Παρασκευή, Ιουνίου 10, 2011

ΤΟ "ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ" ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΟΛΑ, ΑΛΛΑ...



Δηλώνω από την αρχή ότι με τις δύο μόνο ταινίες του που έχω δει, δεν θεωρώ τον Terrence Malick ως «έναν από τους μεγαλύτερους δημιουργούς όλων των εποχών» ή κάτι τέτοιο. Απόλυτος περφεξιονίστας ναι. Μεγαλεπήβολος ως εκεί που δεν παίρνει, βεβαίως. Άνθρωπος που περιφρονεί τους κανόνες και δεν ενδιαφέρεται για την εμπορική επιτυχία των ελάχιστων ταινιών του, επίσης. Ανυποχώρητος μπροστά στην πραγμάτωση του οράματός του, κι αυτό. Αλλά, παρ’ όλα αυτά δεν μπορώ να συμμεριστώ τον ενθουσιασμό κάποιων γι’ αυτόν.
«Το Δέντρο ης Ζωής» του 2011 είναι κι αυτό μεγαλεπήβολο (φυσικά). Ο Malick θέλει κυριολεκτικά να τα πει όλα. Όχι μόνο για τον άνθρωπο ή/και τη ζωή, αλλά και για ολόκληρο το Σύμπαν! Έτσι δεν διστάζει να μας δείξει εκπληκτικές εικόνες από το διάστημα, από πλήθος ουράνιων σωμάτων, αποκαλυπτικές εικόνες του πλανήτη, δεινόσαυρους, μετεωρίτες που χτυπάν τη γη και άλλα πολλά, για να κάνει τελικά βουτιά στον εξ ίσου ονειρικό μικρόκοσμο και να καταλήξει στη γέννηση ενός παιδιού! Στην ουσία βέβαια διηγείται την ιστορία μιας πενταμελούς οικογένειας με καταπιεστικό πατέρα και αγγελική μητέρα, κυρίως με flash-back, μετά το θάνατο του ενός από τους τρεις γιους (δεν είναι spoiler, το μαθαίνουμε από την αρχή). Φυσικά και πάλι, όλα αυτά είναι συμβολικά για να μας μιλήσει «για τη ζωή, το σύμπαν και τα πάντα».
Οι διαφωνίες μου επικεντρώνονται στην έντονα θρησκευτική / χριστιανική ματιά του. Από την αρχή κιόλας μας μιλά για τη διαφορά φύσης και (θείας) χάρης, ο Ιώβ και τα παθήματά του αναφέρονται συχνότατα και καταλήγουμε σε απόλυτα μεταφυσικό φινάλε, που θυμίζει το πρόσφατο «Hereafter” του Ίστγουντ. Συγνώμη, αλλά ποτέ δεν ήμουν ιδιαίτερα «της θρησκείας» και, ακόμα περισσότερο, ποτέ δεν χώνεψα τις ιστορίες με το θεό που στέλνει τις φριχτότερες δυνατές δυστυχίες στους πολύ πιστούς και αγαπημένους του «για να τους δοκιμάσει» ή κάτι τέτοιο (περίπτωση Ιώβ), όπως εδώ στην υπέροχη, γεμάτη αγάπη και πίστη μητέρα. Ούτε και με ενδιέφερε ποτέ η μόνιμη επωδός «άγνωστες οι βουλές του Κυρίου», όταν γίνεται η προφανής περί κατάφορης αδικίας ερώτηση. Ευχαριστώ πολύ, αλλά δεν θα πάρω.
Μένει λοιπόν η ταινία. Η οποία είναι πλημμυρισμένη από κάτι παραπάνω από πανέμορφες εικόνες. Είτε κινηματογραφεί τη γέννηση ενός πλανήτη είτε το πότισμα του γκαζόν σε μια αυλή, τα πλάνα είναι εκπληκτικά, αποτελούν έργα τέχνης από μόνα τους. Ίσως βέβαια, θα παρατηρήσουν δικαίως μερικοί, κάποια στιγμή «μπουχτίζεις» απ’ όλη αυτή την ομορφιά, αλλά πάντως η ομορφιά παραμένει. Όπως μένει και η παράξενη, ρευστή αφήγηση των γεγονότων. Ο τρόπος που ο Malick αφηγείται τη μάλλον κοινότοπη ιστορία της οικογένειας, μπορώ να πω ότι με γοήτευσε. Σύντομες σκηνές, συνειδητά δίχως κορυφώσεις, "μαλακό" πέρασμα από τη μία σκηνή στην άλλη. Αφηγηματική ρευστότητα, η λέξη αυτή μου ξανάρχεται σαν χαρακτηριστική του τρόπου του.
Έγιναν διάφορες συγκρίσεις με τον Κιούμπρικ. Σίγουρα και οι δύο δημιουργοί μάς έδειξαν υπέροχες εικόνες, σίγουρα έχουν πάντοτε κάτι μεγαλεπήβολο, το είπαμε. Στο συγκεκριμένο φιλμ υπήρχε και η παραληρηματική ροή κοσμικών εικόνων που κόβουν την ανάσα, με τη συνοδεία κλασικής μουσικής, ροή που νομίζω ότι κρατά γύρω στα 15 λεπτά (τεράστιος κινηματογραφικός χρόνος), που βέβαια φέρνει στο νου την περίφημη μεγάλη, ψυχεδελική σκηνή προς το τέλος της «Οδύσσειας του Διαστήματος» (αλλά και τη συνεχή ροή εικόνων στο Koyanisqatsi), οπότε η σύγκριση έρχεται μοιραία. Δεν νομίζω όμως ότι τα κάποια κοινά χαρακτηριστικά είναι ικανά για μια τέτοια σύγκριση. Δεν νομίζω ότι ο Malick, ο οποίος μάλιστα έχει και ελάχιστο ποσοτικά έργο, μπορεί να φτάσει τον μεγάλο δημιουργό.
Παραλείπω λοιπόν το ιδεολογικό μέρος και την αφέλεια (τα οποία ωστόσο νομίζω ότι θα γοητεύσουν πολλούς), κρατώ τις πανέμορφες (μέχρι σκασμού) εικόνες, την υπέροχη μουσική, την αφήγηση, στέκομαι αμήχανος μπροστά στο τόσο, μα τόσο μεγαλεπήβολο όραμα… και πάω για κάτι άλλο, περισσότερο του γούστου μου και δίχως όλη αυτή τη μεταφυσική σάλτσα.

