ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ "ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΙΑΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΠΟΥ ΦΛΕΓΕΤΑΙ"

Για μένα από τώρα ήδη παίρνει θέση στα 10 καλύτερα του 2019. Εννοώ το γαλλικό "Πορτρέτο μιας Γυναίκας που Φλέγεται" (Portrait de la Jeune Fille en Feu) της Celine Sciamma. Ένα φιλμ με μια λεσβιακή σχέση στο επίκεντρό της, αλλά με πολλά επίπεδα και πολλές άλλες προεκτάσεις.
Στα τέλη του 18ου αιώνα μια ζωγράφος φτάνει με βάρκα σε μια απομονωμένη έπαυλη ιταλίδας αριστοκράτισας. Αποστολή της να φτιάξει το πορτρέτο της νεαρής κόρης της. Αυτό θα σταλεί στον μέλλοντα σύζυγο της μικρής (δεν έχουν ποτέ ειδωθεί μεταξύ τους), ώστε εκείνος να έχει μια εικόνα της πριν τον προκαθορισμένο γάμο. Μόνο που η μελλοντική νύφη αρνείται να ποζάρει, φοβούμενη - όπως είναι φυσικό - το γάμο με έναν άγνωστο. Έτσι η ιδιότητα της ζωγράφου αποκρύπτεται, υποτίθεται ότι προσλαμβάνεται ως συνοδός, και είναι υποχρεωμένη, παρατηρώντας διαρκώς την κοπέλα, να τη ζωγραφίζει κρυφά τις νύχτες από μνήμης. Όμως...
Θαύμασα πολλά πράγματα στο φιλμ, τόσο κινηματογραφικά όσο και νοηματικά. Την υπέροχη φωτογραφία και τις συνθέσεις των πλάνων, που παραπέμπουν άμεσα σε πίνακες της εποχής (γαλλικά και ολλανδικά εσωτερικά). Τις θαυμάσιες ηθοποιίες, τη λιτή αλλα ουσιαστική ατμόσφαιρα... Νοηματικά το φιλμ είναι βαθιά φεμινιστικό. Ουσιαστικά, δίχως τίποτα ακραίο ή μελοδραματικό, αποτυπώνει με θαυμάσιο τρόπο την καταπίεση των γυναικών (από τον εγκλεισμό σε μοναστήρι έως έναν υποχρεωτικο γάμο, από την έξοδο από το σπίτι μόνο με συνοδεία μέχρι την απαγόρευση σε γυναίκες ζωγράφους να ζωγραφίζουν άντρες...) Ταυτόχρονα είναι μια κραυγή ελευθερίας, μια ιστορία για έναν βαθύ έρωτα, μια ιστορία συνειδητοποίησης της θέσης της γυναίκας, ένας στοχασμός πάνω στη ζωγραφική... και, τελικά, ένα φιλμ με πολύ πάθος (αν και, επαναλαμβάνω, όχι μελοδραματικό). Εντυπωσιακή χρήση της (ελάχιστης) μουσικής ενώ, από ένα σημείο και πέρα, κυριαρχεί μια σχεδόν μεταφυσική ατμόσφαιρα.
Θα επαναλάβω ότι για μένα μπαίνει δικαιωματικά στα 10 καλύτερα του 2019.
ΥΓ: Φοβερή η ηθοποία της τελικής σκηνής.

ΣΙΝΕΦΙΛ ΚΑΙ ΥΠΝΩΤΙΚΟ "ΑΥΓΟ"

Ο Quan'an Wang είναι κινέζος, το "Αυγό" (Ondog) όμως του 2019 είναι γυρισμένο ολόκληρο στην αχανή μογγολική στέπα. Και είναι μια ταινία που απευθύνεται αποκλειστικά σε σινεφίλ.
Ένας 18χρονος αστυνομικός καλείται να περάσει ολομόναχος μια νύχτα στο πουθενά της στέπας φυλάσοντας ένα πτώμα που βρέθηκε εκεί. Θα τον βοηθήσει μια μεγαλύτερή του γυναίκα βοσκός, που ζει επίσης ολομόναχη στην ακατοίκητη περιοχή (ο κοντινότερος γείτονας απέχει από τη σκηνή της πολλά - πολλά χιλιόμετρα). Εκείνη τη νύχτα θα κάνουν έρωτα κι αυτή θα μείνει έγκυος...
Είπα πριν ότι απευθύνεται σε σινεφίλ. Ο λόγος είναι οι αργοί, τελετουργικοί ρυθμοί και ο μινιμαλισμός τόσο της εικόνας όσο και της ιστορίας. Η επίδραση αυτών των χαρακτηριστικών υπήρξε για μένα υπνωτική, όχι με την έννοια της βαρεμάρας, αλλά της απόλυτης βύθισης σ' αυτό το ατελείωτο, επίπεδο τοπίο, που εκτείνεται παντού τριγύρω δίχως να μοιάζει να σταματά πουθενά. Η επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα μιας μοναχικής ζωής, σε απόλυτα αρμονική σχέση με τη φύση, φαντάζει απίστευτη για το δικό μας τρόπο ζωής. Κι όμως, η ταινία διαδραματίζεται στη σύγχρονη εποχή. Οι ήρωες διαθέτουν μηχανές, κινητά, περιπολικά. Ωστόσο τα πάντα εκεί μοιάζουν να παραμένουν αναλλοίωτα, αιώνια, ενώ το αχανές, γυμνό τοπίο, με τα επιβλητικά σύννεφα, τον χαμηλό ήλιο ή το νυχτερινό σκοτάδι είναι ο ουσιαστικός πρωταγωνιστής -  και είναι υποβλητικό.
Ταυτόχρονα το φιλμ διαθέτει την έντονη φεμινιστική πλευρά του, καθώς καταγράφει τη δύναμη μιας γυναίκας, την ανεξαρτησία της, την αποκλειστικά δική της λήψη αποφάσεων για τη ζωή της, αλλά και την απόλυτη αποδοχή και κατανόηση από μέρους της του κύκλου της ζωής.
Σας είπα: Εγώ βυθίστηκα στην ταινία, αλλά, επαναλαμβάνω, απευθύνεται αποκλειστικά σε σινεφίλ. Οι υπόλοιποι  "μη εκπαιδευμένοι" θεατές θα κουραστούν.

"VALLEY OF THE BEES": ΟΔΥΝΗΡΗ ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΣΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΦΑΝΑΤΙΣΜΟ

Το 1968 - στα τέλη της "Άνοιξης της Πράγας" δηλαδή - ο Frantisek Vlacil (1924-1999) γυρίζει μια από τις καλύτερες ταινίες της χώρας του, το ασπρόμαυρο, βίαιο μεσαιωνικό δράμα "The Valley of the Bees" (Udoli vcel στα τσέχικα), που η όλη εικόνα του μας φέρνει στο νου φιλμς όπως η "7η Σφραγίδα" του Μπέργκμαν.
Στο μεσαίωνα ένα παιδί καταδικάζεται (για ένα αστείο που έκανε) από τον άρχοντα πατέρα του να κλειστεί σε μοναστήρι ιπποτών, όπου βασιλεύει ο θρησκευτικός φανατισμός και μια απόλυτα μαζοχιστική άποψη για τον χριστιανισμό και όπου θα γίνει στενός φίλος ενός μεγαλύτερού του ιππότη. Νεαρός άντρας πλέον, καταφέρνει να δραπετεύσει από την καταπιεστική μονή και να επιστρέψει στο κάστρο του, όπου ο πατέρας του έχει στο μεταξύ πεθάνει. Εκεί θα προσπαθήσει να βρει την ευτυχία της ζωής (την υλική ευτυχία δηλαδή) γνωρίζοντας για πρώτη φορά την χαρά των εγκοσμίων απολαύσεων, ο φανατικός ιππότης φίλος του όμως θα τον ακολουθήσει ακούραστα για να αποδώσει αυτό που εκείνος εννοεί ως δικαιοσύνη...
Εξαιρετική εικόνα, γυμνή και λιτή ατμόσφαιρα και, συγχρόνως, ένα φιλμ ποικίλων αναγνώσεων: Από τη μία υπάρχει ο φανατικός, μαζοχιστικός χριστιανισμός, όπως είπαμε, αυτός στον οποίο η παραμικρότερη υποψία για αμφισβήτηση τιμωρείται οικτρά. Συνοδεύεται φυσικά από εξ ίσου απόλυτη άρνηση κάθε μορφής ηδονής. Από την άλλη υπάρχει ο αγώνας του ήρωα για ελευθερία από το ασφυκτικό αυτό περιβάλλον ή, αν προτιμάτε, ο αγώνας για την κατάκτηση της επίγειας ευχαρίστησης, της χαράς της ζωής, σε αντίθεση με την κόλαση του μοναστηριού. Ταυτόχρονα αναλύεται ο φανατισμός και η τυφλή πίστη του ιππότη. Ωστόσο η οπτική αυτή δεν είναι μονόπλευρη: Η ανάγκη αναζήτησης του εαυτού, απομόνωσης από τα εγκόσμια, εξακολουθούν να υπάρχουν, νε ενυπάρχουν μέσα στον ήρωα. SPOILER! SPOILER! Ο οποίος μοιάζει να τα έχει ανάγκη, γι' αυτό και η τελική του επιλογή. Σκεφτείτε όμως τι φρίκη προηγήθηκαν για να ληφθεί αυτή η απόφαση! Μήπως μέσα του έχει υποχρεωθεί να την λάβει; Τέλος, δίχως ποτέ να το αναφέρεται καθαρά, η σχέση των δύο ηρώων παρουσιάζει ως σχεδόν ομοφυλοφιλική (ή κρυπτοομοφυλική). Μήπως τελικά ο φανατικός ιππότης κινείται με τόση απανθρωπιά επειδή ζηλεύει; Επειδή του λείπει αυτό που βαθιά μέσα του αγαπά;
Αυτές είναι λίγες μόνο σκέψεις. Ίσως εσείς διακρίνετε και άλλα - ή διαφορετικά - νοήματα σε μια, ούτως ή άλλως, πολυεπίπεδη ταινία. Κι επειδή όλα αυτά συνυπάρχουν με την οπτική ομορφιά, πρόκειται για ταινία που συνίσταται ανεπιφύλακτα.

"Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ DICK LONG". ΝΑΙ, ΑΛΛΑ ΠΩΣ;

Το 2019 ο Daniel Scheinert γυρίζει τη 2η μεγάλου μήκους ταινία του, το "The Death of Dick Long", μια μαύρη κωμωδία με αστυνομική υφή... και μπόλικη κοινωνική κριτική.
Μικρή πόλη κάπου στις νότιες πολιτείες. Μια αντροπαρέα έχει ερασιτεχνική (και χάλια) ροκ μπάντα, κάνει πρόβες στο γκαράζ ενός απ' αυτούς και, σύντομα καταλαβαίνουμε ότι οι πρόβες διαρκούν μάλλον λίγο. Η ουσία είναι το μετά: Μπίρες και φούντα μέχρι τελικής πτώσης, άγριες βόλτες και άλλα (κρυφά απ' τις συζύγους εννοείται)... Σε μια τέτοια νύχτα, ο ένας απ' τους τρεις θα πεθάνει, άγνωστο πώς. Έντρομοι οι άλλοι δύο θα αφήσουν το πτώμα έξω από το νοσοκομείο και θα προσπαθήσουν να καλύψουν το γεγονός, σα να μη ξέρουν τίποτα. Τα γεγονότα και τα μπερδέματα όμως - μικρή πόλη είπαμε - θα ακολουθήσουν ραγδαία.
Το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο νου είναι βεβαίως οι Κοέν. Κατάμαυρο χιούμορ, αμερικάνικη επαρχία, πανηλίθιοι ή/και εκκεντρικοί, απίστευτοι χαρακτήρες, συσσωρευμένη βλακεία, εξ ίσου απίστευτο δίδυμο γυναικών αστυνομικών (σερίφης και βοηθός) και άλλα πολλά. Εδώ, εκτός από τη βλακεία, κυριαρχεί η απόλυτη αντρική καφρίλα. Και, βεβαίως, μια αναπάντεχη ανατροπή / αποκάλυψη, η οποία κινείται εξ ίσου ανάμεσα στο απόλυτα γελοίο και το απόλυτα σοκαριστικό. Προσωπικά διασκέδασα, αλλά και για μια ακόμα φορά εντυπωσιάστηκα (αρνητικά) με την εν γένει καφρίλα της "βαθιάς Αμερικής", αυτής που δεν φαίνεται στη Νέα Υόρκη, τη Βοστώνη ή την Καλιφόρνια. Για μια ακόμα φορά λοιπόν ένα καυστικό σχόλιο για όσα συμβαίνουν κάτω από την ήσυχη επιφάνεια της ήσυχης επαρχίας - και ένα φιλμ που τελικά θα το κατατάσσαμε στο χώρο του weird. Μικρό, ανεξάρτητο, αλλά επιτυχημένο (κατά τη γνώμη μου πάντοτε).

"ADORATION": Η ΕΠΙΤΟΜΗ ΤΟΥ ΤΡΕΛΟΥ ΕΡΩΤΑ

Το "Adoration" είναι μια γαλλική ταινία που γύρισε το 2019 ο Fabrice du Welz. Πρόκειται για τον απόλυτο ορισμό του amour fou, του τρελού έρωτα, δίχως όρια και αναστολές.
Ένα 12χρονο, μοναχικό και με πλούσια φαντασία αγόρι ζει σε απομονωμένο ίδρυμα για ψυχικά ασθενείς, στο οποίο δουλεύει ως νοσοκόμα η μητέρα του (η οποία, βεβαίως, ζει επίσης εκεί). Όταν έρχεται μια νέα, έφηβη ασθενής, το αγόρι θα την ερωτευτεί παράφορα. Δίχως τίποτα να σκεφτεί, θα τη βοηθήσει να δραπετεύσουν μαζί, θα μυηθούν στον έρωτα και θα ξεκινήσουν μια άγρια περιπλάνηση δίχως να υπολογίζουν τίποτα - και δίχως να διστάζουν μπροστά σε τίποτα.
Είπαμε: Εδώ ο έρωτας, τυφλός, απόλυτος, έχει τον κύριο (και τον μοναδικό άλλωστε) λόγο. Ένας έρωτα που βρίσκεται πάνω και πέρα από ηθική, λογική, κανόνα, πρόγραμμα, μέλλον. Όταν εκείνη θα αποδειχτεί περισσότερο άρρωστη απ' όσο νομίζαμε, εκείνος θα εξακολουθήσει να τη λατρεύει δίχως δισταγμό, ακόμα κι αν όλο αυτό προκαλεί κακό σε αθώους (και μάλιστα απόλυτα καλοπροαίρετους) γύρω τους. Για εκείνον, πάντοτε αποτραβηγμένο και κλειστό, υπάρχει μόνο η εμμονή του έρωτα, τίποτα άλλο.
Σχετικά ενδιαφέρον, αλλά προσωπικά η συχνά κολλημένη στα πρόσωπα φωτογραφία και η επαναληπτικότητα του θέματος μάλλον με κούρασαν. Πάντως παραμένει μια απόπειρα μελέτης πάνω στο θέμα της εμμονής για ένα πρόσωπο, τραβηγμένη στα άκρα. Όσοι ενδιαφέρονται για το θέμα ας το ψάξουν.

