"ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ" : ΜΟΝΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ

Θεωρώ τον Paolo Sorentino σημαντικό σύγχρονο δημιουργό - αν και άνισο. "Το Μεγαλείο" (La Grazia) του 2025, με τον μόνιμο σχεδόν πρωταγωνιστή του Τόνι Σερβίλιο, είναι μια ενδιαφέρουσα ταινία, όχι όμως - κατά τη γνώμη μου - από τις πολύ καλές του.

Ο πρόεδρος της ιταλικής δημοκρατίας εξασκεί με άψογο - πλην όμως παντελώς ρουτινιάρικο τρόπο - τα καθήκοντά του, βοηθούμενος από την κόρη του. Κατά βάθος όμως είναι ένας μοναχικός χήρος, που του λείπει αφόρητα η γυναίκα του. Τι θα γίνει αν βρεθεί σε ένα πραγματικό δίλημμα σε σχέση με μια αμφιλεγόμενη υπόθεση, όταν θα πρέπει να πάρει άμεσα θέση υπογράφοντας ή μη;

 Χαμηλότονο, μελαγχολικό φιλμ, διαθέτει ενδιαφέροντα προβληματισμό και σε μερικές στιγμές γίνεται συγκινητικό, πλην όμως μάλλον με κούρασε συνολικά. Καταλαβαίνω απόλυτα τη λογική της κριτικής των "ίσων αποστάσεων", της καλής σχέσης με όλους, της αποφυγής λήψης ξεκάθαρης θέσης σε ένα πρόβλημα. Αυτά όμως μπορούν να εντοπιστούν και να αναλυθούν σε κάθε άνθρωπο που κατέχει εξουσία, έστω και αν αυτό συμβαίνει στα πλαίσια ενός μικρόκοσμου. Αναρωτήθηκα λοιπόν γιατί ο ήρωας θα πρέπει να βρίσκεται τόσο ψηλά, να είναι ο ένας και μοναδικός, ο πρόεδρος μιας μεγάλης χώρας; Οι ίδιες απορίες ισχύουν και για τα άλλα θέματα που θίγονται : Η κούραση που προκαλούν τα γηρατειά, η σταδιακή απόσυρση από τα εγκόσμια, η αναπόφευκτη μελαγχολία και η νοσταλγία παλιότερων, πιο ξένοιαστων εποχών κλπ. Και αυτά όλα συμβαίνουν στους περισσότερους ανθρώπους.

Ίσως η υψηλή θέση του ήρωα να επιλέχτηκε με σκοπό να εξετάσει και άλλο ένα θέμα: Την μοναχικότητα της κορυφής. Αν είσαι ο ένας και μοναδικός και όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα πάνω σου, πολύ απλά χάνεις την καθημερινότητα και, τελικά, την ελευθερία σου. ΟΚ. Από την άλλη, ο υφέρπων σουρεαλισμός του Sorentino εδώ εμφανίζεται με την παρουσία του απίστευτου... ρέγγε πάπα, που κυκλοφορεί με μηχανάκι. Κι αυτό το διασκεδαστικό στοιχείο όμως μου φάνηκε ότι δεν δένει με την όλη ατμόσφαιρα της ταινίας. 

Δεν το θεωρώ κακό φιλμ, κάθε άλλο. Απλώς όχι από τις καλύτερες ενός σκηνοθέτη που παρακολουθώ. 

"ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ" ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΙΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΗ ΕΦΗΒΕΙΑ

 

Ο Paolo Sorentino είναι σίγουρα μια από τις γνωστότερες και πιο ενδιαφέρουσες (και άνισες ίσως) φιγούρες του σύγχρονου ιταλικού σινεμά. Θαυμαστής του Φελίνι, αρέσκεται συχνά να αναφέρεται σ' αυτόν. Το Grande Belezzia" ήταν ένα είδος "8 1/2", ενώ το "Χέρι του Θεού" (E' Stata la Mano di Dio, 2021) είναι, νομίζω, το δικό του "Amarcord". 

Με αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία (αγνοώ πόσο πιστά και ποια) αναφέρεται σε μια οικογένεια της Νάπολι και το γύρω της ευρύτερο σόι και ειδικότερα στον έφηβο γιο, τα προσωπικά του προβλήματα, τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα, αλλά και το μόλις ανακαλυφθέν πάθος για το σινεμά, που θα τον οδηγήσει στην πρώιμη απόφαση να γίνει σκηνοθέτης πιστεύοντας ότι η πραγματικότητα είναι τόσο θλιβερή, που πρέπει να "κατασκευάσουμε" μια καινούρια. Όλα αυτά έχουν φόντο την αγάπη του (όλων στην οικογένεια άλλωστε) για το ποδόσφαιρο και καταλύτης είναι η άφιξη του σούπερ σταρ Μαραντόνα στην μέχρι τότε "μεσαία" ομάδα της πόλης, ενός σούπερ σταρ που εκεί λατρεύτηκε ως θεός, ενώ η ομάδα πάντοτε ήταν το "σύμβολο" της πόλης με τους πολλούς λαϊκούς και φτωχούς κατοίκους.

Η ταινία, μεγάλη σε διάρκεια, πολυπρόσωπη, έχει αρκετό ενδιαφέρον (και μη στενοχωριέστε, δεν επικεντρώνεται στο ποδόσφαιρο. Απλώς αυτό λειτουργεί ως φόντο όπως είπαμε για τα τεκταινόμενα). Θυμίζει κάπως τις παλιές ιταλικές ταινίες των 70ς, όπου το κωμικό και το δραματικό στοιχείο εναλλάσσονταν διαρκώς. Έτσι κι εδώ εύθυμες στιγμές της καθημερινότητας και χαρακτηριστικοί τύποι και συμπεριφορές δίνουν τη θέση τους σε έντονα δραματικές καταστάσεις με αποκορύφωση την οικογενειακή τραγωδία που θα πλήξει τον ήρωα. Πέραν αυτών όμως νομίζω ότι αληθινός πρωταγωνιστής στο φιλμ είναι η ίδια η Νάπολι και η αγάπη του δημιουργού για τις ρίζες του.

Το βρήκα αρκετά ενδιαφέρον.