"CRYPTOZOO" ΕΠΕΙΔΗ ΤΑ ANIMATION ΕΧΟΥΝ ΠΡΟ ΠΟΛΛΟΥ ΠΑΨΕΙ ΝΑ ΑΠΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ (ΜΟΝΟ ΣΕ) ΠΑΙΔΙΑ

 Το "Cryptozoo" είναι ένα animation που γύρισε το 2021 ο Dash Shaw. Και, είτε σας αρέσει είτε όχι το φιλμ, θα αντιληφθείτε, αν δεν το έχετε ήδη συνειδητοποιήσει, ότι τα κινούμενα σχέδια έχουν προ πολλού πάψει να είναι μόνο παιδικά. 

Στον κόσμο μας ζουν κρυμμένα για τον φόβο των ανθρώπων διάφορα μυθικά όντα (τόσο παρμένα από διάφορες μυθολογίες, όσο και καθαρά επινοημένα από τους δημιουργούς του φιλμ). Κάποιοι προστατεύουν τα όντα αυτά. Όταν προσπαθούν να αιχμαλωτίσουν ένα παράδοξο ον που τρώει όνειρα, το ερώτημα που τίθεται είναι: Μπορεί να φτιαχτεί ένας τεράστιος "ζωολογικός κήπος" ώστε όλοι να μάθουν την ύπαρξή τους, να τα επισκέπτονται και εκείνα να είναι ασφαλή ή μήπως πρέπει να τα αφήσουν στην παρούσα κατάσταση, να κρύβονται και να κινδυνεύουν; 

Παράξενο animation που μιλά κυρίως για το θέμα της αποδοχής της διαφορετικότητας, θέμα βεβαίως αρκετά συνηθισμένο και στο σύγχρονο mainstream κινηματογράφο. Στο συγκεκριμένο φιλμ αντιλαμβανόμαστε από την πρώτη στιγμή ότι βρισκόμαστε πολύ μακριά από τη ντισνεϊκή "κανονικότητα". Το σχέδιο είναι ένας περίεργος συνδυασμός από σχετικά ρεαλιστικές φιγούρες (κάπως άτεχνες και άκαμπτες, ηθελημένα ίσως) με ψυχεδελικά, φευγάτα περιβάλλοντα. Προσωπικά δεν ενθουσιάστηκα με το εικαστικό μέρος, ωστόσο η ταινία αποτελεί σίγουρα μια πρωτότυπη και προσωπική προσπάθεια στο χώρο αυτόν.

"THE OSTERMAN WEEKEND": Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ PECKINPAH

 Το 1983 ο μεγάλος Sam Peckinpah (1925-1984) γυρίζει το τελευταίο του φιλμ, το "Osterman Weekend" (στην Ελλάδα "Όστερμαν, το 48ωρο των Κατασκόπων") με πολύ δυνατό "αντρικό" καστ: Ρούντγκερ Χάουερ, Τζον Χαρτ, Ντένις Χόπερ, Μπαρτ Λάνκαστερ κ.α. Και, όχι, δεν είναι γουέστερν. Είναι ένα φιλμ κατασκοπείας.

Η CIA πείθει ένα διάσημο και αμφιλεγόμενο τηλεπαρουσιαστή πολιτικών εκπομπών ναι γίνει, για λίγο τουλάχιστον, πράκτοράς της. Όπως όλα δείχνουν οι τρεις καλύτεροί του φίλοι (από τα πανεπιστημιακά χρόνια ήδη) είναι πράκτορες της Σοβιετικής Ένωσης. Οι 4 φίλοι και οι γυναίκες τους θα περάσουν, όπως κάνουν συχνά, ένα σαββατοκύριακο στο σπίτι του ενός απ' αυτούς, όπου έχει στηθεί από την υπηρεσία ένα περίπλοκο δίκτυο παρακολούθησης. Σύντομα η κατάσταση θα εκτροχιαστεί...

Η ταινία διαθέτει πολύπλοκο σενάριο και αρκετές ανατροπές. Οι ρόλοι των "καλών" και των "κακών" συχνά αλλάζουν, οι αποκαλύψεις είναι αρκετές, το προσωπικό στοιχείο και το καθήκον συχνά μπλέκονται και δημιουργούν διλήμματα, ενώ υπάρχει και κάμποση δράση. Γενικά μπορεί να ιδωθεί και ως πολιτική ταινία, αφού καταγγέλλει μεθόδους μυστικών υπηρεσιών που μπορούν να καταστρέψουν τις ζωές πολλών... Τι (πρέπει να) προέχει;

Στα γυρίσματα ο Πέκινπα ήταν στα τελευταία του και εξαρτημένος από αλκοόλ και ναρκωτικά, ωστόσο κατόρθωσε να την ολοκληρώσει εγκαίρως παρά την εξάντληση. Το φιλμ μάλλον δεν άρεσε και πήρε μέτριες κριτικές. Ωστόσο προσωπικά το βρίσκω ενδιαφέρον, δίχως βέβαια να φτάνει παλιότερες δημιουργίες του σκηνοθέτη.

"MANHATTAN BABY" Ή ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΑΝ ΜΙΑ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΗ ΚΑΤΑΡΑ ΠΑΕΙ ΣΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ...

 

Τον Lucio Fulci (1927-1996) οι παλιοί λάτρεις του τρόμου τον γνωρίζουν καλά. Ιταλός που στην αρχή είχε κάνει από giallo μέχρι κωμωδίες και ο οποίος τις τελευταίες του δεκαετίες το έριξε στον τρόμο (με γερή δόση σπλάτερ) και, στην Ελλάδα τουλάχιστον, έγινε γνωστός από αυτή την τελευταία του φάση. Τα περισσότερα απ' αυτά τα φιλμ βέβαια μάλλον δεν βλέπονται και κάποια άλλα γίνονται (ακούσια) διασκεδαστικά με τα λουτρά αίματος και τις σπλάτερ επινοήσεις του δημιουργού τους.

Το "Manhattan Baby" (Η Κατάρα της Μούμιας στα ελληνικά) του 1982 πάντως είναι από τα κακά του. Κοριτσάκι εξ Αμερικής βρίσκεται με την αρχαιολόγο μαμά του στην Αίγυπτο, "αρπάζει" μια κατάρα που συνδέεται με περίεργο (και κιτς αισθητικά) μενταγιόν (ουσιαστικά "καταλαμβάνεται" από κάποια οντότητα) και τη μεταφέρει στο Μανχάταν όπου ζει... και μετά φόνοι και άλλα μυστήρια αρχίζουν δίχως τελειωμό.

Ταινία άνευ ουσίας, με κακό και πολυχρησιμοποιημένο στόρι, που δεν μπαίνει στον κόπο να εξηγήσει και πολλά πράγματα, που ούτε καν τρομάζει ιδιαίτερα, μεταγλωττισμένη στα αγγλικά ως κερασάκι στην τούρτα (για να βλέπεις τα στόματα αλλιώς να κουνιούνται και άλλα να λένε), δεν νομίζω ότι αξίζει τον κόπο. Εκτός βεβαίως αν είστε φανς των c-movies (τα b βρίσκονται ίσως κάπως ψηλότερα).

ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΒΛΗΤΙΚΟΣ "ΑΜΝΟΣ"

 

Στην πρώτη του ταινία, τον "Αμνό" (2021), ο ισλανδός Valdimar Johannsson - άσχετα αν αρέσει ή όχι - σίγουρα εντυπωσιάζει με το υποβλητικό ύφος της. 

Ένα άτεκνο νεαρό ζευγάρι ζει σε απομονωμένη φάρμα ασχολούμενο με την κτηνοτροφία (έχει μεγάλο κοπάδι προβάτων). Κάποια μέρα μια προβατίνα θα γεννήσει ένα αρνάκι (;) και η ζωή τους θα αλλάξει ριζικά. Δεν θα πω άλλα, αφού θα πάρει αρκετό φιλμικό χρόνο για να αποκαλυφτεί το πώς και το τι. Ωστόσο το ζευγάρι θα "υιοθετήσει" τον αμνό και...

