει η παραμικρή ηλιαχτίδα.
Ο σκηνοθέτης έχει σίγουρα ταλέντο και καταφέρνει να μεταδώσει τη ζοφερή αυτή ατμόσφαιρα, που ισορροπεί ανάμεσα σε όνειρο (εφιάλτη για την ακρίβεια) και πραγματικότητα, ωστόσο μετά το τέλος στο θεατή έχει μείνει μια άσχημη γεύση... Ίσως βέβαια αυτό ακριβώς να είναι και το ζητούμενο, οπότε πετυχαίνει απόλυτα το σκοπό του. Αν αντέχετε τόση ψυχρότητα...

ΚΡΥΜΜΕΝΟΣ ΑΠ' ΟΛΟΥΣ

Θεωρώ τον "Κρυμμένο" (Cache) του Michael Haneke μια από τις σημαντικότερες ταινίες της χρονιάς. Κάπως περισσότερο βατή από τις παλιότερες του Αυστριακού σκηνοθέτη, αφήνει τον θεατή πραγματικά συγκλονισμένο, έχοντάς τον προηγουμένως προβληματίσει σε πολλά επίπεδα. Οι ενοχές και οι τύψεις, ο κοινωνικός διαχωρισμός σε προνομιούχους και μη, ο ρατσισμός, τα παιδικά τραύματα που σε κυνηγάνε σ' όλη σου τη ζωή, η ψεύτικα ήρεμη επιφάνεια της καθημερινότητας της καλής κοινωνίας, ενώ από κάτω καταχωνιάζονται επιμελώς (;) σκοτεινά μυστικά, η σύγκρουση ιδιωτικού και δημόσιου, βρίσκονται όλα εδώ. Η αργή γραφή του Haneke, όχι μόνο δεν κουράζει - κατά τη γνώμη μου -, αλλά συντελεί στην υποβλητικότητα της ταινίας. Το έξυπνο εύρημα με τα ακίνητα πλάνα, που δεν καταλαβαίνεις αν είναι "αληθινά" ή κομμάτια από τα παράνομα βίντεο, η απόλυτη και φριχτή κατανόηση του τι σημαίνει να σε παρακολουθούν και τι επιπτώσεις μπορεί να έχει αυτό στις ανθρώπινες σχέσεις, όλα συμβάλλουν στην αγχωτική ατμόσφαιρα που διαποτίζει το φιλμ. Ίσως η καλύτερη δουλειά του Haneke, που ωστόσο δεν ξεφεύγει από την μέχρι τώρα προβληματική του.
Προσοχή! Όχι για εθισμένους στα Village θεατές!

MATCHPOINT Ή Η ΤΥΧΗ ΕΙΝΑΙ ΤΥΦΛΗ

Το Matchpoint είναι σίγουρα μια από τις καλύτερες ταινίες του Woody Allen- και όχι μόνο των τελευταίων χρόνων. Στις ιδιαιτερότητές της συγκαταλέγεται το ότι δεν μοιάζει με Γ. Άλλεν. Ούτε ψυχαναλυτές, ούτε Εβραίοι, ούτε καν Νέα Υόρκη. Αντίθετα εδώ έχουμε Λονδίνο, αγγλική αριστοκρατία, επιχειρήσεις... Με ένα ιδιοφυές σενάριο ο Γούντι αποδεικνύει τη θέση του ότι "καλύτερα τυχερός παρά καλός". Ταυτόχρονα, με έναν απίστευτο κυνισμό και έντονη σαρκαστική διάθεση, υπονομεύει τα θεμέλια της "καλής" κοινωνίας, δείχνοντάς μας ότι βασίζονται στον συμβιβασμό, την απάτη και - γιατί όχι - στον φόνο. Όλα αυτά δίνονται με έναν πολύ καλό ρυθμό, που κρατά τον θεατή, καθώς η ερωτική ιστορία και το πάθος εναλλάσονται με το αστυνομικό θρίλερ για να καταλήξουν στο σαρκαστικότατο φινάλε.
Επιτέλους, ο άνθρωπος είναι 70 χρονών, έχει 40 ταινίες στο ενεργητικό του, δουλεύει ακούραστα γυρίζοντας περίπου 2 ταινίες το χρόνο και εξακολουθεί σε γενικές γραμμές να παράγει υπέροχα φιλμς. Μέχρι πότε άραγε;
(Όπως καταλαβαίνετε, δεν συγκαταλέγομαι σ' αυτούς που τον βαριούνται και θεωρούν τις ταινίες του ίδιες. Αντίθετα, η κάθε μία απ' αυτές, ακόμα και οι μέτριές του - που τις θεωρώ καλύτερες από πολλές άλλες που κυκλοφορούν - μου προσφέρουν ξεχωριστή απόλαυση).