ΜΙΑ ΜΠΟΥΝΙΟΥΕΛΙΚΗ "ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΤΙ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΥΣ"

Από τις πολλές ενδιαφέρουσες ταινίες της "Άνοιξης της Πράγας" της δεκαετίας του 60 "Η Αναφορά για το Πάρτι και τους Καλεσμένους" (1966) του Jan Nemec (1936-1916) είναι ίσως η πιο "μπουνιουελική". Είναι όλα τόσο παράλογα, τόσο κοντά στο πνεύμα του "Εξολοθρευτή Άγγελου", τόσο σουρεαλιστικά και ανεξήγητα σε κάποια σημεία...
Μια παρέα 6-7 ευκατάστατων (μάλλον) αστών, αντρών και γυναικών, κάνουν πικ νικ στην εξοχή. Ξαφνικά "συλλαμβάνονται" (;) από μια  άλλη, πολυπληθέστερη ομάδα αντρών, που τους υποχρεώνει να παίξουν κάποια ανόητα παιχνίδια, δίχως οι πρώτοι να μπορούν να αντιδράσουν (ή μάλλον αντιδρούν άλλος με θυμό, άλλος κολακεύοντας τους "εισβολείς" κλπ.). Ξαφνικά όλα θα σταματήσουν όταν θα εμφανιστεί ο οικοδεσπότης με την ακολουθία του και όλοι θα οδηγηθούν ως καλεσμένοι σε ένα γάμο στην ύπαιθρο, όπου οι παράξενες συμπεριφορές θα συνεχιστούν...
Παράλογες, δίχως άμεση αιτιολόγηση συμπεριφορές και καταστάσεις, συνθέτουν ένα πολύ κοντά στο σουρεαλιστικό πνεύμα φιλμ, το οποίο μπορεί να διαβαστεί με διάφορους τρόπους: Ως σάτιρα της αστικής τάξης, των περιορισμών και των συμπεριφορών της, ως αλληγορία της ζωής (νομίζουμε ότι θα ζήσουμε ένα πάρτι ελευθερίας, αλλά, δίχως ίσως να το αντιλαμβανόμαστε είμαστε περιορισμένοι, φυλακισμένοι πιθανόν, σε προδιαγεγραμμένες καταστάσεις και αντιδράσεις), ως μελέτη διαφορετικών τύπων ανθρώπων... ή ό,τι άλλο σκεφτείτε. Σίγουρα πάντως είναι μια από τις πιο παράξενες και ιδιόρρυθμες ταινίες όχι μόνο του τσέχικου σινεμά. Και, φυσικά, δεν απευθύνεται σε πολλούς, αλλά σε μάλλον λίγους σινεφίλ ενδιαφερόμενους.

ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ, ΕΞΟΡΚΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΞΕΚΑΡΔΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟ "EXTRA ORDINARY"

Το "Extra Ordinary" γυρίστηκε το 2019, είναι η πρώτη μεγάλου μήκους των Mike Ahem και Enda Loughman, είναι ιρλανδέζικο και είναι μια ξεκαρδιστική κωμωδία του φανταστικού.
Σε μικρή ιρλανδέζικη πόλη, ευτραφής (και ανέραστη) δασκάλα οδήγησης έχει κληρονομήσει τις παραψυχικές δυνάμεις του πατέρα της. Σε έναν κοντινό πύργο ένας μουσικός, που κάποτε έκανε μεγάλη επιτυχία, επιδίδεται σε τελετές μαύρης μαγείας και ψάχνει παρθένα για θυσία στο σατανά με σκοπό να επανακτήσει το πολυπόθητο σουξέ, ενώ ένας χήρος, ο οποίος... καταπιέζεται από το φάντασμα της νεκρής γυναίκας του, αντιλαμβάνεται έντρομος ότι η κόρη του είναι η υποψήφια για τη θυσία που λέγαμε... Από εκεί και πέρα όλα θα γίνουν μπάχαλο.
Η ταινία δεν παίρνει σοβαρά τον εαυτό της και κάνει ασταμάτητη πλάκα (και πολλές αναφορές σε σχετικά φιλμ) με θέματα όπως οι εξορκισμοί, οι τελετές μαύρης μαγείας, οι ιστορίες με φαντάσματα, οι επικοινωνίες με πνεύματα νεκρών, οι παραψυχικές δυνάμεις, το εκτόπλασμα κλπ. κλπ. Σε αρκετά σημεία καταφέρνει να γίνεται ξεκαρδιστική, ενώ συγκεκριμένες σκηνές και καταστάσεις είναι πολύ έξυπνες. Ίσως να είναι κάπως άνιση, η τελική γεύση που μου άφησε όμως ήταν αυτή της απόλυτης διασκέδασης. Αν σας αρέσουν τα γνωστά σκοτεινά αυτά θέματα - και η απόλυτη παρωδία τους - νομίζω ότι θα το διασκεδάσετε. Νομίζω επίσης ότι οι ιρλανδοί έχουν χιούμορ (θυμάμαι και το ακόμα πιο έξυπνο "Grabbers" του 2012).

ΕΝΑΣ ΟΝΤΩΣ ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΤΣΕΧΙΚΟΣ "ΒΑΡΩΝΟΣ ΜΥΓΧΑΟΥΖΕΝ"

Το τσέχικο σινεμά των 60ς, εκτός από όλα τα τολμηρά σε πολλά επίπεδα φιλμ, διακρίθηκε και στα animation. Ο Karel Zeman (1910-1989) είναι ένας από τους σημαντικούς δημιουργούς του είδους γενικότερα. Το 1962 γυρίζει έναν υπέροχο "Βαρώνο Μυγχάουζεν" ("Baron Prasil" ο πρωτότυπος τίτλος), με ευφάνταστο συνδυασμό αληθινών ηθοποιών και animation.
Ο Zeman, ενώ στηρίζεται αρκετά στον αρχικό μύθο του βαρώνου με την ανεξέλεγκτη ροπή προς το ψέμα και την περιαυτολογία, ταυτόχρονα τον αλλάζει κιόλας κάνοντας έξυπνες επεμβάσεις. Έτσι, σε μια αξέχαστη αρχή, ένας σύγχρονος αστροναύτης (με στολή, πύραυλο κλπ.) πηγαίνει για πρώτη φορά στο φεγγάρι, για να συναντήσει έκπληκτος εκεί τον... Σιρανό ντε Μπερζεράκ, τον Μυγχάουζεν και τους πρωταγωνιστές του βιβλίου του Βερν "Από τη Γη στη Σελήνη", τους γνωστότερους δηλαδή λογοτεχνικούς ήρωες που έχουν ταξιδέψει εκεί. Οι οποίοι μάλιστα γλεντάνε εκεί δίχως σκάφανδρα ή ό,τι άλλο, διότι "πάνω απ' όλα βάζουν τη φαντασία και όχι την πραγματικότητα". Από εκεί και πέρα ο βαρώνος με τον αστροναύτη θα επιστρέψουν στη γη, θα πάνε στην Κωνσταντινούπολη, στο παλάτι του σουλτάνου, θα κλέψουν μια όμορφη κοπέλα από το χαρέμι, την οποία θα προσπαθήσουν να κατακτήσουν αμφότεροι, αλλά με διαφορετικό τρόπο προσέγγισης, και θα γνωρίσουν όλες τις γνωστές περιπέτειες του θρυλικού βαρώνου.
Κατ' αρχήν είναι η αισθητική: Αληθινοί ηθοποιοί, όπως είπαμε, που κινούνται σε υπέροχα, κομψά ή μπαρόκ σκηνικά, τα περισσότερα παρμένα από γκραβούρες του Ντορέ, θαυμάσια χρώματα και πανέμορφες εικόνες, πολλές από τις οποίες στέκουν από μόνες τους σαν έργα τέχνης. Άφθονος σουρεαλισμός και φαντασία (είπαμε: όλα γίνονται επειδή ο βαρώνος - το δηλώνει συχνά - προτιμά τη φαντασία από την πεζή πραγματικότητα), πολύ χιούμορ και έξυπνες, δηκτικές ατάκες, ενδολογοτεχνικές αναφορές και, γενικότερα, μια οπτική πανδαισία με ευχάριστα παλιομοδίτικο στιλ. Πόσο μακριά βρισκόμαστε από τα τυποποιημένα, κομπιουτερέ δημιουργήματα της Ντίσνεϊ, όπου, ακόμα και καλή να είναι η ταινία, που πολλές φορές είναι όντως καλή, σε εικαστικό επίπεδο είναι σχεδόν αδύνατο να ξεχωρίσεις το προσωπικό στιλ του δημιουργού! Ταυτόχρονα το φιλμ ασκεί κριτική σε πολλά πράγματα, όπως την ηλίθια, βασισμένη στον εθνικισμό, επιθετικότητα των λαών και στους πολέμους που είναι φυσικό επακόλουθό της, στην απολυταρχική εξουσία κλπ. Παράλληλα σατιρίζει τις διαφορετικές προσεγγίσεις και κοσμοθεωρίες δύο εποχών: Τη σύγχρονη, προσγειωμένη, βασισμένη σε γεγονότα αντίληψη και την παλιά, περίτεχνη και βασισμένη στη φαντασία, που χαρακτηρίζεται από αποφυγή (ή άγνοια) της πραγματικότητας, που ενσαρκώνεται βεβαίως από τον βαρώνο, για τον οποίο τίποτα δεν είναι αδύνατο.
Κλασικό και απολαυστικότατο φιλμ, που το συνιστώ στους φίλους των animation. Για μένα η παλιομοδίτικη ατμόσφαιρα προσδίδει μια ξεχασμένη μαγεία. Για σας... δεν ξέρω... θα το διαπιστώσετε.

"JEEPERS CREEPERS"... ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Το "Jeepers Creepers" είναι ένα τραγούδι (και τζαζ στάνταρ) που πρωτοείπε στη δεκαετία του 30 ο Λούις Άρμστρονγκ. Είναι όμως και ένα b-movie τρόμου που γύρισε το 2001 ο Victor Salva. Ακολούθησαν μάλιστα και 2 σίκουελ! Στο φιλμ βέβαια ακούγεται το τραγούδι και υπάρχει κάποια σχέση με τους στίχους...
Δύο αδέλφια, αγόρι και κορίτσι, επιστρέφουν για διακοπές από το πανεπιστήμιο στο πατρικό σπίτι στην επαρχία. Σε έρημους και απομονωμένους δρόμους στο πουθενά δέχονται την επίθεση (το άγριο προσπέρασμα για την ακρίβεια) ενός παράξενου, μεταλλικού φορτηγού. Αργότερα θα δουν τον μυστηριώδη οδηγό του να πετά κάτι που μοιάζει με πτώμα σε ένα σωλήνα. Η περιέργεια φυσικά θα θριαμβεύσει... και ο εφιάλτης θα αρχίσει.
Σχετικά αφελές σενάριο (πάντα πάμε στο στόμα του λύκου από καθαρή περιέργεια, ενώ θα έπρεπε να τρέχουμε μίλια μακρυά), αρκετά ερωτηματικά - ποιος/τι ακριβώς είναι "αυτός" και γιατί κάνει ό,τι κάνει; - (μη ρωτήσω με περισσότερες λεπτομέρειες γιατί θα είναι spoiler), ωστόσο η ταινιούλα "τσουλάει". Βλέπεται δηλαδή ευχάριστα (;) από τους φίλους του είδους εννοείται. Τη βρήκα σφιχτοδεμένη, με διαρκή αγωνία και αγχωτική ατμόσφαιρα και γενικά δεν μετάνιωσα που την είδα. Μου φάνηκε καλύτερη από πάμπολλες άλλες παρόμοιες. Ίσως και γι' αυτό να απέκτησε τα δύο σίκουελ που λέγαμε.