Η ταινία εκτυλίσσεται με αργούς ρυθμούς, αλλά νομίζω ότι αυτό δένει με το όλο φιλμ και δημιουργεί το υποβλητικό κλίμα του. Το οποίο, ανάμεσα στα άλλα, διαθέτει και πολύ δυνατές εικόνες από το τόσο ιδιαίτερο τοπίο της Ισλανδίας (η οποία, όπως θα γνωρίζετε, διαθέτει πολύ αξιόλογη κινηματογραφία). Ανάμεσα σε βουκολικό δράμα, ταινία τρόμου, φολκλορικό μύθο και δράμα χαρακτήρων η ταινία εστιάζει - μεταξύ άλλων - στους χαρακτήρες (η ανάγκη της ηρωίδας για μητρότητα, ο αδελφός του συζύγου και η σχέση μαζί της κλπ.) και έτσι αποκτά και ψυχολογικό βάθος. Το τέλος (που δεν θα σας αποκαλύψω προφανώς) οδηγεί κατ' ευθείαν στους (ζοφερούς) δρόμους του φανταστικού. 

Παράξενο φιλμ, λίγο "άβολο", συστήνεται ανεπιφύλακτα σε όσους ψάχνουν για κάτι όντως διαφορετικό από το (αμερικάνικο συνήθως) mainstream.

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗ "ΒΙΛΛΑ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΣ";

 

Είναι πάρα πολλές οι ταινίες με στοιχειωμένα σπίτια και με παρόμοια ιστορία: Μια ομάδα ειδικών σε διάφορους τομείς θα περάσει ένα διάστημα μέσα στο σπίτι μελετώντας τα μυστηριώδη / τρομακτικά φαινόμενα. Το αριστούργημα του είδους είναι βέβαια το "The Haunting" του 1963. Υπάρχουν όμως κι άλλα ενδιαφέροντα. Όπως, ας πούμε, το βρετανικό "The Legent of Hell House" (Η Βίλλα της Κολάσεως" στην Ελλάδα), που γύρισε ο John Hough το 1973 με τον Ρόντι Μακ Ντάουελ στον κύριο ρόλο..

Η γνωστή ιστορία: Υπάρχει μια περιβόητη γοτθικού στιλ έπαυλη, εγκαταλειμμένη για χρόνια, από το θάνατο του ιδιοκτήτη της, για τον οποίο δεν ακούγονταν τα καλύτερα λόγια... Το 1927 είχαν πεθάνει εκεί 27 καλεσμένοι κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Στη δεκαετία του 50 μια αποστολή από επιστήμονες και μέντιουμ που στάλθηκε να μελετήσει τα φαινόμενα είχε αποδεκατιστεί. Τώρα (στα 1973 δηλαδή) μια νέα αποστολή αποτελούμενη από επιστήμονες, μέντιουμ και το μοναδικό επιζήσαντα από την αποστολή των 50ς θα εγκατασταθεί εκεί για μια καινούρια έρευνα. Τα τρομαχτικά φαινόμενα θα αρχίσουν από την πρώτη κιόλας ώρα της παραμονής τους...

Η ταινία είναι από τις σχετικά ενδιαφέρουσες. Όχι τόσο σεναριακά. Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι έχουμε δει αρκετά τέτοια, αλλά και το ότι το τι συμβαίνει είναι σχετικά προβλέψιμο από ένα σημείο και πέρα. Η μόνη μας αγωνία θα είναι το ποιοι θα επιζήσουν τελικά, όπως και οι ανατριχιαστικές τελικές αποκαλύψεις σχετικά με τον διαβόητο ιδιοκτήτη. Ωστόσο η σκηνοθεσία είναι υποβλητική: Γοτθικό περιβάλλον, παράξενες γωνίες λήψης, ενδιαφέρουσες εικόνες και χρώματα (όχι, δεν υπάρχουν εφέ, αν αναρωτιέστε γι' αυτό), γενικά ένα στιλ που θυμίζει τα αντίστοιχα ιταλικά giallo ή τρόμου της ίδιας εποχής. Αν είστε φίλοι του είδους δείτε το, δίχως όμως να περιμένετε κάτι συγκλονιστικό. 

ΖΟΜΠΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΡΕΑ ΣΤΟ "ΕΞΠΡΕΣ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΝΕΚΡΩΝ"

 

Η θεματολογία των ζόμπι, χαρακτηριστικό υποείδος των ταινιών τρόμου, φοβάμαι ότι είναι μάλλον εξαντλημένη στα χρόνια που μεσολάβησαν από το μακρινό 1968, όταν την εγκαινίασε ο Ρομέρο. Γι' αυτό είναι ιδιαίτερα ευχάριστο όταν βλέπει κανείς μια εξαίρεση στον κανόνα (και μάλιστα εξαίρεση από την Κορέα, της οποίας το σινεμά είναι, ως γνωστόν, από τα πλέον ενδιαφέροντα διεθνώς). Αφορμή για τις παρατηρήσεις αυτές δίνει το φιλμ του 2016 "Το Εξπρές των Ζωντανών Νεκρών" (Busanhaeng στα... greeklish κορεάτικα, Train to Busan στα αγγλικά) του Sang-ho Yeon.

Ένας στυγνός επιχειρηματίας, του οποίου η γυναίκα τον παράτησε, αναγκάζεται να ομολογήσει στον εαυτό του ότι δεν έχει χρόνο για τη μικρή του κόρη, η οποία ζει αναγκαστικά μαζί του, αλλά θέλει διακαώς να μείνει με τη μητέρα της, που ζει στο Μπουσάν (δεύτερη πόλη της χώρας). Έτσι, με τα πολλά, δέχεται να την πάει εκεί και μαζί επιβιβάζονται στο τρένο Σεούλ - Μπουσάν. Και, ακριβώς τότε, η επιδημία ζόμπι θα ξεσπάσει ξαφνικά και όλα θα καταρρεύσουν.

Καλοστημένη ταινία τρόμου και ιδιαίτερα κλειστοφοβική, καθώς οι ήρωες είναι εγκλωβισμένοι στο εν κινήσει τρένο (η Σεούλ έχει καταρρεύσει ενώ φημολογείται ότι το Μπουσάν είναι ακόμα ασφαλές) και δέχονται συνεχείς επιθέσεις. Ταυτόχρονα εξερευνάται ο "μικρόκοσμος" των επιβατών, που, φυσικά είναι όλων των ηλικιών και απ' όλες τις τάξεις. Πώς θα συμπεριφερθεί ο καθένας τους στην κόλαση της οποίας οι πύλες φαίνεται ότι έχουν ανοίξει για τα καλά; Ποιοι θα προσπαθήσουν για τη σωτηρία της ομάδας και ποιοι θα ενδιαφερθούν μόνο για το τομάρι τους; Και πώς θα αλλάξει ο αλαζόνας πατέρας όταν αντιληφθεί ότι η σωτηρία της μικρής εξαρτάται αποκλειστικά απ' αυτόν; Να και οι ψυχολογικές διαστάσεις του φιλμ.

Ρυθμός, διαρκές σασπένς και τρομαχτική ατμόσφαιρα συνθέτουν μία από τις καλύτερες ταινίες ενός υποείδους από το οποίο, όπως προανέφερα, δεν περίμενα ουσιαστικά τίποτα πια.  

ΥΓ: Εννοείται ότι απευθύνεται μόνο σε φίλους του τρόμου. Οι υπόλοιποι ας το αποφύγουν, θα ταραχτούν...

ΑΛΜΟΔΟΒΑΡΙΚΟ "ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΣΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΗΣΕΙ"

 Τον ισπανό Carlos Vermut τον είχαμε γνωρίσει το 2014 με το "Magical Girl". Το 2018 γυρίζει το "Ποιος θα σου τραγουδήσει" (Quién te cantará), μια ταινία που θα μπορούσα να τη χαρακτηρίσω "αλμοδοβαρική" (αν και ο Vermut έχει προσθέσει ένα περίεργο, αμφίσημο και ανοιχτό τέλος).