WOLF CREEK ΚΑΙ ΟΠΟΙΟΣ ΑΝΤΕΞΕΙ

Το αυστραλέζικο Wolf Creek του Greg McLean είναι σίγουρα μια ενοχλητική ταινία, χάρη στην ωμή, "ρεαλιστική" και δίχως κανένα φτιασίδι ή ωραιοποίηση βία της. Τώρα, θα μου πείτε, αυτό για μια καθαρόαιμη ταινία τρόμου είναι προσόν. Ίσως, αλλά αυτή ακριβώς η ωμότητα και η ντοκιμαντερίστικη οπτική (κάτι μεταξύ πρώτου Σχιζοφρενούς και Blair Witch Project), μάλλον με κούρασε. Καλό το εφιαλτικά έρημο, αχανές αυστραλέζικο τοπίο, συμπαθείς οι ήρωες και η καταγραφή των καθημερινών τους σχέσεων, αλλά θα προτιμούσα και κάτι παραπάνω από ένα συνεχές κρεοπωλείο.
Τελικά, όταν έχει γυριστεί ένας "Σχιζοφρενής δολοφόνος με το πριόνι" εδώ και 30 χρόνια, όλα τα άλλα απλώς προσπαθούν να φτάσουν...

ΓΙΑ ΓΚΕΪΣΕΣ ΚΑΙ ΚΙΜΟΝΟ

Οι "Αναμνήσεις μιας γκέισας" (Geisha) του Rob Marshall δεν είναι σε καμία περίπτωση αριστούργημα. Καλογυρισμένο, κρατά αρκετά τον θεατή, δεν παύει όμως κατά βάθος να είναι ένα χολυγουντιανό μελό. Συγκινήσεις, δράματα, κεραυνοβόλοι έρωτες και ερωτικός πόνος και - μπορούμε πιστεύω να το αποκαλύψουμε μετά από τόσες εβδομάδες που παίζεται η ταινία - το απαραίτητο χάπι εντ. Το κύριο ενδιαφέρον, κατά συνέπεια, μένει στο "ντοκιμαντερίστικο" στοιχείο. Όλα αυτά δηλαδή που μαθαίνουμε για τον αλλόκοτο για τους δυτικούς θεσμό των γκεϊσών - οι οποίες δεν είναι ακριβώς πόρνες, από κάποιες σκοπιές όμως είναι κιόλας... Ακούγεται μπερδεμένο, αν δείτε όμως την ταινία (ή αν διαβάσετε σχετικά) θα καταλάβετε. Πάντως για τους γιαπωνέζους της εποχής, ο διαχωρισμός τους από τις κοινές πόρνες, όπως τις εννοούμε και εδώ, είναι σαφέστατος.
Ο εξωτισμός λοιπόν, η καταβύθισή μας σε μια εντελώς ξένη κουλτούρα, σίγουρα εξάπτουν την περιέργειά μας. Μένουν ακόμα και οι πολύ όμορφες μερικές φορές εικόνες και τα υπέροχα κιμονό... Μέχρις εκεί. Προτιμώ το Chicago, την προηγούμενη ταινία του Μάρσαλ.

ΚΛΟΥΝΕΪ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗΣ ΗΛΙΘΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΙΤΡΙΝΙΣΜΟΥ