ΕΝΑ "ΑΣΤΕΙΟ" ΠΟΥ ΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΚΡΙΒΑ

Η "τσέχικη άνοιξη" βρίσκεται στο τέλος της. Το 1968 τα σοβιετικά τανκς έχουν εισβάλλει στη Πράγα και έχουν καταστείλει τα πάντα. Το 1969 βγαίνει το "Αστείο" (Zert) του Jaromil Jires (1935-2001), βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του νέου τότε Κούντερα, που θεωρείται το τελευταίο φιλμ του κινήματος. Και, πολιτικά, από τα πλέον τολμηρά στην κριτική που ασκεί στο καθεστώς. Ήταν επόμενο λοιπόν να απαγορευτεί αμέσως μετά την πρώτη προβολή του στους κινηματογράφους (τελικά παίχτηκε 20 χρόνια μετά).
Ένας φοιτητής ερωτευμένος με φανατική υπέρ του "υπαρκτού κομουνισμού" κοπέλα, η οποία αρνείται να του δοθεί παρά το ότι τον αγαπά, της γράφει για πλάκα ένα σημείωμα όπου παραφράζει τα αισιόδοξα συνθήματα της εποχής και καταλήγει με ένα "ζήτω ο Τρότσκι". Είναι ένα αστείο. Όταν όμως η κάρτα θα πέσει στα χέρια των αρχών η ζωή του ήρωα θα καταστραφεί, αφού θα καταδικαστεί σε μια βασανιστική εξάχρονη "στρατιωτική θητεία" (με καταναγκαστική δουλειά στα ορυχεία). Η παλιά αυτή ιστορία δίνεται με διαρκή φλας μπακ. Εμείς παρακολουθούμε τον ήρωα χρόνια μετά, ώριμο πλέον και πάντοτε μποέμ, όταν συλλαμβάνει την ιδέα να εκδικηθεί για τα όσα τράβηξε μέσω μιας... γυναικοδουλειάς.
Είπαμε: Το εντυπωσιακό είναι η άγρια, άμεση και ανοιχτή επίθεση στο κομουνιστικό καθεστώς, το οποίο παρουσιάζεται ως απόλυτα αυταρχικό και καταπιεστικό. Και μόνο αυτό δείχνει την ελευθερία που υπήρξε στην Τσεχοσλοβακία στα 60ς. Πέραν αυτού όμως, η μουντή και σκοτεινή ασπρόμαυρη αυτή ταινία έχει κι άλλα να πει: Παρουσιάζει έναν ήρωα κυνικό, που δεν πιστεύει σε τίποτα, που σκέπτεται μόνο την εκδίκηση, έστω κι αν αυτή θα στοιχίσει πολύ σε αθώους (σε μια αθώα στη συγκεκριμένη περίπτωση). Προσοχή όμως: Ολόκληρο το κοινωνικό περιβάλλον παρουσιάζεται ως σάπιο, διεφθαρμένο και υποκριτικό. Ο ήρωάς μας δεν είναι παρά ένα γέννημα, ένα κατασκεύασμα του καταπιεστικού συστήματος που είπαμε. Οπότε η στάση και ο χαρακτήρας του δεν μπορεί να είναι παρά αναμενόμενη. Τέτοιο περιβάλλον τέτοιους τύπους θα δημιουργήσει (και μάλιστα, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η στάση του είναι δικαιολογημένη και μάλλον οι περισσότεροι από μας έτσι θα γινόντουσαν και έτσι θα αντιδρούσαν). Τέλος θα επισημάνουμε τη διάχυτη απαισιοδοξία που διαπνέει το φιλμ. Ειδικά στο τέλος.
Εκτός από ντοκουμέντο μιας σκοτεινής εποχής και ενός σκοτεινού συστήματος (όχι ότι σήμερα είναι καλύτερα, αλλά με πολύ διαφορετικό και καλυμμένο τρόπο), η ταινία παρακολουθείται με ενδιαφέρον. Αν ενδιαφέρεστε βεβαίως να δείτε πώς ένα αρνητικό σύστημα παράγει αρνητικούς ανθρώπους...

"ΤΡΕΞΕ !" ΔΙΟΤΙ Ο ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΥΕΙ!

Το "Τρέξε!" (πρωτότυπος τίτλος "Get Out") υπήρξε το εντυπωσιακό ντεμπούτο του μαύρου σκηνοθέτη και ηθοποιού Jordan Peele το 2017. Είναι μια ταινία τρόμου, αλλά - εδώ βρίσκεται η διαφορά από πάμπολλες άλλες του είδους - ενός "σκεπτόμενου" τρόμου, με άποψη και στόχο.
Ένας μαύρος πάει για σαββατοκύριακο στην επαρχία, στο σπίτι της λευκής κοπέλας του, για να γνωρίσει και τους ανοιχτούς σε φυλετικές διακρίσεις (λευκούς προφανώς) δικούς της. Από την πρώτη στιγμή που φτάνουν στο μεγάλο, απομονωμένο και πλούσιο εξοχικό, τα πράγματα - ή μάλλον η στάση των πάντων - είναι περίεργη ή, καλύτερα θα ήταν να πούμε, ανησυχητική. Κάτι απροσδιόριστο πλανιέται στην ατμόσφαιρα. Η αγωνία και η αβεβαιότητα αυξάνουν από λεπτό σε λεπτό και, βεβαίως, θα κορυφωθούν στο φινάλε.
Κατ' αρχήν θα πούμε ότι είναι μια καλή ταινία τρόμου, που με κράτησε από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό και κατάφερε να δημιουργήσει μια ασφυκτική ατμόσφαιρα. Η κορύφωση του τέλους, εκτός από άγρια, φαντάζει και λυτρωτική. Οι διάλογοι, από την αρχή κιόλας, δείχνουν το "σκεπτόμενο" του πράγματος και δεν θυμίζουν τα συχνά άρπα κόλα των όσων συμβαίνουν σε αρκετές ταινίες του είδους. Φυσικά το βασικό είναι το έντονα αντιρατσιστικό σχόλιο της ταινίας. Έχουμε να κάνουμε με φιλμ με άποψη, όπως είπαμε, που καυτηριάζει συνειδητά το καυτό αυτό πρόβλημα, μια παραβολή δηλαδή του θέματος της εκμετάλλευσης των μαύρων από τους λευκούς (και, γενικότερα κάθε εκμετάλλευσης "κατώτερων" από "ανώτερους").
Τελειώνοντας θα τονίσω και πάλι: Το ευχαριστήθηκα όχι επειδή απλώς είναι σκεπτόμενο και με σαφή στόχο (είπαμε, πράγμα σπάνιο για το είδος), αλλά και επειδή είναι καλή και "σφιχτή" ταινία, που με κράτησε από την αρχή ως το τέλος.

Ο "ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ" ΚΑΙ ΤΟ ΤΣΕΧΙΚΟ ΝΕΟ ΚΥΜΑ

Ο λάτρεις του κινηματογράφου (και όχι γκαταναλωτές μόνο του σύγχρονου χάρτινου Χόλιγουντ) θα έπρεπε να γνωρίζουν το τσεχοσλοβάκικο "Νέο Κύμα" της δεκαετίας του 60. Μιας εποχής που ένας αέρας ελευθερίας έπνευσε στην (ουσιαστικά, όχι τυπικά) σοβιετοκρατούμενη χώρα και έφερε αναπάντεχες ανατροπές στον κινηματογράφο της. Πριν καταπνιγούν όλα λοιπόν το 1968 από τα σοβιετικά τανκς, το τσέχικο σινεμά πρόλαβε να δώσει μερικά εξαιρετικά δείγματα.
Ένα απ' αυτά είναι ο "Διακριτικός Φωτισμός" (Intimní osvetlení στα τσέχικα), κινηματογραφικό ντεμπούτο του 1965 του Ivan Passer. Μην τρομάξετε γι' αυτό που θα σας πω, αλλά ουσιαστικά στο ασπρόμαυρο αυτό φιλμ δεν συμβαίνει... απολύτως τίποτα. Ένας μποέμ μουσικός από την πρωτεύουσα φτάνει στην επαρχία με τη μοντέρνα και δροσερή κοπέλα του, όπου συναντά (και φιλοξενειται από) έναν παλιό συμφοιτητή του, επίσης μουσικό, εντελώς διαφορετικού χαρακτήρα και τρόπου ζωής, που έχει να δει 10 χρόνια. Ο δεύτερος είναι παντρεμένος με παιδιά και ζει σε ένα άνετο σπίτι στην εξοχή με τον παππού και τη γιαγιά. Η ταινία απλώς περιγράφει όσα (ασήμαντα και καθημερινά) συμβαίνουν αυτό το σαββατοκύριακο της επανένωσης των δύο παλιών φίλων.
Ακούγεται ελάχιστο. Είναι. Διαθέτει όμως τοση ανθρωπιά και, κυρίως, τόσο χιούμορ, που το καθιστούν μια αξιολάτρευτη ταινία. Το χιούμορ θυμίζει περισσότερο αυτό του Τατί: Είναι διακριτικό, ποτέ ξεκαρδιστικό, όπου πάντα κάτι αστείο πάει να γίνει, αλλά συχνά δεν ολοκληρώνεται (ας σημειώσουμε εδώ ότι το χιούμορ είναι χαρακτηριστικό πολλών ταινιών του τσέχικου Νέου Κύματος). Ανθρώπινες σχέσεις, μεθύσια, διαφορετικοί χαρακτήρες, διαφορετικές γενιές και κοσμοθεωρίες, μουσική, έρωτες και ένα σχεδόν σουρεαλιστικό στη φάση που περιγράφει (και ξαφνικό) τέλος, συνθέτουν μια γλυκειά ταινία, που θεωρείται από τις καλύτερες της  συγκεκριμένης εποχής και χώρας. Αν δεν είστε εθισμένοι στην ανεγκέφαλη έκκριση αδρεναλίνης και τίποτα άλλο, θα το απολαυσετε. Είναι διακριτικό, απλό και ουσιαστικό.

"SLAUGHTERHOUSE RULEZ"... ΜΕ ΤΡΟΜΟ, ΓΕΛΙΟ, ΑΛΛΑ...

Συνήθως μου αρέσουν οι δουλειές του βρετανικού δίδυμου Simon Pegg / Nick Frost. Το 2018 παίζουν με τη Μάργκοτ Ρόμπι (όχι σε πρωταγωνιστικούς ρόλους) στο "Slaughterhouse Rulez" ("Μαθήματα Σφαγείου" στην Ελλάδα) του άγνωστού μου Crispian Mills. Πρόκειται για  μια παρωδία τρόμου, αλλά εδώ φοβάμαι ότι το όλο πράγμα δεν δίνει τα αποτελέσματα που περιμενει κανείς.
Ένας έφηβος υποχρεώνεται από τη μητέρα του να πάει εσώκλειστος σε κυριλέ σχολείο, όπου η αυστηρότατη ιεραρχία και οι άγριοι κανόνες καταπιέζουν αφόρητα τους πλέον ευαίσθητους από τους μαθητές. Στο δάσος που περιβάλλει το απομονωμενο, αχανές κτίριο, μια εταιρία πραγματοποιεί γεωτρήσεις. Μια τεράστια τρύπα θα εμφανιστεί ξαφνικά και, βαθμιαία, τα πάντα θα οδηγηθούν σε ατελείωτη σφαγή.
Το φιλμ προσπαθεί να ακολουθήσει την επιτυχημένη συνταγή των ταινιών του ντουέτου: Όλα ξεκινάνε ως ρεαλιστικά κωμωδία και ξαφνικά, κάποια στιγμή, απογειώνονται όταν απροσδόκητα εισβάλλει το στοιχείο του φανταστικού, ενώ το χιούμορ παραμένει κυρίαρχο. Το ίδιο κι εδώ. Εδώ όμως το χιούμορ είναι φτωχό και όχι ιδιαίτερα αστείο και, κυρίως, το όλο πράγμα μοιάζει να μη δένει. Προσωπικά κουράστηκα και, παρά το ότι διασκέδασα σε κάποιες στιγμές, δεν μπορώ να πω ότι τη βρήκα καλή ως ταινία.

"IT : CHAPTER TWO": 27 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

"Το Αυτό: Κεφάλαιο 2", και πάλι του Andy Muschietti του 2019, δεν είναι ακριβώς σίκουελ. Βασισμένο στο "It" του Στίβεν Κινγκ (που κάνει και μια μικρή εμφάνιση στο φιλμ), ακολουθεί πιστά τη δομή του, που χωρίζεται σε δύο κεφάλαια. Το 2ο απ' αυτά αναφέρεται στα γεγονότα που συνέβησαν 27 χρόνια μετά το πρώτο μέρος, όταν τα παιδιά έχουν πλέον ενηλικιωθεί. Έτσι η δεύτερη ταινία είναι απλώς συνέχεια της πρώτης (κάτι σαν το "Lord of the Rings δηλαδή).
Τότε λοιπόν ο μόνος από την παρέα που εξακολουθεί να κατοικεί στο Ντέρι καταλαβαίνει μετά από μια σειρά φόνων ότι ο εφιαλτικός κλόουν (το "Αυτό" δηλαδή) έχει επιστρέψει. Καλεί λοιπόν τους υπόλοιπους να γυρίσουν εκεί, διότι μόνο όλοι μαζί μπορούν να αντιμετωπίσουν το κακό. Θα επιστρέψουν όλοι εκτός από έναν και η φριχτή ιστορία θα αρχίσει, παρά τη θέλησή τους φυσικά, να επαναλαμβάνεται.
Το φιλμ, όπως και το βιβλίο, κάνει σκληρή κριτική στην εφησυχασμένη, με λουστραρισμένη επιφάνεια, αμερικάνικη (και όχι μόνο) κοινωνία και σ' αυτά που κρύβει στο βάθος (ανασφάλειες, χωρισμοί, κοινωνικές αποτυχίες, εθισμοί, παιδική κακοποίηση... για να αναφέρουμε μόνο μερικά). Η πρώτη σκηνή άλλωστε μας δείχνει ένα άθλια ομοφοβικό Ντέρι. Και, φυσικά, υμνεί συγχρόνως τη φιλία, την αγάπη, την αλληλεγγύη. Το 2ο αυτό φιλμ είναι εξ ίσου καλογυρισμένο με το πρώτο, με εντυπωσιακές εικόνες και κάποιες τρομακτικές σκηνές και προφανώς έκανε την ίδια μεγάλη επιτυχία στα ταμεία. Προσωπικά ωστόσο δεν ενθουσιάστηκα. Με κούρασε κάπως. Έφταιγε μάλλον η τεράστια διάρκειά του και η επαναλαμβανόμενη δομή της ιστορίας : Ήξερες τι περίπου θα γίνει, ότι ο κάθε ένας θα αντιμετωπίσει τον προσωπικό του εφιάλτη και θα βρει το "αντικείμενό" του κλπ. Από ένα σημείο και πέρα άρχισα να βαριέμαι.
Ευπρόσωπο λοιπόν και λουστραρισμένο, σαφώς όχι για πέταμα, όπως πάμπολλες ταινίες τρόμου του σωρού, αλλά για μένα δεν υπάρχει αυτό το κάτι που θα σε ταράξει βαθιά.