Μια διάσημη τραγουδίστρια που έχει αποσυρθεί κουρασμένη από τη διασημότητα και την επιτυχία, παθαίνει μετά από ατύχημα αμνησία. Το γεγονός έρχεται τη χειρότερη δυνατή στιγμή, καθώς - για καθαρά οικονομικούς λόγους - έχει αρχίσει να προετοιμάζει την πολυαναμενόμενη επιστροφή της με μια σειρά συναυλιών. Η μοναδική που γνωρίζει την αλήθεια είναι μια μεσήλικας γυναίκα, η μόνη που σπάει την απόλυτη μοναξιά της ντίβας και είναι συγχρόνως μάνατζερ και καλύτερή της φίλη. Στην απόγνωσή τους (η ντίβα δεν θυμάται ούτε τα τραγούδια της ούτε πώς να κινηθεί στη σκηνή), θα ανακαλύψουν μια γυναίκα που ζει μάλλον φτωχικά με την ασταθή κόρη της, είναι μια από τις μεγαλύτερες φαν της τραγουδίστριας και ζει κάνοντας επαγγελματικά καραόκε με τα τραγούδια της και μιμούμενη απόλυτα το ίνδαλμά της. Θα τη φέρουν στη βίλα της σταρ κι η άσημη θαυμάστρια θα προσπαθήσει να της μάθει από την αρχή τα ίδια της τα τραγούδια...

Κι αυτά είναι μόνο η αρχή. Το φιλμ, που μου άρεσε ιδιαίτερα, αγγίζει αρκετά θέματα: Τη διασημότητα και τη διαχείρισή της, τη μοναξιά, τη σχέση ινδάλματος - "οπαδού" (ο δεύτερος υπάρχει εξ αιτίας του πρώτου, αλλά ο πρώτος δεν θα μπορούσε να υπάρξει και να γίνει αυτό που είναι αν δεν υπήρχε ο δεύτερος), που μπορεί να είναι και σχέση (εναλλασσόμενης) εξουσίας, τις δυσκολίες μετά τη διάλυση μιας οικογένειας (αφορά την "φαν"), τις απάτες που μπορεί να κρύβονται πίσω από μια αστραφτερή δημόσια εικόνα και άλλα, και συγχρόνως μας δίνει ένα δυνατό, διπλό πορτρέτο δύο ουσιαστικά μοναχικών γυναικών. Το τέλος, το προανέφερα, μένει ανοιχτό σε ερμηνείες, ωστόσο πριν απ' αυτό θα υπάρξουν πολλές ανατροπές και αποκαλύψεις, καθώς η σχέση των δύο γυναικών θα περνά από διάφορες φάσεις. 

Πολύ καλή κατά τη γνώμη μου ταινία, πλημμυρισμένη μάλιστα από τραγούδια του Alberto Iglesias (που υποτίθεται ότι είναι οι επιτυχίες της ντίβας), μου θύμισε αναπόφευκτα, όπως επίσης είπα, Αλμοδοβάρ, κυρίως λόγω της εξερεύνησης της γυναικείας ψυχοσύνθεσης, αλλά και λόγω της συμπάθειας με την οποία πλησιάζει τις δύο ηρωίδες του. Το συνιστώ.

"CHILDREN OF THE CORN" : ΤΡΟΜΟΣ ΚΑΙ... ΚΑΛΑΜΠΟΚΙΑ ΑΠΟ ΤΑ 80ς

 

Ένας ακόμα Stephen King που μεταφέρεται στην οθόνη. Πίσω στα 80ς όμως, όταν ακόμα βρισκόμαστε στη (σχετική) αρχή του φαινομένου King (είχαν προηγηθεί βεβαίως σημαντικότατες ταινίες όπως η "Λάμψη" και η "Κάρι"). Το 1984 πάντως ο μέτριος σκηνοθέτης Fritz Kiersch γυρίζει το "Children of the Corn" ("Ο Δολοφόνος με το Δρεπάνι" η ...ακριβέστατη μετάφραση στα ελληνικά). 

Ένα νεαρό ζευγάρι θα χαθεί στους αμερικάνικους αυτοκινητόδρομους και θα καταλήξει σε ένα μικρό χωριό περιστοιχισμένο από απέραντα λιβάδια καλαμποκιού, όπου όλα μοιάζουν παράδοξα εγκαταλειμμένα. Σύντομα θα διαπιστώσουν ότι το χωριό κατοικείται μόνο από παιδιά και εφήβους. Το τι έχει συμβεί στο παρελθόν το βλέπουμε στις πρώτες σκηνές της ταινίας. Πώς όμως έχει εξελιχτεί η κατάσταση εκεί κάποια χρόνια μετά;

Η ταινία είναι σχετικά ατμοσφαιρική και νομίζω ότι κρατά τον θεατή. Κάπου προς το τέλος νομίζω ότι το χάνει και όλα γίνονται κάπως εύκολα. Ωστόσο, αν και τυπικό b-movie, πιστεύω ότι μπορεί να προσφέρει κάποια ανατριχίλα, τόση ώστε να το θεωρήσω ως ένα από τα υποφερτά b-movies και μια αρκετά χαρακτηριστική 80ς μικρή ταινία. Προσωπικά το βρίσκω κάπως ενδιαφέρον, καθώς διαθέτει και το τελετουργικό / παγανιστικό στοιχείο και, έμμεσα, μιλά για τον θρησκευτικό φανατισμό (που σχεδόν πάντα συνοδεύεται από μαζοχισμό και υποχρεωτικό ασκητισμό) - ή μήπως πρόκειται για αλληγορία του χάσματος των γενεών; Πάντως μην περιμένετε πολλά. Απλώς ένα από τα b-movies τρόμου, από τα πολλά μιας από τις χρυσές εποχές του είδους, τα 80ς.

Στα καλτ στοιχεία η νεαρή πρωταγωνίστρια, που δεν είναι άλλη από τη Λίντα Χάμιλτον. Λίγο αργότερα, την ίδια χρονιά, θα πρωταγωνιστούσε στον πρώτο (και καλύτερο για μένα) "Εξολοθρευτή" και θα γινόταν διάσημη.

ΜΙΑ "ΓΑΛΛΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ" ΜΕΤΡΙΑ ΓΙΑ WES ANDERSON

Είμαι φαν του Wes Anderson (συνήθως). Ωστόσο στο "The French Dispatch" (Η Γαλλική Αποστολή) του 2021, ενώ διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά της τέχνης και του ύφους του, μου φάνηκε συνολικά μάλλον βαρετή.

Σε μια φανταστική γαλλική πόλη πεθαίνει ο εκδότης μιας πετυχημένης εφημερίδας και, ακολουθώντας τη διαθήκη του, οι συντάκτες μαζεύονται για να θυμηθούν (και να γράψουν) ο καθένας από μία χαρακτηριστική ιστορία από τα τόσα χρόνια κυκλοφορίας της, καθώς και έναν επικήδειο. Αυτά θα αποτελέσουν το τελευταίο φύλλο της εφημερίδας.

Η ταινία, κωμική, με το χαρακτηριστικό χιούμορ του δημιουργού της, είναι σπονδυλωτή (παρακολουθούμε τις 4 ιστορίες) και, όπως και το "Budapest Hotel" διαθέτει πλειάδα σούπερ ηθοποιών: Μπιλ Μάρεϊ, Τίλντα Σουίντον, Μπενίσιο Ντελ Τόρο, Φράνσις Μακ Ντέρμοντ, Λέα Σεϊντού, Τιμοτέ Σαλαμέ, Ματιέ Αμαλρίκ, Άντριεν Μπρόντι, Όουεν Γουίλσον, Έντουαρντ Νόρτον κ.ά. Υπάρχουν πολλά έξυπνα σκηνοθετικά ευρήματα, υπάρχει πλήθος, μα πλήθος αναφορών (από τον Μάη του 68 έως τον ιάπωνα ζωγράφο που έζησε στο Παρίσι Foujita ή τον Τατί), υπάρχουν αστείες σκηνές, υπάρχει νοσταλγία για την "παλιά, καλή δημοσιογραφία" (που μοιάζει να είναι το κύριο θέμα του φιλμ) - αντίθετα με τον σημερινό κιτρινισμό που έχει καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος του Τύπου κλπ. κλπ. Έλα ντε όμως που όλη αυτή η περίτεχνη κατασκευή μου φάνηκε να μη δένει, να μην έχει ίσως λόγο ύπαρξης... Ήταν η έλλειψη δυνατών συναισθημάτων; Η έλλειψη μιας δυνατής ενιαίας ιστορίας; Δεν ξέρω, αλλά συνολικά μου φάνηκε σαν μια όμορφη και πολύχρωμη φούσκα, που ως τέτοια δεν περιείχε και πολλά πράγματα... 

