Η ΓΛΥΚΙΑ "ΟΔΟΣ ΜΑΛΑΓΑ"

Το 2025, μετά την καλλιτεχνική και όχι μόνο επιτυχία της προηγούμενης ταινίας της "Το Μπλε Καφτάνι", η μαροκινή Maryam Touzani γυρίζει την "Οδό Μάλαγα" (Calle Malaga), με "απόλυτη" πρωταγωνίστρια την πάλαι ποτέ μούσα του Almodovar στις πρώτες του ταινίες Κάρμεν Μάουρα.

Μία 79χρονη πλέον ισπανίδα χήρα ζει μόνη, πλην όμως ξένοιαστα και ευτυχισμένη, στην Ταγγέρη, στην οδό Μάλαγα, όπου έχει ζήσει όλη της τη ζωή. Ξαφνικά η κόρη της που ζει στην Ισπανία και οι σχέσεις με τη μητέρα της είναι μάλλον αραιές, έχοντας οικονομικά προβλήματα, αποφασίζει να πουλήσει το σπίτι της Ταγγέρης, που είναι γραμμένο στο όνομά της. Η ηλικιωμένη γυναίκα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στο να μετακομίσει και να μείνει με την κόρη της στην "πατρίδα" (όπου δεν έχει ζήσει ποτέ) και στο να πάει σε οίκο ευγηρίας στην αγαπημένη της πόλη...

Μια από τις γλυκύτερες, ποιητικές σε κάποια σημεία, ταινίες της χρονιάς, καμωμένη θαρρείς για να είναι feelgood, διαθέτει ωστόσο και αρκετή συγκίνηση, καθώς και ένα είδος σασπένς για το πώς θα εξελιχτούν τα πράγματα... Συγχρόνως μιλά για τα προβλήματα, κυρίως όμως για τα δικαιώματα της τρίτης ηλικίας και τονίζει με κάθε τρόπο ότι ναι, υπάρχει ζωή ακόμα και στα 79 (αρκεί να υπάρχει σχετική υγεία). Και ότι πρέπει να το χωνέψετε : Οι γέροι έχουν τα ίδια δικαιώματα με κάθε άλλον. Μακριά από εμάς ο κάθε λογής ηλικιακός ρατσισμός... Με άφησε λίγο αμήχανο το εντελώς ανοιχτό τέλος, αλλά μικρό το κακό.

Η Touzani έχει βρει φαίνεται τρόπο να κάνει ταινίες που αγαπιούνται, δίχως να γίνονται μελό. Μακάρι να συνεχίσει έτσι. 

ΚΟΜΨΟ ΚΑΙ ΤΡΥΦΕΡΟ "ΜΠΛΕ ΚΑΦΤΑΝΙ"

 

Το "Μπλε Καφτάνι" (2022) της Maryam Touzani (δεύτερη ταινία της) είναι μια όμορφη μαροκινή ταινία, που σαφώς δεν απευθύνεται στους εθισμένους του μαρβελοειδούς Χόλιγουντ. 

Ο ήρωας είναι ένας παραδοσιακός ράφτης, από τους τελευταίους που απόμειναν στη Ραμπάτ. Κυρίως φτιάχνει με ιδιαίτερη τέχνη χειροποίητα (και γι' αυτό με αργούς ρυθμούς) καφτάνια. Ζει αρμονικά με τη γυναίκα του, που βοηθά στο ραφείο. Όταν προσλαμβάνουν ένα νεαρό ράφτη για να αυξηθούν λίγο οι ρυθμοί παραγωγής, οι ισορροπίες αλλάζουν...

Το φιλμ διαθέτει όμορφες εικόνες (κυρίως με τα υφάσματα και την αρχαία τέχνη που κουβαλάνε), σχετικά αργούς ρυθμούς, αλλά και ουσιαστικά νοήματα. Είναι κομψό, διακριτικό και ευαίσθητο, και θίγει ένα σημαντικότατο ζήτημα: Μιλά σε πρώτο επίπεδο για τη χώρα, για ένα Μαρόκο διχασμένο ανάμεσα στην παράδοση - που εγκαταλείπεται σιγά σιγά - και το νεωτερικό στοιχείο, αλλά η ματιά του είναι ευρύτερη πάνω στο θέμα της σύγκρουσης αυτής. Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι η σκηνοθέτης βλέπει σφαιρικά και σε βάθος και τις δύο καταστάσεις: Η "παράδοση" είναι συντηρητική, αρτηριοσκληρωτική, συχνά ασφυκτική και καταπιεστική, συγχρόνως όμως διαθέτει μεράκι, τιμιότητα και ένα είδος ευτυχίας και αποδοχής της ζωής, έστω και αν αυτή δεν διαθέτει τη λάμψη του (κάθε είδους) μοντερνισμού. Οι νέες αντιλήψεις από την άλλη διαπνέονται από αέρα ελευθερίας, φέρνουν την πολυπόθητη ισότητα και την απαλλαγή από το αφόρητο βάρος προκαταλήψεων αιώνων, την αποδοχή του διαφορετικού, συνοδεύονται όμως και από απληστία, συχνά επιφανειακή αντίληψη των πραγμάτων, αγχωτικούς ρυθμούς, διάχυτη ανησυχία...  

Το δραματικό αυτό φιλμ, συγκινητικό σε κάποια σημεία, δίχως όμως ποτέ να ξεπέφτει στο μελό, χρησιμοποιεί ως όχημα την ομοφυλοφιλία και την αποδοχή της διαφορετικότητας, τελικά όμως μιλά, νομίζω, για ευρύτερα θέματα και καταλήγει σε ένα θριαμβικό θα λέγαμε, απελευθερωτικό φινάλε - και παρ' όλα αυτά χαμηλότονο. Το προτείνω σε όσους ψάχνουν ένα μειοψηφικό μεν ουσιαστικό δε σινεμά.