Με το "Καληνύχτα και καλή τύχη" ο George Clooney επιβεβαιώνει ότι είναι αξιόλογος σκηνοθέτης, πράγμα που μας είχε πρωτοδείξει με την πρώτη του ταινία "Εξομολογήσεις ενός επικίνδυνου μυαλού". Και προοδευτικός άνθρωπος επίσης (για τα αμερικάνικα δεδομένα τουλάχιστον). Το να επιλέξεις να χτυπήσεις τον συντηρητισμό και τον υστερικό αντικομμουνισμό της μακαρθικής - έστω - περιόδου, είναι μάλλον τολμηρή πράξη στη σημερινή Αμερική του Μπους (που, παρεπιπτόντως, δεν μου βγάζετε από το μυαλό ότι οδεύει αργά αλλά σταθερά προς μία, ήπια ελπίζω, μορφή φασισμού, αλλά αυτό είναι θέμα προς συζήτηση άλλου post...)
Γυρισμένη ασπρόμαυρα, η ταινία καταφέρνει να πιάσει το κλίμα των '50ς (βοηθά και το τζαζέ σάουντρακ), καυτηριάζει τόσο την απύθμενη ηλιθιότητα όσων πίστεψαν στις φασιστικές απόψεις του ΜcCarthy και των γύρω του όσο και την υστερία της εποχής (και όχι μόνο, θα προσθέταμε). Παραδίδει επίσης μαθήματα σωστής δημοσιογραφίας - κυριολεκτικά αποκαλυπτικής - που φαντάζει σχεδόν ουτοπική σε σχέση με τον κιτρινισμό και τη γελοιότητα των σύγχρονων, τηλεοπτικών κυρίως, "αστέρων". Πολύ έξυπνη η ιδέα να χρησιμοποιηθούν φιλμς με τον αληθινό ΜcCarthy, ώστε να μη χρειαστεί να τον υποδυθεί σύγχρονος ηθοποιός.
Καλή ταινία λοιπόν, περισσότερο όμως ένα μάθημα ιστορίας, ιδιαίτερα επίκαιρο στις υστερικά-τρομοκρατημένες-από-κάθε-λογής-δυνάμει-τρομοκράτες μέρες μας.

DON'T COME KNOCKING: WENDERS ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΛΙΑ

Στο "Μην ξανάρθεις" (Don't Come Knocking) ξαναβρίσκουμε τον παλιό, καλό Wim Wenders (αν και όχι τόσο καλό όπως παλιά. Μερικά πράγματα ίσως να μη μπορούν ποτέ να ξαναγίνουν). Η αγάπη του όμως για την Αμερική, το λιτό τοπίο της, τους ανθρώπους των μικρών πόλεων, τους μύθους της, είναι εδώ εμφανέστατη, όπως και σε άλλες, παλιότερες ταινίες του. Όμορφες εικόνες του αμερικάνικου τοπίου, βουτηγμένες στη νοσταλγία, ανθρώπινες σχέσεις και η αθεράπευτη κινηματογραφοφιλία του σκηνοθέτη (αναφορές στο γουέστερν - ο ήρωας είναι ένας παλιός σταρ του σινεμά)... δημιουργούν ένα κλίμα που θυμίζει αυτό στο "Παρίσι Τέξας". Πολύ καλός ο Σαμ Σέπαρντ, που πλαισιώνεται από πολλούς άλλους καλούς ηθοποιούς.
Κάποιες αντιρήσεις ωστόσο υπάρχουν. Κατά τη γνώμη μου η ταινία κουράζει κάπως - ιδιαίτερα προς το τέλος - μερικοί μονόλογοι ή διάλογοι τραβάνε πολύ, ίσως κάτι να "σέρνεται"... Δεν πειράζει όμως. Σε γενικές γραμμές πρόκειται για έναν αρκετά καλό Βέντερς, πράγμα που μας έχει λείψει τα τελευταία χρόνια.

ΕΓΩ, ΕΣΥ ΚΑΙ ΟΛΟΙ ΟΙ ΓΝΩΣΤΟΙ

Το "Εγώ, εσύ και όλοι οι γνωστοί" είναι μια τυπική αμερικάνικη ανεξάρτητη ταινία. Υπάρχουν πολλές σαν κι αυτή. Το Φεστιβάλ του Sundance ή οι Νύχτες Πρεμιέρας είναι γεμάτες από τέτοιες. Ναι, όμως αυτή εδώ είναι μια από τις καλύτερες του είδους. Σύγχρονη αισθητική, χιούμορ, καθημερινότητα, τέχνη (video art για την ακρίβεια) και ποικίλοι χαρακτήρες, συνηθισμένοι ή εκκεντρικοί, που οι δρόμοι τους συναντιούνται, συνθέτουν ένα από τα πιο απολαυστικά φετινά φιλμ. Η Miranda July, video artist η ίδια, σκηνοθέτης, σεναριογράφος και πρωταγωνίστρια εδώ, μας κάνει να περιμένουμε ανυπόμονα τις νέες της δουλειές, που ελπίζουμε να διατηρήσουν την ίδια φρεσκάδα με αυτήν εδώ.
Προσοχή: όχι για το κοινό των Village Centers!