Είμαι σίγουρος ότι πολλοί θα διασκεδάσετε (κι εγώ άλλωστε, αλλά μόνο σε ορισμένα σημεία). Συνολικά όμως το ξέχασα βγαίνοντας από την αίθουσα. Αγαπώ πάντα τον W. Anderson και περιμένω να κάνει κάτι πιο "σφιχτό".

ΥΓ: Ο μόνος λόγος που θα το ξανάβλεπα σπίτι μου θα ήταν για να το σταματώ κάθε λίγο και να ανακαλύπτω, αν μπορώ, τις πολλές αναφορές. Έτσι, ως παιχνίδι. 

"ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ" ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΙΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΗ ΕΦΗΒΕΙΑ

 

Ο Paolo Sorentino είναι σίγουρα μια από τις γνωστότερες και πιο ενδιαφέρουσες (και άνισες ίσως) φιγούρες του σύγχρονου ιταλικού σινεμά. Θαυμαστής του Φελίνι, αρέσκεται συχνά να αναφέρεται σ' αυτόν. Το Grande Belezzia" ήταν ένα είδος "8 1/2", ενώ το "Χέρι του Θεού" (E' Stata la Mano di Dio, 2021) είναι, νομίζω, το δικό του "Amarcord". 

Με αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία (αγνοώ πόσο πιστά και ποια) αναφέρεται σε μια οικογένεια της Νάπολι και το γύρω της ευρύτερο σόι και ειδικότερα στον έφηβο γιο, τα προσωπικά του προβλήματα, τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα, αλλά και το μόλις ανακαλυφθέν πάθος για το σινεμά, που θα τον οδηγήσει στην πρώιμη απόφαση να γίνει σκηνοθέτης πιστεύοντας ότι η πραγματικότητα είναι τόσο θλιβερή, που πρέπει να "κατασκευάσουμε" μια καινούρια. Όλα αυτά έχουν φόντο την αγάπη του (όλων στην οικογένεια άλλωστε) για το ποδόσφαιρο και καταλύτης είναι η άφιξη του σούπερ σταρ Μαραντόνα στην μέχρι τότε "μεσαία" ομάδα της πόλης, ενός σούπερ σταρ που εκεί λατρεύτηκε ως θεός, ενώ η ομάδα πάντοτε ήταν το "σύμβολο" της πόλης με τους πολλούς λαϊκούς και φτωχούς κατοίκους.

Η ταινία, μεγάλη σε διάρκεια, πολυπρόσωπη, έχει αρκετό ενδιαφέρον (και μη στενοχωριέστε, δεν επικεντρώνεται στο ποδόσφαιρο. Απλώς αυτό λειτουργεί ως φόντο όπως είπαμε για τα τεκταινόμενα). Θυμίζει κάπως τις παλιές ιταλικές ταινίες των 70ς, όπου το κωμικό και το δραματικό στοιχείο εναλλάσσονταν διαρκώς. Έτσι κι εδώ εύθυμες στιγμές της καθημερινότητας και χαρακτηριστικοί τύποι και συμπεριφορές δίνουν τη θέση τους σε έντονα δραματικές καταστάσεις με αποκορύφωση την οικογενειακή τραγωδία που θα πλήξει τον ήρωα. Πέραν αυτών όμως νομίζω ότι αληθινός πρωταγωνιστής στο φιλμ είναι η ίδια η Νάπολι και η αγάπη του δημιουργού για τις ρίζες του.

Το βρήκα αρκετά ενδιαφέρον.

BEST OF 2020-2021

Το Μάρτιο του 2020 επιβάλλεται το πρώτο lockdown. Από εκεί και πέρα τίποτα δεν είναι ίδιο για κανέναν. Και φυσικά τίποτα δεν είναι ίδιο και για τους σινεφίλ. Οι αίθουσες κλείνουν για καιρό, μετά... ανοιγοκλείνουν, τα φεστιβάλ γίνονται εν μέρει διαδικτυακά... Ένα μπάχαλο. Όσοι πηγαίνουμε (ακόμη) σε αίθουσες νοιώθουμε άβολα... 

Μέσα σ' αυτό το χάος διαπιστώνω ότι το τελευταίο BEST OF... που είχα αναρτήσει αφορούσε το 2019. Καιρός λοιπόν για ένα "διπλό" αυτή τη φορά BEST OF, που περιλαμβάνει δύο χρονιές (2020 και 2021) και, όπως πάντα, κάποια "περισσεύματα" του 2019 που έτυχε να δω μέσα στο 20. Φυσικά θα είναι κάπως "ό,τι θυμάμαι χαίρομαι", αφού οι χρονιές αυτές δεν είχαν ομαλή ροή ταινιών στις αίθουσες και πολλά τα είδαμε δίχως κάποιον μπούσουλα στο διαδίκτυο. Ίσως μάλιστα να είδα λιγότερες καινούριες από άλλες φορές, αφού όταν κάθομαι σπίτι διαλέγω από χιλιάδες ταινίες όλων των εποχών και όχι μόνο του 20 και του 21.

Οι κανόνες ίδιοι. ΔΕΝ υπάρχει αξιολογική σειρά. Η δεκάδα των καλύτερων και η λίστα των "επιλαχόντων" είναι απλώς αλφαβητικές κατά σκηνοθέτη. Και, βέβαια, παλιότερες ταινίες που έτυχε να βγουν σε πρώτη προβολή στα σινεμά ή παίχτηκαν σε φεστιβάλ (π.χ. αφιέρωμα στον Orson Welles στις Νύχτες Πρεμιέρας) ΔΕΝ περιλαμβάνονται. Πάμε λοιπόν!

 

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ (2021) του Pedro Almodovar

Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ (2021) της  Jane Campion 

THE DRY (2020) του Robert Connolly

BACURAU (2019) των Juliano Dornelles και Kleber Mendonca

PROMISING YOUNG WOMAN (2020) της Emerald Fennell

DON'T LOOK UP (2021) του Adam McKay

UNDINE (2020) του Christian Pezold 

THERE IS NO EVIL (2020) του Mohamad Rasoulof 

 THE TRIAL OF CHICAGO 7 (2020) του Aaron Sorkin

DUNE  (2021) του Denis Villeneuve

 

Πάμε και στις "επιλαχούσες". Τονίζω για μια ακόμα φορά ότι αρκετές απ' αυτές θα μπορούσαν να είναι στην πρώτη δεκάδα, αλλά είπαμε... πρέπει να επιλέξουμε 10 μόνο, όπως λένε οι κανόνες του παιχνιδιού.

THE DEVIL ALL THE TIME (2020) του Antonio Campos

MANK (2020) του David Fincher

DIGGER (2020) του Τζόρτζη Γρηγοράκη

ΠΑΓΙΔΕΥΜΕΝΟΙ (2020) των Frederik Louis Hviid και Anders Olholm

ΟΙ ΕΚΚΕΝΤΡΙΚΟΙ (2020) του Anders Thomas Jensen

STILLWATER (2021) του Tom McCarthy

1917 (2019) του Sam Mendes

ΟΙ ΣΦΥΡΙΧΤΕΣ  (2019) του Corneliu Porumboiu

 ΑΣΠΡΟ ΠΑΤΟ (2020) του Thomas Vinterberg

LAST NIGHT IN SOHO (2021) του Edgar Wright 

YELLOW CAT (2020) του Adikhan Yerzhanov

NOMADLAND (2020) της Chloe Zhao 

 

Εύχομαι το 2022 να είναι καλύτερο όχι μόνο κινηματογραφικά, αλλά πολύ, πολύ γενικότερα.