3 Comments:

Blogger Monsieur Hulot said...

Συμφωνώ.
Με είχε ενθουσιάσει ο Malick του "Days of Heaven", του "Badlands" και ειδικά της "Λεπτής Κόκκινης Γραμμής". Από εκεί και μετά, μου φαίνεται, πως ήθελε να γίνει λίγο πιο << Ευρωπαίος >> και για μένα δεν τα κατάφερε. Τόσο στο κουραστικό "The New World" όσο και στο τελευταίο του πόνημα, το "The Three of Life". Μια φιλόδοξη, μακροσκελής και ασυνάρτητη αμπελοφιλοσοφία που χάνεται μέσα σε πομπώδεις φιλοσοφικές αναζητήσεις. Τόσο ρηχή και αφελείς με ψευτο-συμβολισμούς που βγάζουν μάτι, αλλά και έντονη θρησκοληψία που με θύμωσε αφάνταστα καθ΄ότι είμαι άθεος. Μια μοιρολατρική και θρησκόληπτη ταινία τυλιγμένη με ψευτοκουλτουριάρικο ύφος. Όμορφες οι σκηνές, αλλά βουτηγμένες στον βερμπαλισμό και στην κισταρία - ειδικά εκεί με τους δεινόσαυρους.
Απίστευτα κενή ταινία. Ο Μπράντ Πιτ και η Τζέσικα Τσάστεϊν περιφέρονται αποθανατιζόμενοι από μια κάμερα στο χέρι.
Εν, ολίγοις μια φορμαλιστική, άκρως βαρετή ασυναρτησία που θέλει να πει πολλά, αλλά δεν λέει τίποτα.
Το Φεστιβάλ των Καννών είχε συνηθίσει να δίνει σε εξαιρετικές ταινίες τον Φοίνικα, αλλά εδώ; Αναμενόμεο, βέβαια, από τον πλέον παρηκμασμένο πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Για μένα, ο Φοίνικας έπρεπε να πάει στον Καουρισμάκι κι ας μην έχω δει την ταινία του.
ΑΝ είναι δυνατόν : << Νέος Κιούμπρικ >> ;;;; Ο Κιούμπρικ είναι χιλιάδες κινηματογραφικά χρόνια μπροστά !!!

Για το "Δέντρο της Ζωής":
0/5 (ένα απορριμματοφόρο παρακαλώ)

Ιουνίου 15, 2011 10:30 μ.μ.  
Blogger Monsieur Hulot said...

Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

Ιουνίου 15, 2011 10:30 μ.μ.  
Blogger vandimir said...

Προφανώς καμία σχέση με Κιούμπρικ. Αυτό μας έλειπε. Δυστυχώς πάντως ο καλός Μάλικ (πλην της "Γραμμής" που έχω δει) είναι για μένα ένα μεγάλο κενό στην κινηματογραφική μου παιδεία, που ελπίζω να συμπληρώσω σύντομα.

Ιουνίου 16, 2011 5:40 μ.μ.  

Δημοσίευση σχολίου

Links to this post:

Δημιουργία Συνδέσμου

<< Home

eXTReMe Tracker