Παρασκευή, Δεκεμβρίου 31, 2010

Ο ΑΚΡΩΣ ΑΝΗΣΥΧΗΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΠΛΕ ΒΕΛΟΥΔΟΥ


Το "Μπλε Βελούδο" του 1986 είναι μια αστυνομική ταινία. Μια απαγωγή, ένα κομμένο αυτί, μια συμμορία, κάποια ντίλινγκ ναρκωτικών, ένας ερασιτέχνης ντετέκτιβ... Τι είναι όμως αυτό που κάνει την ταινία του David Lynch να ξεχωρίζει σαν τη μύγα μεσ' το γάλα από πλήθος άλλες αστυνομικές ταινίες;
Είναι φυσικά ο εντελώς προσωπικός τρόπος που ο Lynch προσεγγίζει ένα μάλλον τετριμένο θέμα, είναι η ίδια η εικόνα, είναι το πλήθος λεπτομερειών και δευτερευόντων χαρακτήρων, που μας κάνει να μιλάμε για τον "κόσμο του Lynch". Κι είναι και ένα διαρκές παιχνίδι ανάμεσα στη γλυκύτητα και την αθωότητα και στη φρίκη που παραμονεύει από κάτω. Η πρώτη σκηνή, πριν καν τους τίτλους, συνοψίζει όλη την προβληματική της ταινίας: Μια απόλυτα ειδυλλιακή εικόνα αμερικάνικου προάστειου, ηλιόλουστη, καθαρή, με συμπαθείς ανθρώπους που κάθονται ευτυχισμένοι στα όμορφα σπίτια τους... και ξαφνικά μια βάνα βρύσης εκτινάζεται και τραυματίζει σοβαρά τον καλό ηλικιωμένο κύριο που ποτίζει αμέριμνος το γρασίδι του. Στη συνέχεια η κάμερα ζουμάρει στο καλοκουρεμένο χορτάρι και τους οικιακούς θάμνους... και μας αποκαλύπτει έναν υπόγειο, αθέατο κόσμο φρίκης, όπου έντομα ξεσκίζουν το ένα το άλλο μέσα στην κοπριά...
Το μοτίβο αυτό επαναλαμβάνεται - ανάμεσα σε ανθρώπους πλέον - σ' ολόκληρο το φιλμ. Μια λουστραρισμένη επιφάνεια (η οικογένεια, η θεία, τα αστικά σπίτια, ο έρωτας των δύο νεαρών πρωταγωνιστών, η γλυκειά και αθώρα Λόρα Ντερν...) κι από κάτω ένας εφιαλτικός, βρώμικος κοσμος (ο εφιαλτικός Φρανκ, οι απαγωγές και οι φόνοι, η απόλυτη διαστροφή, το κιτς, η άγρια σεξουαλικότητα της Ισαμπέλα Ροσελίνι...) Το βασικό τραγούδι, το κλασικό Blue Velvet, ακούγεται και ξανακούγεται, γλυκό, νοσταλγικό, ευχάριστα παλιομοδίτικο, υπογραμμίζοντας τη στιλπνή επιφάνεια των πραγμάτων, βουτηγμένη σε μια πλαστή και ψεύτικη αθωότητα. Ψεύτικη, διότι είπαμε τι ελλοχεύει από κάτω.
Κι όσο για τις μικρές πινελιές, τις λεπτομέρειες... Η διαστροφή του Φρανκ, το πορνείο(;) που αντί για ποθητές πουτάνες είναι γεμάτο με ευτραφείς ηλικιωμένες κυρίες, ο μπάτσος με το κίτρινο σακάκι, όλα παραπέμπουν σ' ένα προσωπικό, διεστραμμένο ίσως κόσμο, σήμα κατατεθέν του Λιντς. Όπως χαρακτηριστική είναι και η ίδια η εικόνα, η φωτογραφία που χρησιμοποιεί: Κρυστάλινα καθαρή, με πλούσια και έντονα χρώματα, είναι σα να τονίζει και πάλι την λεία επιφάνεια και να έρχεται σε αντίθεση με τη βρωμιά από κάτω. Πέραν των άλλων βέβαια, η ταινία καρφώνεται στη μνήμη μας εξ αιτίας ενός από τους πιο παράδοξους και εφιαλτικούς "κακούς" του σινεμά, του Φρανκ βέβαια του εξαιρετικού Ντένις Χόπερ.
Όλα στο φιλμ συγκλίνουν, κατά τη γνώμη μου, σε μία μόνο λέξη που χαρακτηρίζει τον κόσμο αυτόν: Ανησυχητικός. Τίποτα δεν είναι όπως δείχνει. Το αμερικάνικο (ή όποιο άλλο) όνειρο είναι διαβρωμένα εκ των έσω. Γι' αυτό και η φράση που επαναλαμβάνεται συχνά είναι "Ο κόσμος είναι παράξενος". Όντως. Όπως και ο κύριος David Lynch άλλωστε.