 

 

 

 

 

 

"ΜΗΝ ΚΟΙΤΑΤΕ ΠΑΝΩ": ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΒΛΑΚΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΛΗΣΤΙΑ

 

Ο Adam McKay από την αρχή της καριέρας του ασχολήθηκε κυρίως με την κωμωδία / σάτιρα, συχνά με καλά αποτελέσματα. Το 2021 "απογειώνεται" με το "Don't Look Back" με πλειάδα γνωστών ηθοποιών (Λεονάρντο Ντι Κάπριο, Μέριλ Στριπ, Τζένιφερ Λόρενς, Κέιτ Μπλάνσετ, Ρον Πέρλμαν, Τζόνα Χιλ, Τιμοτέ Σαλαμέ κ.ά.), μια βιτριολική σάτιρα της αμερικάνικης πολιτικής ειδικότερα, και της ανθρώπινης απληστίας και βλακείας γενικότερα, όλα αυτά με μανδύα επιστημονικής φαντασίας.

Μια τελειόφοιτη της αστρονομίας και ο καθηγητής της, άγνωστοι αμφότεροι στον επιστημονικό χώρο,  ανακαλύπτουν σε επαρχιακό αστεροσκοπείο ότι ένας κομήτης βαδίζει ολοταχώς προς τη γη. Η σύγκρουση, που θα συμβεί σε 6 μήνες και κάτι, είναι βέβαιο ότι θα καταστρέψει τον πλανήτη. Έντρομοι ανακοινώνουν το εφιαλτικό εύρημά τους... και από εκεί και πέρα ξεκινά ένα απίστευτο, τραγελαφικό ταξίδι στα μίντια και στην ανώτατη εξουσία (θα συναντηθούν πολλάκις με την ίδια την πρόεδρο), ενώ οι αντιδράσεις κοινού και αρχών θα είναι ποικίλες και εξ ίσου τραγελαφικές.

Εξαιρετική σάτιρα που "τσακίζει κόκαλα" σε πολλά επίπεδα και με πολλούς στόχους. Ιδού μερικοί: Κατ' αρχήν η αμερικάνικη πολιτική κατάσταση, με την ανεκδιήγητη πρόεδρο Μέριλ Στριπ να αναφέρεται ξεκάθαρα στον Τραμπ και τις απίστευτες πραγματικά συμπεριφορές και απόψεις του - αλλά και η διεθνής πολιτική γενικότερα, με τις αγκυλώσεις της και την ατολμία της να πάρει καίριες αποφάσεις για κάτι παραπάνω από φλέγοντα ζητήματα (η κλιματική αλλαγή μας έρχεται αμέσως στο μυαλό). Στη συνέχεια τα κατάπτυστα μίντια, που στις μέρες μας έχουν καταντήσει ένα χαζοχαρούμενο, παντελώς ανεγκέφαλο και κάκιστης ποιότητας σόου, που μπορεί να αντιμετωπίσει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο από τη συγκλονιστικότερη (για το επερχόμενο τέλος του κόσμου ας πούμε) έως την πιο γελοία είδηση (για το τι δήλωσε ότι πιστεύει για τον έρωτα η τάδε ανθυποστάρ). Σειρά έχει η ανθρώπινη βλακεία εν γένει, με τους ανθρώπους (τον "μέσο άνθρωπο" θα μπορούσαμε να πούμε) να είναι ένα άβουλο, καταναλωτικό ον που άγεται και φέρεται από κάθε λογής παλαβή θεωρία (βλ. εμβόλια, αφού αλληγορία της κατάστασης σχετικά μ' αυτά είναι και ο διχασμός για τις επιπτώσεις του κομήτη). Μεγάλο μέρος του "κοινού", απόλυτα αποβλακωμένο από την τηλεόραση, από αμφιβόλου υπόστασης ""leaders" και πολλά άλλα, είναι ανίκανο να αντιδράσει ή να πάρει μια σταθερή, λογική θέση. Και βέβαια, τελευταία και ίσως σπουδαιότερη λόγω της τρομερής απειλής που εγκυμονεί, άφησα την ανθρώπινη απληστία. Την απληστία των πολυεκατομμυριούχων κυρίως, που ουσιαστικά κυβερνούν τον πλανήτη, αφού διαπλέκονται άμεσα με την πολιτική και δίχως αυτούς οι "ηγέτες" του δυτικού κόσμου πολύ απλά δεν θα υφίσταντο (συχνά οι κυβερνώντες είναι απλά πιόνια τους). Εδώ η απληστία αυτή φτάνει κυριολεκτικά στα όριά της και οδηγεί με μαθηματικό τρόπο στην καταστροφή. Και υπάρχουν κι άλλα που πιθανόν θα ανακαλύψετε.

Τελειώνοντας πρέπει να πω ότι όλα αυτά τα βαρύγδουπα που ανέφερα παραπάνω, δίνονται απολαυστικότατα, με πολύ χιούμορ και καλό ρυθμό (παρά τη μεγάλη διάρκεια δεν κουράστηκα καθόλου). Νομίζω ότι η επιτυχία του φιλμ έγκειται ακριβώς στο να μιλά ανάλαφρα και με χιούμορ ενώ καυτηριάζει αλύπητα τεράστια προβλήματα, ακόμα και καταστάσεις που οδηγούν στο τέλος του κόσμου. Σας προτείνω να το απολαύσετε.

ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ΑΙΜΑΤΗΡΗ ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΣΤΟ ΚΟΡΕΑΤΙΚΟ "BEDEVILED"

Οι κορεάτες μας έχουν πλέον συνηθίσει σε ένα βίαιο, αιματηρό, πλην όμως πολύ συχνά εξαιρετικό σινεμά. Το φιλμ του Cheol-soo Jang "Kim Bok-nam salinsageonui jeonmal" (δίνω τον κορεάτικο τίτλο. Στα αγγλικά δεν υπάρχει επίσημος τίτλος, μπορείτε όμως και να το βρείτε και ως "Bedeviled") του 2010 δεν αποτελεί εξαίρεση. Πολύ δυνατό και κλειστοφοβικό με τον τρόπο του, θα καταλήξει σε ακόμα δυνατότερο φινάλε.

Μια νεαρή και όμορφη τραπεζική υπάλληλος, πλην όμως "σκύλα", που κάθε άλλο παρά συγκινείται από τον πόνο των άλλων, σχεδόν απολύεται από την ίδια την τράπεζά της (για την ακρίβεια της δίνουν 10ήμερη υποχρεωτική άδεια), η οποία (η τράπεζα εννοώ) ενοχλείται από τη συμπεριφορά της. Εκείνη, εντελώς αποπροσανατολισμένη, θα καταφύγει για να ηρεμήσει κοντά στη φύση σε ένα μικρό νησί όπου έχει περάσει τα παιδικά της χρόνια . Εκεί οι συνθήκες ζωής παραμένουν σχεδόν πρωτόγονες κι η ηρωίδα θα συναντήσει την παιδική καλύτερή της φίλη, στης οποίας τα απεγνωσμένα γράμματα δεν απαντούσε ποτέ... και θα διαπιστώσει ότι η κοπέλα υφίσταται κάθε είδους ψυχικών και σωματικών κακοποιήσεων όχι μόνο από το βάρβαρο σύζυγό της, αλλά και από τα άλλα μέλη (και μόνους κατοίκους του νησιού) της οικογένειάς του, τα οποία τη χρησιμοποιούν ως σκλάβα. Πώς θα αντιδράσει η "πρωτευουσιάνα" επισκέπτρια;

Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως ένα είδος "φεμινιστικού θρίλερ" που, όπως συνηθίζουν οι κορεάτες, επιφυλάσσει αιματηρή κατάληξη. Στο μεταξύ λειτουργεί άψογα ως όλο και περισσότερο κλειστοφοβικό, αφού το ίδιο το μικρό νησί, σχεδόν αποκλεισμένο από τον έξω κόσμο, λειτουργεί ως ένα είδος φυλακής. Ταυτόχρονα κάνει έντονη κριτική στην αντρική κυριαρχία (και βία στη συγκεκριμένη περίπτωση), αλλά και στο θέμα της συμπεριφοράς ενός τρίτου που τυχαίνει να γίνει μάρτυράς της. Πόσο μπορούμε να μένουμε αμέτοχοι; Σημειωτέον ότι παρά τη βία και της η ταινία διαθέτει λυρικά "διαλείμματα" και συχνά γίνεται ακόμα και συγκινητική.