ΑΛΛΗ ΜΙΑ "GLORIA", ΤΗ ΦΟΡΑ ΑΥΤΗ ΚΑΙ "BELL"

Εν αρχή υπήρξε ο αξιόλογος χιλιανός δημιουργός Sebastian Lelio, ο οποίος διακρίθηκε το 2013 με το "Gloria", το πορτρέτο μιας μεσήλικης γυναίκας που δεν το βάζει κάτω και εξακολουθεί να θέλει να ζει και να απολαμβάνει. Κι επειδή οι αμερικάνοι δεν μπορούν να ανεχτούν ξενόγλωσση ταινία, είπαν να το ξαναγυρίσουν ως δική τους παραγωγή, αυτή τη φορά ως "Gloria Bell" το 2018. Το καλό εδώ είναι ότι ανέθεσαν την αμερικάνικη βερσιόν και πάλι στον Lelio, ο οποίος έτσι έκανε το αγγλόφωνο ντεμπούτο του. Βέβαια η αλήθεια είναι ότι, όπως διάβασα, ήταν η Τζούλιαν Μουρ που τον προέτρεψε να το κάνει, διότι αγάπησε το χιλιανό φιλμ και ήθελε να παίξει το ρόλο αυτό. Πράγμα που έκανε πολύ καλά.
Μια μόνη γυναίκα λοιπόν (είναι από παλιά χωρισμένη) άνω των 50 αρνείται να "αποσυρθεί". Πηγαίνει σε κλαμπ, κάνει νέες γνωριμίες, αναζητά μια καλή σχέση. Την βρίσκει στο πρόσωπο ενός επίσης μεσήλικα (ο καλτ Τζον Τορτούρο), αλλά...
Η ταινία είναι καλή. Λίγο πιο στενόχωρη ίσως από το πρωτότυπο, αφού αναφέρεται αρκετά στη μοναξιά και στην αποξένωση από τα παιδιά της, αλλά πάντως στα ίδια ακριβώς μοτίβα, με το ίδιο στόρι. Ισχύουν όσο έγραψα παλιότερα για την αυθεντική "Γκλόρια". Πρόκειται για καλό και κατά βάθος αισιόδοξο δράμα, ο αγώνας μιας "ανθεκτικής" και καλόκαρδης γυναίκας να "κρατηθεί" είναι έως και συγκινητικός, η Μουρ είναι όπως πάντα καλή... αλλά αν έχετε δει το πρώτο δεν χρειάζεται να τρέχετε. Εκτός αν είστε αθεράπευτος φαν των ηθοποιών...

"ΜΙΑ ΒΡΟΧΕΡΗ ΜΕΡΑ ΣΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ" ΟΙ ΑΓΑΠΕΣ ΑΝΑΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ...

O Woody Allen είναι 84 ετών, αλλά εξακολουθεί να δουλεύει ασταμάτητα. Η προσφορά του του 2019 λέγεται "Μια Βροχερή Μέρα στη Νέα Υόρκη" (με τον ανερχόμενο Τιμοτέ Σαλαμέ, την Ελ Φάνινγκ, τον Τζουντ Λο...), είναι μια αισθηματική κομεντί από αυτές που συνηθίζει και... ε... κάπου την έχουμε ξαναδεί...
Ένα νεαρό ζευγάρι που φοιτά σε επαρχιακό πανεπιστήμιο, φτάνει για σαββατοκύριακο στη Νέα Υόρκη. Εκείνη για να πάρει συνέντευξη από έναν διάσημο αντιεμπορικό σκηνοθέτη για το φοιτητικό περιοδικό, ενώ εκείνος ονειρεύεται να τη μυήσει στα μυστικά της πόλης που αγαπά (κατάγεται από εκεί, αλλά έχει φύγει για σπουδές). Όλα όμως θα πάρουν απρόβλεπτη τροπή...
Ο Woody επανέρχεται στην αγαπημένη του πόλη και κάνει μια ταινία σχεδόν γι' αυτή. Στοχάζεται για το πώς αυτή και οι ρυθμοί της μπορούν να αλλάξουν τους χαρακτήρες (ολόκληρη τη ζωή μάλλον) κάποιων ανθρώπων, μιλά για αισθήματα (συχνά εύθραυστα), για διαφορετικούς χαρακτήρες, για δημιουργικά αδιέξοδα και ανασφάλειες καλλιτεχνών, για την αβάσταχτη γοητεία που εξασκεί η σόου μπιζ και οι σταρς, για οικογενειακές σχέσεις (με απρόβλεπτες αποκαλύψεις)... κλπ. κλπ. Όλα αυτά με χιούμορ, με κομψό, όπως πάντα, τρόπο και στιλ... όλα δηλαδή όσα μας έχει μάθει εδώ και δεκαετίες.
Οι εχθροί του θα πουν "μια από τα ίδια"! Οι φίλοι θα πουν το ίδιο, και γι' αυτό ακριβώς θα απολαύσουν την ταινία. Φυσικό είναι στην ηλικία αυτή να επαναλαμβάνεται ο Woody Allen. Νομίζω όμως ότι επαναλαμβάνεται τόσο γλυκά, που, αν είσαι φίλος, πάντοτε τον απολαμβάνεις. Ακόμα κι όταν βρίσκεται στις όχι και τόσο σημαντικές στιγμές του.

ΒΟΡΕΙΟ ΦΟΛΚΛΟΡ ΣΕ ΕΝΑ ΕΦΙΑΛΤΙΚΟ "ΜΕΣΟΚΑΛΟΚΑΙΡΟ"

Ο σουηδός Ari Aster διακρίθηκε με την πρώτη του ταινία τρόμου, το "Hereditary". Με το δεύτερο φιλμ του "Midsommar" (Μεσοκαλόκαιρο) του 2019 παραμένει στον τρόμο, αυτή τη φορά απόλυτα και συνειδητά επηρεασμένος από το "Καταραμένο Σκιάχτρο" της δεκαετίας του 70.
Αμερικανίδα φοιτήτρια, που έχει βιώσει μια μεγάλη και σοκαριστική απώλεια, πηγαίνει για το καλοκαίρι με μια αντροπαρέα (μεταξύ των οποίων και ο φίλος της) στη Σουηδία, προσκεκλημένοι ενός σουηδού συνφοιτητή τους. Εκεί θα φιλοξενηθούν από μια παγανιστική κοινότητα, που ζει απομονωμένη στη φύση και κρατά αρχαίες παραδόσεις. Φυσικά η εγκαρδιότητα και η ανοιχτόκαρδη φιλοξενία τους είναι μόνο η αρχή μιας εφιαλτικής ιστορίας.
Η ταινία είναι αργή, πράγμα απόλυτα ταιριαστό με το όλο κλίμα της. Ο Άστερ κατορθώνει διάφορα πράγματα: Να δημιουργήσει μια αγωνιώδη, αγχωτική ατμόσφαιρα σε ένα ηλιόλουστο, ειδυλλιακό περιβάλλον μέσα στη φύση (ελάχιστες νυχτερινες σκηνές υπάρχουν). Να εντρυφήσει στους μύθους, τις παραδόσεις και τις παγανιστικές λατρείες, δείχνοντας με λεπτομέρειες και επιμονή τις τελετουργίες των ντόπιων (κι όλα αυτά στην προχωρημένη σύγχρονη Σουηδία). Και, ταυτόχρονα, να μιλήσει για το θέμα του πένθους και της απώλειας, αλλά και του έρωτα που σιγά - σιγά χάνεται για να καταλήξει σε ρουτίνα (και τελικά σε χωρισμό) - και όλα αυτά από τη φεμινιστική πλευρά.
Πλημμυρισμένο από όμορφες εικόνες (το "όμορφες" ισχύει και για τις ειδυλλιακές και για τις εφιαλτικές) και παράξενη, υποβλητική μουσική, το φιλμ έχει το ελάττωμα του σχετικά ασαφούς σεναρίου. Κάποια σημεία μένουν ανεξήγητα, υπάρχουν μερικά κενά, αλλά και πρόσωπα των οποίων ο ρόλος δεν είναι αρκετά σαφής... Παρ' όλα αυτά η εμπειρία της θέασης της ταινίας παραμένει πολύ δυνατή. Και σίγουρα πρόκειται για ένα (αργό και βραδύκαυστο) φιλμ τρόμου με προσωπική ματιά και στιλ, το οποίο ξεχωρίζει απ' ολες τις απόψεις από τον σωρό των άθλιων ταινιών του είδους, που βασίζονται στα ανεγκέφαλα "μπου" και μας έχουν κατακλύσει τα πολλά τελευταία χρόνια.

"ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΟ ΧΟΛΙΓΟΥΝΤ"... ΜΕ ΣΠΑΓΓΕΤΙ ΚΑΙ ΤΖΙΑΛΟ

Ο Quentin Tarantino το ξανάκανε! Το 2019, αφήνοντας πίσω του γουέστερν, Β' παγκόσμιους, επαγγελματίες εκτελεστές και άλλα, επιστρέφει με το "Κάποτε στο Χόλιγουντ" στα τέλη της δεκαετίας του 60 και στο ίδιο το Χόλιγουντ που τον "ανέθρεψε", φτιάχνοντας μια ταινία πάνω απ' όλα οργιαστικών αναφορών στην κάθε λογής ποπ κουλτούρα.
Στα 1969 λοιπόν ο Ντι Κάπριο είναι ένας ξεπεσμένος πρώην τηλεοπτικός σταρ (από παλιά, πασίγνωστη σειρά γουέστερν), που δεν τα καταφέρνει να περάσει στο σινεμά, αφού, όπως όλα δείχνουν, έχει περάσει η μπογιά του. Ο Μπραντ Πιτ από την άλλη ειναι ο κολλητός του και ταυτόχρονα ο κασκαντέρ του και "το παιδί για όλες τις δουλειές". Γύρω απ' αυτούς θα στηθεί μια ιστορία με ιταλικά σπαγγέτι γουέστερν, χίπις, αιμοσταγείς αιρέσεις σε στιλ Μάνσον και πολλά άλλα.
Στο πρώτο μέρος προσωπικά το φιλμ με κούρασε. Νομίζω ότι του έλειπε ο ρυθμός, καθώς οι δύο φίλοι περιφέρονται, κουβεντιάζουν, μεθούν, λένε και κάνουν διάφορα, αλλά δίχως κατεύθυνση και σφιχτό σενάριο (γνώμη μου πάντοτε). Στο δεύτερο τα πράγματα βρίσκουν το ρυθμό τους και το σασπένς κορυφώνεται.
Εκτός από καταγραφή της πιο επιδραστικής ίσως εποχής έως σήμερα, των 60ς, εκτός από μια "βρώμικη" ματιά στα εσωτερικά του Χόλιγουντ, το φιλμ απεικονίζει μια Αμερική που, από την αθωότητα των χίπις, των αντιπολεμικών κινημάτων και του ονείρου της αλλαγής του κόσμου, προσγειωνόταν ανώμαλα στη σκληρή πραγματικότητα, τη συντριβή των ελπίδων, την επιστροφή στα "καθιερωμένα" (και σκληρά). Όλα αυτα συμβολίζονται βέβαια με τη σφαγή που προκάλεσε η συμμορία του Μάνσον. Η ιστορία αυτή, παραλλαγμένη από τον Ταραντίνο, αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του φιλμ. Βλέπετε, ο σταρ πρωταγωνιστής είναι γείτονας του Πολάνσκι ται της Τέιτ και όλα θα συμβούν στη βίλα του.
Θα επαναλάβω ότι η ουσία της ταινίας είναι το ατελείωτο παιχνίδι με τις αναφορές - και με πράγματα που αγαπά παράφορα και τα οποία "μεγάλωσαν" τον σκηνοθέτη: Η μουσική και τα τραγούδια, οι ταινίες (b-movies και όχι μόνο), τα αυτοκίνητα, οι καταστάσεις, τα αληθινά πρόσωπα που παρελαύνουν (Στιβ Μακ Κουίν, Mamas & the Papas, Πολάνσκι, Σάρον Τέιτ, ο ίδιος ο Μάνσον κλπ.), οι τελικές αναφορές στο ιταλικό σινεμά και ιδιαίτερα στα αγαπημένα του γουέστερν σπαγγέτι και στα giallo με τις γραφικές σφαγές και πάμπολλα άλλα που καλείστε να ανακαλύψετε. Και, επιπλέον, όπως είχε κάνει και στους "Άδωξους Μπάσταρδους", ο δαιμόνιος δημιουργός αλλάζει αδίστακτα και αυθαίρετα την ιστορία και τα πραγματικά γεγονότα, παραλλάσσοντάς τα με τον δικό του τρόπο.
Σας είπα: Βρήκα ότι κολλούσε στο πρώτο μισό, συνολικά όμως το απόλαυσα. Ιδιάιτερα λόγω των πολλαπλών αναφορών σε μια εποχή που και εμένα μ' ενδιαφέρει πολύ.

"ΜΗΤΡΙΚΟ" (Ή ΦΟΝΙΚΟ) ΕΝΣΤΙΚΤΟ"

Το "Μητρικό Ένστικτο" (Duelles) του 2018 είναι η 3η ταινία του βέλγου Olivier Masset-Despasse. Πρόκειται για ένα ψυχολογικό θρίλερ με ενδιαφέρουσες ανατροπές που, πάνω απ' όλα, θυμίζει - με επιτυχημένο κατά τη γνώμη μου τρόπο - τα φιλμ του Χίτσκοκ.
Δύο σχετικά εύπορες οικογένειες ζουν σε δύο διπλανά σπίτια και έχουν μια παράλληλη ζωή. Οι σύζυγοι είναι κολλητές φίλες και έχουν αμφότερες από ένα αγοράκι. Όλα θα αλλάξουν όταν το ένα από τα δύο παιδιά θα σκοτωθεί σε δυστύχημα στο σπίτι. Η τυχερή μητέρα, της οποίας το αγοράκι ζει, αρχίζει να υποψιάζεται ότι η τσακισμένη φίλη της θέλει να κάνει κακό και στο δικό της παιδί και ότι θεωρεί την ίδια υπεύθυνη για το χαμό του γιου της. Πρόκειται για δικαιολογημένη υποψία ή για καθαρή παράνοια;
Ολόκληρη η ταινία είναι ένα διαρκές παιχνίδι με το δίλημμα αυτό. Άλλοτε φαίνεται ότι οι υποψίες είναι σωστές κι άλλοτε προϊόν καθαρής υστερίας (ή τύψεων) της "τυχερής" μητέρας. Μ' αυτό ακριβώς το παιχνίδι το φιλμ κατάφερε να με κρατήσει και να μου προξενήσει το ενδιαφέρον. Φυσικά πρόκειται για το παιχνίδι του είναι και του φαίνεσθαι, το οποίο πάντοτε απασχολούσε και τον μεγάλο Χίτσκοκ. Διαθέτει μάλιστα και μια παράξενη "συμμετρία" ως ιστορία (όλα μοιάζουν να είναι διπλά και όταν η ισορροπία χάνεται χάνεται και η αρμονία της "συμμετρίας", εξ ου και ο πρωτότυπος τίτλος "Διπλές".) Και, ταυτόχρονα, αποτελεί κριτική του μητρικού ενστίκτου του τίτλου, όταν αυτό αγγίζει τις ακραίες εκφάνσεις του. Επίσης, αποκλειστικά και μόνο για να κάνει το φιλμ πιο ενδιαφέρον εικαστικά, ο σκηνοθέτης μεταφέρει την "παντός καιρού" αυτή ιστορία στη δεκαετία του 60, δημιουργώντας έτσι και τη σχετική ατμόσφαιρα.
Καλή ταινία κατά τη γνώμη μου, που διαθέτει και ένα αρκετά ανατρεπτικό τέλος, το οποίο παίζει ανάμεσα στο χάπι εντ και το αντίθετό του.