4 Comments:

Blogger Monsieur Hulot said...

Λατρευω τον σουρεαλιστικο κοσμο του Λιντς! Ταινιαρα το "Βελουδο" εκανε μεγαλο σκανδαλο τοτε! Μαζι με τον "Ανθρωπο Ελεφαντα" και το Eraserhead οι δυο πιο αγαπημενες μου της παραξενης αυτης ιδιοφυιας!

Δεκεμβρίου 31, 2010 5:16 μ.μ.  
Blogger moody said...

Μεγάλη ταινία. Στις 3 αγαπημένες μου από Lynch. Ένας κόσμος ξετυλίγεται μέσα σε ένα αυτί πεταμένο στον κήπο.

Δεκεμβρίου 31, 2010 5:18 μ.μ.  
Blogger argiris-cinefil said...

Πώς να μην είναι ενοχλητική μια ταινία όταν ολόκληρη η υπόθεσής της περιστρέφεται γύρω από ένα κομμένο αυτί! Και πως επίσης να μην είναι ενοχλητική όταν ο Λιντς μετέτρεψε τα ήσυχα και ειδυλλιακά προάστια (το άντρο της συντηρητικής Αμερικής) σε έναν απέραντο καφκικό εφιάλτη βουτηγμένα στην διαστροφή και στην παράνοια. Για μένα πάντως δεν ήταν καθόλου ενοχλητική, για τους Αμερικανούς όμως… Μνημειώδης η ερμηνεία του Ντένις Χόπερ σε έναν από τους πιο ανατριχιαστικούς κακούς στην ιστορία του κινηματογράφου.
Από τους αγαπημένους μου σκηνοθέτες ο Λιντς όπου ξεχωρίζω το αριστουργηματικό “The Elephant Man”.

4: Πολύ καλή

0: Κακή / 1: Μετριότατη / 2: Απλώς ενδιαφέρον / 3: Καλή / 4: Πολύ καλή / 5: Αριστούργημα

Ιανουαρίου 03, 2011 5:34 μ.μ.  
Blogger Monsieur Hulot said...

Μα, πως ξέχασα την "Χαμένη Λεωφόρο"; Το αποκορύφωμα της καριέρας του Lynch.
Με σειρά προτιμήσεως:

1. Lost Highway (5/5)
2. Eraserhead (4,5/5)
3. Mulholland Dr. (4,5/5)
4. The Elephant Man (4,5/5)
5. Wild at Heart (4/5)
6. Blue Velvet (4/5)
7. Twin Peaks: Fire Walk with Me (3,5/5)
8. The Straight Story (3,5/5)
9. INLAND EMPIRE (3/5)
10. Dune (2/5)

Το "Μπλε Βελούδο" το είδα περισσότερο ως μια εισαγωγή σε αυτό το νοσηρό του κόσμο. Εξελίχθηκε σιγά - σιγά, συνέχισε να γίνεται ακόμα πιο δυσνόητος και άρρωστος και, για μένα, κορυφώθηκε στην Λεωφόρο.

Ιουλίου 04, 2011 6:22 μ.μ.  

Δημοσίευση σχολίου

Links to this post:

Δημιουργία Συνδέσμου

<< Home

eXTReMe Tracker