Από τα παντελώς άγνωστα σε μένα διαμάντια του κορεάτικου σινεμά, τα οποία, όπως όλα δείχνουν, είναι τελικά πάμπολλα εδώ και κάποιες δεκαετίες. Ψάξτε το (οι φίλοι των "δυνατών συγκινήσεων και μόνο βεβαίως).

 

 

 

Από περιέργεια ξαναείδα τον γνωστό "Δράκουλα των Εξαρχείων" (1983) του Νίκου Ζερβού. Θυμόμουν, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, ότι ήταν κάτι cult, αλλά τότε παλιά δεν μου είχε αρέσει. Είχα όμως την περιέργεια να δω πώς θα μου φανεί μετά τόσα χρόνια. Ε, λοιπόν, το συμπέρασμα ήταν σαφές: Δεν βλέπεται! Ωστόσο παραμένει cult (θα σας διευκρινίσω μετά γιατί). 

Ένας "τρελός επιστήμονας" / άμεση αναφορά στον  Φρανκενστάιν προσπαθεί να δημιουργήσει τον τέλειο μουσικό που θα σαρώσει τα πάντα ενώνοντας μέλη από μεγάλους μουσικούς του παρελθόντος που έχει καταφέρει να αποκτήσει. Αυτό που του βγαίνει όμως είναι ο... Τζίμης Πανούσης, ο οποίος δεν παίζει ακριβώς αυτό που ονειρευόταν ο δημιουργός του. Από εκεί και πέρα... αλαλούμ!

Το φιλμ στερείται σεναρίου, δεν έχει κανέναν ειρμό ή λογική και είναι ένα συνονθύλευμα από αυτοσχεδιασμούς: Αρκετά live του Πανούση με τις φοβερές "Μουσικές Ταξιαρχίες" του, σκόρπια ανεκδοτάκια μάλλον άσχετα με την ιστορία, άλματα δίχως καμιά νοηματική συνέχεια από σκηνή σε σκηνή και από φάση σε φάση κλπ. Υποτίθεται ότι αυτό είναι αναρχική σάτιρα των πάντων όσων αφορούν την Ελλάδα και το κλίμα της εποχής αυτής. Προφανώς το ότι δεν υπάρχει στην ουσία σενάριο και πολλές σκηνές είναι και κακογυρισμένες, κανέναν δεν ενδιέφερε... Τουλάχιστον στην τελευταία σκηνή γίνεται και μια πλακατζίδικη αυτοκριτική που λέει ακριβώς αυτά : Δεν υπάρχει σενάριο, πηδάμε από το ένα στο άλλο κλπ.

Γιατί τώρα αυτή μη-ταινία παραμένει cult για αρκετούς εξηγείται από άλλους, μη κινηματογραφικούς λόγους: Διότι είναι μια αληθινή πινακοθήκη των ηρώων του τότε underground των Εξαρχείων. Είναι λοιπόν συγκινητικό να βλέπεις να παρελαύνουν τόσοι γνωστοί στον χώρο αυτόν (πολλοί σήμερα μακαρίτες): Ο Τζίμης βεβαίως και οι Μουσικές Ταξιαρχίες, ο Πουλικάκος και η Θέκλα Τζελέπη, ο Κωνσταντίνος Τζούμας, ο αείμνηστος Βαγγέλης Κοτρώνης, ο Σάκης Μπουλάς, ο Νικόλας Άσιμος, ο Τζόνι Βαβούρας, ακόμα κι ένας νεαρότατος Καφετζόπουλος... και τα Εξάρχεια (και η Αθήνα γενικότερα) των αρχών των 80ς. Είναι σίγουρα συγκινητικό και νοσταλγικό, καλή ταινία πάντως δεν είναι.

ΟΙ ΑΝΑΤΡΕΠΤΙΚΟΙ "VELVET UNDERGROUND" ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ

Ο Todd Haynes παραμένει σημαντικός δημιουργός σχεδόν με ό,τι και να καταπιάνεται. Στη συγκεκριμένη περίπτωση μάλιστα τον θεωρώ ιδανικό (λόγω σχέσης με τη μουσική). Μιλώ για το ντοκιμαντέρ του 2021 "The Velvet Underground". Το οποίο προφανώς είναι ένα ντοκιμαντέρ... για τους Velvet Underground.

Συγκεντρώνοντας πολλά ντοκουμέντα της εποχής (μερικά άγνωστα απ' ό,τι διαβάζω) και βάζοντας να μιλούν γι' αυτούς πολλοί και σημαντικοί (John Waters, Jonathan Richman, Jackson Brownie, Jonas Mekas, La Monte Young κ.ά.), πιάνει την ιστορία του περίφημου συγκροτήματος από την αρχή, από τις προσωπικές ιστορίες του John Cale και του Lou Reed, για το πώς ενώθηκαν, για τα άλλα δύο μέλη (Morisson και Tucker), τη συνάντηση και τη σχέση με τον Andy Warhol, την προσχώρηση της Nico για ένα δίσκο και κάποιες περιοδείες κλπ. κλπ. Και, συγχρόνως, εξετάζει αναλυτικά το γιατί το γκρουπ αυτό υπήρξε τόσο πρωτοποριακό για το μακρινό 1967 και γιατί σημάδεψε ολόκληρο το ροκ.

Μιλά επίσης για τους διαφορετικούς χαρακτήρες και μουσικές προτιμήσεις των Cale και Reed και τις αναπόφευκτες συγκρούσεις τους, που οδήγησαν στη διάλυση. Βλέπετε, ο Cale ξεκινούσε εξ αρχής από κλασικές σπουδές και είχε εμπλακεί ήδη με μουσικούς πειραματισμούς και τη μουσική πρωτοπορία πριν τους Velvet, ενώ ο Reed ήθελε μια τυπική ροκ καριέρα - παρά την απίστευτη ανατρεπτικότητα για την εποχή των στίχων που έγραφε και οι οποίοι απροκάλυπτα άγγιζαν θέματα ταμπού για την εποχή (ναρκωτικά, ομοφυλοφιλία, τραβεστί, πιάτσα κλπ. κλπ.) 

Απόλαυσα το φιλμ. Βλέποντάς το καταλαβαίνει κανείς γιατί υπήρξαν τόσο σημαντικοί, γιατί δεν έμοιαζαν με τίποτα άλλο που υπήρχε τότε και γιατί το ίχνος του περάσματός τους παραμένει μέχρι σήμερα ανεξίτηλο. Και, βεβαίως, ένα μεγάλο μπράβο στον Haynes.

SPONTANEOUS": ΠΕΡΙΕΡΓΟ ΚΑΙ ΑΚΑΤΑΤΑΚΤΟ

 

Τι μπορείς να πεις όταν ένα φιλμ είναι και κωμωδία και αισθηματικό και τρόμου και ενηλικίωσης και δραματικό και... Μόνο ότι δεν κατατάσσεται κάπου. Τι άλλο; Μιλώ για την παράξενη πρώτη εμφάνιση του Brian Duffield στο "Spontaneous" του 2020.

Σε ένα σχολείο των ΗΠΑ οι τελειόφοιτοι, που ετοιμάζονται για το γνωστό χορό αποφοίτησης και τη μετάβασή τους σε κολλέγιο, αρχίζουν στα καλά καθούμενα να... εκρήγνυνται ένας - ένας, γεμίζοντας τον τόπο με αίματα και μικροσκοπικά υπολείμματα. Δεν υπάρχει κάποια σειρά, κάποια ώρα, κάποιο ορατό σχέδιο ή μοτίβο. Μπορεί ανά πάσα στιγμή να συμβεί στον καθένα, σε οποιαδήποτε ώρα ή χώρο. Ουδείς μπορεί να κατανοήσει το πώς και το γιατί. Μια από τις μαθήτριες με ιδιαίτερα επαναστατικές / υπαρξιακές / μηδενιστικές τάσεις και σε συνήθη κόντρα με γονείς και σχολείο ερωτεύεται ευαίσθητο / ονειροπόλο / καλλιεργημένο συμμαθητή της και οι δυο τους συνειδητοποιούν ότι κάθε στιγμή μπορεί να είναι και η τελευταία τους. Κυριολεκτικό no future.