ΕΝΑΣ ΒΛΑΣΦΗΜΟΣ ΚΑΙ ΞΕΚΑΡΔΙΣΤΙΚΟΣ "ΔΙΑΒΟΛΑΚΟΣ"

Πόσες ταινίες ξέρετε που να είναι ταυτόχρονα βλάσφημες, ξεκαρδιστικές και τρυφερά ρομαντικές; Ο δικός μου νους πάει αμέσως στο "Διαβολάκο" (Il Piccolo Diavolo) του Roberto Benigni του 1988, μια από τις πρώες σκηνοθετικές του απόπειρες. Με τον ίδιο φυσικά και τον πάντα απολαυστικό Γουόλτερ Ματάου.
Όπου ένας παπάς εξορκίζει μια χοντρή κυρια και από μέσα της βγαίνει ένας χαριστωμένος και αστείος διαβολάκος - ένα χαριτωμένο και αστείο Κακό Πνεύμα δηλαδή. Ο οποίος, αρνούμενος να επιστρέψει στην κόλαση, θέλει να γνωρισει τα πάντα (και μαγεύεται) από τη ζωή στη γη. Ποιος θα τον "ξεναγήσει" όμως στον κόσμο των ανθρώπων αν όχι ο δύσμοιρος παπάς, που θα υποστεί τα πάνδεινα από την ακόρεστη περιέργεια και την αλλόκοτη (+ ξεκαρδιστική) συμπεριφορά του πνεύματος;
Η ταινία ίσως να κάνει κάποιες κοιλιές και να είναι κάπως άνιση. Ωστόσο περιέχει μερικές από τις πιο αστείες (για μένα) σκηνές ever, με προσωπική προτίμηση σ' αυτή στο τραπέζι με τους επισκόπους και στην αμίμητη πασαρέλα από... ιερατικά άμφια. Ταυτόχρονα περιέχει όλη την τρυφερότητα και το ρομαντισμό του Μπενίνι (που σε μεταγενέστερα φιλμ του θα καταντήσει γλυκερός και σιροπιασμένος). Και ποσο (θαυμάσια) βλάσφημη! (ειδικά για καθολικούς), αφού κάνει άγρια πλάκα με "θύματα" από εξορκισμούς και εξομολόγηση (με τον παπά που βαριέται) έως την παρωδία λειτουργίας - πασαρέλα που προαναφέραμε. Ε, ναι, και ταυτόχρονα είναι και ένα εξαιρετικά χαριτωμένο φιλμ.
Είπαμε, ο συνδυασμός είναι σπάνιος. Τις ατέλειές του πιστεύω ότι τις έχει, αλλά για μένα παραμένει απολαυστικότατο.

"ΘΕΕ ΜΟΥ ΤΙ ΣΟΥ ΚΑΝΑΜΕ". ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΚΑΙ ΝΟ 2...

Μετά την επιτυχία (στη Γαλλία τουλάχιστον) της κωμωδίας "Θεέ μου τι σου Κάναμε;" ακολούθησε φυσικά και ένα αχρείαστο νο 2 (Qu'est-ce qu'on a encore fait au bon Dieu?) του Philippe de Chauveron το 2019. Όπου οι γνωστοί "ταλαίπωροι" γάλλοι γονείς που βλέπουν τις 4 κόρες τους να παντρεύονται με άντρες απ' όλες τις φυλές του κόσμου (μαύρο, εβραίο, άραβα, κινέζο), βρίσκονται τώρα μπροστά σε νέα "καταστροφή". Όλα τα ζευγάρια (ναι, και τα 4) θέλουν να αφήσουν την ωραία Γαλλία και να μετακομίσουν στις πατρίδες των συζύγων. Οι γονείς λοιπόν θα αποδυθούν σε αγώνα (με μέσα την πειθώ και άλλα, κάπως πιο αθέμιτα) να κρατήσουν τα ζεύγη (και τις κόρες τους φυσικά) στα πάτρια εδάφη.
Παρόμοια με το πρώτο φιλμ αστεία, με τα γνωστά παιχνίδια με την πολιτική ορθότητα, μη πιστευτό στόρι με εύκολη και προβλέψιμη εξέλιξη, η ταινία είναι ουσιαστικά σοβινιστική - και στα όρια του ρατσισμού (όχι δεν είναι ρατσιστική, δεν την κατηγορώ για κάτι τέτοιο, αλλά τον σοβινισμό της τον έχει). Η πολυεθνικότητα πάντως και η μίξη των φυλών του πλανήτη δίνουν αφορμή για σχόλια, γέλιο και (κυρίως) ενοχλούν αρκετούς. Πέραν των όποιων ιδεολογικών παρατηρήσεων πάντως, ούτε γέλασα ιδιαίτερα ούτε την παραμικρή πρωτοτυπία βρήκα. Ξέρω ότι πολλοί θα το διασκεδάσουν, προσωπικά πάντως βαρέθηκα και το βρήκα υπερβολικά εύκολο. Γι' αυτό και χαρακτήρισα ένα ακόμα νο 2 αχρείαστο.

Η "ΚΟΚΚΙΝΗ ΤΖΟΑΝ" ΚΑΙ ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ

Το 1992 μια γηραιά κυρία 80 ετών συλλαμβάνεται στη Βρετανία με την κατηγορία ότι υπήρξε κατάσκοπος των Σοβιετικών πίσω στα 40ς και 50ς, στέλνοντάς τους απόρρητα μυστικά που σχετίζονταν με την κατασκευή της ατομικής βόμβας, στα οποία είχε πρόσβαση, αφού η ίδια δούλευε με την ομάδα κατασκευής της. Επρόκειτο για κατάσκοπο που έδρασε δίχως να γίνει αντιληπτή για χρόνο ρεκόρ στη χώρα.
Η βρετανική ταινία "Η Κόκκινη Τζόαν" (Red Joan) (2018) του περισσότερο τηλεοπτικού Trevor Nunn βασίζεται χαλαρά στο γεγονός αυτό (αφού οι "αληθινές ιστορίες" κυριαρχούν στη μάλλον ανέμπνευστη εποχή μας). Με τη Τζούντι Ντεντς στο βασικό ρόλο, αφηγείται με πισωγυρίσματα στο χρόνο τα γεγονότα των 30ς έως και 50ς, όπου η νεαρή τότε κοπέλα αριστερών αποκλίσεων ερωτεύεται φλογερό κομμουνιστή και, μετά από πολλά ψυχολογικά - αισθηματικά σκαμπανεβάσματα αποφασίζει να δώσει στους Ρώσους τις απόρρητες πληροφορίες, ενώ παράλληλα παρακολουθούμε τη σύγχρονη ανάκριση της γηραιάς κυρίας (με τα σχετικά δικαστικής φύσης αυτή τη φορά σκαμπανεβάσματα), που  θυμάται το μακρινό παρελθόν της.
Φυσικά έχουμε μια κλασικά καλή ταινία εποχής, όπως αυτές που πάντοτε φτιάχνουν οι βρετανοί, με άψογες ηθοποιίες και ανάπλαση εποχής και επίσης κλασικό, "σοβαρό" ύφος. Μια υπόθεση κατασκοπείας, ερωτικές περιπλοκές, κάποιο σασπένς, συνθέτουν ένα κοκτέιλ που παρακολούθησα με ενδιαφέρον μεν, αλλά δίχως εκπλήξεις. Είπαμε: Απόλυτα κλασικό και τυπικό.
Θα μείνω όμως σε ένα σημαντικό σημείο (όχι κινηματογραφικό, αλλά ιδεολογικής φύσης). Φυσικά δεν έχω ιδέα για το πώς συνέβησαν στην πραγματικότητα τα γεγονότα. Σχολιάζω όμως την πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα του φιλμ: Η Τζόαν δεν ήταν κομμουνίστρια (κάποια στιγμή μάλιστα τους είχε εντελώς απορρίψει). Φιλοαριστερή γενικότερα μάλλον, όχι όμως σοβιετόφιλη. Γιατί λοιπόν δέχτηκε να γίνει κατάσκοπος; Κατά τη διάρκεια του πολέμου οι σύμμαχοι συνεργαζόντουσαν με τους Ρώσους στην κατασκευή της βόμβας, που θα προλάβαινε τους Γερμανούς και θα έκρινε τον πόλεμο. Μετά τη νίκη όμως συνέχισαν μόνοι τους, αποκλείοντας τη Ρωσία από την πρόσβαση στις έρευνες. Βλέποντας τον "διπολικό" κόσμο στον οποίο είχαμε οδηγηθεί (την εποχή του Ψυχρού Πολέμου δηκαδή), η Τζόαν (που είναι και γεμάτη τύψεις επειδή και η ίδια είχε βοηθήσει, όντας φυσικός, στην κατασκευή της), κρίνει ότι αν τη βόμβα είναι αποκλειστικότητα των αμερικανών τα πάντα μπορούν να καταρρεύσουν και να έχουμε μια δεύτερη εκατόμβη, αυτή τη φορά σε μια μεγάλη πόλη της Ρωσίας. Έτσι παραχωρεί πολύτιμα τεχνικά μυστικά ώστε και εκείνοι να κατασκευάσουν τη δική τους βόμβα και έτσι να επιτευχθεί μια παγκόσμια ισορροπία τρόμου (πράγμα που όντως συνέβη). "Είδατε να γίνει 3ος Παγκόσμιος;" απαντά αφοπλιστικά στις ερωτήσεις των ανακριτών. Και τελικά, όταν τη ρωτάνε αν αγαπά την πατρίδα της, απαντά καταφατικά αλλά "βάζει πάνω από την πατρίδα ολόκληρη την ανθρωπότητα και την ασφάλειά της". Τι λέτε εσείς; Δίκιο δεν είχε;

"Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ, Ο ΤΡΕΛΟΣ" ΚΑΙ ΤΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΟΞΦΟΡΔΗΣ

Άλλη μια "αληθινή ιστορία" μεραφέρεται στην οθόνη: "Ο Καθηγητής και ο Τρελός" του 2019 είναι η πρώτη σκηνοθετική δουλειά του ιρανού (υποθέτω ότι ζει στη Δύση) Farhad Safinia. με τον Σον Πεν και τον Μελ Γκίμπσον στους βασικούς ρόλους.
Αφηγείται μια παράξενη ιστορία: Στα μέσα του 19ου αιώνα ένας καθηγητής αναλαμβάνει το τιτάνιο έργο, που φαινόταν αδύνατο την εποχή εκείνη, να συντάξει ένα πλήρες λεξικό της αγγλικής γλώσσας. Ξεκινά με αισιοδοξία, αλλά μετά από κάποιο διάστημα η προσπάθεια τελματώνεται. Τότε θα δεχτεί απροσδόκητη βοήθεια από έναν έγκλειστο ψυχοπαθή, ο οποίος μέσα στην τρέλα του έχει δολοφονήσει έναν αθώο και βασανίζεται από εφιάλτες και αυτοκαταστροφικές τάσεις. Ταυτόχρονα, ως υποπλοκή, παρακολουθούμε την παράξενη σχέση του ψυχοπαθούς με τη χήρα του θύματος.
Σκοτεινό φιλμ, που "βαραίνει" ακόμα περισσότερο λόγω της μεγάλης διάρκειάς του. Προσωπικά κουράστηκα και βαρέθηκα αρκετά, όχι για τη σκοτεινιά που προανέφερα, αλλά επειδή βρήκα ότι στερείται ρυθμού και νεύρου και συχνά πλατυάζει, ενώ οι υποπλοκές κουράζουν. Βέβαια ο Σον Πεν είναι εντυπωσιακός στον ούτως ή άλλως αβανταδόρικο ρόλο του, αλλά ποτέ μια καλή ηθοποία δεν ήταν αρκετή για να κάνει ένα καλό φιλμ. Πολλοί ίσως βρουν την ιστορία ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη. Σε μένα πάντως, ακόμη κι αν συμβαίνει αυτό, η ταινία μου άφησε δυσάρεστη γεύση...

"ROCKETMAN": Ο ΕΛΤΟΝ ΤΖΟΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΊΝΑΙ ΚΑΙ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΟΣ...