IRAQ: ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΞΕΧΝΙΟΜΑΣΤΕ...

Ρίχνοντας μια ματιά σε επίσημες λίστες (CNN κλπ.), διαπίστωσα ότι οι νεκροί αμερικάνοι από την αρχή του βρώμικου και εγκληματικού πολέμου στο Ιράκ έφτασαν αισίως στον "σημαδιακό" αριθμό των 2222! Απλά μαθηματικά δηλαδή μας δείχνουν ότι ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ εκεί σκοτώνονται 2 με 3 από δαύτους. Ο αριθμός των τραυματιών, των ανάπηρων για όλη την υπόλοιπη ζωή τους, των τύπων που για χρόνια θα χρειάζονται ψυχοφάρμακα κλπ. είναι άγνωστος. Κανένας (σχεδόν) δεν μιλά γι' αυτούς. Όσο για τον αριθμό των νεκρών Ιρακινών, από τότε που κάποιοι εισέβαλλαν αδίστακτα στη χώρα τους για να προωθήσουν τα οικονομικά και άλλα συμφέροντα των αφεντικών τους, ε, γι' αυτό μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε. Έχουν φτάσει πάντως στις πολλές χιλιάδες. Και η κόλαση στη χώρα αυτή συνεχίζεται καθημερινά.
Πόσο κτηνώδης μπορεί να είναι κάποιος (κάποιοι) που εξακολουθούν χωρίς τον παραμικρό ενδοιασμό να στέλνουν στη σφαγή πιτσιρικάδες της πατρίδας τους προκειμένου να στηρίξουν τα βρώμικα συμφέροντά τους; Διότι, μια απλή ματιά στις ηλικίες, θα σας δείξει ότι η μέση ηλικία των νεκρών αμερικάνων είναι γύρω στα 25 χρόνια! (πιθανόν και λίγο πιο κάτω).
Ίσως να επανέλθω στο θέμα. Ίσως μάλιστα να επανέρχομαι συχνά. Δεν πρέπει, νομίζω, να ξεχνάμε μια πληγή που είναι πιο ανοιχτή από ποτέ και κακοφορμίζει εδώ και κοντά τρία χρόνια...

7 ΣΠΑΘΙΑ ΔΕΝ ΦΕΡΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ

Τα κινέζικα "7 Σπαθιά" του Hark Tsui θα ήθελαν πολύ να είναι "Ήρωας" ή "Ιπτάμενα στιλέτα" ή "Τίγρης και Δράκος", ωστόσο πολύ απέχουν απ’ όλα αυτά. Αδικαιολόγητα μεγάλης διάρκειας, με χαώδες σενάριο που δεν μπορεί να αποφασίσει πού ακριβώς θα επικεντρωθεί, χωρίς να φτάνει την απίστευτη σκηνοθετική δεξιοτεχνία των προηγούμενων ταινιών, κουράζει αρκετά σύντομα. Μένουν μονάχα κάποιες εντυπωσιακές εικόνες, μερικές καλογυρισμένες σκηνές μαχών (φυσικά με τις άπειρες απιθανότητες που συνηθίζονται στα φιλμ του είδους), αλλά δεν είναι αρκετά για να τη σώσουν.

KING KONG: ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΟΠΟΥ ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΑ

Λοιπόν, εμένα ο King Kong μου άρεσε. Τον θεωρώ μάλιστα μάλλον το καλύτερο φετινό blockbuster, είδος που πολλές φορές δεν είναι του γούστου μου... Ο Peter Jackson μένει πιστός στο αυθεντικό φιλμ της δεκαετίας του 30, διατηρώντας αυτούσια τα τρία του μέρη: Αυτό που διαδραματίζεται στη Νέα Υόρκη της οικονομικής κρίσης και περιλαμβάνει την αναζήτηση του χαμένου νησιού, αυτό στο νησί με την εμφάνιση του γορίλα και τους δεινόσαυρους, κι αυτό της αιχμαλωσίας του King Kong πίσω στη Ν. Υόρκη. Το πρώτο δίνεται εκπληκτικά, με φοβερή ατμόσφαιρα εποχής, ενώ η αναζήτηση είναι διαπραγματευμένη σχεδόν ως ταινία τρόμου, με αποκορύφωμα τους σαν ζόμπι ιθαγενείς που υποδέχονται με καθόλου φιλικές διαθέσεις την ομάδα των "εξερευνητών". Το τρίτο καταφέρνει να βγάλει την πρέπουσα συγκίνηση και το ερωτευμένο "τέρας" κερδίζει την αμέριστη συμπάθειά μας σε σχέση με τον σκληρό και χυδαίο όχλο των "πολιτισμένων" λευκών αμερικάνων, καταλήγοντας στη δυνατή σκηνή του Empire State Building. Οι αντιρρήσεις μου επικεντρώνονται στο μεσαίο μέρος, αυτό που διαδραματίζεται στο νησί, από την εμφάνιση του Kong και πέρα. Εδώ ο Jackson υποκύπτει σε άπειρα εμπορικά και κιν/κά κλισέ, επικεντρώνοντας σε ατελείωτα κυνηγητά με δεινόσαυρους, γιγάντια έντομα και κάθε είδους καταστάσεις με συσσωρευμένες απιθανότητες, που θυμίζουν έντονα Jurassic Park. Βέβαια η σκηνοθετική του δεξιοτεχνία είναι εκπληκτική, τα εφφέ απίστευτα, το όλο δεύτερο μέρος ωστόσο παραμένει υπερβολικά - έως και κουραστικά - μακρύ και αχρείαστο σε πολλά σημεία.
Πάντως η όλη ταινία παραμένει μεγαλειώδης παρά τις συγκεκριμένες αντιρρήσεις, με τον προβληματισμό πάνω στις αντιθέσεις φύση - πολιτισμός, ενστικτώδης - ελεγχόμενη συμπεριφορά, ομορφιά και τερατωδία (στην ουσία πρόκειται για παραλλαγή του μύθου της Πεντάμορφης και του Τέρατος), αλλά και τις κριτικές αναφορές στην κοινωνικοπολιτική κατάσταση των ΗΠΑ της εποχής (και γιατί όχι και της σημερινής;)

CORPSE BRIDE: ΟΤΑΝ ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΜΙΟΥΖΙΚΑΛ

Ο Tim Burton έκανε ένα ακόμα αριστούργημα: Χρησιμοποιώντας την ίδια φοβερά δύσκολη και χρονοβόρα τεχνική με τον "Χριστουγεννιάτικο Εφιάλτη", κατάφερε με το Corpse Bride (Νεκρή Νύφη) να φτιάξει μια ταινία που, προσωπικά, μου αρέσει ακόμα περισσότερο απ' αυτόν, καθώς διαθέτει περισσότερη σεναριακή συνοχή και μια μάλλον πιο "άρρωστη" ατμόσφαιρα (πράγμα που είναι βέβαια πλεονέκτημα αν πρόκειται για φιλμ του είδους). Οι εικόνες του, δοσμένες με σκοτεινά χρώματα, είναι και πάλι εκπληκτικές, η μουσική θαυμάσια (ίσως πάντως η μουσική του "Εφιάλτη" να μου άρεσε περισσότερο), η ιστορία ανατρέπει κάθε τι που (νομίζουμε) ότι ξέρουμε για τον κόσμο των νεκρών... (Προσέξτε ότι ο κάτω κόσμος είναι ο μόνος που δίνεται με ζωηρά, χαρούμενα σχεδόν χρώματα, ενώ στον δικό μας κυριαρχεί η σκοτεινιά και το μαύρο). Αλήθεια, ποιος άλλος μπορεί να μιλά για σκουλικιασμένα πτώματα, μισολειωμένα φαντάσματα, βίαιες δολοφονίες, κάθοδο στον κάτω κόσμο και ταυτόχρονα να είναι γλυκύτατος, τρυφερός και αστείος, κάνοντάς σε να συμπαθείς τα εφιαλτικά αυτά όντα; Αφείστε που η νύφη - με το σκουλίκι στο μάτι, τις ουλές και το σκελετωμένο χέρι, κατορθώνει να είναι σέξι!!! Μην το χάσετε.