Μπορείς να το δεις ως ταινία ενηλικίωσης (αλληγορική ίσως) που μπαίνει έντονα στο χώρο του φανταστικού, πλην όμως μοιάζει να μην ενδιαφέρεται γι' αυτό ή να εξηγήσει οτιδήποτε απ' ότι συμβαίνει. Αντίθετα το χιούμορ μπορεί να δώσει τη θέση του στο δράμα, στον τρόμο, στο αισθηματικό, στη νεανική ορμή και επαναστατικότητα, στον κυνισμό... Εντάξει, διαθέτει την πρωτοτυπία και τη δροσιά του, το είδα περισσότερο από ότι άλλο με περιέργεια, αλλά οι περισσότεροι μάλλον θα ενοχληθούν από την ασάφεια (ή την απουσία) στόχου για το τι ακριβώς θέλει να κάνει ή να πει ο δημιουργός. Ενδιαφέρον, αλλά και κουφό και ασαφές ντεμπούτο.  

"Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ" Ή Η ΑΓΡΙΑ ΔΥΣΗ ΚΑΙ Η ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ

 

Η Jane Campion είχε 12 χρόνια να κάνει ταινία, από την εποχή του μάλλον αδιάφορου "Bright Star" του 2009. Το 2021 όμως επανέρχεται δριμύτερη με την "Εξουσία του Σκύλου" (The Power of the Dog), για μένα μία από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς, με τους Μπένεντικτ Κάμπερμπατς και Κίρστεν Ντανστ στους βασικούς ρόλους.

Δύο αδέλφια κληρονομούν το πλούσιο ράντσο του πατέρα τους. Είναι όμως εντελώς διαφορετικά: Ο ένας ήρεμος, τζέντλεμαν, καλοντυμένος, προσαρμοσμένος στη νέα πραγματικότητα που έρχεται (τεχνολογία, άλλου είδους μπίζνες κλπ.), ο άλλος άξεστος, βρώμικος, μάτσο, με τους κάουμπόις του ράντσου να τον βλέπουν σαν θεό. Την ισορροπία, παρά τις διαφορές, ανάμεσα στους δύο θα ταράξει η απόφαση του πρώτου να παντρευτεί και η άφιξη του θηλυκού στοιχείου για πρώτη φορά στον αποκλειστικά αντρικό κόσμο τους. Αυτό θα είναι το πρώτο σοκ. Βαθύτερο σοκ όμως (όπως θα αποδειχτεί), θα προκαλέσει η άφιξη του νεαρού γιου της (η γυναίκα είναι χήρα και έχει γιο από τον πρώτο της άντρα), ενός λεπτεπίλεπτου, ευαίσθητου αγοριού που σπουδάζει ιατρική και φτιάχνει χάρτινα λουλούδια...

Εξαιρετικό φιλμ, που αποδομεί απόλυτα την περίφημη "Άγρια Δύση" και την όλη μάτσο κουλτούρα της και σκάβει για να αποκαλύψει τα καλά κρυμμένα μυστικά που κρύβονται κάτω από την τραχιά και "ηρωική" επιφάνεια. Σημειωτέον ότι ενώ η εικόνα είναι απόλυτα "γουέστερν" (ανοιχτοί ορίζοντες, αχανή, ξερά τοπία, κάουμπόις με σπιρούνια, κοπάδια κλπ.), διαδραματίζεται το 1925, αρκετά μετά δηλαδή την εποχή των κλασικών γουέστερν, όταν η τεχνολογία (αυτοκίνητα κ.ά.) έχει αρχίσει να εισβάλλει. Έτσι, εκτός της αποδόμησης που λέγαμε, το φιλμ καταγράφει και το τέλος μια ολόκληρης "μυθικής" εποχής, η οποία δεν ήταν τόσο ηρωική όσο παρουσιάζεται στις γνωστές παλιές ταινίες του είδους.

Αργή ταινία, λειτουργεί ως ένα είδος ψυχολογικού θρίλερ, όπου όλοι περιμένουμε με αγωνία την επικείμενη έκρηξη, η οποία όμως διαρκώς αναβάλλεται. Φυσικά ο αργός ρυθμός δεν με ενοχλεί καθόλου. Το αντίθετο μάλιστα: Νομίζω ότι οι χαλαροί ρυθμοί ταιριάζουν απόλυτα με τα υποβόσκοντα στοιχεία που σιγοβράζουν κάτω από την επιφάνεια και αποκαλύπτονται βαθμιαία, εντείνοντας την αναμονή του θεατή. Όσο για το τέλος... ας μην πω τίποτα.

Όπως είπα σίγουρα στα 10 καλύτερα του 2021.

"ΕΝΑΣ ΗΣΥΧΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ" ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΡΧΙΑ

 

"Ένας Ήσυχος Άνθρωπος" (2020) είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Τάσου Γερακίνη. Πρόκειται για ένα ακόμα φιλμ που μιλά για τα προβλήματα (και τη μιζέρια) της ελληνικής επαρχίας.

Ένας "ήσυχος άνθρωπος", οινοπαραγωγός, ζει κάπου στην επαρχία με τη χωρισμένη κόρη του. Είναι μοναχικός και έχει πολλά προβλήματα: Η σχέση με την κόρη του δεν είναι στα καλύτερά της, ο (πρώην) συμπεθέρος του τού δημιουργεί πολλά προβλήματα, τα οικονομικά του είναι χάλια... Τι άλλο να συμβεί ακόμα; Ώσπου ένας δραπέτης κατάδικος εισβάλλει στο σπίτι του κρατώντας τον όμηρο (δίχως όμως κανείς στο χωριό να γνωρίζει κάτι) ανατρέποντας πλήρως την ήδη εύθραυστη ισορροπία.

Το φιλμ πάνω απ' όλα μιλά για τη μιζέρια της ελληνικής επαρχίας, το είπαμε (έχοντας δει σχετικές ξένες ταινίες, νομίζω ότι η μιζέρια αυτή ενυπάρχει σε κάθε επαρχία του "προηγμένου" δυτικού κόσμου). Μια επαρχία ασφυκτική, όπου όλοι σχολιάζουν τους άλλους, όπου ένας χωρισμός μπορεί να δημιουργήσει πάμπολλα προβλήματα και φασαρίες... Φυσικά η εμφάνιση του δραπέτη γίνεται καταλύτης των πολλών εξελίξεων. Και βέβαια, το υποψιάζεστε, στο φιλμ θα ενσωματωθεί το κλασικό μοτίβο του "ξεσπάσματος" (βλ. "Αδέσποτα Σκυλιά" κλπ. κλπ.), αν και όχι τόσο βίαια.

Κάπου τα έχουμε ξαναδεί αυτά, κάπου προβληματιζόμαστε για την τόσο απότομη αλλαγή / αποφασιστικότητα της κόρης (δεν λέω πώς και τι), συνολικά ωστόσο το βρήκα αρκετά συμπαθητικό. Βραδυφλεγές, αργό σχετικά (πράγμα που εδώ δεν με ενόχλησε, αφού προετοιμάζεται η ατμόσφαιρα), με καλές ηθοποιίες, αξίζει νομίζω τη θέασή σας. 

"REMINISENCE": Η ΜΝΗΜΗ ΞΑΝΑ...