Οι μουσικές βιογραφίες είναι μόδα. Το "Rocketman" του βρετανού ηθοποιού κυρίως, αλλά και σκηνοθέτη, Dexter Fletcher του 2019 είναι μια "πειραγμένη" βιογραφία του σούπερ σταρ Έλτον Τζον. Και είναι κατά τη γνώμη μου και έξυπνη σκηνοθετικά και συγκινητική.
Η ταινία παρακολουθεί τη ζωή του Έλτον από τα παιδικά του χρόνια, την κακή σχέση με τους γονείς (κυρίως με τον πατέρα), τη γνωριμία με τον μόνιμο στιχουργό του Bernie Taupin, με τον οποίο έκαναν τους καλύτερους και πιο επιτυχημένους δίσκους, και την εφ' όρου ζωής φιλική σχέση μαζί του,  τη συνειδητοποίηση της ομοφυλοφιλίας του, την καλπάζουσα επιτυχία, την ερωτική σχέση με τον μανατζέρ του, την "κατρακύλα" του με αλκόολ, ναρκωτικά και άλλες καταχρήσεις και, εν τέλει, την τελική ηρεμία του σταρ.
Η βιογραφία δεν μοιάζει να κρύβει τίποτα, επιμένοντας αρκετά στην άσχημη, παρακμιακή φάση της ζωής του Τζον. Επίσης τον παρουσιάζει ως έναν άνθρωπο βαθύτατα ανασφαλή, που πάσχει από εσωτερική μοναξιά και, σε όλη του τη ζωή, ψάχνει απεγνωσμένα για αγάπη, αυτή που δεν του έδωσαν αρχικά οι γονείς του. Αυτό δε που μου άρεσε ιδιαίτερα ήταν η σκηνοθετική, σουρεαλιστική ενίοτε ματιά: Το φιλμ συχνά παίζει με τον σουρεαλισμό και τη φαντασία: Τραγούδια του Έλτον που ταιριάζουν με την εκάστοτε φάση ερμηνεύονται από άλλα πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στη ζωή του εν είδη μιούζικαλ, συχνά ο ενήλικος και το παιδί Έλτον συνυπάρχουν, η αφήγηση πάει μπρος - πίσω στο χρόνο, οι εικόνες γίνονται ξαφνικά μη ρεαλιστικές κλπ.
Ο Τάρον Έγκερτον είναι πολύ καλός στο βασικό ρόλο (και μοιάζει πολύ με τον Έλτον), τα τραγούδια πλημμυρίζουν το φιλμ, η αναζήτηση για αγάπη δημιουργεί συγκίνηση... και γενικά απόλαυσα το φιλμ, την ειλικρίνεια και την πρωτοτυπία του. Ίσως οι Queen να είναι πιο ξεσηκωτικοί, νομίζω όμως ότι ο Elton John πρόσφερε υλικό για μια καλύτερη ταινία.
ΥΓ: Για όσους το αγνοούν είναι μια από τις σπάνιες φορές στο ροκ που ένας σταρ χρησιμοποιεί μόνιμο στιχουργό για δεκαετίες και για πολλούς δίσκους. Ο ίδιος δεν μπορούσε να γράψει στίχους. Ο Bernie Taupin είναι από τους σημαντικότερους στο χώρο και όλα σχεδόν τα μεγάλα τραγούδια του Elton John ανήκουν και στους δύο.

ΤΟ ΠΟΛΛΟΣΤΟ ΡΙΜΕΪΚ ΤΟΥ "ΕΝΑ ΑΣΤΕΡΙ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ" ΚΑΙ Η LADY GAGA

Το "A Star is Born" πρωτογυρίστηκε στη δεκαετία του 30. Κι επειδή ζούμε στην εποχή του αναμασήματος, με το Χόλιγουντ να ψάχνει μανιωδώς στο χρυσοφόρο παρελθόν του για έμπνευση, το 2018 έγινε το 4ο ριμέικ του, σε σκηνοθεσία μάλιστα του πρωταγωνιστή του Bradley Cooper, με ατραξιόν βεβαίως τη Lady Gaga στο βασικό ρόλο, αυτόν που παλιότερα είχαν ερμηνεύσει η Judy Garland και η Barbara Streisand.
Κλασικό ερωτικό δράμα με μουσικό background, η (τωρινή) ιστορία αφηγείται τον έρωτα ενός ροκ σταρ που βρίσκεται σε παρακμή και δημιουργικά, αλλά κυρίως σε προσωπικό επίπεδο, καθώς παλεύει ενάντια στον αλκοολισμό και τις άλλες εξαρτήσεις και μιας νεαρής τραγουδοποιού, την οποία εκείνος ανακαλύπτει και προωθεί και η οποία ανέρχεται ραγδαία και σύντομα γίνεται σούπερ σταρ.
Δεν έχω δει τις παλιότερες βερσιόν και δεν μπορώ να κάνω συγκρίσεις. Πάντως και οι δύο πρωταγωνιστές είναι πειστικοί στους ρόλους τους. Φυσικά το φιλμ μιλά κυρίως για τι τίμημα της δόξας και των εκατομμυρίων. Μπορούν οι σούπερ σταρ, ιδιαίτερα οι νεαροί και με ραγδαία εξέλιξη, να διαχειριστούν την τεράστια επιτυχία τους; Μήπως νομοτελειακά πλούτος / φήμη οδηγούν σε βαθύτερη μοναξιά; Μήπως όλο αυτό το κλίμα αφθονίας στα πάντα καταστρέφει τελικά τις προσωπικές τους σχέσεις και τη δυνατότητά τους να αγαπήσουν και να αγαπηθούν; Γενικά ως (πολύ) δραματική ταινία δεν είναι κακή. Προσωπικά πάντως μου άρεσε (και με ενδιέφερε) περισσότερο το focus που κάνει το φιλμ στην καριέρα της κοπέλας, που ξεκινά με δυνατά, αφτιασίδωτα και γι' αυτό πιο γνήσια κομμάτια, για να προσχωρήσει σταδιακά στο ανεγκέφαλο glamorous, στις μελετημένες από μάνατζερ ηχογραφήσεις και εμφανίσεις, στους απαραίτητους χορευτές που συνοδεύουν τα live, στα θεαματικά βιντεοκλίπ, όπου το βάρος  πέφτει στην εικόνα και όχι στη μουσική... γενικά στην ελαφρά ποπ βλακεία. Όλα αυτά που ασφυκτικά κυριρχούν δηλαδή στη μουσική σήμερα. Βρήκα λοιπόν ενδιαφέρουσα όλη αυτή την πορεία προς την επιφανειακότητα, την κακογουστιά και το "κυριλέ".
Πέραν αυτού θα ομολογήσω ότι το φιλμ με κούρασε αρκετά, καθώς η δραματική ιστορία δεν με κράτησε όσο θα έπρεπε. Γενικά λοιπόν δεν μπορώ να πω ότι ενθουσιάστηκα. Ξέρω βέβαια πολλούςπου θα διαφωνήσουν και θα συγκινηθούν βαθύτατα, αλλά... είπαμε, γούστα είναι αυτά.

"BOHEMIAN RHAPSODY" ΚΑΙ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΩΝ QUEEN

Όπως θα ξέρετε φαντάζομαι, το "Bohemian Rhapsody" του 2018, η ιστορία δηλαδή του Freddie Mercury και των Queen, αποτέλεσε πραγματικά απρόσμενη παγκόσμια επιτυχία. Το γύρισε ο γνωστός Bryan Singer, ο οποίος ωστόσο φαίνεται ότι απολύθηκε πριν την ολοκλήρωση του φιλμ. Πάντως η ταινία καταχωρείται σ' αυτόν.
Βιογραφία ουσιαστικά του ινδικής καταγωγής βρετανού Freddie Mercury, τον παρακολουθεί από τα νεανικά του χρόνια και κυρίως από τη γνωριμία του με τους υπόλοιπους Queen, το σχηματισμό του γκρουπ, το δρόμο προς τη σταδιακή - και τελικά καταιγιστική - επιτυχία, την προσωρινή διάλυση του συγκροτήματος, την προσωπική παρακμή του Mercury και τελικά την επανένωση και τη θριαμβευτική τους εμφάνιση στο Live Aid το 1985.
Η σκηνοθεσία είναι γραμμική και προβλεπόμενη. Είναι μια κλασική ιστορία ροκ σούπερ σταρ: Σκληρή προσπάθεια και φιλοδοξίες αρχικά, ιλιγγιώδης άνοδος, διαμόρφωση της τελικής gay περσόνας του απέναντι στο κοινό, πλήθος καταχρήσεων και σχεδόν κατάρρευση. Στην περίπτωση που μας ενδιαφέρει υπάρχει ο τελικός θρίαμβος, πλην όμως για τον Freddie ήταν μάλλον αργά: Είχε ήδη προσβληθεί από AIDS και πέθανε το 1991 στα 45 του. Φυσικά στο φιλμ η ομοφυλοφιλία του δεν αποκρύπτεται, δεν αποτελεί όμως και τον πυρήνα της αφήγησης, αν και η όλη ερωτική και συναισθηματική του πορεία εξετάζεται σαφώς.
Ο Ράμι Μάλεκ είναι πολύ καλός στο ρόλο του Mercury. Η προσωπικότητα του ήρωα είναι ένα κράμα εκκεντρικότητας και έντονης αυτοπεποίθησης, πλην όμως παρουσιάζεται ως ευάλωτος και συχνά πληγωμένος, ως ένας άνθρωπος που κατά βάθος υποφέρει από μοναξιά. Ως ταινία τώρα δεν έχει κάτι σπουδαίο να επιδείξει (και οι πολύ φανατικοί του γκρουπ λένε ότι αποκρύπτει ή αλλάζει κάποια γεγονότα). Ωστόσο η ξεσηκωτική μουσική τους αρκεί νομίζω για να παρασύρει τον θεατή. Τουλάχιστον εγώ το ευχαριστήθηκα αρκετά, ξανάκουσα τα κομμάτια τους και το διασκέδασα. Επαναλαμβάνω όμως ότι αυτό είναι ουσιαστικά εξωκινηματογραφικό. Δεν πρόκειται για μεγάλη ταινία, εύκολα όμως μπορεί κανείς να αφεθεί και να την απολαύσει. Ιδιαίτερα αν είναι φαν.
ΥΓ: Ευτυχώς τονίζεται αρκετά ο ρόλος του σημαντικού κιθαρίστα και ενίοτε συνθέτη του γκρουπ Brian May.

"ΤΟ ΛΕΥΚΟ ΚΟΡΑΚΙ": ΟΤΑΝ Ο ΝΟΥΡΕΓΙΕΦ ΑΥΤΟΜΟΛΗΣΕ

Ο Ralph Fiennes κατά καιρούς επιδίδεται και στη σκηνοθεσία. Το φιλμ "Νουρέγιεφ: Το Λευκό Κοράκι" (The White Crow) του 2018 είναι η ιστορία του μεγάλου ρώσου χορευτή Ρούντολφ Νουρέγιεφ. Όχι ακριβώς ολόκληρης της ζωής του, αλλά κυρίως στην περίοδο που, αρχίζοντας να γίνεται διάσημος, αποφασίζει (διστακτικά) να αφήσει τη Σοβιετική Ένωση και να αυτομολήσει στη Δύση (στη Γαλλία συγκεκριμένα). Ο χορευτής Oleg Ivenko ερμηνεύει το βασικό ρόλο και κοντά του ο ίδιος ο Φάινς και η Adele Exarchopoulos.
Η ταινία, μια ακόμα βιογραφία, ρίχνει ματιές και σε άλλες εποχές της ζωής του Νουρέγιεφ (σύντομα flash back στην παιδική του ηλικία, η σκληρή του προσπάθεια να βελτιωθεί και να ξεχωρίσει στη σχολή χορού, η παράξενη σχέση με τον δάσκαλό του και τη σύζυγό του, οι πρώτες περιοδείες στην Ευρώπη κλπ). Κυρίως όμως, στο τελευταίο ημίωρο, επικεντρώνεται στην προσπάθειά του να ξεφύγει από τους αυστηρούς ρώσους "φύλακές" του και να ζητήσει άσυλο στη Γαλλία. Τότε το φιλμ μετατρέπεται σε ένα είδος θρίλερ και δημιουργείται κάποιο σασπένς.
Ο Νουρέγιεφ, ως χαρακτήρας, παρουσιάζεται ως σχεδόν αλαζονικός, με μεγάλη αυτοπεποίθηση, αλλά και με ευαίσθητα νεύρα (συχνά είναι έτοιμος να καταρρεύσει). Η ομοφυλοφιλία του αναφέρεται μεν, ωστόσο σε καμία περίπτωση το φιλμ δεν επικεντρώνεται στο στοιχείο αυτό.
Τη βρήκα μια μάλλον συμβατική βιογραφία. Όχι κακή, αλλά ούτε και τίποτα σπουδαίο κινηματογραφικά. Ενδιαφέρει περισσότερο τους φίλους του κλασικού χορού (και του ίδιου του Νουρέγιεφ). Οι υπόλοιποι απλώς θα την παρακολουθήσουν σχετικά ευχάριστα, καθώς κυλά μάλλον ρουτινιάρικα.

"ΜΙΑ ΖΩΗ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ": ΑΛΜΟΔΟΒΑΡΙΚΟ ΧΤΥΠΗΜΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΘΟΤΗΤΑ

Οι ταινίες της δεκαετίας του 80 του Pedro Almodovar χαρακτηρίζονται από ηθελημένο κιτς, απόλυτα χύμα καταστάσεις (και σενάρια) και πλήρη χλευασμό κάθε μορφής πολιτικής ορθότητας. Το "Μια Ζωή Ταλαιπωρία" (¿Qué he hecho yo para merecer esto?) του 1984, με την τότε μούσα του Κάρμεν Μάουρα, αποτελεί χαρακτηριστικότατο δείγμα.
Ηρωίδα μια αηδιασμένη από τα πάντα νοικοκυρά. Μαλάκας ταξιτζής σύζυγος, απίστευτη πεθερά που μένει μαζί τους σε ασφυκτικό διαμέρισμα, δύο έφηβοι γιοι, ο ένας γκέι και ο άλλος βαποράκι, δουλεύει ως καθαρίστρια, κάνει όλες τις δουλειές του σπιτιού (σιγά μην ασχοληθεί εκείνος), είναι διαρκώς ξεθεωμένη και έχει καλύτερη φίλη μια πόρνη που ζει στο διπλανό διαμέρισμα και θέλει να γίνει σταρ. Το μπάχαλο σε όλα τα επίπεδα είναι απίστευτο.
Παρωδία οικογενειακού μελό, "κακό" χιούμορ, ανατροπή κάθε καλού γούστου, επίθεση σε κάθε μορφής ταμπού και - το ξαναείπαμε - πολιτικής ορθότητας (από την ανακούφιση της οικογένειας όταν ο μικρός γιος... πωλείται σε παιδεραστή οδοντογιατρό, από την παραδόπιστη γιαγιά που έχει ως πετ μια μεγάλη σαύρα που μάζεψε στο δρόμο έως έναν φόνο με... χαμόν), η ταινία πραγματικά προσπαθεί να προκαλέσει με κάθε τρόπο, ενώ συγχρόνως είναι απόλυτα φεμινιστική, δείχνοντας με ακραίο και πλακατζίδικο τρόπο την καταπίεση της μικρομεσαίας, λαϊκής γυναίκας και την εξέγερσή της, την οποία φυσικά δικαιολογεί απόλυτα και... επαυξάνει.
Αν νοιώσετε ότι θα προσβληθείτε από όλα αυτά (και πολλά άλλα) μείνετε μακριά. Αλλιώς απολαύστε μια εντελώς ακραία σάτιρα της ασφυκτικής καθημερινότητας.