 Πριν λίγο καιρό έτυχε να γράψω για το "Rememory", ένα φιλμ επιστημονικής φαντασίας του 2017. Λίγο μετά, εντελώς συμπτωματικά, βλέπω το "Reminisence" ("Ταξίδι Μέσα από τη Μνήμη" στην Ελλάδα), γυρισμένο το 2021 από τη Lisa Joy (είναι η πρώτη ταινία της) με τον Χιου Τζάκμαν και την Ρεμπέκα Φέργκιουσον στους κύριους ρόλους, που είναι επίσης επιστημονική φαντασία και διερευνά παρόμοια θέματα με την προηγούμενη. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά ένα από "γκάτζετ" του φιλμ, οι "πλακέτες" που καταγράφουν τη μνήμη κάποιου, είναι ως ντιζάιν σχεδόν όμοιες με το προηγούμενο. Μας απασχολεί άραγε τόσο το θέμα της μνήμης;

Ο ήρωας είναι ένας "ντετέκτιβ μνήμης". Διαχειρίζεται μια πολύπλοκη συσκευή με την οποία αναπαράγονται οπτικά, όπως ακριβώς συνέβησαν, συγκεκριμένα αποσπάσματα από τη μνήμη του πελάτη, ο οποίος ξαναζεί τα συμβάντα. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε για να λυθεί κάποιο πρόβλημα είτε επειδή οι πελάτες θέλουν να ξαναζήσουν σημαντικές στιγμές της ζωής τους. Ώσπου φτάνει κάποια "ιδιαίτερη" πελάτισσα και τα πάντα στη ζωή του ήρωα θα ανατραπούν, καθώς η γυναίκα αυτή θα του γίνει εμμονή.

Η ταινία ανήκει βέβαια σαφώς στο χώρο της ΕΦ, πλην όμως είναι δομημένη και διαθέτει όλα τα στοιχεία του νουάρ. Μοιραία γυναίκα, αναζήτηση, αστική ατμόσφαιρα, κακόφημα μπαρ, ανατροπές κλπ. κλπ. Όλα αυτά όμως διαδραματίζονται σε ένα φανταστικό μελλοντολογικό σκηνικό, όπου η στάθμη της θάλασσας έχει ανέβει και πολλές παραθαλάσσιες πόλεις έχουν, εν μέρει τουλάχιστον, βυθιστεί. Έτσι βλέπουμε ένα Μαϊάμι (όπου διαδραματίζεται η ιστορία) που περισσότερο από οτιδήποτε άλλο θυμίζει Βενετία (με ουρανοξύστες). Ταυτόχρονα υπάρχει κάποιος προβληματισμός που αφορά το θέμα της ανθρώπινης μνήμης. Επίσης ενδιαφέρον έχει η ιδέα ότι ο "ντετέκτιβ" εξ ορισμού γίνεται συγχρόνως και κάτι σαν εξομολογητής, κάποιος που του εμπιστευόμαστε τα μυστικά μας, αφού υποχρεωτικά βλέπει κι εκείνος τις αναμνήσει του πελάτη.

Ίσως κάποιες κοιλιές να υπάρχουν, ωστόσο είδα την ταινία με ενδιαφέρον (και μου άρεσαν και τα "παρακμιακά", στα όρια του μετακαταστροφικού, σκηνικά). Και εκτίμησα το ότι δεν κάνει παραχωρήσεις σε γελοία χάπι εντ κλπ. κλπ. Όπως τα κλασικά νουάρ δηλαδή. Δίχως να είναι αριστούργημα, το βρήκα καλό.

"COLLECTIVE": ΤΟΣΟ ΚΟΝΤΑ, ΜΑ ΤΟΣΟ ΕΦΙΑΛΤΙΚΑ...

 Το "Collective" είναι αυτό που λέμε "δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ", δηλ. ντοκιμαντέρ μεν, με τα αληθινά πρόσωπα να παίζουν τους εαυτούς τους, αλλά σκηνοθετημένο με ντοκιμαντερίστικο τρόπο, ώστε να αναπαριστά τα αληθινά γεγονότα. Είναι ρουμάνικο, γυρίστηκε το 2019 από τον Alexander Nanau και - τουλάχιστον τα αληθινά γεγονότα που πραγματεύεται - είναι συγκλονιστικά.

Ας δούμε όμως τα γεγονότα (στην ταινία αυτή δεν έχει πολύ νόημα να μιλήσουμε για σκηνοθεσία, στιλ κλπ. Τα ωμά γεγονότα είναι αυτά που έχουν σε αφήνουν άναυδο. Και. μην παρεξηγήσετε αυτό που θα πω, κάθε άλλο παρά παράδεισο θεωρώ τη χώρα μας, αλλά όντως μπροστά σε χώρες όπως η Ρουμανία ή η Βουλγαρία είμαστε παράδεισος. Το έχω διασταυρώσει και από προσωπικές μαρτυρίες). Τα γεγονότα λοιπόν: Το 2015 μια πυρκαγιά σε ένα πολύ γνωστό κλαμπ, το "Colectiv", στοίχησε τη ζωή σε 27 άτομα, νέους κυρίως που διασκέδαζαν, ενώ άλλοι 180 υπέστησαν βαριά ή ελαφρότερα εγκαύματα και μπήκαν σε νοσοκομείο. Έγιναν μεγάλες διαδηλώσεις και κόστισε στην τότε κυβέρνηση, διότι αποδείχτηκε ότι ένα από τα μεγαλύτερα κλαμπ της πρωτεύουσας δεν διέθετε έξοδο κινδύνου και εκεί οφειλόταν μεγάλο μέρος του κακού. Νομίζετε ότι το πράγμα τελειώνει εδώ; Λάθος. Μόλις αρχίζει. Την επόμενη κιόλας εβδομάδα πολλοί από τους τραυματίες άρχισαν να πεθαίνουν στα νοσοκομεία δίχως αυτό να δικαιολογείται από τα εγκαύματά τους. Κάποια πηγή "ψιθύρισε" την αιτία σε μια αθλητική (!!!) εφημερίδα και ένας βετεράνος δημοσιογράφος της άρχισε να δουλεύει υποδειγματικά στο στιλ του "'Όλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου", φέρνοντας στο φως ένα κολοσσιαίο σκάνδαλο, που μπροστά του η έλλειψη πόρτας κινδύνου είναι... πταίσμα: Μια μεγάλη φαρμακευτική εταιρία της χώρας, που, έχοντας προνομιακή μεταχείριση, τροφοδοτούσε αποκλειστικά κάποιες εκατοντάδες νοσοκομείων, έβγαζε εκατομμύρια νοθεύοντας τα κοινά αντισηπτικά (αυτά που στις μέρες μας χρησιμοποιούμε κατά κόρον εναντίον του Covid) σε βαθμό κακουργήματος, του στιλ αντί π.χ. για 100 ml της τάδε ουσίας αυτοί βάζανε 15. Οι γιατροί εξέταζαν και εγχείριζαν έχοντας "απολυμάνει" τα χέρια τους, οι τραυματίες όμως πέθαιναν κατά δεκάδες από μολύνσεις των πληγών τους. 

Ο υπουργός Υγείας παραιτήθηκε, ο νέος είχε κάθε διάθεση να κλείσει το απόστημα, κάποιοι υπεύθυνοι της εταιρίας που ήξεραν πολλά "αυτοκτόνησαν" (ή τους αυτοκτόνησαν) κλπ. κλπ. Ωστόσο ένας υπουργός με "καλή θέληση" δεν αρκεί. Αποδείχτηκε ότι το πράγμα πάει πολύ βαθύτερα: Η εταιρία λαδώνει πάμπολλους μάνατζερ νοσοκομείων και γιατρούς ώστε, ακριβώς, να μην κάνουν χημικό έλεγχο στα προϊόντα που παραλαμβάνει το νοσοκομείο. Κοινώς ολόκληρο το σύστημα νοσεί και οι μισοί εργαζόμενοι είναι συνυπεύθυνο. Πώς να τα διορθώσεις όλα αυτά; Απολύοντας τους μισούς γιατρούς και υπαλλήλους; Και μετά πώς θα λειτουργήσει οτιδήποτε; Αδιέξοδο.

Αυτά. Γι' αυτό σας είπα ότι μπροστά σε κάποιες χώρες, εμείς είμαστε "παράδεισος" (δώστε βάση στα εισαγωγικά). Τίποτα άλλο για το φιλμ καθ' εαυτό. Ήθελα μόνο να περιγράψω γυμνά τα γεγονότα. Και να πω ότι η ανθρώπινη απληστία πάντοτε έκανε την κοινωνία κόλαση.