ΠΕΡΙ ΡΙΜΕΪΚ (ΠΑΛΙ;) ΚΑΙ "SLEUTH"

Το "Sleuth" (βασισμένο σε θεατρικό του Πίτερ Σάφερ και σενάριο για το σινεμά του Χάρολντ Πίντερ) υπήρξε μια πολύ καλή ταινία "δωματίου" του 1972 με τους Λόρενς Ολιβιέ και Μάικλ Κέιν στους ρόλους του ηλικιωμένου και του νεαρού αντίστοιχα. Στο ήδη ανέμπνευστο 2007 ο Kenneth Branagh αποφασίζει να το ξαναγυρίσει, αυτή τη φορά με τον Μάικλ Κέιν και πάλι, αλλά τώρα στο ρόλο του ηλικιωμένου (35 χρόνια έχουν περάσει...) και τον Τζουντ Λο ως νεαρό.
Ένας ηλικιωμένος, πλούσιος και αλαζονικός συγγραφέας που ζει σε πολυτελέστατο σπίτι δέχεται την επίσκεψη του νεαρού εραστή της γυναίκας του, η οποία τον έχει εγκαταλείψει. Ο νεαρός του ζητά να της δώσει διαζύγιο και, βεβαίως, το (υπέρ)εγώ του επιτυχημένου μεσήλικα θίγεται ανεπανόρθωτα. Ένα σατανικό και σαδιστικό παιχνίδι γάτας και ποντικού θα αρχίσει ανάμεσα στους δύο, με απροσδόκητες ανατροπές και συνέπειες.
Αν κάποιος αγνοεί το παλιό "Σλουθ" μάλλον θα εντυπωσιαστεί. Ωστόσο η γνώμη μου είναι ότι οι συγκρίσεις κλίνουν υπέρ της παλιάς ταινίας. Ο Μπράνα αντικαθιστά την παλιομοδίτικη ατμόσφαιρα πύργου και βρετανικής αριστοκρατίας όπου ζει ο συγγραφέας με ένα υπερμοντέρνου ντιζάιν ψυχρό σπίτι γεμάτο οθόνες και αυτοματισμούς, όπου τα πάντα ελέγχονται από υπολογιστές και μηχανήματα και όλα λειτουργούν με το πάτημα κουμπιών. Προσθέτει επίσης ένα έντονα ομοφυλοφιλικό στοιχείο (εκεί που στο παλιό φιλμ, αν αυτό υπήρχε, ήταν απόλυτα λανθάνον), ίσως για να κάνει τα πράγματα πιο κραυγαλέα. Τέλος, αν κανείς έχει δει το παλιό φιλμ κάθε στοιχείο ανατροπής και σασπένς εξαφανίζεται. Σα να ξαναγυρίζεις την "6η Αίσθηση" ένα πράγμα και όλοι να πηγαίνουν να τη δουν γνωρίζοντας το φινάλε.
Από μόνο του δεν είναι κακό, η ανάλυση των δύο χαρακτήρων παραμένει ενδιαφέρουσα και τα ανθρώπινα παιχνίδια εξουσίας είναι πανταχού παρόντα. Ωστόσο προσωπικά θα σας συνιστούσα το πρώτο φιλμ (όπως άλλωστε συμβαίνει και με το 90% των ριμέικ).

ΚΑΛΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Το blog πάει για μπάνια. Ίσως κάνουμε και μερικές αναρτήσεις από μακριά, ίσως όχι. Να περνάτε καλά σε διακοπές ή μη. Επιστροφή στα τέλη Αυγούστου με περισσότερες ταινίες.

Η ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ "ΜΕΓΑΛΗ ΣΤΡΑΤΙΑ ΤΩΝ ΑΦΑΝΩΝ ΗΡΩΩΝ"

Ο Jean-Pierre Melville (1917-1973) γυρίζει τη "Μεγάλη Στρατιά των Αφανών Ηρώων" (L' Armee des Ombres) το 1969. Πρόκειται για ένα φιλμ δυόμισι ωρών που μιλά για την αντίσταση γαλλικών ομάδων κατά των γερμανών στην περίοδο 1942-43. Σίγουρα δεν μοιάζει με άλλες, παρόμοιου θέματος ταινίες που έχετε δει.
Στο φιλμ παρακολουθούμε τη δράση μιας αντιστασιακής ομάδας "από τα μέσα". Αρχικά ο βασικός ήρωας συλλαμβάνεται, οδηγείται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης και καταφέρνει να αποδράσει και να συναντηθεί με την ομάδα. Από εκεί και πέρα παρακολουθούμε τα τεκταινόμενα στο εσωτερικό της ομάδας. Δεν βλέπουμε δηλαδή καμιά ενέργεια ενάντια στους κατακτητές. Μόνο τις μεταξύ τους σχέσεις, τα συναισθήματά τους, τις συλλήψεις και τους θανάτους μελών της, τις διαρκείς μετακινήσεις και το κρυφτό τους με τη Γκεστάπο.
Το φιλμ είναι δομημένο με μεμονωμένα επεισόδια. Η φωτογραφία είναι σκοτεινή, μουντή, καταθλιπτική πολλές φορές, θέλοντας να τονίσει την όλη ατμόσφαιρα της κατοχής και του τρόμου. Αυτό που βλέπουμε είναι η δύσκολη, ασφυκτική ζωή των ανθρώπων αυτών, ο διαρκής φόβος της σύλληψης, των βασανιστηρίων, του θανάτου, η παντελής έλλειψη ζεστασιάς και στοιχειωδών απολαύσεων στην καθημερινότητά τους, μερικές φορές η αμφιβολία, ο δισταγμός στο να εκτελέσουν διαταγές, ακόμα και οι στιγμές δειλίας τους... Είναι δηλαδή αληθινοί άνθρωποι, όπως όλοι. Ο ηρωισμός τους τελικά έγκειται όχι στο ότι καταφέρνουν σημαντικά  πλήγματα ενάντια στην πανίσχυρη κατακτητική μηχανή, αλλά στο ότι, έστω και άνευ πρακτικού λόγου, θα έλεγε κανείς, εξακολουθούν να ζουν αυτή την καταθλιπτική, μουντή, φοβισμένη ζωή αντιμετωπίζοντας καθημερινά το θάνατο, ζώντας κυριολεκτικά στο χείλος της αβύσσου.
Ένα χαμηλόφωνο, μελαγχολικό έπος, με τον πολύ καλό Λίνο Βεντούρα και τη Σιμόν Σινιορέ στους κύριους ρόλους, το οποίο όμως, προειδοποιώ, βλέπεται δύσκολα. Και λόγω του "γκρίζου" και αποπνικτικού κλίματος που περιέγραψα και λόγω της μεγάλης διάρκειας.
ΥΓ: Ο Μελβίλ και ο σεναριογράφος του ήταν αμφότεροι μέλη της αντίστασης, οπότε πολλά από αυτά που βλέπουμε είναι βιωμένα.

"MADHOUSE" Ή ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ΤΑΙΝΙΑ ΤΡΟΜΟΥ

Μια ακόμα από τον σωρό ταινιών τρόμου των τελευταίων λίγων δεκαετιών: "Madhouse" του 2004 από τον μάλλον αδιάφορο William Butler. Ένα θρίλερ τρόμου, από αυτά που διαδραματίζονται σε φριχτά άσυλα ψυχοπαθών.
Νεαρός γιατρός, λαμπρός επιστήμονας, πηγαίνει να δουλέψει σε απομονωμένο άσυλο με επικίνδυνους (όχι όλοι) ψυχοπαθείς. Κλασικά στο υπόγειο κρατούνται σε κελιά οι ακραίες περιπτώσεις. Από την πρώτη μέρα βλέπει ένα αγοράκι μα περιφέρεται σε διάφορους χώρους του αχανούς ιδρύματος. Σύντομα αντιλαμβανόμαστε ότι πρόκειται για φάντασμα. Μετά αρχίζει μια σειρά φριχτών φόνων, τους οποίους ο γιατρός προσπαθεί να διελευκάνει.
Σενάριο αρκετά κοινό για το είδος, υποτίθεται ατμοσφαιρική (όχι πολύ όμως) σκηνοθεσία, μια ανατροπή (που έχουμε ξαναδεί) για το τέλος και γενικά μια μάλλον ρουτινιάρικη ταινία τρόμου, στην οποία, ομολογώ, καθόλου δεν τρόμαξα. Κοινώς μία από τα ίδια. Κατά τη γνώμη μου πάντοτε.

"THE MAN WITH THE GOLDEN ARM" Ή ΜΙΑ ΠΡΩΙΜΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΙΣΜΟ

Το 1955 ο μεγάλος Otto Preminger (1905-1986) γυρίζει μια πραγματικά τολμηρή για την εποχή ταινία: "The Man with the Golden Arm" ("Ο Χρυσοχέρης" στην Ελλάδα). Και, νομίζω, για πρώτη φορά συζητιέται ανοιχτά το πρόβλημα του εθισμού στα ναρκωτικά (στην ηρωίνη συγκεκριμένα). Ναι, το παλιό καλό Χόλιγουντ μπορούσε (όχι συχνά εννοείται) να μιλά και για απαγορευμένα τότε θέματα.
Ο ήρωας (Φρανκ Σινάτρα) αποφυλακίζεται. Στη φυλακή έχει αποτοξινωθεί από την πρέζα, έχει μάθει να παίζει ντραμς και θέλει να γίνει μουσικός και όχι να κάνει πια τον κρουπιέρη, δουλειά στην οποία έχει εξαιρετικό ταλέντο. Στην παλιά γειτονιά του όμως καραδοκούν όλοι οι παλιοί κίνδυνοι: Από τον πρεζέμπορα και τον ιδιοκτήτη της χαρτοπαικτικής λέσχης μεχρι την ανάπηρη κοπέλα του. Όλοι, για διαφορετικούς λόγους, θέλουν να τον τραβήξουν πίσω, στους παλιούς εφιάλτες. Μόνο η πρώην κοπέλα του πασχίζει να τον βοηθήσει.
Φρανκ Σινάτρα, Κιμ Νόβακ και Έλενορ Πάρκερ συνθέτουν το καστ, η φωτογραφία είναι ασπρόμαυρη, η γειτονιά (τα πάντα, σαν σε σκηνή θεάτρου, βρίσκονται το ένα δίπλα ή απέναντι στο αλλο) είναι ένα είδος κλειστοφοβικής κόλασης από την οποία κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει. Ούτε, βεβαίως, από το παρελθόν του. Το φιλμ δείχνει με σκληρό τρόπο τη φρίκη του εθισμού και σε πολλά σημεία γίνεται πραγματικά σπαρακτικό. Νοιώθεις να πονάς πραγματικά κάθε φορά που ο ήρωας τινάζει στον αέρα τα όνειρά του για μια καινούρια ζωή και κατρακυλά και πάλι στον εφιάλτη. Και είναι πολύ ενδιαφέρουσα η κυνική παρατήρηση: Οι περισσότεροι δεν σκέφτονται καν το δικό σου καλό. Θέλουν απλώς να σε εκμεταλλευτούν, ο καθένας για το δικό του συμφέρον. [SPOILIER SPOILER: Κι όσο για το τέλος, μοιάζει με χάπι εντ, στην ουσία όμως ένα τεράστιο στοίχημα έχει χαθεί, ίσως οριστικά. Πρόκειται άραγε όντως για χάπι εντ;]
Σκληρό κοινωνικό δράμα, με τολμηρό θέμα, το είπαμε, και συγχρόνως κλασική χολιγουντιανή ταινία (με κάποια μικρή ανατροπή στα μισά μάλιστα). Αν είστε φίλοι παλιών ταινιών μην το χάσετε.
ΥΓ: Την αφίσα και τα credits έχει σχεδιάσει ο θαυμάσιος γραφίστας Saul Bass, υπέυθυνος για την αφίσα του "Vertigo" του Χίτσκοκ και πλήθος άλλων κλασικών.

"ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΓΕΥΜΑ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟ ΔΟΛΟΦΟΝΟ" Ή ΠΩΣ ΤΗΝ ΠΑΤΗΣΑΝ ΟΙ ΔΙΑΣΗΜΟΙ ΝΤΕΤΕΚΤΙΒ

Ο Νιλ Σάιμον είναι ο γνωστός θεατρικός συγγραφέας. Ο Robert Moore (1927-1984) ήταν βρετανός τηλεσκηνοθέτης με 2-3 μόνο ταινίες στο ενεργητικό του. Το 1976 πάντως γυρίζει το "Murder byDeath" (Πρόσκληση σε Γεύμα από έναν Υποψήφιο Δολοφόνο) σε σενάριο του πρώτου, μια ενίοτε ξεκαρδιστική παρωδία αστυνομικών ιστοριών μετά ντετέκτιβ και φόνων.
Ένας εκκεντρικός εκατομμυριούχος προσκαλεί για μια νύχτα στον απομονωμένο, γοτθικό πύργο του τους πέντε διασημότερους ντετέκτιβ του κόσμου δηλώνοντάς τους ότι τα μεσάνυχτα θα γίνει ένας φόνος. Όποιος λύσει το μυστήριο θα πάρει ένα εκατομμύριο. Και μια σειρά από απίθανα γεγονότα αρχίζει.
Κατ' αρχήν το φιλμ δίνει την ευκαιρία να μαζευτεί ένας γαλαξίας λαμπρών ονομάτων: Άλεκ Γκίνες, Ντέιβιντ Νίβεν, Πίτερ Φολκ, Μάγκι Σμιθ, Πίτερ Σέλερς, Έλσα Λάντσεστερ, Τζέιμς Κόκο και ο Τρούμαν Καπότε αυτοπροσώπως στο ρόλο του απίθανου οικοδεσπότη. Από εκεί και πέρα η παρωδία λειτουργεί μια χαρά, οι ατάκες που ανταλλάσσονται είναι αστείες και συχνά "κοφτερές", τα γεγονότα απίθανα και ένα παιχνίδι ταυτοτήτων παίζεται διαρκώς: Ποιος είναι ποιος, γιατί βρίσκεται εκεί, ακόμα και ποιος είναι ο (εκάστοτε) νεκρός. Εννοείται ότι πρόκειται για ταινία δωματίου (ταινία πύργου για την ακρίβεια), ότι το βάρος πέφτει στο σενάριο και όχι στη σκηνοθεσία και ότι η θεατρική καταγωγή του φαίνεται. Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον, κανένα πρόβλημα.
Φυσικά όλα αυτά είναι αδύνατο να συμβούν στην πραγματικότητα. Ποιος νοιάζεται όμως; Το φιλμ δηλώνει από την αρχή ότι παίρνει τις γνωστές ιστορίες σε στιλ Άγκαθα Κρίστι και τις "ξεχειλώνει" όσο δεν παίρνει, κάνοντας πλάκα μαζί τους, δίχως να νοιάζεται καθόλου για την όποια αληθοφάνεια. Αυτή άλλωστε είναι και η γοητεία του. Ιδανικό για θερινά σινεμά, μόνιμη επιτυχία για άπειρα χρόνια των αθηναϊκών καλοκαιριών, νομίζω ότι εξακολουθεί να διασκεδάζει.

"ΠΕΡΙΠΛΑΝΩΜΕΝΗ ΓΗ" Ή ΤΡΕΜΕΤΕ: Η ΚΙΝΑ ΠΑΙΡΝΕΙ ΦΟΡΑΑ

Το "The Wandering Earth" (Liu Lang di qiu για τους κινεζομαθείς φίλους μας) γυρίστηκε το 2019 από τον Frant Gwo, είναι κάτι παραπάνω από υπερπαραγωγή, είναι... πιο επιστημονική φαντασία πεθαίνεις και, το σπουδαιότερο, είναι κινέζικο! Αξιοπερίεργο λοιπόν από μόνο του.
Επειδή ο ήλιος πεθαίνει, η ανθρωπότητα ενώνεται (επιτέλους) και συλλαμβάνει ένα μεγαλεπήβολο (επιεικώς) σχέδιο: Δημιουργώντας κολοσσιαίους "κινητήρες" θα σπρώξουν ολόκληρη τη γη έξω από το ηλιακό σύστημα αρχικά. Αυτή θα περιπλανηθεί για 2500 χρόνια (!) έως ότου φτάσει σε άλλο, κατάλληλο ηλιακό σύστημα. Στο μεταξύ, επειδή οι θερμοκρασία στην επιφάνεια είναι δεκάδες βαθμοί υπό το 0, οι άνθρωποι ζουν σε τεράστιες υπόγειες πόλεις. Ωστόσο, πριν ακόμα βγει από το σύστημά μας, ο πλανήτης αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα επιβίωσης κοντά στο Δία. Μια ομάδα νεαρών αναλαμβάνει να σώσει την ανθρωπότητα...
Το φιλμ είναι υπερπαραγωγή όσο δεν παίρνει, είναι θεαματικό (νομίζεις ότι συσσωρεύονται σ' αυτό πάμπολλες εικόνες ΕΦ που γνωρίζουμε από κάθε λογής πηγές), θέλει να έχει δράση, περιπέτεια και σασπένς... και νομίζω ότι αποτυγχάνει. Διότι, μέσα σε τόσο υπερθέαμα και τρέξιμο, προσωπικά βαρέθηκα πολύ. Νομίζω, εκτός του αφελούς σε αρκετά σημεία σεναρίου και την εφηβική εμμονή σε μια χούφτα νεαρών, παιδιών σχεδόν, που θα σώσουν τον κόσμο, το φιλμ πάσχει από ρυθμό και, τελικά, γίνεται κουραστικό. Σα να σου δίνουν να φας υποχρεωτικά και γρήγορα - γρήγορα ένα ολόκληρο ταψί μπακλαβά...
Ωστόσο θα μείνω στο ιστορικό του πράγματος. Ίσως το κινέζικο υπερθέαμα να μη χειρίζεται ακόμα καλά το θέμα του ρυθμού και του σασπένς, το μεγάλο βήμα όμως έχει γίνει: Ένα νέο υπερχόλιγουντ γεννιέται, οι συνταγές είναι τέλεια αντιγραμμένες (ή μπορεί τέλεια να αντιγραφούν συντομότατα) και μια πραγματική λαίλαπα έρχεται. Τρέμετε λοιπόν αμερικάνοι. Όσο για μένα, φοβάμαι ότι αφού τόσο βαριέμαι ήδη με το σύγχρονο παρηκμασμένο και υπερηρωικό Χόλιγουντ, φτάνει ο καιρός να βαριέμαι ακόμα περισσότερο με εξίσου μεγαλεπήβολες κινέζικες υπερπαραγωγές.

"KILLER'S KISS": ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΟΥΣΕ Ο ΚΙΟΥΜΠΡΙΚ

Μερικές φορές (όχι πάντοτε, είναι αλήθεια) όταν κανείς είναι μεγάλος φαίνεται από την αρχή. Το σχόλιο με αφορμή τη δεύτερη μόλις ταινία του Stanley Kubrick (1928-1999) "Killer's Kiss" (Το Φιλί του Δολοφόνου) του 1955. (Σημειωτέον ότι η πρώτη του ήταν στα όρια του φιλμ μεγάλου μήκους, διαρκώντας μόλις 62').
Το "Killer's Kiss" λοιπόν είναι ένα ωραίο νουάρ, στο οποίο ξεχωρίζει η υπέροχη ασπρόμαυρη φωτογραφία. Ένας μάλλον τελειωμένος πυγμάχος που περιμένει σ' ένα σιδηροδρομικό σταθμό διηγείται την ιστορία του: Έναν αγώνα που έχασε, μια γυναίκα που ερωτεύτηκε και όσα δραματικά και γεμάτα δράση συνέβησαν μετά.
Υπάρχει ο κλασικός μοναχικός ήρωας, υπάρχει αυτή η χαρακτηριστική παρακμιακή ατμόσφαιρα, τόσο συνηθισμένη στα νουάρ και, πάνω απ' όλα, υπάρχει η σύγχρονη, βρώμικη μεγαλούπολη, που μοιάζει να κυριαρχεί πάνω σε όλους και όλα. Πνιγηρά δωμάτια, σκοτεινά, γεμάτα σκιές αδιέξοδα, εγκαταλειμμένες ταράτσες πολυκατοικιών, ρινγκ γεμάτα καπνό και ιδρώτα, όλα συνθέτουν μια καθόλου κολακευτική εικόνα της ζωής στις πόλεις. Αλλά αυτά δεν θα ήταν τίποτα μπροστά σε μια σειρά από κλασικές σκηνές, κυρίως προς το τέλος. Στέκομαι με ιδιαίτερο θαυμασμό στο κυνηγητό στις ταράτσες και στη φοβερή σκηνή της πάλης στην αποθήκη με τις κούκλες (δεκαετίες μετά, στη "Λάμψη", ο Κιούμπρικ ξαναθυμήθηκε στο τσεκούρι).
Σεναριακά είναι απλό και στους κλασικούς δρόμους του νουάρ, ενώ ο προϋπολογισμός μικρός. Επίσης σε κάποιες σκηνές μπορεί να θεωρήσετε ότι το "τραβάει" λιγάκι για να προσθέσει χρόνο. Είναι όμως τόσο δυνατή η σκηνοθεσία και οι εικόνες του 27χρονου Κιούμπρικ, που καθιστούν το φιλμ κάτι που αξίζει να δείτε.

ΤΟ "RESURRECTION" ΚΑΙ ΤΑ "ΠΑΡΑΓΩΓΑ" ΤΟΥ "SEVEN"

Τον αυστραλό βιντεοκλιπά (δείτε στη φιλμογραφία του πόσα και γνωστά βιντεοκλίπ είχε κάνει πίσω στα 80ς) Russell Mulcahy τον γνωρίσαμε με το "Highlander". Από εκεί και μετά ζήτημα είναι αν έχει κάνει μία αξιόλογη ταινία. Το 1999 πάντως γυρίζει το "Resurrection" (Η Ενδεκάτη Εντολή), ένα "άρρωστο" θρίλερ με παρανοϊκό σίριαλ κίλερ και με τον Κρίστοφερ Λαμπέρτ πρωταγωνιστή.
Ένας μπάτσος που έχει χάσει το μικρό παιδί του και βρίσκεται σε κρίση με τη γυναίκα του αναλαμβάνει την υπόθεση ενός ανατριχιαστικού, θρησκόληπτου σίριαλ κίλερ, ο οποίος σκοτώνει με φρικτούς τρόπους και αφαιρεί μέλη για να φτιάξει... το σώμα του Χριστού (!). Το ανθρωποκυνηγητό για να ανακαλυφτεί η ταυτότητα του φρικτού τύπου αρχίζει...
Αν αρέσκεστε σ' αυτού του είδους τα, στα όρια του σπλάτερ, θρίλερ, μπορώ να σας πώ ότι δεν είναι κακό. Το παρακολούθησα με ενδιαφέρον, δίχως να βαρεθώ. Νομίζετε όμως ότι αυτό κάνει την ταινία καλή; Χμμμ... Το πρόβλημα με το καλογυρισμένο αυτό φιλμ είναι αφ' ενός τα πολλά κλισέ που χρησιμοποιεί και, αφ' ετέρου (που είναι και το πιο αρνητικό) ότι δεν είναι παρά μια αντιγραφή του "Seven", που είχε προηγηθεί κατά 4 χρόνια. Υπάρχει και ένα σημαντικό (κατά τη γνώμη μου) σεναριακό ατόπημα, το οποίο όμως δεν μπορώ να σας αποκαλύψω δίχως να κάνω τεράστιο σπόιλερ. Τέλος πάντων, αν θέλετε να ξαναδείτε κάτι σαν το προαναφερθέν Seven, να μια καλή ευκαιρία.
ΥΓ: Και για να αναφέρουμε και ένα cult στοιχείο, στην ταινία ερμηνευει έναν δεύτερο ρόλο ο David Cronenberg. 

"YESTERDAY": ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ BEATLES

Η ιδέα είναι έξυπνη και πρωτότυπη. Ο Danny Boyle είναι σκηνοθέτης "παντός καιρού" και ξέρει τη δουλειά του. Έτσι, αν μη τι άλλο, το "Yesterday" του 2019 βλέπεται ευχάριστα. Συν κάτι άλλο σημαντικό...
Ένας μουσικός του δρόμου, που μάταια προσπαθεί να γίνει γνωστός και να κάνει καριέρα, ανακαλύπτει μετά από παγκόσμιο blackout ελάχιστων λεπτών, ότι ουδείς γνωρίζει ή θυμάται τους Beatles. Τότε... τι πιο φυσικό, θα καρπωθεί τη δόξα τους: Αρχίζει να παρουσιάζει ένα ένα τα αριστουργήματά τους ως δικά του τραγούδια και φυσικά γίνεται μέσα σε λίγες μέρες σούπερ σταρ. Τι σούπερ σταρ δηλαδή, μάλλον ο σημαντικότερος τραγουδοποιός όλων των εποχών. Παράλληλα όμως "τρέχει" και μια αισθηματική σχέση...
Γλυκιά, ρομαντική κωμωδία, με καλά σημεία, αλλά και αρκετά άμεσα προβλέψιμα κλισέ. Ιδιαίτερα προς το τέλος, όταν το αισθηματικό κομμάτι παίρνει το πάνω χέρι, θα μπορούσε κάποιος να το χαρακτηρίσει ακόμα και ξενέρωτο. Ωστόσο το φιλμ φροντίζει να διατηρεί διαρκώς την feelgood ατμόσφαιρά του, οπότε, μικρό το κακό. Φυσικά, το αντιλαμβάνεστε: Το ατού βρίσκεται αλλού. Στη διάρκειά του ακούμε πάμπολλα αριστουργηματικά τραγούδια του μεγάλου γκρουπ. Κι όπως εδώ τα ακούμε όλα μαζί... δεν προλαβαίνουμε να επαναλαμβάνουμε έκθαμβοι: "Α, ναι, είναι κι αυτό, έγραψαν κι αυτό...". Στο μεταξύ γίνονται και διάφορα έξυπνα σχόλια περί μουσικής, που πρέπει να έχεις ασχοληθεί με αυτή για να τα πιάσεις. Προσωπικά με διασκέδασαν πολύ (κυρίως το αστείο με τους Oasis). Σε βασικό ρόλο, παίζοντας τον εαυτό του, εμφανίζεται ο σημερινός σταρ Ed Sheeran. Έτσι οι 18άρηδες φαν θα έχουν μια ακόμα ευκαιρία να το χαρούν. Προσωπικά εκτίμησα την βαθύτατη "υπόκλιση" που κάνει ο Sheeran στους Beatles, αποδεχόμενος εντελώς ακομπλεξάριστα την απόλυτη ανωτερότητά τους απέναντι στη δική του δουλειά.
Όπως καταλάβατε είμαι μπητλικός. Ως εκ τούτου το απόλαυσα, παρά τα κλισέ που λέγαμε. Αν είστε κι εσείς να πάτε οπωσδήποτε. Αν δεν ασχολείστε και πολύ με μουσική όμως (ή γνωρίζετε μόνο τους χιπχοπάδες των τελευταίων 10-15 χρόνων), αφήστε το καλύτερα. Εκτός του ότι δεν θα καταλάβετε πολλά από τα έξυπνα περί μουσικής σχόλια της ταινίας, που προϋποθέτουν και γνώση του έργου του συγκροτήματος, θα δείτε απλώς μια χαριτωμένη αισθηματική κωμωδία.